Evenwicht, je leven

6 Wat is er te zien?

Wed, 01 Apr 2026 14:00:00 +0200

Door het minder horen luister ik met mijn ogen. Maar hoe zit dat als je niets kunt zien? Ik heb een man geïnterviewd in mijn radioprogramma. Hij is blind. Ik mocht hem van alles erover vragen. Hoe beleeft hij de wereld om zich heen?

(Het radioprogramma is in april 2026 elke zondagavond te beluisteren, van 20.00 tot 21.00 uur).

(Foto is een afbeelding gemaakt door Daniela Postma)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. Den podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. En ik vertel ook over zien en horen, 2 zintuigen die ik ook heel veel gebruik. En die ik ook nodig heb, naast mijn fysieke zintuig evenwicht en daar vertel ik ook graag over. Maar dit keer gaat het over zien en horen. Seizoen 11, aflevering 6: Wat is er te zien?

Dat doet me denken aan het spelletje van vroeger wat wij wel deden. Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet. En dat was altijd een spelletje wat we konden doen in elke omgeving waar we waren. Je had er ook verder niets voor nodig, dan alleen je ogen en dat je dus kon rondkijken. En dit spelletje doe ik ook af en toe in de gebarengroep en dan doen we het in gebaren. En dan gaat iedereen mee rondkijken. En wat ze dan bedoelen? Zo van: dan zeg ik ..ehm.. ik zie, ik zie, wat jij niet ziet en de kleur is blauw. Dan gaan ze om zich heen kijken, waar vinden we iets wat blauw is. En dat kunnen ze aanwijzen, maar anders moeten ze het uitbeelden. Van wat ze dan precies bedoelen. Helemaal als ze er niet bij kunnen. Dus zo veel mogelijk in gebaren doen we dat dan.

En ik luister dan ook met mijn ogen. Ik heb het mondbeeld nodig om iemand goed te kunnen verstaan en dat komt natuurlijk omdat ik zelf veel minder goed kan horen. Nou, wat als je blind bent? Hoe ervaar je dan je omgeving? En hoe belangrijk is horen dan?

In het boek 'Evenwicht, in uitvoering' staat daar een heel verhaal over. En misschien heb ik het ooit eerder wel een keer voorgelezen, maar ik ga het nu nog een keer doen, want dit is een mooie inleiding om daarna ook nog een ander verhaal over dat blind-zijn te kunnen vertellen. Dit is een verhaal van Marco en het staat in de ik-vorm. Dus overal waar ik 'ik' zeg dat is dan Marco die dat vertelt:

Kijken met mijn oren. Ik heb een visuele beperking of eigenlijk ben ik blind. En tijdens mijn geboorte had ik een zicht van 25 %. En langzaamaan werd het zicht minder. Vanaf mijn 25e jaar is mijn zicht nog maar 5 %. Ik kan nét licht en donker onderscheiden. En heel soms zie ik wat contrast. Als het donker is, zie ik helemaal niets. Het lopen in een vertrouwde omgeving, zoals in mijn huis en tuin, dat gaat goed. Ik heb dan geen stok nodig. Daarbuiten gebruik altijd een stok. En sinds mijn zicht 5 % is heb ik een hulphond. Hij behoedt mij voor obstakels op de weg en ook voor obstakels die uitsteken, zoals uithangborden. De hond kijkt tot zo'n twee meter hoog. En bij onveilige situatie blokkeert hij mij de weg door voor me te gaan staan. Of hij begeleidt mij ergens omheen. Hij zoekt altijd de meest veilige weg. De hond fungeert als mijn ogen. De stok is een hulpmiddel om ook zelf de obstakels te voelen of te ondergrond.

En ik maak de hele dag gebruik van mijn oren. Door mijn hoofd te bewegen, richting het geluid, weet ik waar het vandaan komt. En hoor ik ook of het geluid dichtbij of veraf is. En veel geluiden worden weerkaatst door de omgeving. Een muur klinkt anders dan een houden schutting of metalen deur. Ik voel het ook als ik dichtbij een muur kom. De temperatuur is dan anders. Als ik in een onbekende ruimte kom, is het moeilijker om een beeld te vormen van de omgeving. Ik moet dan veel heen en weer bewegen met mijn hoofd om het goed te kunnen horen. Daar word ik wel eens duizelig van. Ik denk ook dat dit komt doordat ik geen horizon kan zien. Toen ik vroeger nog wel wat zicht had, maakte ik gebruik van de horizon. En nu kan ik mij niet meer ergens op richten. Ik heb geen houvast. Ik doe niet meer aan bewegingssport. Want ik vind het moeilijk namelijk om te rennen, want ik ben bang om te vallen en te botsen. Dus ik heb een andere sport gevonden: luchtbuks-schieten met een geweer. Dat is geweldig om te doen!

Dit verhaal heb ik zelf van deze Marco (het is een andere naam, ik weet zijn naam niet meer, ik heb hem Marco genoemd) van Marco zélf gehoord. En die vertelde ook over dat luchtbuks-schieten, waarbij ik dat dan ook gek vind, je ziet niet waar je naartoe schiet. Hoe doe je dat dan? En dan blijkt ook dat alles op gehoor gaat en dat dan iemand anders moet melden of het wel of niet ..ehm.. gelukt is.

Voor mijn radioprogramma wilde ik ook écht een keer iemand interviewen die blind is. En zo kwam ik in contact met een man die vlak na de geboorte blind is geworden. Deze man is ook DJ bij de Lokale Omroep Zeewolde, dus eigenlijk is het een soort collega van mij. Maar we kenden elkaar nog helemaal niet. Via de mail had ik contact met hem. En hij schreef toen ook naar mij terug: en leuk, ik kijk ernaar uit! Dat vind ik al bijzonder, dat iemand die blind is, toch de woorden gebruikt van zien en kijken. En dat waren natuurlijk voor mij ook allemaal vragen die naar boven kwamen; hoe zit dat dan? Ik mocht ook alles vragen! Dat heb ik ook gedaan. En in het begin toen ik net begon met het interview, of eigenlijk voordat we het interview begonnen, wilde ik gaan uitleggen hoe de studio eruitzag. Hij zei toen al: je hoeft het niet uit te leggen, hoe de studio er helemaal uitziet, want ik heb er toch geen beeld van. Ik kan er ook geen beeld van maken!

Maar toen kwam dus het interview en heb ik alles mogen vragen wat ik wilde vragen. En ik heb ook gevraagd hoe het was in zijn jeugd. Hoe hij is opgegroeid en naar welke school hij is geweest. Nou dat is in Bartiméus, onder andere, geweest in Zeist. Daar zit een groot instituut waar kinderen naar school gaan en waar ze dan ook van alles leren wat nodig is om in de maatschappij te kunnen functioneren. En ook de gewone dingen die je op school moet leren.

Ik heb ook gevraagd van: we hebben communicatie via de mail. Hoe gaat dat dan? Hoe lees jij de mail? En dan blijkt dat alles gaat met voorlezen. Een mechanische stem die dan voorleest wat er is geschreven. Dat gebeurt met WhatsApp en dat gebeurt dan ook met de mail. Dat is een bepaalde instelling die je kunt gebruiken. Hij gebruikt verder ook geen beeldscherm. Maar hij heeft dus wel een computer om dus wel op die manier contact te maken. Ik heb gevraagd naar braille. En hij heeft braille wel leren lezen, maar dat gaat best langzaam. En tegenwoordig is geluid en geluidsopnames en het laten ..ehm.. voorlezen dat is zo ver gevorderd, dat als je het allemaal zou moeten voelen, via braille, via lezen, dat dat veel langer duurt dan wanneer je er even naar luistert. Dat gaat veel sneller. Dus dat vindt hij veel prettiger om te gebruiken.

Ik heb ook gevraagd wat hij doet als ie in een onbekende omgeving komt. En waar let ie dan op? En hoe die buiten loopt. Dat is onder andere met een blindegeleidestok. En toen heeft hij ook uitgelegd hoe hij daar dan precies mee loopt en dat die daarmee ook kan horen op wat voor een ondergrond hij loopt. Obstakels kan hij daarmee voelen. En hij gaat ook niet zonder blindegeleidestok naar buiten. Dat is iets wat heel belangrijk is. En voor hem is het een bewuste keuze om geen hulphond te nemen.

Ik heb ook gevraagd naar het verkeer, hoe hij zichzelf verplaatst. Wat hij daar speciaal over vertelde is dat hij bij het station vaak vraagt om reisassistentie. Dat moet je allemaal van tevoren aanvragen. Maar dan is er op het station iemand die jou begeleidt naar de trein of uit de trein naar waar je verder mee laat vervoeren. Dat kan een regiotaxi zijn. Daar maakt hij ook vaak gebruik van. En dan staat de regiotaxi klaar, maar dan is er iemand die vanaf het station hem daarnaar toe brengt.

Dat is wel wat ie steeds weer aangeeft, je moet het zelf allemaal organiseren. Je moet het regelen van tevoren. Dus op het moment dat je ergens naartoe wilt, moet je goed nadenken: wat is mijn reis, hoe ga ik reizen en wat heb ik daarvoor nodig? En wie heb ik daarvoor nodig? Hij maakt dan ook graag gebruik -ik heb het idee dankbaar gebruik- van mensen die hem komen ophalen en hem weer thuisbrengen.

Ik heb ook gevraagd naar kermisattracties. Of hij daar wel eens in heeft gezeten. En hij vindt het geweldig! Dat gevoel wat het geeft om in een kermisattractie te zitten, of eigenlijk zo'n pretpark attractie. In zo'n grote boot, die Vliegende Hollander, in de Efteling. Of in een achtbaan. Hij vindt dat écht heel fijn om te voelen. En dat is natuurlijk ook wat extra ontwikkeld is, dat je, als je blind bent, en je kunt het niet zien, dat je alles ook op gevoel doet. Niet alleen op het gehoor, maar dus ook heel erg op het gevoel.

We hebben het ook gehad over het feit dat als je blind bent, hoef je bepaalde dingen helemaal niet te leren. Wat je vroeger op de basisschool leerde, al heel vroeger, dat zijn de kleuren. Je leert op een gegeven moment afstanden; kilometers, centimeters. Kleuren heeft hij helemaal natuurlijk nooit geleerd. Dat kan ook helemaal niet. Hij weet dat het bestaat, maar hij heeft er geen enkel beeld van. Maar ook afstanden, kon hij zich eigenlijk niet herinneren. Dan weet hij wel dat als hij ergens naartoe gaat, dat het een tijdje duurt voordat je er bent, maar hij heeft niet echt ideeën van wat een afstand dan precies is, omdat hij dat nooit gezien heeft.

En toen gaf ik ook aan van: als ik nadenk over woorden voor zien, dan hebben we het over zien en kijken. We hebben het over turen en loeren, focussen en staren. En toen heb ik gevraagd aan hem, maar hoe zit het dan eigenlijk bij horen? Hebben we bij horen wel andere woorden? En we kwamen daar eigenlijk niet op! We konden niet bedenken wat voor andere woorden er voor ‘horen’ zijn die vergelijkbaar zijn met dat staren en dat loeren, wat bij he...

5 Hoor de muziek

Wed, 25 Mar 2026 12:00:00 +0100

Tijdens het dansweekend bij het Dansklooster besefte ik ineens dat er een tijd komt dat ik de muziek niet meer kan horen. Dat kwam even heftig binnen.

(eigen foto van het huisje (kota) bij het Helios Centrum in Heerde)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Dit is seizoen 11, aflevering 5: Hoor de muziek.

Ik ben een heel weekend gaan dansen. Georganiseerd door het Dansklooster. En als je al lang deze podcast luistert, dan weet je misschien nog wel dat ik eerder heb verteld over het dansen. Dat was seizoen 4, aflevering 18: deze dans is voor mij. Het is al een hele tijd geleden maar je kunt hem nog steeds terugluisteren.

Dansen is voor mij iets magisch! Als ik mijn eigen bewegingen mag maken, dan heb ik nauwelijks last van mijn verminderde evenwichtsgevoel. Mijn naamgebaar is een lemniscaat, het oneindigheidssymbool. En ik vind dat zo'n sierlijke beweging, als ik met mijn hand die 8-vorm maak en dat past dan ook wel bij mijn stijl van dansen. Dat sierlijke.

En Dansklooster had een lente-retraite georganiseerd in Heerde, in het Helios Centrum. En dan vrijdag kwamen we daar aan. En ik zeg 'we' want ik kon meerijden met iemand die in Nijkerk woont. Heel prettig, want ik hoef dan niet met het openbaar vervoer. En kon ik toch mijn eigen dekbedje meenemen. En wat een héérlijke ontmoeting was dat met het team van het Dansklooster. Ik ben een heleboel jaren niet geweest, bij het Dansklooster. Ik heb daar vroeger meerdere keren mee gedanst met weekenden, met dansdagen. Maar de laatste jaren niet. Dus dit was weer de vervolg-kennismaking, zeg maar. Maar het voelde zó vertrouwd toen ik het team weer zag! Vooral degenen die 15 jaar geleden het Dansklooster hebben opgericht. Mathilda en Michael. En het voelde dus heel vertrouwd, terwijl de locatie voor mij helemaal nieuw was. Voor Dansklooster trouwens ook, het was de eerste keer dat zij daar dan waren. En ook alle andere deelnemers kende ik niet, op ééntje na. En dat was een man die heb ik eerder ontmoet in het Samayaklooster, waar ik ook eerder met een dansweekend mee heb gedaan.

En op het terrein van het Helios Centrum daar staan verschillende kleine huisjes en er is zelfs een boomhut bij! En ik sliep met de dame waar ik was meegereden, in een heel schattig klein ja, hutje. Een kleine kota, een houten blokhutje. Daar waren twee slaapkamers in gemaakt. En zo had je gewoon een heel eigen klein plekje. Het was wel een heel klein kamertje, maar het was net groot genoeg om daar heerlijk te kunnen slapen, om daar overdag gewoon even heerlijk te kunnen zijn! Het dansen dat werd gedaan in een grote Finse kota, een groot houten gebouw met een soort puntdak, want dat heeft zo'n kota dan. En daar zit dus heel veel hoogte in. Als je daar dan binnen bent, dan kijk je echt de lucht in, in zo'n punt. En ja die hoogte maakt wel dat het een hele fijne ruimte is. Juist omdat het heel luchtig daardoor voelt of zo. Ik weet niet hoe ik dat precies moet uitleggen. Eigenlijk moet je dat zelf even ervaren als je daar bent.

Het was ook heel sfeervol ingericht. Er waren ook klapdeuren die open konden, dus je kon ook zelfs naar buiten. En het had ook een hele prettige houten dansvloer. Heel prettig om op te lopen. Het was niet te koud of zo. Je kon gewoon met je blote voeten daar lopen. En je kon dan door die deuren die open konden, kon je kijken naar een grote vijver. En alle andere ramen waren ook dat je uitkeek op de natuur. Op de tuin die er rondom heen was. En sowieso, dat hele terrein dat was eigenlijk één grote tuin met ook allerlei hoogtes daarin. En een ..ehm.. groot grasveld. Er was zelfs een heel besloten plekje, daar lag allemaal grint, maar dat was een soort vuurplek waar je dan -waarschijnlijk met elkaar- kunt zitten en daar vuur kunt maken. En daar heel besloten zo, zo binnenin kon zitten.

Er waren allemaal van die kleine verrassingsplekjes daar. En kleine geintjes die ze daar ook hadden in die tuin. Een klein beeldje wat op een schommel zit. Een klein draakje op een schommel en die hing dan aan een boom en die kon je dan heen en weer bewegen. En het grappige was, dat dat draakje, dat had een glimlach en op het moment dat je hem heen en weer ging bewegen dan zag je die glimlach steeds tevoorschijn komen. Ik heb daar zelf zó staan lachen toen ik dat deed, toen ik dat zo zat aan te kijken! Meteen een goed ideetje dat we hier thuis ook wel zoiets kunnen maken, we hebben genoeg bomen dus, wie weet komt er wel ergens een schommel te hangen met een of ander leuk beestje erin.

Maar die tuin daar bij het Helios Centrum, die bomen, die heggen, overal lentebloemen die tevoorschijn komen, die al voorzichtig uit de bol zo omhoogkomen. Het paste allemaal bij die lente-retraite. En ook het weer was heel wisselend. Toen we aankwamen was het nog best aangenaam. Kon je ook nog buiten zitten en zo. Maar de zaterdag was het koud en mistig! En op zondag was er ineens een hele blauwe lucht en was er volop zon, maar was er wel een beetje een koele wind. Dus we hebben van alles meegemaakt.

En op vrijdagavond, na het eten -het hele weekend was er trouwens heel lekker eten, er werd voor ons gekookt. We hebben wel ouderwets corvee gehad. We moesten helpen met het eten brengen en de borden heen en weer sjouwen, opruimen, afwassen. En dat was ook wel heel leuk om dat samen te kunnen doen. Maar na het eten, op die vrijdagavond, werd het weekend officieel geopend, in de ruimte waar we het hele weekend zouden gaan dansen. En eerst was er een deelcirkel. In een deelcirkel mocht je iets delen, met een talking stick in je hand. Op het moment dat je die stick in je handen hebt, dan ben jij aan het praten. En de andere mensen niet. Dan mocht je iets delen over jezelf en je mocht ook vertellen met welke lentevraag je dit weekend in bent gegaan. Was van tevoren al in die mail genoemd, van denk daar eens over na. En zo waren er mensen die hadden het over dat ze iets wilden loslaten. Of dat ze wilden gaan ervaren of de keuze die zij gemaakt hebben of dat wel helemaal oké is. Of ..ehm.. mensen die zichzelf écht weer in hun lijf wilden voelen. Omdat ze veel te veel in hun hoofd bezig zijn, wilden ze juist met het dansen weer terug naar dat gevoel! En het kon ook zijn dat je zonder vraag of intentie natuurlijk dat weekend in kwam. Dat je dan juist kwam om jezelf te verrassen!

En ik ben begonnen met het vertellen in gebaren ook, dus ik praatte en ik maakte er gebaren bij en ik vertelde: ik ben schrijver en spreker én ik weet dat ik op een gegeven moment doof word. En dit weekend wil ik zonder woorden de dans ingaan. Om dan te ervaren hoe het is om helemaal geen woorden te horen, om geen woorden te gebruiken. En dan kan ik wel in gebaren praten, maar dan verder dus zonder het gesproken woord.

En zo gingen we de hele avond vrij dansen. En voor dat vrij dansen heb ik ook helemaal geen woorden nodig. Dat bleek al gauw! Woordenloos zijn en dan zonder gedachten. Zonder aannames. Zonder oordelen of verwachtingen. Zonder verhalen. En dan alleen maar op die muziek dansen! Mijn eigen dans. En als ik dan een ander ontmoette in die dans, dan was dat met mijn ogen. En met de bewegingen, met onze handen. Dat is zó heerlijk!

En het is ook zo'n tijd geleden dat ik zo gedanst heb op prachtige muziek! En 's avonds na de dans ben ik heerlijk gaan slapen op dat eigen plekje in die kleine houten kota. Het enige was dat ik 's nachts nog wel even naar buiten moest lopen om naar het toilet te gaan. Die was dan gelukkig vlakbij, maar ik moest wel even naar buiten. En weer terug. En dan weer gelukkig m'n warme bedje in.

De volgende dag was er 's ochtends een speciale danssessie. Het was namelijk een Biodanza workshop. En bij Biodanza, dan worden er opdrachten gegeven. Opdrachten op allerlei verschillende manieren. Waar je ook bij samen danst of waarbij op een bepaald thema gedanst werd. Waar je elkaar steeds ontmoet in de dans, maar ook juist de ruimte krijgt om ook je eigen dans te doen, maar dan met een bepaalde opdracht. En deze ochtend, tijdens die lente-retraite, ging het ook over de vrouwelijke en mannelijke energie. In de bewegingen. In de dans die je deed. En de muziek was daar ook echt heel zorgvuldig voor uitgekozen. Dat je zelf ook voelde of het een mannelijke energie had of een vrouwelijke energie en dat dan ook in beweging kon laten zien.

En toen kwam er een opdracht, dat de groep in tweeën werd gedeeld. Ik vormde met een paar mensen een soort buitenkring. En de andere helft van de groep die danste dan in het midden. Op de muziek. En dat was de muziek van... het nummer Music van John Miles. Dat begint met: 'Music was my first love'. Dat is rockmuziek uit 1976, het is eigenlijk een heel oud nummer. En ik stond te kijken en te luisteren en de dansers in die binnenkring liefdevol aan te moedigen. En dan komt ineens in die tekst de zin: 'music of the future and music of the past.' En dat herhaalt zich een paar keer. Dat interpreteerde ik als de muziek in de toekomst, wordt voor mij muziek uit het verleden. Want ik besefte ineens dat er een moment komt, dat ik de muziek niet meer zal kunnen horen. Ik weet dat ik doof word. En dat er dus een moment komt dat ook de muziek wegvalt. En toen ik dat hoorde, voelde ik de tranen bij mezelf opkomen. En ik vocht er eerst even tegen, zo van: dat wil ik niet laten zien ..ehm..... maar ze waren helemaal niet tegen te houden!

Toen het lied eenmaal voorbij was, werden de rollen omgedraaid. De buitenkring, die mensen mochten naar binnen en mochten dan zelf gaan dansen. En de andere groep ging als een buitencirkel, een veilige buitencirkel om ons heen staan. En ik had natuurlijk de keus kunnen maken om eruit te kunnen stappen, maar ik besloot toch om dit aan te gaan, om daar middenin, tussen al die andere mensen te gaan staan. En te gaan voelen, wat...

4 Verbaasd

Wed, 18 Mar 2026 12:00:00 +0100

Ik ben vaak verbaasd over dingen die ik hoor, zie of zelf bedenk. Zelfs over de onderwerpen waar ik al heel wat over weet, zoals het evenwicht en gehoorverlies. Of ben ik eerder verbijsterd of verwonderd?

(Foto: pixabay- honest_graphic)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast van Paula Hijne. Dit is ook de enige podcast die gaat over het evenwicht in de breedste zin van het woord. Ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' en daarnaast vertel ik ook graag over gehoorverlies, over tinnitus, over beperkingen waar ik zelf mee te maken heb. Waar ik zelf mee moet leren leven. En ook allerlei hersenspinsels, allerlei dingen die mij opvallen, die deel ik ook heel graag in deze podcast met jou! Dit is seizoen 11, aflevering 4: Verbaasd.

Af en toe kan ik helemaal verbaasd zijn. Door iets wat ik zie, wat ik hoor, wat ik merk. En ook wat ineens zomaar even opplopt in mijn hoofd. En dat is in dit geval ook zo. Ik was erover aan het nadenken over het rechtop lopen van de mens. En in het boek 'Evenwicht, in uitvoering', heb ik daar een stukje over geschreven. En dat ga ik nu eerst even voorlezen:

Wij mensen kunnen iets bijzonders. Wij kunnen rechtop staan en lopen. Wij zijn de enige wezens die rechtop, op twee benen lopen. Ergens in de evolutie tussen de 4 miljoen en 2 miljoen jaar geleden, zijn er voorouders van de mens geweest die rechtop zijn gaan staan en op twee benen zijn gaan lopen. Tegen de zwaartekracht in! En dat is moedig geweest. Of was het een noodzaak? Is het met vallen en opstaan gegaan? Zoals een baby leert staan en lopen? En dat zal zeker meer energie en aandacht gekost hebben. En toch had het voordelen, want anders hadden onze voorouders het rechtop lopen niet vol gehouden.

