Hartger Wassink van De Professionele Dialoog heeft zich gespecialiseerd in het verbeteren en ook begrijpelijk maken van het "interne toezicht", de wereld van de raden van toezicht en raden van commissarissen. 

Want het is belangrijk hoe ziekenhuizen, scholen, welzijnsorganisaties, woningcorporaties, allemaal organisaties die we de 'publieke sector' noemen, hoe die organisaties bestuurd worden. Dat heeft immers grote impact op ons allemaal.

En toch weten de meeste mensen nauwelijks hoe dat bestuur werkt.

Wat wie beslist er eigenlijk wat er in het wijkcentrum wel en niet georganiseerd kan worden, en door wie en bij wie moet je dan zijn als dat niet naar je zin is? Wie kijkt of de zorg er in een instelling wordt gegeven wel past bij wat de gemeenschap nodig heeft? Wie houdt in de gaten of een schoolbestuur inclusief onderwijs serieus neemt? Of welke financiële besluiten een woningcorporatie neemt?

In een democratie hebben we voor overheidsorganisaties een antwoord op die vraag: de volksvertegenwoordiging. Gemeenteraden, provinciale staten, het AB van het Waterschap, en het parlement zien toe op het overheidsgedrag. Maar een groot deel van ons maatschappelijk leven speelt zich af buiten die directe politieke controle. 

In organisaties die weliswaar grotendeels van publiek geld leven, maar zelfstandig opereren. Dat is, voor alle duidelijkeid, een goede zaak. Het maakt onze samenleving wendbaar en gevarieerd. 

Voor die organisaties is er het ‘interne toezicht’. Vrijwel al deze organisaties hebben er een: een raad van toezicht, of een raad van commissarissen. Twee namen voor hetzelfde — een groep mensen die erop toeziet dat de organisatie goed wordt bestuurd, en als dat niet gebeurt, ingrijpt. Soms zijn dat dik betaalde rollen, soms doen mensen het vrijwillig. 

Maar als loslopende burger heb weinig directe zeggenschap over hoe deze organisaties worden geleid. Je kunt niet stemmen op de raad van toezicht. Je weet vaak niet eens wie erin zitten. En toch zijn het precies deze mensen die bewaken of een organisatie haar maatschappelijke opdracht serieus neemt. Een intern toezichthouder vraagt het bestuur van deze organisaties steeds weer: werkt het nou echt wat jullie doen, voor de mensen om wie het draait?

Voor de meeste mensen is de wereld van het ‘interne toezicht’ een behoorlijk onbekende en ondoorgrondelijke wereld. Daar gaan we wat verandering in brengen, hopelijk, want in deze aflevering spreek ik met Hartger Wassink, expert op het gebied van toezicht en auteur van het boek Goed bestuur voor iedereen.

We duiken in de vraag wat intern toezicht nu eigenlijk is. Hoe werkt het? Waar bemoeien toezichthouders zich mee, en waar juist niet? En wie houdt er eigenlijk toezicht op de toezichthouders?

--

Lees in elk geval "Het grote ‘Wat is een raad van toezicht?’-artikel" dat al die vragen over toezicht en bestuur beantwoordt, die je niet durfde te stellen omdat je dacht dat alle anderen het wél begrepen. (https://hartgerwassink.substack.com/p/het-grote-wat-is-een-raad-van-toezicht)

Zijn boek 'Goed bestuur voor iedereen' is overal verkrijgbaar.