Nou, en dat zat ik een keer even zo, ja, ik denk 's morgens vroeg te bedenken over dat rechtop lopen dat het best wel bijzonder is. En ook dat we dat doen op twee voeten. Twee kleine oppervlakten die we gebruiken om dan rechtop te lopen. En dat is in verhouding met dat hele lichaam, dat grote lange lichaam wat naar boven steekt, is dat best bijzonder dat we dat dan kunnen. En dan besef je ook wel dat die voeten heel erg belangrijk zijn en dat je die ook goed moet verzorgen. En dat je helemaal in onze wereld, dat je goed schoeisel moet hebben om je niet te bezeren.

En toch was ik ineens heel verbaasd, kwam ineens zo naar boven ploppen, in mijn hoofd, dat wij de enige wezens zijn die rechtop lopen. Je zou denken dat als er zo veel voordelen aan zijn, dat er dan veel meer dieren ook rechtop zouden zijn gaan lopen. Dus hoe is het mogelijk dat alleen de mens het enige wezen is?! Dat is toch best raar!? En dan zijn er wel dieren die af en toe even omhoog kunnen komen. Maar dan nog hebben die nooit, als ze rechtop staan, en misschien een enkel dier wel, maar dan is het maar tijdelijk, dat dan alle gewrichten van boven naar beneden vanaf het hoofd helemaal naar beneden toe, dat die allemaal onder elkaar zitten. Verticaal dus.

En als dat bij de mens komt door de herseninhoud, door dat we dat zo gevormd hebben in de evolutie. De hersenen is ook een beetje, die hebben een hele ingenieuze werking. En dat is toch eigenlijk prachtig hè, hoe dat dan werkt? Er zitten zo ontzettend veel verbindingen in ons brein. En het is ook nog eens neuroplastisch. Als er een fout ontstaat, waardoor je dus klachten krijgt, of een beperking dan, op den duur komen er weer nieuwe verbindingen, andere verbindingen en dan herstelt het weer een beetje, of verbetert het weer een beetje. Zoals ook mijn eigen evenwichtsgevoel, alle input die normaal door de evenwichtsorganen komen, die zijn bij mij veel minder. Maar dan door veel te trainen lukt het toch redelijk om dat evenwicht sterk te houden. En dat doe ik dan met goed kijken. Door mijn spieren goed te blijven gebruiken. Door de tast, met het voelen en zo. En daar dus ook bewust van te zijn. En met name ook met aandacht dus bewegen. Dan kom ik een heel eind. En blijft het evenwicht best sterk.

En dan ben ik toch wel heel verbaasd, als het zo allemaal werkt. En dat evenwicht zo belangrijk is, dat er dan zo weinig over bekend is! En onbekend blijft. Over dat zintuig 'evenwicht'. En ik heb gemerkt dat zelfs fysiotherapeuten, die gespecialiseerd zijn in vestibulaire revalidatie, dat die zelfs de basisprincipes van het evenwicht niet eens kunnen uitleggen! Er zullen zeker fysiotherapeuten zijn die dat goed kunnen, maar ik heb ook mensen ontmoet die dat dus niet kunnen uitleggen. En eigenlijk zou je als fysiotherapeut of welke therapeut ook die werkt met mensen met evenwichtsklachten, dat je ook geïnteresseerd bent in de complete werking van het evenwicht. En dan gaat het niet alleen om de problemen te snappen die je ermee krijgt, maar juist wat daarvoor nodig is. Dat je dus het hele evenwichtssysteem begrijpt, zodat je dan ook de uitval van de evenwichtsorganen, dat je dat beter kunt uitleggen.

En ook om dan te beseffen wat er dan wel of niet mogelijk is voor herstel! Want dat is tot een bepaalde hoogte mogelijk. Dat is handig om dat te weten. Om te beseffen dat je een klant die bij jou komt met evenwichtsklachten, dat daar een bepaalde grens aanzit wat je die nog allemaal kunt meegeven. Want je kunt niet meer alles volledig doen zoals je eerst deed, als er eenmaal evenwichtsverlies is. En ja, en dan wil ik dat heel graag veranderen. Ik wil dat die kennis wél veel meer gedeeld wordt. Maar het gaat nog steeds in hele kleine stapjes.

En dan even terug naar die verbazing. Ik verbaas me namelijk om nog heel veel meer dingen. Het is bekend dat er steeds meer mensen zijn die te maken krijgen met gehoorverlies. En het komt omdat we ouder worden, maar ook omdat er overal geluid om ons heen is. Er is voortdurend geluid. Er zijn nauwelijks stille plekken te vinden in Nederland. Mensen zijn er ook al helemaal aan gewend om altijd geluid te horen, via de oortjes. Altijd luisteren naar muziek, gesprekken, naar de tv, naar de radio, films, games. Het lijkt wel of we verslaafd zijn aan geluid. En als gehoorverlies zó veel grote problemen gaat opleveren, met name ook bij uitval van het werk en zo, en er steeds grotere zorgkosten komen, en dat ook de vergoeding van hoortoestellen en de hoorzorg omhoog zou moeten (maar dat dat steeds minder wordt), krijg je steeds meer mensen die te maken krijgen met gehoorverlies, die dan ook niet helemaal op te lossen is.

Dan verbaas ik me er weer over dat de handhaving van het aantal decibellen in de horeca en bij concerten, ja, die handhaving, weet ik niet of ze er écht op letten, maar dat er geen wettelijke limiet nog is voor het aantal decibel wat aan geluid te horen mag zijn. Ik heb het even opgezocht. Als je in een restaurant komt, dan mag de achtergrondmuziek tot zo'n 70 decibel zijn. En als er stevige achtergrondmuziek is dan mag het tot 90 decibel. Live-muziek bij bruiloften en partijen mag dan tot 100 decibel. Maar concerten die mogen tot wel 105 decibel. Nou, als je weet dat boven de 85 decibel er al kans is op gehoorschade! En bij 103 decibel dat dat dan binnen een paar minuten al tot gehoorschade kan leiden, dan is het vreemd dat er nog steeds zo'n hard geluid gedraaid mag worden.

In 2023, toen hebben ze er weer over nagedacht, maar toen is aangegeven dat het niet verplicht is om de muziek zachter te zetten dan 100 decibel. Ze wilden namelijk van 103 naar 100 decibel. En als je weet dat dat een verdubbeling is; van 100 naar 103, dan is het veel en veel luider. En we willen het juist naar beneden hebben. Maar het is niet verplicht om het zachter te zetten dan 100 decibel. Dus bij concerten heb je best kans dat het misschien -zelfs bij professionele concerten- dat het wel tot 110 decibel kan gaan. Nou onbegrijpelijk dat dat kan. Dan verbaas ik me erover dat dat dus nog steeds mag! En ik hoop zó dat er weer meer aandacht komt voor een nieuwe wet. Want strenge regelgeving dat werkt echt wel. Alleen het moet dan wel natuurlijk gehandhaafd worden. Dat is wel een voorwaarde.

Ja, verbazing! Ik noem het dan verbazing, maar misschien is het eerder ook verbijstering of bevreemding. Als ik nou over dat, dat ik dan ineens naar boven krijg van goh, wij zijn het enige wezen wat rechtop loopt. Dan is het meer een soort bevreemding. Maar verbazing kan ook verwondering zijn. Ja, en hoe reageer ik eigenlijk als ik ontdek dat er iets vreemds is? Of anders is? Of raar? Dan denk ik dat het wel aan mijn gezicht te zien is. Mijn wenkbrauwen gaan dan omhoog en mijn ogen doe ik weer meer open. Ga ik ze meer opensperren. Ik ga meer rechtop staan! Af en toe valt mijn mond dan zelfs open. En ik heb het even opgezocht wat mensen zeggen als er verbazing is. Het kan zijn dat ze dan zeggen: asjemenou! Of jeminee. Of oooh of aaah! Sapperloot. Sapperdekriek! Er zijn dus echt een heleboel woorden die mensen uitspreken als er iets is wat ze verbaast. En ik zeg dan ook wel vaak: wauw! En dat is grappig, want dan zie ik een hele mooie foto van de vogel die de wouw is. En daar heb ik ook een verhaal over geschreven in het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Want die verbazing die heb ik altijd met mij meegedragen en dat verhaal ga ik ook even voorlezen:

Duikelende roofvogels. Zo'n 20 jaar geleden zag ik in een weiland in Zeeland twee grote roofvogels die om elkaar heen buitelden in de lucht. Een schitterend gezicht, om twee van die grote vogels zo sierlijk, snel en soepel te zien bewegen. Roodbruin van kleur. Lange spitse staartveren. En ik had geen idee welke vogel het was. Pasgeleden, onderweg naar Zwitserland, zag ik hetzelfde duikelen van roodbruine roofvogels, heel behendig. En nu had ik het vogelboekje erbij. Dus op zoek naar de naam. Het was een rode wouw. Die stond al heel lang op mijn vogelwensenlijstje. En die had ik nog nooit in het écht gezien. Dacht ik. Wel dus! Twintig jaar geleden. Dat waren rode wouwen. De manier van vliegen en buitelen heeft toen zo vee...

3 Net iets teveel

Wed, 11 Mar 2026 12:00:00 +0100

Er zijn van die dagen dat het net iets teveel is. Dit keer was er teveel geluid op mijn oren. Hierdoor werd ik instabiel. En zo zijn er nog meer factoren die dan net iets teveel voor mij zijn.

(foto: Pixabay)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. En dit is seizoen 11, aflevering 3: Net iets te veel.

Op 3 maart is het elk jaar de World Hearing Day. De dag van het gehoor. En dat is een internationale bewustwordingsdag waarop de wereldgezondheidsorganisatie, de WHO, aandacht vraagt voor gehoor, gehoorverlies en professionele gehoorzorg. En het thema dit jaar was: Blijf erbij horen.

En op deze dag hebben PlanPlan adviesbureau en WERKelijk Horen een mini-symposium gehouden. Er waren drie verschillende lezingen. Eentje ging over een gezonde geluidsomgeving op de werkvloer. En de tweede lezing over gehoorverlies op de werkvloer met inzichten en de rol van de bedrijfsarts en de derde lezing ging over ‘Meten is weten’: de technische verschillen tussen enkelvoudige en meerkanaalssolo-apparatuur.

En ik ben daarbij aanwezig geweest. Ik wilde dat ook goed kunnen volgen. Ik heb ook gevraagd: zijn er schrijftolken bij aanwezig? Nou, was allemaal prima geregeld. Maar wat daar verder ook bij was, we konden Auracast uit gaan proberen. De mensen die dat in Nederland willen uitzetten, die waren daar ook bij aanwezig. En Auracast dat is een ja, een nieuwe Bluetooth technologie. Dat is een audio-zender die dan geluid draadloos kan uitzenden naar een onbeperkt aantal ontvangers. En dat kunnen mensen zijn met een koptelefoon of met oortjes in, of die hoortoestellen dragen. Dus het is niet alleen voor de mensen met gehoorverlies. En dan kan het gaan om omroepberichten op de stations of in de treinen. ..ehm.. bij een theatervoorstelling of bij een lezing of een audiotour door een museum. In allerlei openbare gelegenheden waar gesproken wordt en waar verschillende mensen de tekst moeten horen, daar kan Auracast echt een verschil zijn! En dat systeem van Auracast dat werkt zelfs veel eenvoudiger dan de traditionele luistersystemen. En dan heb je het over de ringleiding-systemen die nu nog in de kerken en in theaters aanwezig zijn. Nou, waarschijnlijk wordt dat allemaal vervangen door Auracast.

Die audio-kwaliteit is daar ook best goed van, want Auracast die transporteert het geluid ja, met nauwelijks vertraging. En dat is heel prettig, want als jij zelf tv kijkt en je doet dat via Auracast en je kijkt naar iemand, dan wil je dat wat je hoort, dat je dat ook direct ziet of andersom; wat je ziet wil je ook horen. En dat kan ook in een vergadering zijn. Of als je luistert en kijkt naar een spreker op een podium. Dat is natuurlijk veel fijner als dat naadloos in elkaar over gaat.

En wij mochten dus die Auracast uitproberen. Maar niet alle hoortoestellen zijn al geschikt voor Auracast. Mijn hoortoestellen ook niet. En toch heb ik het uitgeprobeerd. Met een eigen ringleiding-lus en een kleine ontvanger, die kreeg ik mee. En zo kon ik, dan moest ik wel ook mijn hoortoestel nog wel weer op de ringleiding-stand zetten, en dan kon ik dus alles heel goed horen. Dicht op mijn oren. Eigenlijk in mijn oren. Want via het hoortoestel, dat zit dichtbij het trommelvlies, krijg ik dat dus direct binnen.

Ik had ook goed zicht op de spreker. Ik ben zo gaan zitten dat ik het goed kon zien. Ik kon ook de tekst van de schrijftolk steeds goed zien. Maar het was niet eens noodzakelijk om de hele tijd naar de spreker te kijken! Want juist omdat het geluid goed binnenkwam, kon ik het toch nou, redelijk goed volgen, door niet de hele tijd de spreker aan te kijken. En dat is ook wel eens fijn. Dan hoef ik niet de hele tijd spraak af te zien. En dat heb ik dus gedaan.

Er waren twee lezingen achter elkaar, best lang. En daarna was het even pauze. En toen werd het eigenlijk al vrij snel duidelijk, dat geluid, dat ik net iets te veel op mijn systeem hoorde, op mijn geluidssysteem, op mijn eigen hoorsysteem, dat merkte ik tijdens het lopen. Ik ging namelijk lopen en ik merkte dat ik nou, nogal, in stabiel was. Ik had dus moeite om mezelf in evenwicht te houden. Of kwam het omdat die Auracast, dat geluid veel te hard was. Dat kan ook. Dat ik het eigenlijk wat zachter had moeten zetten.

En op het moment dat die Auracast, dat ik dat ook uitzette, dan hoor je dus ook niets meer van wat er daar door de microfoon en zo gezegd wordt. Dat voelde alsof ik dan even doof was. Dus het was een heel groot verschil tussen het geluid aan via Auracast en daarna weer gewoon het met mijn eigen hoortoestellen doen. Lijkt of het ineens veel minder geluid is.

Of kwam dat dat instabiele gevoel, kwam dat omdat er heel veel mensen waren in die ruimte? En het pad tussen de stoelen, we wilden even naar buiten toe, het was heel mooi weer, het pad tussen die stoelen was heel smal. En om niet te botsen tegen andere mensen, moest ik dus extra opletten en ook af en toe even houvast zoeken bij de stoelen. En na de pauze hadden we dus nog een keer een lezing, de laatste lezing over dat meten is weten. Allemaal heel interessant wat we hebben gehoord.

Maar na afloop was er nog even tijd voor een borreltje, kon je nog even wat andere mensen spreken. Ook toen voelde ik dat mijn instabiliteit echt groter was. Ik moet altijd met aandacht lopen, maar toen moest ik het echt héél erg! Echt opletten, waar loop ik? Wie loopt hier vlakbij mij? Hoe kan ik die, nou, zo langslopen dat ik niet ga botsen. En ook de trappen af, ben ik toch maar weer helemaal aan de leuning gaan lopen, zodat ik me vast kon houden. Zelfs de stoep op en af merkte ik, dat ik dat met meer aandacht moest doen.

En ik heb de hele week, heb ik me wiebeliger gevoeld. Ik merkte dat écht met dat ik af en toe mist stapte, dat ik echt nog een stap extra moest doen, een voet opzijzetten, om me in evenwicht te houden.

En wat ook een trigger is, heb ik gemerkt, helemaal als ik dan al wat instabieler ben, is ook die stralende zon. Het was heel mooi weer en als ik dan buiten ben, dan is het dus zó ontzettend licht, ook daar moet ik denk ik weer helemaal aan wennen, ..ehm.. te veel licht tijdens het wandelen en tijdens het fietsen. Ook zelfs in de bus en in de auto. Dan heb je door dat felle licht ook heel veel last van alle schaduwen. De schaduwen van de bomen. We hebben een vaandel hier aan de vlaggenmast en die wappert dan en die schaduw die komt dan steeds langs. En ik merk dat dat licht, schaduw, licht, schaduw, die verschillen, dat dat ook iets doet met mijn evenwicht. En dat weet ik wel, alleen, dat was dus nu even veel heviger. Er was te veel afwisseling en dat zorgt écht voor desoriëntatie.

Of komt die wiebeligheid door te veel staan? Vorige week dan, dit was vorige week, na dat mini-symposium, heb ik ook veel gestaan aan de statafel. En aan de statafel ben je ook wel steeds aan het corrigeren om goed rechtop te blijven staan en dat kost dan best veel energie. Doe ik dat dan te lang? Sta ik dan te lang aan die statafel? Of komt dat juist omdat ik me eerst wiebelig voel en dat ik dan, als ik dan aan die statafel sta, dat het dan moeilijker gaat? Ik merkte dat namelijk tijdens de online-bijeenkomst van het ROCOVF. Dat was een hele lange middag online. Gelukkig was ik dan wel thuis, ik hoefde niet ergens naar toe. En dat was twee dagen na het mini-symposium. Mini-symposium was op een dinsdag en dat ROCOVF donderdagmiddag.

Ik had geen schrijftolken geregeld, want het grootste deel zou helemaal niet voor mij bestemd zijn, want het ging helemaal niet over Flevoland. Dus ik hoefde ook niet alles te kunnen volgen. De agenda vond ik heel onduidelijk dus, ik had echt zo van: wanneer is Flevoland aan de beurt? En dan zitten we heel lang te wachten met de schrijftolken: wat is dan belangrijk om te tolken? Dan nee, ik doe het zonder tolken. Heb ik wel de koptelefoon op gehad, zodat het geluid weer dichterbij me komt, dan kan ik het beter verstaan. Maar het was ook nog eens een keer zonder spraakafzien. Want de sprekers die zaten allemaal bij elkaar in een grote zaal en ik was met nog een paar andere mensen online. Maar dan zie je die sprekers heel klein in beeld en dan zie je niet echt het mondbeeld. Dus ik heb heel veel geluisterd op die middag. En met mijn hoortoestellen in is dat wel heel prettig. En een koptelefoon erbij, kan ik het nét even allemaal goed volgen. Maar ik denk dat dat geluid allemaal nét te veel was. Op dat moment, was het teveel.

In aflevering 1 heb ik het gehad over van de hak op de tak. Al die verschillende taken. Al die taken die ik mezelf opleg. En dat voortdurende schakelen. Misschien was dat vorige week ook nét iets te veel. En dan per taak valt het helemaal niet zo op. Tijdens de overgang van die taken, dat ik merk dat ik meer wiebelig ben. En dat komt omdat ik me waarschijnlijk heel erg focus op die ene taak, waar ik mee bezig ben. En dan moet ik daarna weer even lopen en dat ik dan pas merk, oh ja hmmm, ik moet een beetje opletten. Ik moet met aandacht lopen. Wat dan niet meehelpt, is dan dat ik, ja, niet helemaal goed slaap. Dat ik niet diep genoeg slaap, denk ik. En dat zorgt ervoor dat mijn energieniveau 's ochtends vroeg eigenlijk al een beetje te laag is om de hele dag in volle actie te functioneren. Ja, en dan komt natuurlijk weer het energie-management om de hoek kijken. Nou, ik neem denk ik te weinig rustmomenten om dan te herstellen. En dan met name overdag, want 's nachts heb ik dat niet helemaal in de hand of ik wel of niet goed slaap. Maar overdag kan ik die rustmomenten natuurlijk wel pakken! Ik leg mezelf eigenlijk veel te veel taken op! Die ik aan het eind van de dag uitgevoerd wil hebben. Dat zie ik ook in mijn agenda wel staan. Dus ik denk dat het goed is dat ik mijn eigen energie-management weer wat meer aandacht ga geven. Dat ik wat meer ga letten op...

2 Drempels

Wed, 04 Mar 2026 12:00:00 +0100

In ons dorp liggen verschillende soorten verkeersdrempels of verkeersheuvels. Twee soorten zijn heel onaangenaam om met de fiets erover of eromheen te gaan. Ook met een scootmobiel of elektrische rolstoel is dat niet te doen. Dit past niet in de inclusieve maatschappij.

(eigen foto van een van de verkeersheuvels)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur, hoorcoach, presentator en ik zet mij in voor het creëren van een inclusieve samenleving. Dit is seizoen 11, aflevering 2: Drempels.

Ja, in het kader van inclusie, hoort elke gemeente een Lokale Inclusie Agenda te hebben. En dan gaat het over toegankelijkheid. Toegankelijkheid op allerlei vormen, niveaus, zodat iedereen overal aan mee kan doen. En hier in het dorp doen we nu de vierde poging om de lokale inclusie-agenda handen en voeten te geven. Het is al driemaal eerder geprobeerd, niet gelukt. Niet goed van de grond gekomen. En dit keer de vierde poging, en ik hoop dat het nu wél van de grond komt. Dat we nu ook inderdaad drempels kunnen weghalen. En dan bedoel ik drempels in de breedste zin van het woord, want het gaat ook over, wat ik net zei over toegankelijkheid, het gaat over op allerlei niveaus, voor iedereen, dat iedereen mee kan doen! En de een heeft iets anders nodig dan de ander. Dus het gaat niet over gelijke behandeling. Het gaat wel over gelijkwaardigheid; dat we willen dat iedereen mee kan doen, ongeacht de handicap, de beperking die die dan heeft.

Maar deze aflevering gaat het specifiek over de fysieke drempels. De verkeersdrempels. Deze podcast heet niet voor niks: drempels. Het doel van een verkeersdrempel is om het verkeer te vertragen. En dan hebben we het over gemotoriseerd verkeer. Een andere naam ervoor zijn verkeersremmers of snelheidsdrempels of verkeersheuvel. En die drempels die worden met name neergelegd in gebieden waar een lagere snelheid gewenst is. Om dan dus de verkeersveiligheid te verhogen. Dat is in woonwijken of bij scholen, waar heel veel voetgangersverkeer is. Ook bij openbare parkeerplaatsen, want daar wordt van alles geparkeerd, maar ook dus heel veel mensen die daar lopen. En daar worden dus allemaal van die drempels neergelegd. En de chauffeurs, de bestuurders van dat gemotoriseerde verkeer, die moeten dan hun snelheid matigen. En als je een lagere snelheid hebt, dan is er ook een kortere remweg en als er een kortere remweg is dan is de kans op verkeersongevallen veel kleiner. Dus je vermindert de kans op verkeersongevallen.

Maar er is natuurlijk wel een effect van een verkeersdrempel. Dat is met name voor de bestuurder zelf, maar ook voor de omwonenden en voor andere gebruikers. Toen ik dat las dacht ik wel even van, wat zijn dan andere gebruikers? Nou, dan moet je denken aan fietsers, scootmobielen en elektrische rolstoelen. Want door het aanleggen van een verkeersdrempel op een verkeerde plek, dan verhoog je juist de kans op een verkeersongeval. En daar wil ik het in deze aflevering dus over hebben.

Want de gemeente, die is verantwoordelijk voor die verkeersdrempels. En dan geven ze ook aan: bij een verkeersdrempel, kun je ook een verkeersbord neerzetten om te waarschuwen dat er een drempel aan komt. Dit is niet verplicht, het is wel aanbevolen. En vooral bij minder goed zicht, waar de verlichting minder is en ook als het vlak na een bocht komt. Nou is het wel weer het advies dat je een drempel niet moet plaatsen binnen 10 meter vanaf een bocht. Want anders krijg je hele gevaarlijke situaties. Het is ook om te voorkomen dat er schade is aan het voertuig.

Zo zijn er ook normen en eisen gesteld aan verkeersdrempels. En dan staat erbij: onder andere niet te dichtbij huizen. En meestal worden er geen drempels aangelegd op busroutes. Als dat wel nodig is, dan zijn er busvriendelijke drempels. En een verkeersdrempel kan voor de veiligheid ook nog wel discutabel zijn, als het gaat over het snel kunnen rijden van een ambulance, brandweer en politie, want dan zijn die drempels ontzettend hinderlijk. Dus je moet goed nadenken, waar leg je de drempels neer, zodat ook dat vervoer, wat echt op snelheid moet rijden, dat die ook veilig kunnen rijden.

Het heeft effect op het milieu, want bij het optrekken na de drempel, dan gebruik je meer brandstof. En als je gaat remmen is er meer fijnstof en als er veel drempels zijn, heb je ook bij drukte meer kans dat er file ontstaat en als er meer auto's achter elkaar staan, heb je sowieso weer een hogere uitstoot. Dat is natuurlijk anders alweer bij elektrische auto's. Dan is die uitstoot er niet. Maar nog niet iedereen rijdt elektrisch. Dus er zal nog steeds CO₂ uitstoot zijn dus ja, voor het milieu is het maar de vraag of het handig is.

Als je het hebt over geluidsoverlast, dan, als er drempels liggen, dat het lawaai van snelrijdende voertuigen wordt dan wel minder. Alleen, je krijgt dan wel weer lawaai als gevolg van het remmen en het optrekken. En als je daar dus vlakbij bent, vlakbij woont, dan hoor je dus steeds dat remmen en optrekken. Misschien is het fijner om een geluid te horen wat gewoon op één toon is. Dat is anders dan dat optrekken en afremmen.

Als er zwaar verkeer over die drempels heen gaat, dan heb je juist een heleboel extra geluiden die daarbij komen. Als er zwaar verkeer is met een aanhanger erbij waar allerlei dingen op liggen, dan rammelt dat natuurlijk aan alle kanten. Er zijn allerlei trillingen ook naast al die geluiden. Door die drempels, is ook de reistijd van de auto en van de bus, is ook weer wat langer. En dit kan allemaal toch ook wel weer voor frustratie zorgen bij bestuurders.

Ja, en dan wil ik het hebben over de drempels die hier in het dorp zijn geplaatst. En dan hebben we het níet over de bestuurders. Ja, in eerste instantie wel, want ik ga het even over de buschauffeur hebben. Maar daarna, over juist al die andere gebruikers van de weg. En met name waar dan die drempels liggen.

We hebben midden in het dorp, in het centrum, daar is de hele weg opnieuw ingericht. Heleboel is daar op de schop gegaan. Allemaal opgeruimd. Ze hebben allemaal nieuwe bestrating aangelegd, onder andere met drempels erbij. En dit zijn hele vervelende drempels voor de buschauffeur en ook voor de reizigers in de bus. Het is echt onaangenaam om over die drempels te gaan. Wat dit betreft is er dus een hele verkeerde keuze gemaakt van soorten drempels. Want er zijn ook busvriendelijke drempels. Waarom is dat daar niet aangelegd? Het is zelfs zo dat er beschadigingen komen aan de bus, door juist die verkeerde drempels die daar zijn neergelegd.

En als ik kijk naar de drempels hier, in onze eigen straat, die vind ik helemaal niet zo heel vervelend. Die liggen in de hele breedte van de weg, van stoep tot stoep. En dat is dus een verhoging in de weg, gaat een beetje glooiend omhoog. En dan is het even plat en daarna gaat het weer glooiend omlaag. Het is eigenlijk een soort hoge hobbel. En die vind ik helemaal niet erg om daar met de fiets overheen te gaan.

Maar dan... we hebben hier in het dorp twee nieuwe soorten drempels. Eéntje dat is een soort ronde verkeersheuvel. Ik noem het echt een verkeersheuvel, want het is niet zozeer een drempel, hij is helemaal rond. Je komt dan het fietspad af, rij je de straat in en dan kom je recht op die verkeersheuvel af. Als je daar recht overheen wil rijden, wat gewoon mag, want het is geen rotonde, dan is het echt kedeng! Het is een beetje een hoge rand, anders dan een hele glooiende rand. En dat is echt, dat is vervelend. Ik knal er gewoon tegenaan dan met de fiets. Helemaal niet goed voor mijn band ook.

En ik schrok ook, de eerste keer dat ik daar kwam, schrok ik omdat ik het niet eens in de gaten had. Er zit wel een witte rand omheen en toch valt ie niet zo op. Nu ik dat weet, vermijd ik deze straten of als ik er dan toch doorheen moet omdat ik in die straat moet zijn, dan kan ik er wel óm heen. Zoals je ook normaal dat bij een rotonde doet. Alleen, er omheen... er is nauwelijks ruimte tussen dus die cirkel van de verkeersheuvel en de stoep; daar zit nog geen meter, misschien net één meter 30 of zo, dus dat is een hele kleine ruimte. En dan moet je heel erg oppassen dat je niet tegen de stoep rijdt en ook niet tegen die scherpe rand van die verkeersheuvel. En je moet je een hele scherpe bocht maken omdat het helemaal een cirkel is. Dus je moet er echt, ja, je kunt er niet eens ruim omheen, omdat die ruimte te kort is tussen die stoep en die rand.

En bij sneeuw is die hele rotonde niet eens zichtbaar! Nou dan is het helemaal gevaarlijk, want dan kun je er echt tegenaan knallen. En je ziet het randje niet, dus je kunt er ook zo vanaf glijden. En dan ga je natuurlijk zo onderuit. Écht, ik begrijp niet dat ze deze grote cirkels zó hebben kunnen maken op een plek wat totaal niet handig is. Ik snap dat je het verkeer wil afremmen. Maar als je de bocht om wil, moet je altijd afremmen. Dus waarom zou je daar zo'n grote cirkel neerleggen die heel onhandig is om er goed omheen te rijden?! En ook niet prettig is om erop te rijden en weer af te rijden. Echt kedeng! Je rijdt er helemaal overheen en kedeng er weer af.

En dan die andere drempel. Pas nieuw! Want de hele wijk die is gesaneerd. Ze hebben alle straten opengebroken, omdat de hele riolering vervangen moest worden. Ook daar moest de straat weer helemaal opnieuw bestraat worden en toen hebben ze gedacht: oh we kunnen daar ook wel drempels neerleggen! Nou, daar liggen dus een paar drempels en die zijn ovaalvormig. Ook wel weer met een witte rand er omheen, dus je kunt het wel zien. Maar, dan rij ik op het fietspad en ik ga de bocht om en vrij snel na de bocht ligt daar die drempel! Die verkeersheuvel. Ook weer zo'n rand van drie centimeter, niet meteen heel glooiend, maar echt dat je er tegenaan rijdt. Naast die verkeersheuvel da...

1 Van de hak op de tak

Wed, 25 Feb 2026 12:00:00 +0100

Dit is de eerste aflevering van seizoen 11. Ik heb nog heel veel ideeën voor nieuwe afleveringen, want ik heb zoveel gedachten die langs dwarrelen. Gedachten die van de hak op de tak gaan.

(Afbeelding Pixabay TheOtherKev)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. En dit seizoen 11, aflevering 1: Van de hak op de tak.

Dit is de eerste aflevering van seizoen 11. En ik ben nog vol ideeën voor nog wel een heel seizoen. En misschien wel nóg wel een heel seizoen er achteraan, want er is nog zó veel te vertellen. Dat kan gaan over ons fysieke evenwicht. Over ons psychische evenwicht. Over gehoorverlies. Tinnitus. En dat kan allemaal zowel informatief zijn als uit eigen ervaringen. En ook steeds weer ook over mijn gedachten die alle kanten op gaan.

Ik ben net opnieuw begonnen met het boek 'De kracht van het nu' van Eckhart Tolle. Dat boek heb ik jaren geleden gelezen. En ik zie al bepaalde dingen die ik daar nu in het begin lees, dan denk ik: hé, dat heb ik omarmd, want dat gebruik ik ook vaker in mijn coach-gesprekken en zo. Dat is dan wel heel grappig! Maar het eerste hoofdstuk daarvan is: Je bent niet je denken. En dan citeer ik even een stukje uit dat boek:

'Je verstand is een instrument. Een hulpmiddel. Je kunt het voor een taak gebruiken en daarna berg je het weer op. En hier gaat het dan om gedachten die zich steeds herhalen. Dat is niet functioneel denken, dus eigenlijk piekeren. En dat is nutteloos en maakt dat er veel levensenergie verloren gaat.' Nou ja, tot zover Eckhart Tolle. Misschien dat ik er nog een keer in een andere aflevering verder op in ga, wat ik nog meer voor wijsheden uit het boek van hem heb gehaald en wat ik daar dan mee doe.

En toch vraag ik me af of al die gedachten die bij mij langs dwarrelen of die dan ook nutteloos zijn. En dan bedoel ik niet die herhalende piekergedachten, want inderdaad die brengen mij nergens. Pas als ik de herhaling, als ik in de gaten heb dat ik steeds aan het herhalen ben, dan pas kan ik mezelf terughalen en er andere gedachten van maken. Of soms zelfs een beetje stilzetten. En als ik boos of verdrietig ben, dan is dat moeilijker dan wanneer ik me goed voel. Als ik blij ben. Of opgewekt.

Ik had dat gisteren ook nog wel. Ik was aan het tekenen en ondertussen bij dat tekenen, zat ik te bedenken, oh ik moet diegene nog eens een keer een antwoord geven. Terwijl ik er maanden geleden bewust voor heb gekozen om geen antwoord te geven. Was ik er nu mee bezig dat ik wel antwoord zou willen geven. En ik merkte dat ik dat antwoord, ik was elke keer aan het herhalen. Het kwam elke keer weer op hetzelfde neer. Tot ik op een gegeven moment zo veel last ervan kreeg dat ik dacht: nee ik ben nu aan het tekenen. Het is helemaal niet nodig om nu daarmee bezig te zijn. Want ik weet niet eens of ik dat wil gaan doen. Dan kan ik het beter nu gewoon laten. En op een gegeven moment kwam ik weer in de cadans van het tekenen en (hèè, zucht) gelukkig, eindelijk was dat piekeren, dat was weg. En het bleef ook weg, gelukkig!

Afijn, deze aflevering heb ik genoemd van de hak op de tak. Ik doe dat wel vaker in deze podcast: van de hak op de tak. Dat hebben mensen ook wel aangegeven die vaker naar mij luisteren. En ik heb even opgezocht wat het nou precies betekent ‘van de hak op de tak’. Het staat in het Groot Spreekwoordenboek. Van de hak op de tak dat betekent: een hak, dat is eigenlijk een haak, dat is een gebogen tak. En iemand die van de hak op de tak springt zoals vogels dat letterlijk doen, stapt steeds over van het ene onderwerp op het andere.

Ja, als ik dat dan nu zo uitleg dan zal je herkennen dat ik dat wel vaker doe! Een andere uitdrukking wat ook met bomen te maken heeft is: omkeren als een blad aan een boom. En dat is omdat de voorkant van een blad er vaak totaal anders uitziet dan de achterkant, dan laat, wie omkeert als een blad aan de boom, zich ineens van een hele andere kant zien. En dat kan ook, mensen die mij in een bepaalde situatie kennen bijvoorbeeld alleen van het sporten en die mij dan later een keer iets zien presenteren, die zien ineens een andere kant van mij. Dan is het dus niet negatief bedoeld. Vaak wordt dit spreekwoord gebruikt een beetje in de negatieve context. Dat iemand omdraait; gedachten zo omdraait, het juist negatief bedoeld is. Maar je kunt hem natuurlijk ook positief zien.

En ook een andere en die kende ik eigenlijk niet, dat spreekwoord: Aan een boom groeien verschillende vruchten. En de uitleg daarbij is: eenzelfde boom kan uiteenlopende vruchten van hetzelfde soort voortbrengen, zoals ook kinderen van dezelfde ouders onderling sterk kunnen verschillen. En werk van één hand niet iedere keer gelijk hoeft te zijn. Ja, en die vind ik ook wel weer heel grappig. Dat klopt ook wel, ik heb niet één manier van vertellen en ik heb niet één manier van schrijven. Ik kan op verschillende manieren schrijven. En als ik aan het tekenen ben, ja, er zitten wel bepaalde dingen in die hetzelfde lijken, maar ik kan ook heel anders tekenen. Dus dat klopt ook wel! En zeker als ik kijk naar hoe mijn zusjes zijn en ook hoe zij over vroeger denken, en hoe ik over vroeger denk, dat kunnen totaal verschillende verhalen zijn. Terwijl we het over hetzelfde hebben. Over hetzelfde feest of dezelfde activiteit waar we het over hebben. We hebben allemaal daar toch andere herinneringen aan. Het is eigenlijk een heel logisch spreekwoord dus.

Weer terug van ‘de hak op de tak’, want daar hebben we het over. Afgelopen zaterdag gingen wij fietsen, want ik was heel benieuwd naar de ja, de activiteit die in de Schaapskooi gedaan wordt in Ermelo. Dat is een bezoekerscentrum. Eén keer in de maand komt daar een groep vrouwen bij elkaar en die gaan samen wol spinnen. En die wol komt van de schapen die daar bij die schaapskudde zijn, in die schaapskooi. En dat is mooi dat ze de eigen wol gebruiken en daar gaan ze mee spinnen. Daar maken ze draden van en dan kunnen ze daar ook allerlei dingetjes van maken. En ik was wel benieuwd naar hoe dat eruit zou zien. Dus we zijn daarnaar toe gefietst. Het was ook goed weer en zo. Het was heel leuk om daarbinnen te komen. En op die zolder van het bezoekerscentrum daar zaten inderdaad, een heel groepje, vrouwen naast elkaar en die waren allemaal aan het spinnen. Allemaal verschillende spinnenwielen. Jaa, ik vind dat fascinerend om naar te kijken.

Op een gegeven moment kom ik dan ook in gesprek met die dames. En die vertellen dan over hoe verslavend het is. Als je dat eenmaal leuk vindt en je hebt het écht in de vingers (je moet het ook met je vingers doen) dan is het zó leuk om te doen! Het blijkt ook dat het een groep vrijwilligers is daar van het hele bezoekerscentrum, dat zij samen zo veel voor elkaar krijgen en dat het gezellig is en dat het dus meer is dan alleen maar het werk wat je doet, maar ook de ontmoeting met alle mensen daar. Ontmoeting met de andere vrijwilligers, maar ook alle bezoekers die daar komen. Het is ook echt een leuk bezoekerscentrum, ook gewoon om wat informatie op te doen. Ze hebben nu op zolder ook informatie over de wolf. Leuk om een keer te gaan kijken. Kan ik je aanraden.

Maar wat mij dan ook grijpt is dan dus die spinnenwielen. En dan heb ik zo van, oh ik zou dat ook zo willen gaan doen. Maar ik ben bang dat als je daarmee begint dat het dan ook inderdaad verslavend is. En dat je dat steeds vaker en steeds meer wil doen. En ik gun me daar helemaal niet te tijd voor. Ik heb zo veel andere dingen om handen. Denk: nee, dat moet ik even helemaal niet willen. Ik vond het heel leuk om te zien, maar dat was prima.

We zijn buiten bij het bezoekerscentrum... zijn we even een broodje gaan eten en zouden we op de fiets weer teruggaan naar huis. En we hadden een beetje een route uitgestippeld. Alleen, het werd wel een beetje donker. Zó donker dat ik echt zo had van: nou het zou zo maar kunnen gaan regenen. Inderdaad het begon dus te regenen. We zijn toch gaan fietsen en we zijn de route gaan doen zoals we die van tevoren bedacht hadden. Ik denk toch een wat langere route als we anders waren gereden. En het begon zó te regenen onderweg. En ik baalde zo enorm! Ik vond het écht niet leuk. Het was koud en mijn broek werd helemaal nat en op een gegeven moment dacht ik: oh, ik heb nog wel een regenbroek in mijn fietstas zitten. Dus ik die regenbroek aangedaan. Toch nog door fietsen, maar dan... de kou zit dan toch op je huid. Gelukkig had ik wel handschoenen nog mee. Mijn jas was verder gewoon goed water- en winddicht, dus dat was wel lekker. Maar ik was ook bang dat mijn hoortoestellen nat zouden worden. Nou zitten mijn hoortoestellen wel net onder mijn helm. Maar ja, als het zo gaat regenen, dan heb je kans dat het toch ergens nat gaat worden. Vond ik echt wel even vervelend. Wat moet ik ermee? Moet ik dan toch stoppen, in de regen? En dan mijn hoortoestellen uit gaan doen? Dan moet ik mijn tas pakken en moet ik daar in dat speciale opberg-etuitje doen. En dat in de regen! Het was ook onderweg ergens bij allemaal weilanden, dus we hadden ook nergens een plekje waar we konden schuilen, waar je droog kon staan. We moesten toch door fietsen. Gelukkig is het goed gegaan.

En toevallig hoorde ik vandaag een verhaal op de sportschool van een, van een andere dame, die was met haar hoortoestellen onder de douche gegaan. Die was ze dus helemaal vergeten uit te doen. Die ging dus onder de douche, haren gewassen en al en die komt de douche uit en die ging helemaal afdrogen en die wilde toen haar hoortoestellen weer in doen. En toen had ze van hè, m'n hoortoestellen zitten helemaal niet in mijn bakje. Het zijn oplaadbare hoortoestellen en ze had echt zo van waar zijn m'n hoortoestellen?! En toen bleek dat ze ze gewoon in had gehouden en dat ze dat helemaal niet in de gaten heeft gehad tijdens het douchen. Toe...

20 Tweehonderd

Wed, 18 Feb 2026 12:00:00 +0100

Dit is de 200e aflevering van deze podcast. Een mijlpaal. Maar hoe zit dat met getallen en cijfers? Wat heb ik zelf met getallen? Er is ook heel wat te vertellen over het getal 13. Weet je dat je elk getal in gebaren kunt laten zien met één hand?

(eigen foto van spel met getallen)

Deze aflevering duurt 13 minuten.

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En in deze podcast vertel ik sowieso over het fysieke evenwicht, over het psychische evenwicht en ook over allerlei dingen waar ik me, ja, af en toe mee bezig hou, waar ik over nadenk. Als ik iets geleerd heb, dan wil ik dat ook graag met je delen. En zo komt er altijd van alles langs. Dit is seizoen 10, aflevering 20: Tweehonderd.

Dit is de 200e aflevering van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Ik heb 10 seizoenen gemaakt. En elk seizoen bestaat uit 20 afleveringen. Heb ik gewoon zelf bedacht, vond ik een mooi aantal. En ondertussen, in 5 jaar tijd, heb ik dan 200 afleveringen gemaakt.

Het zijn allemaal hele verschillende afleveringen. Het kan gaan over het fysieke evenwicht en dan heb je titels als: De eerste stapjes. Traplopen. Vallen en opstaan. Chaos in mijn hoofd. Ik ben duizelig. Omhoog en omlaag. Verschil. Wiebelen. Tegenwind. Heeft allemaal iets te maken met het fysieke evenwicht en míjn eigen evenwicht, hoe het dan anders werkt dan wanneer het helemaal goed zou zijn.

Het gaat ook over horen. Horen is ook een heel belangrijk aspect in mijn podcast. En dan gaat het over bijvoorbeeld: het geluid van de stem. Fluisteren. Durven luisteren. Erbij horen.

En al die afleveringen die ik gemaakt hebt over tinnitus. En dan ook, wat ik net al vertelde aan het begin, het gaat ook wel over dingen die mij bezighouden. En zo is er een aflevering met de titel: Verwondering. Optimist. Alles op zijn tijd. Roerloos. Lanterfanten. Omdenken. Ja, allerlei soorten titels die langskomen en waar ik dus al iets over verteld heb aan jou. En soms komen er dingen een tweede of een derde keer langs. Onder andere het traplopen. Heb ik het al heel vaak over gehad. Maar, ik heb het nog nooit gehad over getallen. En deze aflevering, aflevering 200, gaat over getallen. Dat vind ik mooi om even op in te gaan. Tenminste, niet per se het getal 200. Ik heb namelijk pasgeleden iets geleerd, wat ik nog niet eerder wist. En dat is het verschil tussen cijfers en getallen. We zeggen heel vaak cijfers, maar dan gaat het om getallen. En het verschil daartussen is dat een getal, en misschien weet jij het allang -want er zijn genoeg mensen dit wél weten, alleen ik wist het nog niet- een getal is een hoeveelheid die uit één of meer cijfers bestaat. En een cijfer is enkel een symbool. En die symbolen die zijn van 0 tot en met 9 en dat zijn dan samen 10 cijfers. Want de 0 is ook dan een cijfer. En die cijfers zijn dus eigenlijk de bouwsteunen voor de getallen. Als je dat in de taal zou noemen, dan zijn cijfers als de letters. En de getallen zijn als de woorden. Bijvoorbeeld het getal 28, dat wordt geschreven met twee cijfers. De 2 en de 8.

En er is nog iets opmerkelijks. Want kleine getallen van één tot en met tien, dus eigenlijk die cijfers, die worden vaak voluit geschreven. Als je een tekst maakt, dan worden die met letters geschreven. En boven de tien, dan worden de getallen in cijfers geschreven. Dat ga je dan niet meer in letters doen, maar in cijfers. Dus als ik in mijn podcast iets zeg over ..ehm.. één of twee of vier of vijf. Dan kan ik dat in letters gaan opschrijven in het transcript. Soms doe ik dat niet, maar dat hoort eigenlijk dus wel! Als je je houdt aan de regels van hoe je dan de taal weer gebruikt.

De titel van deze podcast is 'Tweehonderd' in letters geschreven. En dat klopt dus helemaal niet, want eigenlijk zouden dat dus cijfers moeten zijn. Het getal 200 wordt geschreven met de cijfers 2-0-0 en dat zou dan de titel moeten zijn. Ik heb het niet helemaal goed gedaan. Maar dat maakt het juist zo leuk in deze podcast, dat het allemaal kan!

Verwarrend is dan ook de reclame van één of ander boekhoudprogramma. Daar wordt dan gezegd: '...en de cijfers die kloppen'. Dat is dus niet juist! De getallen, die kloppen. En het vreemde is dat dit een reclame is, notabene over een boekhoudprogramma en dan gaat het alleen maar over getallen! Dus dat is raar gekozen, dat ze juist in de reclame, die iedereen hoort, het hebben over ‘de cijfers die kloppen’!

En toen ontdekte ik in mijn eigen boek 'Hoor jij wat ik hoor?', dat daar in de inhoudsopgave ook staat: cijfers over tinnitus. Dus eigenlijk klopt dat ook niet, want dan gaat het ook over de getallen. En toen wist ik het verschil nog niet, want anders had ik dat zeker aangepast. Dan had ik dat veranderd. Verderop in de tekst in het boek, als ik dan ga vertellen over die verschillende aantallen allemaal, over de hoeveelheid mensen die tinnitus hebben, dan heb ik het ineens wél over getallen. Dus ja, in mijn eigen boek klopt het dus ook niet helemaal!

En toen ik er even mee bezig was, over getallen van wat daar nou mee is, toen kwam ik dat getal 13 tegen. En 13 dat is ook wel een speciaal getal. Waarschijnlijk kun je over elk getal wel iets speciaals noemen. Maar ik heb 13 er even uitgepakt, want over het getal 13 is wel wat te vertellen. 13 is namelijk een natuurlijk getal. En als je weet dat er in een kwartaal zitten altijd 13 weken. En er zijn ook 13 maanrondes om de aarde in één zonnejaar. En er zijn ook 13 hoofdgewrichten in het menselijk lichaam. Dus er zijn 13 hele belangrijke gewrichten in elk menselijk lichaam. Ja, tenzij je een been of een arm mist, dan mis je wat gewrichten. Maar een lichaam dat intact is, heeft dus 13 hoofdgewrichten.

En dan is ook 13 een getal voor creatiekracht. Het is ook goddelijke, vrouwelijke energie. En het staat ook voor vruchtbaarheid en het leven. En het is zelfs een engelengetal. Je engelen willen dat je je dromen volgt. Dus het heeft allerlei positieve associaties. Ja, die 13 is ook een soort getal voor transformatie.

Nou heb ik zelf niet meteen iets met het getal 13, maar ik vond dit wel heel interessant. Want 13 wordt juist ook heel vaak gezien als een ongeluksgetal! Dat is bijgeloof. Zo kan je het tenminste zien. En het grappige is, ongeluksgetal zijn precies 13 letters. Het woord ongeluksgetal heeft 13 letters. En vrijdag de 13e is zelfs in heel veel landen een ongelukkige dag. En dat komt denk ik uit de geschiedenis, vanuit het christendom, dat Jezus met zijn 12 discipelen bij elkaar is en dan zijn ze met zijn 13-en samen. En Judas was de 13e persoon aan tafel en die heeft Jezus verraden. En Jezus is ook op een vrijdag gekruisigd. Dus vandaar komt dat waarschijnlijk dat ongeluksgetal vandaan.

Er is zelfs een speciale naam voor de angst voor het getal 13. Daar had ik ook echt nooit eerder over gehoord. En dan ga ik kijken of ik het goed uit kan spreken: triskaidekafobie. Triskaidekafobie. En dat wil ook zeggen dat in een vliegtuig dan wordt de rij 13 en de zitplaats 13 wordt overgeslagen. En ook in hotels heb je geen etage 13. Ook die wordt overgeslagen. Heeft allemaal te maken met dat 13 een ongeluksgetal zou zijn.

Maar nou is er ook een uitdrukking: 13 in een dozijn. En dat betekent gewoon als van iets is heel gewoon! Maakt niet of het er nou 12 of 13 zijn. En als je dan naar de wiskunde gaat kijken, dan is 13 is priemgetal. Het is ook een getal van Fibonacci. Getallen van Fibonacci die oneven zijn, zijn Markov-getallen. En het getal 13 is dus ook een Markov-getal. Dat kan ik niet gaan uitleggen, want dat vind ik een heel ingewikkeld gebeuren. Kan je zelf wel even opzoeken.

Maar verder is 13 dan ook een gelukkig getal. Dat is toch apart, dat zowel 13 een gelukkig getal kan zijn, een natuurlijk getal en tegelijkertijd ook dus een ongeluksgetal kan betekenen. Het ligt er dus maar aan wie je er over spreek, wie het aan je uitlegt. En ja, ik ken ook mensen die wel gewoon op nummer 13 wonen en dat er ook helemaal niets aan de hand is. Dat het gewoon allemaal prima gaat. Dus wat klopt er van dat ongeluksgetal? Aan de andere kant, wat klopt er van het idee dat 13 een creatiekracht-getal is?

Ja, wat heb ik dan verder met getallen? Ik ben niet echt een zakenvrouw. En dan gaat het over het verdienen en over hoeveel geld je verdient. Daar ben ik ook echt wel minder mee bezig. Dus, ja wat heb ik nou met getallen? Nou, wat ik wel weet is dat wij altijd, met de gebarenoefengroep, met getallen bezig zijn. En het leuke is, met de gebarentaal; je kunt alle getallen met één hand maken. Zelfs de allergrootste getallen, kun je met één hand doen. Door de vorm, door de handvorm, door het gebruik van je vingers, door de stand van je hand, kun je dus alle getallen noemen. We beginnen ook altijd de gebarenoefengroep, als eerste vraag heb ik dan: welke datum is het vandaag? En dan gaat iedereen even nadenken van welke dag is het vandaag. En dan gaan ze ook bedenken: oh ja het is de 15e ..ehm.. hoe moest je ook alweer het getal 15 doen met je handen? En dan laat ik ze even daarmee stoeien. En dan komt ook weer dat ze het jaartal altijd even noemen. En dat is dit jaar 2026. En dan doen we ook dat getal met onze hand. En dat zijn we elke keer, elke week aan het herhalen.

En dan vind ik het ook weer bijzonder, als je zegt 2026, er zijn ook mensen die zeggen 20-26. Daar moet ik altijd even over nadenken als ze dat zeggen. Dan denk ik oh ja ze noemen het jaartal. En zo vind ik het altijd wel gek hoor, want ja, ik moet het nu wel zeggen, in woorden. Want ik kan het getal niet laten zien in de podcast, bijvoorbeeld het getal 2135. Nou, daar heb je waarschijnlijk een bepaald beeld bij. Maar dat kun je ook uitspreken als tweeduizend honderdvijfendertig. En dan is het ook altijd, als we dus de gebaren aan het oefenen zijn en we hebben die hele grote getallen, hoe ga je dat dan gebaren? Doe je dan...

19 Dat was me het dagje wel

Wed, 11 Feb 2026 12:00:00 +0100

Dagje in de Efteling. Wat doet dat met me? Nostalgische herinneringen en aandacht voor mijn evenwicht. Dan ben ik niet eens in de achtbanen geweest.

(Foto van de sprekende boom in het sprookjesbos)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. En deze aflevering ga ik het hebben over mijn evenwicht. Wat ik daarin ervaren heb maar ook een stukje geschiedenis wat ik deel. En ja, nou ja, je hoort het van zelf wel. Dit is seizoen 10, aflevering 19: Dat was me het dagje wel.

Dat was me het dagje wel. Dat is een typisch Nederlandse uitdrukking en dat betekent zoveel als een dag vol bijzondere ervaringen. En dat het ook vermoeiend zijn kan, intensief is. En dat het druk is geweest. Dat is het wel geweest.

We zijn namelijk naar de Efteling geweest. En ik zeg wel dagje. Maar het was een volle dag. We gingen om 8 uur de deur uit en om 8 uur 's avonds waren we weer thuis. Het was dus behoorlijk intensief. Ook omdat er heel veel mensen in de Efteling waren. En toen we in de Efteling aan het lunchen waren, pannenkoeken eten in het pannenkoekenhuis in de Efteling, toen vragen we ons af hoe de Efteling ontstaan is en wanneer het is ontstaan. En toen hebben we even een stukje geschiedenis opgezocht.

Het is begonnen in 1935 als sportpark. En bij dat sportpark kwam al gauw een speeltuin. En voor de mensen daar in de omgeving was dat ja, ideaal, daar konden ze heerlijk naartoe. En in 1950 werd het Stichting Natuurpark de Efteling. Toen kwam dus de naam de Efteling al tevoorschijn. En het was eigenlijk bedoeld in eerste instantie voor alle mensen in de omgeving, maar het was zo aantrekkelijk dat er ook mensen uit de verre omgeving naar de Efteling kwamen. Er kwam een vijver bij en een theehuis en er kwamen nieuwe speeltoestellen bij. En twee jaar later, in 1952, kwam het sprookjesbos. En dat sprookjesbos, de manier waarop dat gemaakt is, dat is gedaan met behulp van de tekeningen van Anton Pieck. Anton Pieck was een tekenaar die ja, heel romantisch ..ehm.. als je een tekening van Anton Pieck ziet, dan herken je meteen dat het van hem is. En het leuke is, als je Anton Pieck kent, dan herken je dat ook in het sprookjesbos hoe ze daar de attracties gemaakt hebben. Dat is echt heel gaaf!

Dat sprookjesbos was sowieso voor mij ook een hele goede herinnering. Ik ben daar vroeger al geweest. Nou ja, 1952 was het sprookjesbos er al. En ik denk dat ik ergens in de jaren ‘60 daar voor de eerste keer ben geweest met mijn ouders. Mijn vader werkte in die tijd bij Unilever. Specifiek bij Iglo/Ola en de Efteling was een hele grote klant van hem. Want hij was vertegenwoordiger voor het zuiden van het land voor Iglo/Ola en daar valt de Efteling onder. Dus ik kwam al heel vroeg bij de Efteling.

En dat sprookjesbos daarvan zijn nu nog steeds bepaalde attracties gebleven. Ze zijn wel opgeknapt natuurlijk in de loop der jaren, er zijn wat veranderingen aangedaan, maar als je daar loopt dan, ja, beetje nostalgisch gevoel, dan komt het weer terug van die verbazing die er toen al was. Zoals die Langnek. En dat was toen ook heel groot in mijn beleving. En dat klopt ook wel, ik was zelf natuurlijk een klein meisje. En zo zijn er nog veel meer dingen die me altijd heel lang zijn bijgebleven die ik nu ook weer herkende. Zo ook Roodkapje, het Kabouterbos sowieso, dat vond ik altijd geweldig. Zo waren er nog veel meer dingen.

Het is echt een pretpark geworden, er is ook van alles bijgebouwd. En ik wil je even meenemen in de dingen waar wij in zijn geweest, maar dat gaat dus niet over de Baron, en de Python en Joris en de Draak en de Vliegende Hollander, Villa Volta, Vogel Rok, Halve Maen. Daar ben ik allemaal níet in geweest. Dat zijn allemaal achtbanen, snel rijdende dingetjes. De Halve Maen is zo'n schip wat heen en weer schommelt. Vroeger vond ik dat geweldig! En ik weet nog, de allereerste keer in de Python dat ik daar vol verwachting ook stond en dat ik dat helemaal geweldig vond toen ik daar eenmaal inzat! Ik vond het heerlijk, dat gevoel!

Achtbanen vind ik dus heel erg leuk! Alleen, sinds 2006 moet ik daar niet meer in willen! Dat gaat geheid verkeerd. Dat is niet meer goed voor mijn lijf. Dan zegt mijn evenwicht ’..ehm.. nu niet meer!’ Dus dat doe ik ook niet. Ik ben dus niet in al die snelle dingen geweest. Maar dan is er nog genoeg te beleven in de Efteling. Gelukkig zijn er nog zo veel andere dingen ook bij gekomen. Ja, echt, ik vind dat mooi!

Toen wij binnenkwamen, zijn we als eerste naar Fata Morgana gegaan. Fata Morgana bestaat al sinds 1986 en ik weet ook dat het pas geopend was. En ik denk dat ik daar met mijn man ook al naartoe ben gegaan, toen was het nog maar net nieuw. Dat vond ik, jaaa, ook zo mooi gemaakt! Een beetje in een andere wereld kom je dan terecht. Maar dan gaat het even om hoe je daarin moet stappen. Fata Morgana, dat zijn bootjes waar je mee ja, door die hele attractie gaat. En we hoefden niet lang in de wachtrij te staan; we konden daar eigenlijk meteen doorlopen. Maar dan kom je daar de trap af en dan is het een grote schijf, een soort draaischijf die draait dus rond, dat beweegt, daar moet je voorzichtig op stappen. En dan moet je een beetje meestappen naar het bootje waar je dan instapt. De boot die lag dan tegen de draaischijf aan en dan kun je dus rustig instappen.

Maar dat opstappen op die draaischijf, dat moet je zó bewust doen. En helemaal als je evenwicht helemaal niet zo goed werkt. Ik vond het wel even heel spannend. En ik heb het wel gedaan, met behulp van mijn zoon. Die heeft me ook wel even in de gaten gehouden en zo kon ik dan het bootje goed instappen. En we mochten vooraan zitten. Vond ik ook heel grappig. En we konden dus alles mooi zien. Maar het is een beetje een schommelend bootje. Het viel nog mee, maar het beweegt natuurlijk wel een beetje. En dan is het ook, als je weer uitstapt, dan kom je weer bij diezelfde draaischijf uit. En dan het uitstappen zelf gaat heel goed. En dan stap je op die draaischijf en dan word je gewoon meegenomen. Maar dan moet je lopen weer naar de vaste grond waar het stilstaat. En dat afstappen weer op die houten planken, eigenlijk waar je dan stilstaat, dat is dan ook weer rustig ernaartoe lopen, bewuste stap zetten en dan goed gaan stilstaan op gewoon de vloer weer. Met aandacht lukt dat.

We zijn het hele park doorgewandeld. En toen kwamen we uit bij Symbolica. Symbolica is ook een attractie, uit 2017, dus het is er al een tijdje. Maar vanaf 2017 zijn wij helemaal niet meer in de Efteling geweest, dus het was voor mij helemaal nieuw. En daar was een hele lange wachtrij. En dat wachten? Ja, dan sta je stil op je benen, je loopt in lange rijen met een heleboel mensen voor je en achter je. Dan moet je ook goed in de gaten houden waar je steeds loopt. De grond was ook niet altijd helemaal recht, een beetje bobbelig ook. Dus mensen die slecht ter been zijn, dan is het best nog lastig voor om daar dan in die rij dan heen en weer te lopen. Maar oké, dat hebben we wel gedaan. En het is gelukt. Ik kon me natuurlijk ook gewoon, omdat je daar een soort gangetjes hebt, met allemaal van die stangen, kun je je ook wel vasthouden. Dus dat ging verder goed. En we kwamen uiteindelijk aan waar we naar binnen gingen. En dat zijn een soort wagentjes, ja ik weet bij Symbolica ook, je komt van boven af en dan moet je eerst nog weer een stuk lopen en dan trappen af en dan kom je helemaal beneden en daar pas ga je de wagentjes in.

Zo'n trap, als daar heel veel mensen op staan, is ook altijd met aandacht blijven kijken waar je staat en hoe je je voeten neerzet. Niet zomaar stappen. Op het moment dat je dan toch weer door kunt lopen, moet ik echt goed kijken naar de volgende trede. En dan was het ook nog af en toe een beetje donker. Dus ook dat weer met aandacht, heb ik me daar bewogen. En dan kwamen we uiteindelijk daarbeneden aan. En daar heb je ook dat je weer vanaf een vaste vloer stapt op een loopband. Elke keer die eerste stap zetten is lastig. En als je daar eenmaal opstaat, dan valt het mee en dan kun je meelopen. En dan loop je naar het wagentje waar je in gaat zitten. En dat hebben we gedaan. En het was hartstikke leuk!

Er zitten geen rails in. Het lijkt over de vloer te gaan alsof het vanzelf gaat en het glijdt ook echt. Dat vond ik heel fijn, dat het zo glijdend was. Heel soepel eigenlijk. En dan heb je allerlei soorten muziek. Je komt van alles tegen in je omgeving. Het is heel mooi afgewerkt allemaal. Er is aandacht voor allerlei details. Vooral in het begin, het eerste waar je binnen komt is een soort observatorium met een soort hele bibliotheek helemaal in het rond en doet een beetje denken aan Harry Potter en zo. Écht, ..ehm.. die fantasiewereld is daar geschapen. Ik vond wel dat we daar heel kort waren. Wat mij betreft mochten we daar best wat langer daar ronddolen en zo met dat wagentje. Want ik had daar gewoon alles wel willen zien.

We zijn ook aan het eind van de dag Symbolica weer ingegaan. En door een technische storing bleven we daar op een gegeven moment een hele tijd stilstaan en dan helaas net op een plekje wat een beetje saai was. En daar merkte je ook de muziek op en dan dat de muziek ook wel erg luid was. Als je daar gewoon door heen gaat, dan merk je de luide muziek niet eens op, maar als je daar langer blijft zitten, zonder dat je dus dan door glijdt, ja dan is die muziek opeens heel luid. Dat was een beetje onaangenaam. En we moesten ook wachten en er werd ook omgeroepen: technische storing. Het bleek ook net het karretje naast ons, daar was wat mee aan de hand. Daar zaten ook geen mensen in, maar dat was nog wel even lastig.

En ook daar weer, het uitstappen op het moment dat je weer op het eind bent, dan stap je uit, dan loop je op die loopband en dan moet je voorzichtig lopen naar de hekjes en daar stap je dan weer op...

18 Door het geluid heen luisteren

Wed, 04 Feb 2026 12:00:00 +0100

Door het geluid heen luisteren. Dat is een uitspraak van Yvonne Koopman. Zij was mijn gast in mijn radioprogramma. Deze zin heb ik ook gebruikt tijdens de presentaties die ik heb gehouden bij de AudiologieMarathon georganiseerd door Optitrade. Dit event werd gehouden op 2 februari 2026. Mijn presentatie ging over tinnitus, want deze eerste week van februari is altijd de 'Week van het Oorsuizen.' Ik heb uitleg en tips gegeven aan de audiciens.

(Eigen foto van de werpbox)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast ‘Evenwicht je leven’. Je luistert naar Paula Hijne. In deze podcast vertel ik over alle aspecten van het evenwicht, over het gehoorverlies, over tinnitus. En ook over allerlei andere dingen die bij mij langskomen, allerlei gedachten. Ja, af en toe filosofische gedachten. Het is eigenlijk evenwicht in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 10, aflevering 18: Door het geluid heen luisteren.

Begin oktober 2025 heb ik voor de eerste keer contact opgenomen met de organisatie van de Audiologie Marathon, die gehouden zou worden in februari 2026. De organisatie is Optritrade. En ik heb aangegeven ‘ik wil graag een workshop geven’. Een workshop over tinnitus. Want mijn boek is eind 2025 uitgekomen en ik wil graag vertellen over wat tinnitus is. Maar in dit geval ook, omdat het een Audiologie Marathon is, kan ik vertellen aan de audiciens wat tinnitus is en wat voor tips zij kunnen gaan geven aan hun klanten die komen met tinnitus. Hebben we over en weer contact gehad, het was al meteen duidelijk, ik mocht die workshop gaan geven.

En als ik zoiets ga doen, schrijf ik altijd meteen een paar dingen op, van oh dat wil ik graag kwijt, dat wil ik graag vertellen. Dus die aantekeningen heb ik op een gegeven moment tevoorschijn gehaald, dat was zo’n twee weken van tevoren voordat ik de presentatie geef. Ga ik het nog een keer doornemen. En dan ga ik ‘m aanscherpen. Dat wil ik erin. Dat hoeft er niet in. Dit wil ik wel uitgebreid vertellen, dat kan wat korter. Dan heb ik uiteindelijk een heel verhaal op papier. Dan ga ik de tijd opnemen, ga ik klokken. En toen bleek, heel mooi, dat het zo’n 25 minuten duurde. Toen dacht ik ‘nou dat is mooi, want ik mag 25 minuten vertellen’. Nou kan het ook wel iets korter, dan is er ook nog gelegenheid voor vragen stellen en zo. Maar ik dacht ‘dit is een mooi verhaal, want dit kan daar precies in’.

En ik heb twee jaar geleden bij Optitrade een presentatie gehouden en dat mocht ik dan drie keer doen. Drie keer een workshop waar mensen kwamen, audiciens, om te luisteren naar mijn verhaal. Nou, dat is goed te doen. Maar vier dagen van tevoren, voor die Audiologie Marathon, kreeg ik een mailtje met daarin dat ik de workshop 6x mocht gaan geven! Maar dan 6x achter elkaar, zonder pauze tussendoor. Ja, elke keer 5 minuten voor het wisselen van dat de mensen heen en weer konden lopen naar een andere workshop. En dat is veel. Dat is intensief. En ik heb het wel gedaan. En na de zesde had ik echt zo van ‘hè, was dit de zesde al?’ Op een gegeven moment raak je gewoon de tel kwijt (ha). Maar het is gelukt.

En dat verhaal wat ik gedeeld heb daar, wil ik nu ook delen in de podcast. Er komen een paar dingen langs en ook de tips die ik heb gegeven aan de audiciens kan ik dan vertellen. Dan moet ik zeggen, toen we daar aankwamen, werd ik meegenomen naar de zaal waar ik mocht gaan vertellen. En ik kwam daarbinnen en het is een zaal met heel veel glazen wanden. Een mooie plek, het is een mooie zaal. Je kunt ook dan naar beneden kijken op het plein, het leveranciersplein, waar allerlei leveranciers stonden. Maar ik merkte al gauw dat de akoestiek niet prettig was. Ik had ook twee schrijftolken meegenomen. En toen die ook eenmaal binnen waren, in die ruimte, hadden die ook van ‘hé, maar dit is toch niet prettig en helemaal niet als je dat 6x moet vertellen!’ Als je het 1x moet vertellen, zou het nog kunnen, maar 6x, de hele middag in deze ruimte! Toen ben ik naar de organisatie gegaan en heb ik gevraagd ‘is er een andere ruimte?’ Want twee jaar geleden heb ik in een andere zaal gezeten, en die was prima qua akoestiek. En qua lichtval ook. En daar... dat vond ik heel prettig, dus, kan dat niet ook nu weer? Dat is toen geregeld, ik mocht naar die andere ruimte. En dat was heel erg prettig.

De presentatie begonnen we, als ik zei van ‘we gaan beginnen’ dan klonk er een piep. Een soort luide toon, waarbij mensen echt zo hadden van ‘hè, oeoeh’ die vonden dat vervelend. En heel af en toe was er iemand die toen had van ‘ja, oké maar dit is een workshop over tinnitus’, dus die hadden dat wel een beetje door. Maar een heleboel mensen hadden dat niet eens door, die vonden het alleen heel storend en verder niet. Dan had ik echt zo van ‘hè, jullie horen een piep? Is er dan iets met de techniek hier? En, nou uiteindelijk ging die piep weer over, want dat duurt ongeveer zo’n 30 seconden, en dan is het weer stil.

Maar toen kon ik echt beginnen. En ik vertelde dat ik twee jaar geleden op diezelfde plek heb gestaan. En ik had toen verteld over mijn radioprogramma ‘Hoor jij wat ik hoor?’ En hoe je een radioprogramma kunt maken als je gehoorverlies hebt. En deze week, van 2 tot en met 8 februari, is de week van het oorsuizen. Het is vandaag de eerste dag van die week, het was 2 februari, toen was de Audiologie Marathon. En hoe mooi is het dan, dat ik hier iets kan komen vertellen over tinnitus!? En vorige week heb ik het interview in mijn radioprogramma gedaan met iemand die zelf tinnitus heeft. En we hadden het toen over de stilte en zij vertelde, wat haar hielp is: door het geluid heen luisteren. En dat vond ik een mooie zin. Door het geluid heen luisteren. Dat was Yvonne Koopman, ik mocht haar interviewen. En zij heeft vrijuit verteld over haar tinnitus. En die zin van haar ‘door het geluid heen luisteren’ heb ik meegenomen naar die workshop dus. Maar is ook de titel van deze podcast.

Nou, daarna heb ik mij voorgesteld en ik heb verteld wat ik zoal doe. Ik heb verteld dat ik twee schrijftolken had meegenomen. Zij typen wat er gezegd wordt. En ik had twee tablets, aan weerskanten van mij. Zo kan ik zien wat er gezegd wordt. Dan hoef ik niet alles op gehoor te doen.

Nou, dat was eigenlijk de inleiding van mijn stukje en toen begon ik met het volgende: Klant komt bij de audicien en zegt: ‘ik hoor een ruis’. De audicien zegt: ‘Mwah, dat is tinnitus, daar kom je niet meer vanaf, leer er maar mee leven’. En ik kijk de zaal zo rond: ‘Zouden jullie dat dan zeggen?’ En dan zie je een beetje knikken en een beetje, twijfelen. Tegen mij werd dat gezegd door de audioloog in het audiologisch centrum, 26 jaar geleden. Hij kon mij niet helpen. Ik moest het zelf uitzoeken. Maar hoe doe je dat? Het was het jaar 2000, er waren nog geen boeken, er was geen internet, er bestonden nog geen behandelingen.

Maar wat kunnen jullie nu als audicien wél doen? Mijn eerste tip is dan: stel vragen: Wanneer hoor je dat? Sinds wanneer hoor je dat? Hoor je het af en toe? Door die vragen te stellen, voelt de klant voelt zich gehoord en gezien. Dus die vragen zijn wel belangrijk.

En wie van jullie heeft tinnitus? (in elke groep gingen er wel een paar vingers zo omhoog, een paar handen.) En dan gaf ik ook aan, dan herkennen jullie een beetje waar ik het over heb. Maar hoeveel mensen hebben tinnitus? In Nederland? Weten jullie dat? Opvallend was dat er weinig antwoorden kwamen, het leek wel alsof het niet bekend is bij deze aanwezige audiciens hoeveel of hoe vaak tinnitus voorkomt. Dus ik gaf het zelf aan. Ze zeggen dan, het is 1 miljoen, 2 miljoen of 3 miljoen. Maar is het dan 10% of 30% van de bevolking, of 30% van de volwassenen? Alle getallen zijn anders. Ik denk dat het er héél veel meer zijn! Mensen bij wie het geluid niet zo opvalt. Die er helemaal geen last van hebben. Die komen ook nooit bij een arts, audioloog of audicien. Dus zij worden helemaal niet meegerekend. En de kinderen dan, die van jongs af aan tinnitus hebben, worden die meegeteld?

Wat je kan doen als audicien, als de klant komt met tinnitus. Dan kun je doorverwijzen naar de KNO-arts en die kan dan kijken of er een onderliggend probleem is. Als je dat vermoeden hebt, ook als audicien? Doe dat dan. Verwijs door! Tinnitus zelf is een symptoom. Het is geen ziekte. Er is een knopje op ‘aan’ gezet, maar het ‘uit’-knopje is niet nog gevonden. Dat doe ik altijd met mijn handen, hè. Dan doe ik dat op mijn hoofd. Dan zet ik aan een hand, zet ik dan het knopje ‘aan’ en met mijn andere hand ben ik een beetje aan het zoeken, het knopje ‘uit’ is nog niet gevonden en dan heb ik mijn hand zo op mijn hoofd. We weten niet hoe tinnitus werkt in de hersenen en we kunnen het geluid dus niet uitzetten. We kunnen dus niets veranderen aan het geluid zelf. En dat maakt het zo moeilijk, dus de 2e tip die ik geef als je de klant serieus neemt dan kun je dus eerst doorverwijzen.

Maar wat is de oorzaak? Dat heb ik ook gevraagd aan de aanwezige audiciens. En dan gaven ze dat wel een beetje aan. Lawaai en trauma en vaak ook stress en opvallend is dat normaal gehoorverlies helemaal niet genoemd wordt. Er zijn wel 200 tot 400 verschillende oorzaken. Je mag wel van geluk spreken als je het helemaal niet krijgt!

Een aantal van die oorzaken is wel gerelateerd aan het oor en stress wordt ook vaak genoemd. Maar er zijn zo veel mensen die stress krijgen, dus heel veel mensen kunnen zomaar tinnitus krijgen! En tinnitus houdt ook geen rekening met waar je geboren bent, hoe je eruitziet, wat je karakter is of je talenten, of je rijk of arm bent, of je hoog of laag opgeleid bent, iedereen kan het zomaar krijgen.

Maar wat kun je doen als audicien? Tip 3: Als de oorzaak lawaaibeschadiging is, bijvoorbeeld na te veel geluid tijdens een concert, dan kun je het belang van goede gehoorbescherming uitleggen. Je kunt oordoppen op maat aanmeten met speciale filters erin. Er is dus heel veel mogelijk o...

17 Paula Hijne-Muller deel 2

Wed, 28 Jan 2026 12:00:00 +0100

Dit is het tweede uur van het radioprogramma Hoor jij wat ik hoor, waarin ik zelf geïnterviewd wordt door Robert Weij. Onderwerpen zijn: het auteurschap, de drie boeken, de taal van de handen (NmG), 10 jaar op de radio en Equi Libre (evenwichtskunst). De techniek is gedaan door Han Koopman.

(eigen foto, in de studio met de drie boeken)

Volledig transcript

Dit is 'Hoor jij wat ik hoor?'. Met Paula Hijne.R: En dat programma wordt mooi gecontroleerd, ge-high-checkt door mij. - Door Robert Weij - wel even je naam noemen hè! (door elkaar).....

R: Dank je wel Paula. Welkom terug en wij zitten gezellig in onze tweede uur. In het eerste uur hoorden we hoe je van basisschool-klas en theater naar een heftige diagnose kwam. En uiteindelijk naar een eigen coachingspraktijk. Maar je deed meer dan praten, je begon ook te schrijven. We gaan het hebben over je boeken Paula. -Haha leuk! Haha! ha

R: Je schreef 'Ménière in balans' en 'Evenwicht, in uitvoering'. Waarom was het voor jou zo belangrijk de ingewikkelde wetenschap achter ons evenwicht begrijpelijk te maken voor iedereen? - Omdat ik zelf, nadat ik het boek 'Ménière in balans' had geschreven, daar gaat een stukje over dat evenwicht, want dat is een belangrijk onderdeel binnen die ziekte, dat daar ook de stoornis kan zitten. En ik had het opgeschreven en ik dacht: het klopt wel wat er staat, maar ik snap het nog niet. Hoe zit het nou precies? En ik ben het toen gaan navragen bij een kno-arts in het MUMC in Maastricht. De evenwichtsexpert van Nederland. En ik heb hem bepaalde vragen gesteld en ik kwam erachter hoe ingewikkeld dat zit, maar ook hoe duidelijk hij dat kon uitleggen.

Alleen, ik kon daar nog niet de juiste informatie over vinden in een boekvorm ..ehm.. op internet, het was niet te vinden. En toen heb ik gezegd: 'dan ga ik zelf dat boek schrijven, waarin ik uitleg hoe dat evenwicht en het evenwichtssysteem in ons lichaam helemaal werkt.' En ik heb hem -diezelfde kno-arts- gevraagd van 'wil jij mij daarbij helpen?' En toen zei hij al: 'Ja, ik wil heel graag dat boek zelf schrijven, maar ik heb daar geen tijd voor. Dus heel goed dat jij dat gaat doen!' Dus hij heeft me op die manier geholpen. En dat was nodig. Samen met een collega van hem om dus alles wat ik schreef, om dat ..ehm.. te checken of dat wel klopte op de manier waarop ik het had geschreven. Want ik wilde dat in een hele begrijpelijke taal. Geen Jip en Janneke, maar ik noem het dan huis-tuin-en-keuken-taal, zodat het voor heel veel mensen begrijpelijk is.

R: En ook voor de slimme leerlingen in de klas met verdiepte teksten er in die wat complexer zijn. - Dat sowieso.

R: De techniek, toch ook in de kadertjes? - Ja, er wordt heel veel uitgelegd, ook tot celniveau hoe dat in dat evenwicht, in het evenwichtssysteem zit. Dus je wordt aan de hand meegenomen. Het is niet meteen een heel medisch verhaal, het wordt in kleine stukjes opgebouwd. En jij weet dat, want jij hebt mij meegeholpen met het maken van de podcast over (haha) van dit boek.

R: Ja hè? Daar komen we straks ook nog over. Dat is duidelijk. Want dat is iets wat ons meer samen ..ehm.. ja bindt om het zo maar te zeggen. Maar het fascinerende vind ik dat je, dat je zeg maar die vorm hebt gekozen om te zeggen: oké, dat is er niet, maar ik vind het belangrijk dat het er komt. Dat je die constatering hebt gemaakt. - Ja.

R: En dat je de noodzaak voelde. - Dat sowieso ja en dat ik dat aangedurfd heb, geen idee. Ik weet wel, het eerste boek is toen door een uitgever uitgebracht. En die heeft toen, dat ik met dit idee kwam, want ik ben eerst bij die uitgever, ben ik bij hem, kwam ik en ik zei van: ‘dit wil ik gaan doen.’ Hij zegt: 'is goed, ga het maar doen.' Achteraf had hij op een gegeven moment, toen waren we samen in Maastricht geweest bij die kno-arts, want hij wilde ook wel eens weten van, met wie hebben we dan te maken en zo. Maar toen zei hij: 'ja, maar ..ehm.. een heel dik boek gaat het niet worden. Je mag wel een dun boekje maken en dan kun je daarna op internet allerlei extra informatie doen.' En toen dacht ik: nee, maar dat wil ik niet. Dus toen heb ik hem later daar weer over aangesproken, van 'nou ik wil toch een uitgebreid boek maken'. Dat heb dan gedaan, zonder dan dat hij dat als uitgever ging uitbrengen. Toen is hij nog wel bij mij geweest toen het boek klaar was. En hij ziet het boek en hij gaat het bekijken, hij zegt: 'Ben ik blij dat je eigenwijs bent geweest (haha) dat heb je mooi gedaan.' Hij heeft meteen een stapel boeken meegenomen om ze zelf weer te kunnen verkopen. Echt geweldig! Dus ik heb het wel goed gedaan dus.

R: Ja. Ja. Duidelijk ja, dat was een mooie blijk van herkenning van hem? - Ja.

R: Wat was de gedachte: ik ga een boek maken? Wat gebeurt in je hoofd, speelde dat al langer of heeft iemand in het verleden wellicht een keer tegen je een suggestie gedaan van: jij zou het eens op moeten schrijven? - Ik heb wel als kind altijd wel bedacht dat ik ooit een boek zou schrijven. En binnen het onderwijs ook wel, alleen wist ik nooit precies waarover. Er waren toen al zoveel kinderboeken. Op een gegeven moment was Harry Potter ook al geschreven (haha) dus...

R: Gemiste kans! Haha! ha. - Op een gegeven moment had ik zo van: nee, er zit geen auteur in mij. Maar toen ik thuis kwam te zitten, in het hele proces van zelf weer opkrabbelen en ook dat hele coachingsgebeuren ging doen, mensen begeleiden, kwam ik tot bepaalde inzichten en toen hadden mensen, cliënten ook van: hoe jij dat uitlegt, schrijf dat eens op!! En daar is toen op een gegeven moment een zaadje geplant, doordat mensen dat tegen me zeiden van: hé, maar kan ik daar dan een boek over schrijven? En toen heb ik die uitgever gevraagd, via de Stichting Hoormij was dat toen, van: er is eerder een boek verschenen bij die uitgever, via de Stichting Hoormij en die man die sprak mij en hij zei echt: 'wat een goed idee, over Ménière, daar hebben we niks over en zo.' De ziekte van Ménière hè, 'Ménière in balans' dat boek. En hij zegt: 'Ga maar schrijven, toe maar, ga maar gewoon schrijven. En dan zien we wel wat ervan komt.’ Maar ja, ik ben dan wel juf, dus het gaat wel natuurlijk in gestructureerde... (haha) en het moest ook meteen goed qua spelling en zo. Dat blijft dan toch in je zitten. En ik ben wel gaan schrijven, maar wel meteen met een soort bepaalde structuur en met een model. En ja, dat is uiteindelijk dat boek geworden. Met al die inzichten die ik zelf had opgedaan in al die jaren.

R: Zat er al een stip op de horizon toen je begon of heeft die zich gevormd? - Die heeft zich gevormd. Ik wist zelf echt niet waar ik uit zou komen. En dat is ook weer dat je dan wel zo'n uitgever hebt die zegt 'begin maar gewoon en wie zien wel waar we uitkomen'. En hij had voorbeelden van andere mensen waar hij járen mee bezig was, om de structuur helder te krijgen en wat dan ook. Die tijd wilde hij mij ook wel geven, dus prima. Maar dat was helemaal niet nodig, want uiteindelijk, toen ik zelf op dreef was (ha) ging dat vanzelf op de een of andere manier. En toen is dat wel via hem bij een redacteur terecht gekomen. En toen was het heel spannend, van: klopt het nu dan wel? En die redacteur die gaf het terug en er is één klein hoofdstuk gesneuveld. Want ze zegt: 'dat staat daar en daar allemaal al.' En de rest is gewoon gebleven zoals het was. Nou oké, ik heb een boek geschreven wat gewoon klopt.

R: Je eerste boek was een echte ontdekkingsreis, ook het schrijven van het boek. Als je je coachingspet opzet en zegt van ..ehm.. 'wat zou ik willen meegeven aan mensen die met die urge lopen om een boek te schrijven, ..ehm.. om ze te helpen of om ze, ..ehm.. ja te helpen om tot het punt te komen en hoe je dat dan structureert? - Wat ik dan zelf als tool zou aangeven is: begin met een soort mindmap. Dat is met elk boek, trouwens met elk project waar ik mee begin. Je zet dat woord, dat doel wat je hebt, zet je middenin neer en dan ga je al die aspecten die daarvoor nodig zijn, zet je daaromheen. En alles wat je erom heen zet ga je weer verder uitwerken. En dan heb je een soort overzicht van waar je allemaal mee bezig kunt zijn. En dat kan zijn inhoud van het boek, maar het kan ook zijn dat het gaat over van oké, ik wil een boek schrijven, waar heb ik allemaal mee te maken. Dan zijn het weer allerlei andere punten. Zo kun je verschillende mindmappen maken. En ik vind dat heel fijn werken. Er zijn andere mensen die alleen maar lijstjes achter elkaar willen maken. Dan is dat prima. Maar begin met het noteren van wat je belangrijk vindt wat er allemaal in kan komen.

R: Ja, zo'n mindmap dat kun je googlen, wat dat is en hoe je dat kan doen. Maar die geeft meer dimensies als een sequentieel lijstje? - Ja. Sowieso. Dat vind ik zelf heel fijn. Je haalt daar de hoofdstukken uit eigenlijk al, die belangrijk zijn.

R: Ja, duidelijk. Heeft het, hoe voelt het eigenlijk dat je jouw mensen of jouw woorden door andere mensen gelezen worden? En ..ehm.. dat mensen helpt om een balans terug te vinden? - Nou, het mooiste is dat toen het eerste boek uitkwam, dat mensen dat lazen en die zeiden van: ik hoor het je gewoon zeggen. Toen dacht ik: dan klopt het gewoon, dan is het precies datgene wat ik wil overbrengen, komt bij de ander zó aan, dat ze mijn stem al daarin herkennen, hoe het is geschreven.

R: Ja, je zegt: ik hoor het je zeggen, maar dat geldt natuurlijk voor de mensen die jou kenden? - Ja dat klopt. Dat is natuurlijk wel de mensen die weten op welke manier ik vertel, hoe ik dingen uitleg, dat klopt. Er zijn wel heel veel andere mensen waarbij het ook heel aansprekend is, het boek. Want het wordt niet voor niks gekocht. Het is ook het enige boek ook, 'Ménière in balans', is het enige boek dat daarover gaat. Over de ziekte van Ménière. En hoe ga je daar dan ..ehm.. mee om? Er is geen enkel boek die daarop lijkt! Dus dat maakt het ook wel, het is een uniek boek en zodoende dat...

16 Hier in het nu

Wed, 21 Jan 2026 12:00:00 +0100

De muziek die ik heb gekozen voor het interview, ter ere van het tienjarig bestaan van het programma Hoor jij wat ik hoor, kan ik niet laten horen in de podcast. Ik kan er wel over vertellen. Deze muziekkeuze zegt veel over mij.

Ik ben een titel vergeten te noemen. Dat is het derde nummer, van Stef Bos: Opeens staat alles til.

(foto Robinotof)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Dit is seizoen 10, aflevering 16: Hier in het nu.

De vorige aflevering ben je misschien wel geschrokken dat je de jingle hoorde van het radioprogramma 'Hoor jij wat ik hoor?'. Ik ben namelijk geïnterviewd in mijn eigen radioprogramma, omdat 'Hoor jij wat ik hoor?' al 10 jaar bestaat. Ik maak al 10 jaar dit radioprogramma. En het was voor mijzelf ook een hele vreemde gewaarwording dat ík werd geïnterviewd en dat al die vragen aan mij gesteld werden, die ik anders altijd aan de ander vraag. En in die aflevering die ik hier in de podcast hebt neergezet, dat is het eerste deel, het eerste uur van 'Hoor jij wat ik hoor?'. Maar dat is zonder de muziek, want die muziek die mag ik niet gebruiken in de podcast. Het heeft te maken met Buma stemrechten en zo.

Ik mocht nu dit keer zelf de muziek uitkiezen. En dat doe ik bij elke opname. En de muziek die ik kies, dat is muziek die past bij de gast die ik heb uitgenodigd. Bij het thema waar het over gaat. De omstandigheden van de gast. Het seizoen waar we inzitten. En ik kies meestal voor rustige muziek, want dat radioprogramma wordt 's avonds uitgezonden en dan is het fijner dat het rustig is. Helemaal, het is van 8 tot 10. Als je om 10 uur nog een heel druk nummer zou horen, lijkt me niet fijn. Én ik kies ook graag Nederlandstalige muziek, want dat begrijp ik zelf veel beter.

En zo zijn er in mijn radioprogramma ook vaak hele andere liedjes te horen dan je gebruikelijk op de radio hoort. Het eerste lied dat moet altijd een gezongen lied zijn. En het laatste nummer dat moet een instrumentaal nummer zijn, omdat als het uur al om is, dan is er een overgang naar de reclame en het nieuws en dan willen ze niet dat dat binnen de tekst afgebroken wordt, dan kun je instrumentaal eerder afbreken.

Ja, en ik kan die muziek dus niet laten horen hier in de podcast. Maar ik kan er natuurlijk wel over vertellen! En dat doe ik dan in deze aflevering. Want de muziekkeuze, die ik gemaakt heb voor mijn eigen radioprogramma, ja dat zegt wel heel veel over mij. En de titel van deze aflevering heet dan: Hier in het nu. Dat is een regel uit de tekst van een van die liedjes die in het 2e uur gedraaid gaat worden. Maar ik begin natuurlijk bij het eerste uur en bij het eerste nummer. Ik kan er ook meteen een beetje omheen vertellen, wat ik daar over gevonden heb. En als je het leuk vindt, kun je natuurlijk die muziek zelf gaan opzoeken en dat ook eens gaan beluisteren.

Het eerste nummer wat ik gekozen heb, is: Heb het leven lief. En wat blijkt nou? Dit lied dat is niet een nieuw lied in het Nederlands, dat komt uit het Frans. Het is gezongen ooit door de Franse zanger Florent Pagny, in 1997. En toen is het zelfs een nummer 1 hit geweest in Frankrijk. Han Kooreneef die heeft dit lied bewerkt voor Liesbeth List. En in 1999 heeft Liesbeth List dit gezongen, Heb het leven lief. Het was ook het levensmotto van haar. En in 2017 zong Elske DeWall dit lied in de Passion en dat is een geweldige uitvoering! Toen hoorde ik dat lied voor het eerst. En dat heeft me zo gegrepen, ook de manier waarop zij dat zong en ook de beelden die daar dan bij zijn, als je dat nog kan vinden; de Passion 2017.

Vanaf dat moment is het ook mijn levensmotto geworden. Heb het leven lief. Ja, en ik vind dat dus een geweldige zin. Die zin heb ik volledig omarmd. In die tekst zingt zij dan ook: ‘Als de stormwind gromt en als de lente komt, en verberg je niet.' Dat wil natuurlijk zeggen van alles wat je overkomt, verberg je niet, het overkomt je, ga daarmee om. En dan ook: ‘Je kunt uit je as herrijzen. Het geluk van het moment, zet een streep door het verleden. En wees niet bang.’ En dat 'uit je as herrijzen', dat komt later in het programma nog weer terug, omdat ik daar dan zelf ook over vertel. Het was heel mooi dat de interviewer, Robert Weij, ook die vragen heeft gesteld over dat kantelpunt in mijn leven.

Maar het begon over mijn jeugd, dat heb je gehoord als je aflevering 15 geluisterd hebt. En het tweede nummer wat ik gekozen heb, is van Laïs Lenski. Laïs Lenski is een combinatie van de naam Laïs, dat is een groep dames die samen zingen en Lenski. Lenski is de naam van Simon Lenski, en dat is een cellist, hij speelt cello op de cd, waarbij de titel dan is: Laïs Lenski. En deze cd, die hebben wij hier in huis. In 2009 hadden we die al. En die heb ik heel vaak geluisterd, omdat het een beetje mysterieus is en ja, gewoon mooi! En het nummer wat ik gekozen heb is: Hymne. Hymne dat is een woord voor een plechtig lied, een lofzang. En die 3 dames die zingen dat. En het begint dan met die cello. En het zijn maar 4 regels die in dat liedje zitten en dat doet me denken aan het mantra zingen. Ik doe dat graag, mantra zingen, doe ik geregeld. En wat mij dan aanspreekt in Hymne, is dat ze zo door elkaar heen zingen. En dat doe ik ook heel graag als we mantra zingen, dan ga ik ook een beetje buiten de lijntjes zingen en zo en dat mag ook en dat vind ik heerlijk om te doen.

Dit nummer Hymne, is ook eigenlijk een cover, net als bij het lied ‘Heb het leven lief’ wat uit Frankrijk kwam. Dit is een nummer ..ehm.. experimentele folkmuziek, was dat. Het is een cover van Noises. En dat duurde maar 1 minuut 48, een heel kort nummer. Maar zij hebben dat veel uitgebreider dan gemaakt. En de tekst in het Nederlands is: 'Wie verandert, wie komt, wie neemt je hand, wie houdt van mij, wie zaait en wie verkoopt de zaden?' En dat dan ook door elkaar heen. Als je het leuk vindt, luister dat nummer eens.

Het volgende nummer wat ik gekozen heb, is een nummer van Stef Bos. Ja Stef Bos maakt geweldige teksten. En ik gebruik heel vaak liederen van hem in het programma 'Hoor jij wat ik hoor?'. Er is altijd wel een tekst namelijk die past bij de persoon of bij het seizoen of waar het dan over gaat bij het onderwerp. En ook dit keer vond ik een tekst die helemaal volledig bij mij past. Het is een nummer uit 2025, dus een heel nieuw nummer. En dit lied heb ik gekozen naar aanleiding van dat kantelpunt. Waar ik het net ook even over had. En Bos, Stef Bos, heeft de woorden zo gekozen, dat ze naadloos passen bij hoe dat is gegaan! Wat hij dan ook zingt is dan: 'Je ziet jezelf in de spiegel. Gedachten vliegen uit de bocht. Je komt niet uit je woorden, en elke zin die schiet te kort. Want alles wat je lief is, hangt aan een zijden draad.' En een stukje verder: 'Je raapt jezelf weer bij elkaar, staat op en gaat weer door. Niet bang om te vallen. Ook al dans je op een koord.'

Dat dansen op een koord heeft natuurlijk met evenwicht weer te maken. En dat is ook naar aanleiding van dat schilderij, daar heb ik het wel eens eerder over gehad. Dat schilderij, daar heb ik het, even kijken hoor, seizoen 2, aflevering 2 'Ik zie ik zie, wat jij niet ziet' praat ik uitgebreid over de vuurvogel. Het schilderij wat ik gezien heb in het Gronings museum en daar heb ik ook over verteld, dus in deze radio-uitzending. En dat past ook bij dit nummer van Stef Bos.

En het volgende nummer, is ook trouwens een heel nieuw nummer, uit 2025, is van HAEVN. HAEVN schrijf je met hoofdletters: H A E V N. Het is een Engelstalig nummer ‘Get up’ en als het een buitenlandse tekst is dan lees ik dat altijd heel goed door. En zo nodig vertaal ik dan ook de teksten om beter te begrijpen wat er dan gezongen wordt. Dat heb ik ook bij dit nummer gedaan. En HAEVN is van oorsprong een Nederlands muziek-duo. Daar ben ik pasgeleden achter gekomen, dat wist ik niet eens! Marijn van der Meer die zingt dat. Hij heeft een warme, beetje rustige stem en het is ook heel prettig om naar te luisteren. Samen met Jorrit Kleijnen. Samen zijn zij HAEVN. Ze maken gebruik ook van een heleboel andere instrumenten, van een heleboel andere muzikanten om zich heen en soms met een heel orkest. En dat maakt dat ze echt hele mooie muziek ook hebben gemaakt. Ook van HAEVN draai ik geregeld iets in mijn radioprogramma.

Maar dit liedje, 'Get up', heeft een paar teksten die ook passen -toen ik vertelde over, na dat kantelpunt dat ik weer aan het opkrabbelen was- want wat er dan gezongen wordt: 'Soms moet je breken om weer helemaal op te staan' en ook: 'Sta op het is in orde. Sta op het is veilig. We zijn op reis waar niets hetzelfde blijft. Bij elke stap die je zet, blijf ik bij je.' Zó mooi! En dan: 'Blijf ik bij je, bij elke stap die je zet', dat doet me dan heel erg denken aan mijn man die toen bij me was. En bij de jongens die toen bij wij in huis waren. Dat die ook voor mij zorgden. Bij wat ik deed, zij zijn bij mij gebleven.

En het laatste nummer van het eerste uur, daar ben ik mee begonnen met een lied. Dat was een heel kort nummer, dus als er nog tijd over was, dan kon daarna een instrumentaal nummer nog komen. En ik heb toen gekozen voor een nummer van Justin Samgar. Spoken word. Toen ik spoken word voor de eerste keer hoorde, van een artiest die dat dan op die manier deed, daar moest ik enorm aan wennen. Ik had zoiets nog nooit eerder gehoord. Spoken word, gesproken woord. Dat is een soort, ja een zingzeggen, beetje declameren. En dat van poëzie, van mooie teksten. En dit nummer van Justin Samgar is een heel kort nummer: In beweging. Op YouTube vind je dan de tekst ervan. Justin Samgar dat is een dichter, een woordkunstenaar. En hij is ook spreker, hij vertelt ook heel graag. Hij heeft heel veel meegemaakt in zijn leven. Ook hoe zijn leven begonnen is en zo. Alles is helemaal anders dan wat ik heb meegemaakt....

15 Paula Hijne-Muller deel 1

Wed, 14 Jan 2026 12:00:00 +0100

Tien jaar

Deze aflevering is het eerste uur van het radioprogramma 'Hoor jij wat ik hoor?' uitgezonden door de Lokale Omroep Zeewolde. Dit programma maak ik met veel plezier vanaf januari 2016. Deze maand was het een speciale uitzending. Ik ben geïnterviewd door Robert Weij, in mijn eigen programma.

Ik stelde dit keer niet de vragen. Ik hoefde geen muziek aan te kondigen en de tijd in de gaten houden. Heel vreemd en heel leuk.

Ik vertel over mijn jeugd, het onderwijs, creativiteit en theater, het kantelpunt in mijn leven, over sleutelmomenten en de nieuwe keuzes die ik heb gemaakt.

In deze podcast staat niet de muziek. In aflevering 16 vertel ik over mijn muziekkeuze.

(Eigen foto, in de studio van de LOZ, van het schilderij waar ik over spreek in het interview)

Volledig transcript:

(Jingle) Dit is 'Hoor jij wat ik hoor?'. Met Paula Hijne. Maar vandaag doen we het even helemaal anders. Normaal gesproken is zij degene die de vragen stelt. Maar in januari ‘26 viert ze een opmerkelijke mijlpaal: 10 jaar 'Hoor jij wat ik hoor?' Ik zit hier met Paula Hijne-Muller, geboren in de herfst van 62. Een vrouw van het theater, van het onderwijs. Een vrouw die letterlijk uit het evenwicht... uit evenwicht werd gebracht, om daarna een nieuw fundament te vinden. Wij kennen elkaar nu 5 jaar. En werkten samen aan je eerste luisterboek. Hé Paula vandaag hoor ik jou. Welkom in je eigen studio.

- Ja ja, dank je wel Robert. Het is ook heel raar dat jij mij nu aankondigt terwijl in mijn programma begin ik altijd na de jingle. Haha!

R: Mooi hè. - Ja het is even wennen.

R: Laat het maar even lekker onwennig voelen, zeg ik dan maar. - Ja, oké.

R: Je bent een kind van de herfst van 62. Als buurmeisje gaf je al leiding aan Scouting en reddingsbrigade. ..ehm.. zat dat zorgen voor en leiden van, zat het er eigenlijk altijd al in?

- Ik ben wel oudste in het gezin. Maar ik weet niet of ik echt voor mijn zusjes gezorgd heb. Ik heb 2 zusjes onder mij, een tweeling. Daar heb ik nooit echt zo voor gezorgd. Maar wat ik wel van jongs af aan gedaan heb, is, als er een verjaardag was en er moest iets georganiseerd worden, dan was ik degene die het organiseerde. Ik zorgde ervoor dat er spelletjes waren. Dat alles klaarlag. Dat ik van tevoren al had bedacht: we gaan dat doen en we gaan dat doen en dat is leuk! En dan ook zorgen dat dat mogelijk was. Want dan heb je ook al die spullen nodig. En dat regelde ik allemaal. Dat heb ik van jongs af aan gedaan. Dat was ik zelf vergeten, totdat een vriendin dat onlangs tegen mij zei van: ‘maar weet jij dat jij vroeger dat deed?’ En ja, jij weet dat nog omdat dat heel bijzonder was en ik vond het heel gewoon om dat te doen of zo. Dus ik heb dat dus altijd wel gedaan.

R: Dus het zit eigenlijk al in je? - Ja.

R: En geldt dat ook voor de Scouting? - Bij Scouting was het zo dat ik zelf ..ehm.. eerst kabouter ben geweest in een... Met diezelfde vriendin dat ik meeging naar toen... padvinderij was het nog.

R: Leeftijd? - Dat was toen.... we kwamen in Vianen wonen toen ik 9 jaar was, dus ik denk dat ik met 9 of 10 jaar meeging naar de padvinderij. En dat vond ik al heel leuk om te doen. En ik weet dat ik daar ook al binnen mijn eigen clubje, want dan heb je van die kleine groepjes binnen die kabouter-groep, grote groep - dat ik daar ook al altijd dingen aan het regelen was. En liedjes maken. Haha!

R: Je lacht erbij. Ja... Komt er een liedje naar boven? Haha! - Nou, ik heb pasgeleden het boekje weer gezien van de kabouters hoe het ging en ik geloof dat ik ..ehm.. de elfjes was of zo, bij de elfjes hoorde. In ieder geval op een gegeven moment.

R: Dat is dan een groepsnaam? - Ja een groepsnaam binnen die kaboutergroep. Later is dat anders geworden, want toen was het Bambilië, een soort land, fantasieland. Maar op een gegeven moment ging ik mee op Scoutingkamp met de kabouters, omdat ik zelf toen net eentje hoger was. ..ehm.... de verkenners, maar dat heette anders bij de meisjes. (Padvindsters-red). Maar dat deed ik en toen hebben ze gevraagd: ‘wil jij leidinggeven aan een kaboutergroep?’ Toen was ik nog 15 jaar of zo. En toen ben ik al met een kaboutergroep begonnen. Toen mocht ik die al begeleiden.

R: De hele groep? - De hele groep op zaterdagmorgen. En ik ging dus al met een groep van 30 kinderen op kamp toen ik 15 jaar was en was ik de hoofdleiding. Ik snap nu nog steeds niet hoe ik dat toen ooit heb kunnen doen, maar dat was wel het geval (ha). Dus zo ben ik die hele Scouting ingerold en heb ik daar dus ook heel lang leidinggegeven.

R: Zit er ook een Pipi Langkous in je wat dat betreft? Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik kan het wel. Of kon je het eigenlijk al wel? Zat die eigenschap er wel in?

- Ja, die zal erin gezeten hebben. Dat heb ik verworven door al die dingen steeds te doen. Het is toch steeds heel veel herhalen, door elke keer die dingen te organiseren. En ik denk dat ik het altijd voor mezelf altijd wel goed georganiseerd had. Ook in mijn eigen kamer, met alle dingen die ik daar wilde regelen. Ik dacht er ook over na, als ik iets anders wilde doen: hoe ga ik dat dan doen? Ik ben nooit zomaar in het diepe gesprongen. Ik heb wel altijd van tevoren bedacht: hoe ga ik dit aanpakken? Lijstjes maken, over nadenken. Dus het is nooit zo maar... En bij de Scouting was dan weer één van de andere leidsters die toen zei van ..ehm..: ‘eigenlijk zou je naar de pedagogische academie moeten gaan’. Ik zei: ‘hoe zo?’ ‘Ja, je zou heel goed op school kunnen lesgeven.’ ‘Oh’. En toen was mijn eigen keuze natuurlijk op een gegeven moment, middelbare school, ja, even na de middelbare school, logische stap was dan toch pedagogische academie, ja.

R: Maar wel gestart dus, het vonkje, het zaadje was geplant door iemand die dat in jou zag? - Iemand die dat al noemde ja. Want ik wilde eigenlijk de technische kant op, omdat ik toen een vriendje had die heel veel in die technische kant zat. Maar toen had ik zelf al op een gegeven moment door, toen zij dat zei van 'je zou dat heel goed kunnen' dat ik wel zoiets had van ja...

R: Dat klopt. - Ja, daar heb je wel gelijk in. Ik ga dat doen.

R: Mooi. En ..ehm.. heb je ook, wat dat betreft nog iets van waarvan je zegt: hmmm, dit komt bij één van mijn ouders vandaan? - Dat heb ik me altijd afgevraagd, maar er is niemand verder in mijn familie die het onderwijs in is gegaan. Ook niet ..ehm.. het leidinggeven en zo. Nou weet ik wel, mijn vader heeft altijd wel een verantwoordelijke baan gehad, dat ie andere mensen wel moest aansturen. Maar dat heb ik nooit zo meegemaakt. Nooit bewust meegemaakt, dus ik weet het eigenlijk niet. Dus ik denk dat ik het toch zelf verworven heb en dat het wel ergens erin heeft gezeten. Maar het kan ook best zijn, mijn moeder was wel goed in het organiseren, als het gaat om het koken bijvoorbeeld, dat ze heel precies wist hoe ze dat moest doen. ..ehm.. Ze kon kleding heel goed naaien, wist ze ook precies hoe ze dat moest doen. Dus er zit wel iets van dat goed kunnen organiseren, zit er wel in. Maar ik denk dat mijn moeder te weinig mogelijkheden heeft gekregen om dat verder uit te bouwen.

R: Dat zit in die generatie ook wat meer erin hè denk ik? - Klopt, ja zij moest toch meer thuisblijven en voor de kinderen zorgen, in plaats van zelf aan het werk gaan en zo. Ja.

R: En jij hebt denk ik het geluk gehad dat de generatie waar jij uit voortkomt, dat je al in het onderwijs mocht gaan en dat als je daarna een relatie kreeg dat je niet ontslag moest nemen? - Neeeeee, gelukkig niet! Haha!

R: Want dat was 10 jaar daarvoor nog het geval hè? - Klopt ja. Ik mocht wel ..ehm.. gewoon gaan werken en samenwonen en zelfs op een katholieke school, dat kon ook allemaal, was heel gewoon. Ik heb nog wel meegemaakt, toen ik zwanger was, wilden ze niet dat ik terugkwam in een deeltijdbaan en daar heb ik nog heel veel voor gevochten, wat niet gelukt is. Dus ik kon daar ook niet blijven werken. Dat is wel een heel issue nog geweest. Echt lastig. En ik had het zelf helemaal voor elkaar. Ik had een deeltijd... iemand die dat parttime met mij wilde doen, hadden we allemaal gesprekken al over gehad, dus het was al geregeld. Maar de leiding die wilde dat toen niet en ik heb het niet voor elkaar gekregen. Dus toen... En daarom zijn we ook wel weggegaan waar we toen woonden, Maarssenbroek, dat we in Zeewolde zijn komen wonen.

R: Ja, toen al. Ja, en dat is gelukkig wel allemaal veranderd hè? - Ja ja ja.

R: Je hebt lesgegeven aan groep 1 tot en met 4, veel? - Ja, sowieso ..ehm.. ik ben begonnen in groep 3 ooit. En in groep 3, dan op een gegeven moment krijg je groep 3-4, die combinatie. Af en toe was het uitstapje naar groep 7, omdat ik daar bepaalde lessen mocht geven, ook met gym en muziek en zo, in groep 7-8. Want toen was het net groep 1 tot en met 8 geworden hè, toen ik net ging werken.

R: Daarvoor was het eerste tot en met zesde klas hè? - Ja. En had je kleuters nog. En toen kwam het net allemaal bij elkaar. En hier in Zeewolde ben ik gaan werken, in eerste instantie ook invallen groep 3 en zo, wat ik gedaan heb. En daarna heb ik een paar jaar kleuters gedaan, groep 1-2. Wat ik ook heel leuk vond! Ja.

R: Dus met kinderen werken. In die tijd ..ehm.. zijn er ook kinderen van 6 geweest die jou iets moois geleerd hebben? - Oh ongetwijfeld! Sowieso heb ik van heel veel kinderen dingen geleerd. Ik heb ze zelf natuurlijk heel veel dingen uitgelegd. Maar ik denk dat ik elke dag wel iets leerde van wat er gebeurde in zo'n klas. En dat had dan te maken, nou, wat me nu dan te binnen schiet, ik heb een meisje in de klas gehad. We zaten met z'n allen in de kring en dat meisje vond het moeilijk om gewoon stil te zitten op haar stoel. Die hing gewoon af en toe onder de stoel, die lag onder de stoel en toen dacht ik: als ik er geen aandacht aangeef, is het gewoon prima dat zij dat doet, wa...

14 Knerpen

Wed, 07 Jan 2026 12:00:00 +0100

Deze aflevering maak ik in de eerste week van januari 2026. Het heeft flink gesneeuwd. Hoe is het om door de sneeuw te lopen? Welke tips kan ik gebruiken om niet uit te glijden? Ik heb ze op een rijtje gezet.

(foto door Roel Hijne. Schoenen met sneeuwkettingen in de sneeuw)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne en dit is seizoen 10, aflevering 14: Knerpen.

Ik maak deze opname op 5 januari 2026. En vanochtend vroeg heb ik door de sneeuw gelopen. Er is ineens sneeuw gevallen! Oh, het is een hele witte wereld. En als je door een berg sneeuw loopt, dan knerpt de sneeuw. Zelfs zonder hoortoestellen in hoor ik dat. Want ik liep vanochtend naar de sportschool en dan heb ik mijn hoortoestellen nooit in. En ik voel dat ook met mijn voeten. Je zet dan je voeten op de sneeuw of met de schoenen aan natuurlijk, want dat doe ik niet op blote voeten. Je schoenen zet je neer en dan ga je zachtjes door die sneeuw heen. Dan voel je ook dat je een beetje door zo'n laagje heengaat. Totdat je op de sneeuw daaronder komt, dat je de sneeuw een beetje platdrukt. En dat moment dan gaat het knerpen.

Eerder in een aflevering, eens kijken… seizoen 9, aflevering 16, heb ik het gehad over knisperen en toen noemde ik ook dat lopen over de sneeuw knisperen is. En toen zei ik al, knisperen is meer een droog geluid, dat is bij de sneeuw ook wel. Want de sneeuw is ook een droog geluid, maar niet zo knapperig. En dan vind ik het meer knerpen. Ik kon toen niet op dat woord komen en dat woord heb ik nu wel gevonden.

Als je door de sneeuw loopt, dan.. dan is dat een geluid van knerpen en vooral al die verse sneeuw, als die net gevallen is, dat is heerlijk om doorheen te stappen en ook om dat te voelen dan. Dat is zo anders dan als je met je schoenen op asfalt loopt of op de stoep loopt. Zelfs als je door het gras loopt is het heel anders.

Dat lopen door de sneeuw is wel iets heel bijzonders, omdat we dat natuurlijk hier in Nederland heel weinig doen! Er is ook een heel pak sneeuw gevallen, de afgelopen dagen. We hebben gisteren ook voor het raam gestaan en toen hebben we gekeken naar die dwarrelende vlokken zo. Het waren hele grote vlokken ook en die komen dan ook echt helemaal naar je toe en die zie je dan helemaal zo dwarrelen naar beneden. Je kunt ze helemaal volgen met je ogen. En op een gegeven moment was het ook dat het allemaal kleine vlokken waren! En heel veel kleine vlokken en dan is dat weer heel anders dan die hele grote dwarrelende vlokken. Op het moment dat je daarnaar kijkt, dan kan het zelfs zijn dat je zelf helemaal duizelig wordt, heel draaierig wordt door, nou ja, al die vlokken die dan zo naar beneden dwarrelen. Moet je dus ook niet te lang doen!

Het grappige is ook wel dat de sneeuw nooit op dezelfde manier helemaal valt. Heeft ook de maken met de wind, waar de wind vandaan komt. Of de sneeuw meegenomen wordt of dat ie echt recht zo naar beneden dwarrelt. Het is gewoon heel mooi om naar te kijken en ook om die verschillen dan te zien! En we hebben gisteren ook ja, verschillende vormen van sneeuw dus zien vallen!

Het gebaar voor sneeuwen. Het gebaar uit de Nederlandse gebarentaal is dan ook dat je je handen rechtop houdt met de palmen naar voren en je handen horizontaal (moet verticaal zijn. red) en dan begin je een beetje hoog en dan ga je een beetje ..ehm.. heen en weer bewegen met die handen. En het leuke is als ik dat gebaar voor sneeuw doe, dan kan ik dat niet alleen maar met mijn handen doen, maar mijn hele lijf gaat meebewegen alsof het dwarrelende sneeuwvlokken zijn. Dat is het gebaar dus voor sneeuwen. Voor het vallen van de sneeuwvlokken.

Heb je het over de sneeuw zelf dan is dat een sneeuwbal maken in de handen. Dat is het gebaar voor sneeuw. En het gebaar voor sneeuwen is dan dus met je hele handen open en dan zo heen en weer bewegen.

En vandaag ben ik gaan lopen naar de sportschool. En dan was het dus een hele witte wereld, overal om me heen. En toen ik terugliep van de sportschool naar huis, toen viel er sneeuw. En er was zo veel sneeuw dat je de huizen verderop niet eens meer kon zien, die waren helemaal niet zichtbaar. Net als het mistig is, dan zie je ook dat het allemaal niet helemaal zichtbaar is. En toch vind ik het heel anders bij de sneeuw. Het voelt ook heel anders! Sowieso omdat het natuurlijk veel kouder is dan. Je voelt je ook een beetje verloren als je dan, dat heb ik in de mist ook wel, als het heel erg mistig is en je ziet heel weinig voor je, dan voel ik me een beetje verloren. Een beetje alleen op de wereld lijkt dan wel. Het is ook wel een beetje een stille wereld als alles wit is. En er is zoveel sneeuw gevallen, dat er nauwelijks auto's rijden. En de hele ochtend hebben er geen bussen gereden. En mensen die op de fiets zijn, die zie ik heel vaak dan gaan lopen, met de fiets aan de hand. En alle mensen die hun kinderen op gaan halen of weg gaan brengen naar school, die doen dat dan met een slee. Dat is grappig dat ineens al die sleeën overal vandaan komen. En dan worden dus de sleeën getrokken, komen ze op die morgen naar school in plaats van met de auto of op de fiets. Eigenlijk heel slim!

En vanochtend liep ik daar dan, met mijn sjaal om. Ik had een muts op. Ik had hele natte haren, want het was na het douchen. Ik had handschoenen aan. En tijdens het lopen hoor ik dus continu het knerpen van de sneeuw onder mijn voeten. En toen bedacht ik al: wat doe ik eraan om niet uit te glijden? Want dat is wel een mogelijkheid als er sneeuw ligt. Dan wordt het toch al wel anders lopen dan als er helemaal geen sneeuw ligt. Dan moet je dus toch beter gaan opletten. En ik heb het even opgezocht wat voor een tips zijn er dan om niet uit te glijden.

Als eerste tip wordt vaak gegeven: loop als een pinguïn. Gekke gedachte! Maar dat betekent dat je iets naar voren leunt met je gewicht op je voorste been en dan dat je ook kleine stappen zet. En dan hou je je voeten ook laag, zodat je eigenlijk wel steeds contact houdt met de grond. En dat is een beetje waggelend. Het voelt ook een beetje waggelend. Het ziet er ook een beetje raar uit, maar het is dan veel stabieler als je door die sneeuw loopt.

Wat ook belangrijk is om je looptempo dan aan de passen. Dat je niet het normale tempo hebt, tenzij het natuurlijk een stuk is waar je prima kunt lopen, maar als dat niet zo is, pas je looptempo aan en dan ook de volgende tip: kijk goed voor je op de weg! Kijk goed vooruit. En waar de sneeuw dan is platgedrukt, omdat daar al heel veel mensen overheen zijn gelopen, of dat er ..ehm.. fietsers overheen zijn gegaan of heel veel auto's die gereden hebben. Op die plekken kan het best heel glad zijn. En dan weet je, als je dat van tevoren al ziet, dat je daar voorzichtiger moet lopen. Of ga erom heen lopen. Zoek dan de plekken waar de sneeuw nog ligt. Waar de sneeuw wat hoger ligt, waar wat bobbeltjes zijn van de sneeuw. Houd ook rekening met de stoep. Want de sneeuw ligt zó hoog dat je bijna het verschil tussen de stoep en de straat niet ziet. Houd daar ook rekening mee, dat je weet oh hier is ongeveer de stoep, dat je weet dat je weer naar beneden moet stappen of juist omhoog moet stappen. Want anders kan je nog alsnog vallen.

Als de sneeuw helemaal bevroren is, dan wordt de sneeuw helemaal stijf. En dan wordt ie ook glad. Dan is het veel moeilijker om daarop te gaan staan. Daar kan je vanaf glijden. En ook bij hele diepe bandensporen dan. Auto's die daar gereden hebben, waar diepe bandensporen zijn, als dat weer helemaal hard is geworden, stijf bevroren, dan moet je ook voorzichtig zijn. Dan kan je beter zo in de sporen lopen dat je dus niet op die randen gaat staan, want dan kun je ook weer wegglijden.

En een volgende tip is dan: kies voor de juiste schoenen. Stevige wandelschoenen kunnen helpen, maar zijn vaak net een beetje te glad. Ik heb het zelf ook gemerkt. Ik heb mijn wandelschoenen vandaag niet aangedaan. Ik heb andere schoenen aangedaan met een beetje ..ehm.. stevige zool met een veel grover profiel dan mijn wandelschoenen. En zorg ook dit die schoenen waterdicht zijn. Dat is natuurlijk ook wel fijn. Want in de sneeuw, als die sneeuw allemaal op de schoen komt, dan wordt het op een gegeven moment nat en dan krijg je koude voeten, natte sokken en zo. Dat is helemaal niet fijn.

En zorg voor antislip-zolen. En die is wel heel leuk, want vanmorgen, ik heb al gezegd: ik heb andere schoenen aangedaan, maar ik had ook een antislip-zool onder mijn schoenen. Dat zijn een soort ijzertjes. Een... ze noemen het al wel eigenlijk een sneeuwketting. En dat is van Yaktrax Walker. En die heb ik al járen en die heb al veel vaker gebruikt in de sneeuw dn daar ben ik zó blij mee dat ik die heb! Ik denk dat ik die gekocht heb, nadat ik Ménière kreeg en dus veel meer last had van het evenwicht. Ben ik op zoek gegaan naar iets in die tijd, dat het ook glad was, het zal wel ergens in 2008 of zo zijn geweest, en toen heb ik deze al gekocht. En daar ben ik nog zó blij mee. Dus ook die had ik vanochtend om mijn schoenen heen gedaan. Een soort sneeuwketting om de schoenen. Ideaal dan! Want vooral op de sneeuw, ik hoor het nog steeds knerpen, maar er is veel meer houvast.

En vanochtend op de sportschool kreeg ik nog een tip van iemand. Toen ik vertelde zo over de sneeuwketting die ik heb, klinkt heel wat, sneeuwketting. Het is natuurlijk heel klein, want het is zo groot als de zool van je schoen (ha) dus zo groot is het niet. Maar zij zei: ‘Je kunt ook sokken over je schoenen heen doen. Dan moet je gewoon een grote heren-sok of zo en die erom heen doen.’ En dat zou ook helpen. Ik heb dat niet uitgeprobeerd, dus ik weet niet of het ook echt helpt. Maar het zou kunnen zijn dat je daardoor toch... dat het stugger wordt aan de onderkant en dat het uitglijden dus minder snel gebeurt.

13 Omarmen

Wed, 31 Dec 2025 12:00:00 +0100

Een aflevering over emoties en het leven omarmen. Met als mantra: Heb het leven lief. Mooi begin voor 2026.

(afbeelding komt uit het boek Hoor jij wat ik hoor?)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je luistert naar Paula Hijne. En ik vertel heel graag over dat evenwicht. Zowel ons fysieke als ons psychische evenwicht. En de ene keer is dat heel praktisch en de andere keer is het heel filosofisch en soms zit het er helemaal tussenin. En af en toe ga ik ook van de hak op de tak. Dit is seizoen 10, aflevering 13: Omarmen.

En dan begin ik met een citaat, dat doe ik wel vaker, want naar aanleiding van een citaat komt er een heleboel naar boven waar ik dan over kan vertellen. En dit is een citaat van Jack Komfield: 'De wijze waarop wij omgaan met emoties, ketent ons vast of bevrijdt ons.'

Ja, dus de wijze waarop wij omgaan met emoties. Omgaan dat geeft inzicht dat je een keuze hebt hoe je om kunt gaan dus met die emoties. En zo had ik een coach-gesprek met een man die gehoorverlies heeft. En toen hadden we het over emoties. Als er een emotie komt, daar kun je dus op een verschillende manier mee omgaan. En één van die manieren is dan om die emotie te gaan voelen. Gaan voelen zonder oordelen. Zonder verhaal en ook zonder om er maar iets aan te willen veranderen. Alleen door te voelen en er niets mee doen.

En als je merkt dat je lijf wel iets wil doen, dus die emotie is er en je lijf die wil ..ehm.. schudden of die wil juist gaan liggen of je wil gaan trappelen of ja, wat er ook gebeurt dan, doe dat ook! Laat dat lijf dan datgene doen wat ie wil doen! En ook dan daar niets van vinden! Dat je daar geen oordeel op legt. En als er een stemmetje is, en het stemmetjes zegt toch iets tegen je dat het heel raar is dan, kijk dan of je dat kunt aanhoren zonder tot actie over te gaan. En daar bedoel ik mee zonder het te gaan beredeneren of uit te leggen.

En terwijl ik dat vertelde aan die man, tijdens de coach-sessie, kwam dat stemmetje bij mij naar boven; 'Maar hoe doe ik dat dan zelf?' En toen vertelde ik ook: ‘Ja, ik besef dat ik zelf ook nog dagelijks aan het leren ben. En dat betekent niet, het is zeker niet de bedoeling, dat er geen emoties meer zijn. Want emoties ploppen vanzelf naar boven! Die komen vanzelf en die komen ook heel snel! Dat kun je bijna niet tegenhouden. Dus ze mogen komen, en vervolgens mogen ze er zijn! Ik geef dan toestemming aan mijn hele wezen dat het gevoel er mag zijn. En als het lukt om er geen woorden van te maken, geen negatieve en geen positieve. En als het lukt om er geen oordeel op te leggen, geen verhaal, geen uitleg, alleen voelen. Dan vloeit die emotie vanzelf weg. Ja, gebeurt waarschijnlijk via m'n vingers, via m'n tenen. Via m'n hoofd. En even later besef ik dan van 'hè! Ik was toch boos? Of ik voelde me toch teleurgesteld?' En als die emotie dan weg is, is het bijna niet mogelijk om het weer terug te roepen. Dat die emotie er mag zijn, dat is zo essentieel, want daarmee geef ik toestemming aan mijzelf dat ik er mag zijn.’

Toen ik er later over nadacht, vroeg ik me dan ook af van: maar hoe vaak word ik overvallen door een emotie? En wat doe ik er dan mee? Ja, en dan als ik dat zo naga... ehm.. gisteren kwam er dus, nadat ik iets gelezen had, plopte dat ook ineens weer omhoog. En dan merkte ik dat ik toch fel word, dat ik dat meteen wil beredeneren, terwijl daar die emotie achter zit die ik eigenlijk helemaal niet de ruimte gaf. Het was eigenlijk helemaal niet zo handig. Ik had dat beter anders kunnen aanpakken. En als ik nu hier zo sta, dan ja, dan kan ik het als ik weer terugdenk aan gisteren, kan het wel weer naar boven komen. Maar ik kan er niets mee, ik kan het niet veranderen. Dus waarom zou ik me daar dan druk over maken?

En zoals nu, als ik gewoon op dit moment hier sta en dit vertel aan jou, is die emotie van gisteren, die is heel ver weg, dus dan is er verder eigenlijk geen emotie, denk ik. Ik heb wel een beetje last van mijn schouder. Die pijn is er en daar doe ik verder eigenlijk niets mee. Ik merk het alleen op. Ja, alleen nu ik dat natuurlijk vertel (ha) dan komt je gedachte op van ja 'het zou er niet moeten zijn'. Maar die gedachte: 'het zou er niet moeten zijn' is niet automatisch. Dat komt omdat ik me even bezig hou met die pijn. En is pijn dan ook een emotie? Of is dat het pas als ik iets van die pijn vind? Dat het anders zou moeten zijn? Of dat die pijn er niet zou moeten zijn. En dat ik me dan weer afvraag: waarom?

En al die acties die ik op een dag doe, begint dat dan met een emotie? En hebben we dan continu, de hele dag door, een emotie? En remt die ons juist af of zet die ons juist tot actie aan? Eigenlijk wel een hele interessante gedachte. Heb ik nooit zo over nagedacht. Want dan komt ook natuurlijk de vraag naar boven: wat is dan een emotie?

Als je heel prettige, fijne emoties hebt, zijn dat dan ook wel emoties? Of noem je dat dan anders? En dat doet me dan weer denken aan een uitspraak van Wayne Dyer, die zegt: ‘Als je vredige gedachten hebt, ervaar je vredige emoties. En die neem je mee in elke levenssituatie.’ Vredige gedachten, dat doet me ook denken aan weer een hele andere uitspraak, van Kate Perry: ‘Mijn beste ideeën ontstaan niet uit denken, maar door te rusten. Als ik in evenwicht ben, komen ze spontaan op.’ Ja dan snap je al, hier zit natuurlijk het woord ‘evenwicht’ weer in. En dan zoek ik ook van: wat is dan precies in evenwicht?

Dat is wanneer ik dus die vredige gedachten heb en dan tegelijkertijd is dat ook wel, dat naast die vredige gedachten, dat daar ook iets van onrust bij mag zitten. Want tussen die vredigheid en ook de onrust, de dingen willen doen, ..ehm.. ..ehm.. in actie komen, daar zit een soort ruimte tussen. En die ruimte die heb ik dan ook nodig. Het gaat eigenlijk om die ruimte. Wordt ook gezegd: mijn beste ideeën ontstaan niet uit denken, maar door te rusten. Juist in die rust, dan komen er wel weer nieuwe ideeën op. En dan is het niet alleen rust. Het is meer een soort ..ehm.. traagheid. Een soort geduldig zijn. En als mij dat lukt om traag te zijn en geduld te hebben dan, dat alles wat zich aandient, dat ik dat kan omarmen. Dan is er ineens die ruimte en vanuit die traagheid komt er ineens van alles naar boven, dat er ook heel veel mogelijkheden zijn. Dat er ook dingen helemaal anders kunnen.

En eigenlijk gebeurt dat steeds weer in mijn leven. Dan begin ik iets en dan komt er een moment dat ik vastloop, en pas als ik dat herken, en erken, dan kan ik dat als rustmoment zien. En als ik dan geduld ga opbrengen of nee, het is eigenlijk... dat geduld is er dan vanzelf, en vanuit die rust, vanuit die traagheid, -soms is het zelfs stilstand- dan kan ik weer om me heen kijken. Dan kan ik weer de ruimte zien en dan ineens zie ik welke stappen ik kan zetten! Dus ik heb geduld nodig! In vertrouwen wachten op wat komen gaat. En dan niet lijdzaam wachten dus, maar juist vanuit die nieuwsgierigheid. En dan is het ook heel vaak, dan ligt het op het puntje van mijn tong en volgens mij heb ik het er wel eens eerder over gehad in deze podcast, dan ligt het op het puntje van mijn tong en en... dan.. weet ik waar ik naartoe wil, maar niet precies hoe... En als ik dan ondertussen tijdens dat wachten gewoon bezig ben met ..ehm.. sporten, schoonmaken, lezen, puzzelen, schrijven ..ehm.. mensen ontmoeten, dan maakt dat het wachten op dat nieuwe idee, dat maakt dan de moeite waard! Dus die ruimte, die ruimte is dan weer om heel langzaam te vullen en dan ben ik weer op weg naar een nieuwe ruimte.

En dat doet me weer denken aan dat liedje van ..ehm.. Bløf. Bløf die zingt het liedje van: 'Omarm me, omarm me.' Als ik in die ruimte mezelf omarm en mijzelf liefheb, kan ik ook andere mensen liefhebben. Ja, heb het leven lief. Het is al heel vaak mijn mantra geweest. Eigenlijk is dat een mantra voor mijn hele leven! Elke keer kan ik weer terugkomen naar: 'heb het leven lief'. Waarbij ik mezelf omarm. En juist ook als het even minder lekker gaat, als het nét even anders gaat, dan ik had bedacht. En (ha) de laatste tijd is dat wel wat vaker gebeurd (ha) dat het even anders gaat en dan word ik er wel steeds beter in om er mee om te gaan. En soms begint het wel al een beetje te wennen. Dan gebeurt er iets, dan is het ..ehm.. floep het gebeurt, er komt een reactie en de emotie en als die emotie er mag zijn, dan kan ik ineens die gedachten omkeren en dan als het zo niet gaat, dan kan ik het misschien zo doen? Dan heb ik eindelijk de tijd om dat te gaan doen! Ja, en dan hou ik dus van plannen maken, afspraken maken, ook die met mezelf. Maar ik kan ook wel makkelijker meebewegen als het net even weer anders gaat dan wat ik gepland heb.

In aflevering 11 had ik het over hoop. Dan had ik mezelf de vraag gesteld: waar hoop ik op? En waar hoop ik op in 2026? En daar had ik niet direct dat antwoord op. Ik heb eerst die ruimte nodig en de rust nodig om goed na te denken wat ik dan precies wil. Ik heb nu wel een beetje een antwoord gevonden. En dat is toch weer dat: heb het leven lief! En ik heb mezelf dus dan die opdracht nu gegeven: ‘heb het leven lief.’ Niet alleen nu, maar een leven lang. Ik omarm het leven en ik hoop dat ik dat nog heel lang mag blijven doen. Ik omarm het leven en ik hoop dat heel lang nog te blijven doen!

Deze podcast begon ik over emoties, en ook die omarmen. En is nog steeds ook voor mij, dagelijks waar ik van leer. En ook dat mag ik allemaal omarmen.

Dit was seizoen 10, aflevering 13: Omarmen. Van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne. Dank je wel voor het luisteren. En tot de volgende keer!

12 Vormgeving

Wed, 24 Dec 2025 12:00:00 +0100

Hoe is het gegaan tijdens de vormgeving van de drie boeken? Waar let ik op, wat vind ik belangrijk?

(afbeelding is eigen foto van de drie boeken)

Volledig transcript

Ja, ik noemde net al die drie boeken. Maar als je mijn vorige aflevering hoorde, dat was een beetje een filosofisch verhaal over hoop. En over de essentie van het leven. Dan zou je bijna denken, als ik zeg vormgeving, dat ik het zou gaan hebben over 'ik geef mijn leven zelf vorm'. Nou en dat is dus niet zo. Het gaat over de praktische vormgeving van de drie boeken die zijn uitgekomen. En daar wil ik het even met je over gaan hebben. Wil ik gewoon even doornemen. Want in het derde boek is het een beetje samengekomen. En hoe is dat dan gegaan?

Bij het eerste boek 'Ménière in balans', dat is door de uitgever gedaan. Die uitgever die heeft alles verder geregeld. De redactie en de vormgeving. Daar had ik zelf niet zo veel invloed op. Ik had wel het hele model helemaal precies getekend zoals ik het wilde hebben. En dat is heel mooi grafisch vormgegeven. Maar alle andere afbeeldingen die in het boek staan, daar heb ik helemaal geen invloed op gehad. Ook niet op de keuze van lettertypes en zo. Ik heb alleen het manuscript terug gezien toen de redacteur er doorheen was gegaan. En heb ik een paar dingen gezien die toen gewijzigd zijn, maar daarna heb ik het pas gezien op het moment dat ik het helemaal binnenkreeg. Dat het boek al gedrukt was.

Ik kreeg wel meteen in het begin al commentaar dat het een klein lettertype was. Mensen vonden het boek zelf wel heel handzaam, maar door het kleine lettertype nog wat moeilijker te lezen. Dus toen ik zelf voor de 2e druk ging zorgen, want dat had de uitgever gezegd: ‘Ik ga geen 2e druk regelen, hier heb je alles. Je mag het zelf verder gaan regelen’. En dat vond ik alleen maar heel fijn, want toen heb ik ervoor gekozen om dat boek groter uit te brengen. Dus het is een grotere uitgave geworden, waardoor de letters dus wat groter zijn. En makkelijker leesbaar. En verder is het helemaal hetzelfde gebleven. De cover is precies hetzelfde gebleven. De flappen die erin zitten. Helemaal mooi. Want ik vond dat het wel heel goed was vormgegeven.

Het tweede boek, daarbij had ik alles zelf in de hand! Van begin af aan. Als het gaat over die vormgeving, dan heb ik het dus niet over de redactie, dat was allemaal al gedaan. Maar dan ging het over de keuze van de lettertypes. En de vormgeefster, Daniëla Postma, die heeft dat voor mij gedaan. Die heeft toen wel eerst gekeken ook, de letters die gebruikt zijn in 'Ménière in balans'. En daar heeft ze een beetje meegekeken van wat kan ik dan nu anders doen? En wat kan ik behouden?

Zo zijn er dingen die terugkomen die ook in 'Ménière in balans' staan, die ook in het tweede boek weer gebruikt zijn. De vorm van de lettertypes. Want ik ben heel gevoelig voor hoe een letter eruitziet. Er zijn bepaalde lettertypes, echt dat vind ik heel vervelend lezen! Dat heb ik ook besproken met Daniëla in het begin, toen ik net helemaal in het begin van 'Evenwicht, in uitvoering' met die vormgeving bezig was, dat de keuze van letters, hoe die eruitzien, de vorm daarvan, ja, ik wil dat graag van tevoren zien. Ze moet niet meteen een heleboel gaan maken, laat mij eerst de letters maar zien en dan geef ik aan of ik dat een prettig lettertype vind. En zo is dat in het begin ook over en weer gegaan, dat zij een keus had gemaakt, liet ze het eerst zien en daarna heeft ze dat dan verder verwerkt.

Wat ik in dat tweede boek ook heb gedaan, is dat ik stukjes van liedjes gebruikt heb. Liedjes die iets met evenwicht te maken hebben. En daar kleine stukjes van die teksten heb ik toegevoegd en die staan ook mooi tussen alle andere teksten in dat boek. Daardoor is het een heel afwisselend, heel luchtig boek geworden. En dat maakt het geheel dan wat minder, minder zwaar! Het is best een ingewikkeld verhaal, het hele zintuig evenwicht. Hoe het in elkaar zit en zo. En ik heb dat ook tot op celniveau ook allemaal uitgelegd. Dus door verschillende teksten te gebruiken, krijg je, dat de boodschap die je wil brengen veel makkelijker overkomt. Juist door die afwisseling. En ik zeg dan wel minder zwaar. ..Ehm.. het boek zelf weegt meer dan een kilo hè! (ha)

Het is een hardcover boek geworden. Daardoor kun je het boek goed openleggen en kun je het plat neerleggen en dan toch blijven lezen zonder dat het dichtslaat. Wat ik verder ook bij het tweede boek gedaan heb, is dat al die hele specifieke tekeningen, als het gaat over de evenwichtsorganen, dat heb ik laten maken door een grafisch tekenaar. Die daar ongelofelijk veel moeite voor heeft gedaan, want die is allerlei afbeeldingen gaan zoeken die te vinden zijn op internet. En dan heeft hij gekeken: wat haal ik hieruit, wat voor een vorm kan ik nou het beste maken? En ook dat is heel vaak over en weer gegaan toen ie dat aan het maken was. Dan ging ik kijken: klopt het wel? En op een gegeven moment, oh nee, het slakkenhuis en de evenwichtsorganen die moet een bepaalde kant op staan, die moet je niet zo tekenen, nee die moet je andersom tekenen. Allemaal dat soort kleine dingen, ik wilde dat het helemaal klopte, dus daar was ik wel heel alert op dat het ook allemaal klopte. En heel fijn dat er dan een grafisch tekenaar is die daar heel goed in mee kan gaan. Die daarin heel mooi meebewoog om die plaatjes helemaal mooi te maken. En duidelijk.

En dan het derde boek. Het derde boek, het onderwerp tinnitus, dat is niet echt een uniek onderwerp, want er zijn natuurlijk al veel meer boeken over geschreven. En ik heb het er al eerder over gehad, wat kan ik hier dan anders over gaan schrijven zonder dat het een herhaling is van wat er al is. Wat ik zelf al van het begin af aan wilde, is dat er allerlei kleine teksten in staan, kleine gedichtjes, omdat enkele woorden in een soort gedichtvorm soms veel meer zeggen dan een hele bladzijde tekst. Dus dat vond ik al heel mooi om die daar ook in te zetten. En het is ook gewoon mijn eigen proces geworden. Ik heb een soort voorbeeld gegeven van hoe een proces naar acceptatie verloopt. Dat is heel anders dan in het allereerste boek. In het allereerste boek gaat het over de ziekte van Ménière. Gaat het ook over het proces naar acceptatie, maar dat was een veel algemener proces.

In dit derde boek heb ik het veel meer over mijn eigen proces. Wat heel anders is gelopen dan wat andere mensen zullen meemaken. En dat is niet erg, want dat is juist heel mooi om te zien hoe iemand anders ook zo'n heel proces doormaakt. Dat je daar herkenningspunten in vindt, maar dat je vervolgens ook je eigen proces daarin gaat lopen, want dat is de bedoeling. Ook bij dit derde boek had ik van begin af aan alles in de hand. En samen met de vormgever hebben we dus gekeken hoe we die afwisseling kunnen maken van die verschillende teksten. En zij heeft gekozen voor bepaalde lettertypes, voor bepaalde titels hoe ze die dan neer ging zetten. En die afwisseling maakt dat het ook weer heel prettig te lezen is. Vind ik belangrijk. Ik lees heel graag een roman en dan lees je achter elkaar door, maar als het gaat over informatie zoals ik dit nu deel, over eigen ervaringen en tegelijkertijd ook een stukje informatie delen, dan vind ik het belangrijk dat het in kleine stukjes gebeurt. En ook door dus de vorm van de lettertypes, grootte van letters, kun je daarin variëren en weet je oh dit is een stukje informatie en het volgende stukje is weer een ervaringsverhaal.

De vormgeving verder, waren we mee bezig ook, van hoe groot maken we het boek. En de grootte is precies hetzelfde... precies dezelfde grootte afmetingen als het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. De uitstraling van het boek met de softcover en flappen die daarin zitten, die zijn hetzelfde als het Ménière-boek! En ook omdat de lettertypes uit 'evenwicht' weer gebruikt zijn ook in dit derde boek, maakt dat het in dit derde boek eigenlijk alles een beetje samenkomt. Het zijn ervaringen van mijzelf, het zijn inzichten die ik op heb gedaan, door alle werkzaamheden en door alle mensen die ik ontmoet heb. En ja het zijn echt drie totaal verschillende boeken, maar de vormgeving op de manier waarop we het nu hebben gedaan, komt het overeen! Het past wel bij elkaar!

En als het gaat over de inhoud, dan kan ik even gaan naar wat Daniëla daar nog over geschreven heeft. De vormgeefster, zij zegt al: dat ik allerlei feiten die ik vond in boeken en op internet, dat ik dat ondersteboven, binnenstebuiten en achterstevoren (ha) heb gedraaid, zodat ik de juiste invalshoek vond om mijn eigen verhaal te vertellen. Om ook zin en onzin van elkaar te scheiden. Zo is dit boek een ontdekkingstocht vol verhalen en ervaringen die in woorden en beelden zijn weergegeven. Dat geldt dus ook voor de vormgeving, want zij merkte dat ze het heel leuk vond om weer heerlijk te spelen met allerlei afbeeldingen en lettertypes om emoties en ervaringen uit te drukken. Want wat zij nog speciaal heeft gedaan, anders dan in tweede boek over het evenwicht, want daar hebben we heel veel foto's gezocht die pasten bij al die verhalen en dat zijn allemaal van die stockfoto's die kun je, mag je gratis gebruiken van internet. Of ik had dat van fotografen en dat heb ik geregeld en die namen van die fotografen staan erbij.

In dit boek heeft Daniëla alle afbeeldingen zelf gecreëerd. Wel met behulp van AI. Maar het zijn wel allemaal nieuwe creaties. Dit zijn plaatjes die je niet zomaar ergens anders vindt. En door het kleurgebruik ook en dat consequent in het hele boek zo door te voeren wordt het toch één mooi geheel! Dus ik ben heel blij met die samenwerking die ik met Daniëla Postma heb gehad....

11 Hoop

Wed, 17 Dec 2025 12:00:00 +0100

Zoekend naar de essentie. Om welke essentie gaat het dan? Waar hoop ik op? En wat hoop ik voor 2026?

(Afbeelding Pixabay)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. En ik vertel graag over ons fysieke zintuig evenwicht en ook over dat psychische evenwicht. En af en toe deel ik ook wat filosofische gedachten. En dit is een beetje een combinatie van het fysieke evenwicht en ook die filosofische gedachten die naar boven komen. Dit is seizoen 10, aflevering 11: Hoop.

Af en toe lees ik een quote of een zinnetje en dat vind ik dan zo mooi bedacht en dan heb ik zo van ..ehm.. dat schrijf ik op. Dat schrijf ik over, want daar wil ik nog een keer wat mee. En dit is ook zo'n stukje tekst wat ik met je ga delen waar dan vervolgens een heleboel achteraankomt. Ik heb dit namelijk gelezen bij een overlijdensbericht, het overlijdensbericht van Wibe Veenbaas. Dat was in de Volkskrant. Hij is overleden op 24 september 2024. En Wibe Veenbaas was één van de grondleggers van de Phoenix opleidingen. Phoenix opleiding is wel een beetje een begrip in management-land. En hij heeft daar heel veel voor gedaan. En hij is dus in september 2024 overleden. En dit stond bij dat overlijdensbericht:

Wetend, vallend, struikelend, in de zoektocht naar essentie.

Dat komt uit een heel groot gedicht, een lang gedicht wat hij zelf geschreven heeft. Maar dat vallend en struikelend dat zijn woorden die mij dan opvallen. En dat is begonnen ergens toen ik begon met het schrijven aan dat boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Want dat zijn woorden die passen natuurlijk bij evenwicht. Vallend en struikelend. En beelden die gebruikt worden bij artikelen over het evenwicht, dat zijn altijd mensen of dingen, voorwerpen, stenen die zich met moeite in evenwicht houden of die perfect in balans liggen. En ik vind dat niet helemaal kloppen! Het is te eenzijdig. Want het gaat dan over balanceren. En voor balanceren heb je je evenwicht nodig. Maar andersom, is dat niet zo. Je evenwicht is niet continu aan het balanceren. Als het goed werkt, merk je namelijk niets van die werking. Het evenwicht werkt dan feilloos.

En pas als je over een smal oppervlak loopt of een hobbelige, bewegende ondergrond of op een boot zit of eigenlijk loopt, op een boot loopt, die op het water vaart, dan moet je met aandacht je in evenwicht houden. En dan ben je dus aan het balanceren. En bij normaal bewegen, bij ..ehm.. lopen, bij fietsen, dan houd je je heel makkelijk in evenwicht. Dan ben je niet steeds aan het balanceren en je houdt je wel continu in evenwicht. Dat is een onbewuste actie die gebeurt. Als het evenwicht niet goed meer werkt, dan gaat het bewegen niet meer vanzelfsprekend. En mensen die daarmee te maken hebben, zijn dan ook de hele dag wél aan het balanceren. Dat is wat ik zelf herken, maar met name op de wiebeldagen en ook het gewone lopen is voor mij altijd een aandachtig proces. Ik heb het er natuurlijk veel vaker over gehad. Alleen ik noem dat niet direct balanceren. Senseren, vind ik een veel mooier woord. Dat heb ik geïntroduceerd in het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En dat woord senseren, ja daar mag ik nog veel meer aandacht aan schenken. Ik wil zelfs dat dat woord wordt opgenomen in het Nederlands woordenboek. Maar ja, daar moet ik dan wel zelf werk van maken.

Even terugkomend op die quote, die ik aan het begin heb verteld; wetend, vallend, struikelend in de zoektocht naar essentie. In de zoektocht naar essentie. Zoektocht geeft aan dat het een weg is. Dat het een proces is. En ook die zoektocht is naar die essentie toe. Maar wat wordt nou bedoeld met essentie? Dat heb ik dus ook weer even opgezocht. Essentie, dat komt uit het Latijn. Van essentia. En dat is ‘het wezen van iets’. Of een hoofdpunt, een hoofdzaak. Of de kern van iets. Het meest belangrijke. De essentie is ook dat waar het om gaat! Of datgene wat onmisbaar is om een bepaald doel te behalen. Zo staat het in de woordenboeken. Datgene wat onmisbaar is om een bepaald doel te halen.

Maar welke essentie wordt dan bedoeld? Bedoelen ze dan de essentie van het leven? En dat vermoed ik wel, want dit stond bij de tekst van het overlijdensbericht. En heeft deze overleden persoon de essentie van het leven gevonden? Dat staat er namelijk niet bij. En is dit een opdracht die iedereen in het leven heeft? Of is er helemaal geen eenduidig antwoord te geven? Is die essentie voor iedereen anders? En ik neem aan dat dat een heel leven lang een zoektocht blijft. Dat je dat nooit precies vindt. Dat je altijd wel weer op zoek bent naar een nieuw doel.

Een andere quote van die Wibe Veenbaas is ook de essentie van de ontmoeting. En daaruit maak ik op dat er dus verschillende essenties zijn. Hij geeft ook aan, hij... hij... heeft het volle vertrouwen dat de ene mens niet zonder de ander kan. Ja, dat klopt denk ik wel, want ook al woon je in je eentje, je bent altijd afhankelijk van andere mensen, in alles wat je doet. In alles wat je eet. Ehm.. waar je werkt. Hoe je reist. Waar je woont. Je hebt altijd met andere mensen te maken, die iets voor jou regelen of waar jij iets voor regelt. Het is een wisselwerking. En het leven op aarde voor de mens is dus alleen mogelijk als wij dat samen doen!

Vorige week, was 8 december, hadden wij het schrijfcafé. En het thema was ‘hoop’. Naar aanleiding van het boek van Joke Hermsen: Tijd is hoop. Dat is een filosofisch boek en daarin staan alle essays over de tijd die zij geschreven heeft. En wij kregen als opdracht -tijdens het schrijfcafé- om de letters hoop H O O P, om dat onder elkaar te schrijven en overal een regel achter te schrijven. Dat heb ik dan ook gedaan.

Hoeveel hoop is nodig

Om op de been te blijven in deze

Ongelofelijke veranderende wereld? Of is

Pas op de plaats nodig om te ontdekken wat 'ik' kan doen?

Uit die regels mochten we één regel of één woord kiezen, en daar gingen we dan weer verder over schrijven. En ik koos voor dat woord, van die twee woorden, drie woorden: Ongelofelijke veranderende wereld. Klopt het dat de wereld enorm aan het veranderen is? En wat verandert er precies? Klimaat. Machtsverhoudingen. Oorlog. Dreiging van oorlog. Is dat niet van alle tijden? Is dit niet wat er altijd is, gewoonweg omdat er altijd mensen zijn die de macht in handen willen hebben. En als het gaat over oorlog, ten koste van alle andere mensen waarvoor zij zouden willen zorgen. Als er ergens langdurig vrede is -en voor mij voelt dat wel zo hier in Nederland- dan hoeft er ook maar iets te gebeuren, waardoor de vrede wankelt. Waardoor wij onzeker worden. En.. en.. er wordt een beetje angst ook aangepraat en dan weet je ook niet: is dat nou reëel? Moeten we hier echt angstig voor zijn? Of zal de boel wel loslopen? We weten het niet. En dan gaat het over landsniveau. Want er zijn altijd mensen die in hun eigen omgeving wel in angst leven. Door allerlei omstandigheden. Kan met alles te maken hebben. En ook mensen die het zó moeilijk hebben die ook in armoede leven en heel moeilijk kunnen rondkomen. Ja, voor hen is die wereld die verandert, nee dat is meer een vraag voor mij, is voor hen de wereld die zo verandert veel minder een issue, omdat hun eigen dichtbij-wereld al zo ongelofelijk lastig is om in te leven?

Het is dus met welk perspectief je de wereld bekijkt. Het maakt al verschil of je pessimistisch of optimistisch bent ingesteld. En wie is er dan eerder hoopvol? Zijn dat de pessimisten of de optimistische mensen?

Dat is wat ik geschreven heb op die 8 december. En we zijn nu bijna aan het eind van het jaar 2025. En dan komt die vraag ook naar boven: Waar hoop ik op? Ja, wáár hoop ik op? Waar hóóp ik op? Of waar hoop ík op? Ligt ook waar je de klemtoon legt. Als ik mezelf die vraag stel, dan weet ik helemaal niet direct antwoord te geven. Dan wil ik eerst weten wat hoop betekent voor mij. En dat heb ik ook opgeschreven tijdens het schrijfcafé. En toen schreef ik op:

Hoop is een kijkje in de toekomst en daar blij van worden.

Hoop is bijna een houvast, want zonder hoop geen zicht op de toekomst.

Hoop is opluchting. Iets van: oh zo kan het ook! En dat je je daar dan weer op kunt richten.

En als ik heel dichtbij mezelf blijf, naar aanleiding van die vraag waar hoop ik op? Dan is het antwoord eigenlijk een groots antwoord. Namelijk dat mensen in vrede leven. Dat we elkaar als gelijkwaardige mensen zien. En dat wil niet zeggen dat iedereen dezelfde behandeling krijgt, want het gaat natuurlijk om maatwerk. We zijn niet hetzelfde qua mogelijkheden en beperkingen. Jij hebt iets anders nodig om fijn en prettig te leven dan wat ik nodig heb. En daar kunnen we elkaar wel in helpen. Die steunen. En begeleiden. Over en weer. En zo van elkaar leren. En zo elkaar op een hoger plan tillen. Samenwerken. Ik heb het er net ook al over gehad, het samenwerken. Want zelfs als ik alleen ben en alleen aan het werk ben, dan heb ik altijd te maken met anderen om me heen. En het liefst dan mensen die mij de ruimte geven en die kaders schetsen, die mij houvast bieden, zodat ik met vertrouwen verder kan. En dat dan dus over en weer, want het geldt net zo goed andersom. Dat ik de ruimte aan jou geef om je eigen weg te gaan. En waar nodig ondersteun ik dan en geef een grens aan en bied houvast.

En dan weer even terug naar die vraag: Waar hoop ik op? En dan even: Waar hoop ik op in 2026? Ja, dat doet me dan denken aan die uitspraak van C.S. Lewis. Die heeft als titel: Hoop. En die schrijft dan: ‘Het is nooit te laat om een nieuw doel te stellen of een nieuwe droom te dromen’. En toch, als ik dat lees, ik heb nu geen nieuw doel voor ogen. En ik heb ook geen nieuwe droom. En dat wil niet zeggen dat ik me hopeloos voel of wanhopig ben of de hoop laat varen. Ik ben namelijk hoopvol! Maar kan dat ook zonder een precieze invu...

10 Omdenken

Wed, 10 Dec 2025 12:00:00 +0100

Welkom in mijn wereld van het horen. Zo begon ik het praatje tijdens mijn boekpresentatie. Deze woorden heb ik omarmd. Nu deel ik stukjes informatie over het boek Hoor jij wat ik hoor? als reactie op een recensie waarin ik mijn eigen boek niet herkende. Na het lezen van die recensie raakte ik namelijk ietwat uit evenwicht. Door om te denken heb ik een vorm gevonden die mij bij mij past, namelijk erover schrijven. Deze teksten deel ik ook nu hier in de podcast.

(Afbeelding komt uit het boek Hoor jij wat ik hoor?)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur van de boeken 'Ménière in balans', 'Evenwicht, in uitvoering' en sinds kort het boek 'Hoor jij wat ik hoor?' Ik vertel graag over het evenwicht, over gehoorverlies, tinnitus, de ziekte van Ménière en over al die dingen die te maken hebben met waar ik tegenaanloop, waar ik wel eens last van heb. Waardoor ik ook psychisch uit evenwicht kan raken. Dit is seizoen 10, aflevering 10: Omdenken.

De vorige afleveringen heb ik het gehad over het boek 'Hoor jij wat ik hoor?'. Dat is sinds kort uit. Het is nu december 2025. En dat boek mag nu de wereld in. En daar heb ik over verteld. Want het is een heel proces geweest om dit boek voor elkaar te krijgen. Het is dan ook een ervaringsboek geworden met allerlei inzichten die ik deel waar ik zelf achter ben gekomen in míjn proces om te leren omgaan met tinnitus.

Toen op 29 november de boekpresentatie was heb ik dat als een feestje gevierd. Maar vlak daarvoor was een recensie verschenen en daarvan raakte ik nogal wat van slag. Dat heb ik ook hier verteld, aan jou. Dus misschien weet je er een beetje over. En daar zat ik wel mee. Want in die recensie herkende ik mijn eigen boek niet terug! Er waren een paar dingen zo omgekeerd, dan denk ik: volgens mij bedoelen we hetzelfde, alleen jij keert het zó om alsof dat helemaal niet klopt! Ik begreep het dus ook niet. Ik heb het meerdere keren moeten lezen en toen dacht ik: wat doe ik hiermee?

En ik heb geprobeerd dat weer neer te leggen bij die recensent. Daar krijg ik geen ingang. Ik wilde mij ook niet verdedigen. Ik wilde ook niet gaan uitleggen, het zit zo en zo, of zo bedoel ik het. Ik dacht daar begin ik helemaal niet aan. Maar hoe kan ik dat dan wél doen?

Hoe kan ik aangeven dat het -en dat heb ik wel trouwens aangegeven, het is geen wetenschappelijk boek, het is geen handboek neuropsychologie, het is ook geen zelfhulpboek. Op het moment dat je dan schrijft van het is geen zelfhulpboek en dan concludeer je ook dat dat niet de bedoeling was van mij, dan denk ik waarom begin je überhaupt dan over een zelfhulpboek? Dat is ook nooit de bedoeling geweest en dat ís het ook helemaal niet. Zo zijn er bepaalde dingen die dus niet kloppen.

Toen dacht ik hoe kan ik dat dan toch duidelijk maken zonder dat dan direct bij hem neer te leggen? En mijn man zei al: 'Ga eens omdenken. Daar ben je altijd zo goed in. Ga omdenken. Dat heb je ook in dit boek gedaan. Je hebt bepaalde dingen echt omgekeerd. Dus hoe kun je dat nou naar buiten brengen? Wat kun je daar zelf mee doen?’

En ineens had ik het idee: ik ga steeds kleine stukjes tekst delen, en dat kan via Facebook, dat kan via LinkedIn om te vertellen over hoe ik het zie. Gewoon in kleine, korte stukjes. Met elke keer een soort thema. En daar ben ik mee begonnen. En ik wil een paar van die deeltjes die ik al gemaakt heb, die wil ik even hier met je delen, want ik weet niet of je mij volgt op Facebook. Het kan best zijn dat je dat nooit ziet, omdat je zelf Facebook helemaal niet gebruikt. Dus ik laat het hier horen, een paar van die delen, want ik doe het elke keer in een klein verhaaltje.

En dat begint elke keer met: Welkom in mijn wereld van het horen.

Deel 1. In 2000 hoorde ik ineens een ruisje. Vlak na een zware griep. Een restverschijnsel. En in het audiologisch centrum zei de audioloog: ’Dat is tinnitus en daar kom je niet meer vanaf, dus leer er maar mee leven’. En in 2000 was er nog geen internet en in de bibliotheek waren er geen boeken over tinnitus. Dus ik kon geen informatie vinden waardoor ik beter begreep wat er aan de hand was. En de eerste jaren met geluiden in mijn hoofd, die niet van buitenaf kwamen, die waren moeilijk. Ondertussen bleef ik alles doen. Een gezin om voor te zorgen en een volle agenda. Ik raakte oververmoeid en had geen idee wat ik met de tinnitus aan moest! Tweede deel.

Welkom in mijn wereld van het horen, inclusief tinnitus. Deel 2 -Hoeveel?

Tijdens de eerste jaren dat ik tinnitus had, ben ik niemand tegengekomen die ook geluiden in het hoofd hoort. In de krant las ik er ook geen artikelen over. En ik had geen idee hoeveel mensen tinnitus hadden en hoeveel last dat met zich meebracht. En tegenwoordig worden er wel aantallen en percentages genoemd. En ik heb ze op een rijtje gezet en dat loopt behoorlijk uiteen. Welk getal of percentage klopt? Tegelijk realiseer ik me dat het niet uitmaakt hoeveel mensen ook tinnitus hebben, als je behoorlijk last hebt van de gevolgen die tinnitus met zich meebrengt.

Ik denk zelfs dat er heel veel meer mensen tinnitus hebben, dan de getallen aangeven. Mensen die zich er niet aan storen. Die niet anders weten en gewend zijn hun geluid. Deze mensen hoor je niet en worden niet meegeteld.

En tijdens een gastles, jaren geleden, bij audicien-studenten, kreeg ik de vraag: 'Krijgen kinderen ook tinnitus?' En tot dat moment had ik daar nooit bij stil gestaan. Dus ik antwoordde: 'Ik heb geen idee, maar als dat wel zo is, denk ik dat kinderen daar veel eenvoudiger mee omgaan. Ze denken dat iedereen dat heeft en ze zullen sneller eraan wennen.' En na die les heb ik dat rondgevraagd en het komt inderdaad voor. Maar er waren geen getallen bekend. En ja, ze gaan daar makkelijker mee om. Een jaar later verscheen het eerste artikel over een kind dat tinnitus had en daar heel veel moeite mee had. Worden de kinderen die tinnitus hebben, tegenwoordig nou wel of niet meegeteld? Zij zijn straks volwassen. De groep mensen met tinnitus wordt steeds groter. Alleen al omdat er steeds meer mensen zijn op de wereld. De getallen zullen dan mee-veranderen. Ook dan zal de vraag blijven hoeveel precies?

Welkom in mijn wereld van het horen. Deel 3 - Gehoorverlies.

In de jaren 90 kreeg mijn moeder hoortoestellen. En het bleek dat zij genetisch gehoorverlies had. Dat moet via haar vader aan haar doorgegeven zijn, want die had ook behoorlijk gehoorverlies. Dat kwam waarschijnlijk toch niet alleen door het werk in de textielfabriek. Ik werkte in het onderwijs en vond het zeer vermoeiend. 36 kinderen, groep 6/7 in een noodgebouw, harde vloeren en wanden. Veel ramen zonder bekleding. Ik kon de kinderen niet altijd verstaan. Het geschuifel van tafels, stoelen. Laatjes open en dicht. Geroezemoes. Hoestende en snotterende kinderen. Gejoel van buiten spelende kinderen. Er was altijd geluid om me heen. Zou er bij mij ook sprake zijn van gehoorverlies? Na hoortesten in het audiologisch centrum was dat inderdaad het geval. Genetisch gehoorverlies, grote kans dat dat hetzelfde was als mijn moeder had. Maar geen idee wat voor soort.

En toen kreeg ik in 2000 tinnitus. Mijn moeder had geen tinnitus, dus het had waarschijnlijk niets met het genetische defect te maken. Het gehoorverlies werd steeds meer. Ik hoorde steeds minder. De tinnitus werd steeds luider. Het werd een héél orkest dat ik, nog steeds, dag en nacht hoor.

De hoge kinderstemmen in de klas, ik kon hun verhalen nauwelijks verstaan. Ik had mijn ogen erbij nodig. Nu weet ik dat ik dat mijn hele leven al deed, spraakafzien, maar was me dat nooit bewust geweest. Ik had het mondbeeld en de mimiek steeds harder nodig. Dus ik vroeg aan de kinderen of ze mij aan wilden kijken als ze iets tegen mij zeiden. 'Maar juf, je luistert toch niet met je ogen?' Toen heb ik verteld over het gehoorverlies. Ik heb niets gezegd over de tinnitus, want hoe leg je zoiets uit aan kinderen?

Welkom in mijn wereld van het horen. Deel 4 – Geluid.

De maatschappelijk werker in het audiologisch centrum zegt tegen de man met tinnitus: 'Het geluid is er niet'. Het geluid is er niet? Wat horen mensen met tinnitus dan in het hoofd?

Ik heb het opgezocht: Horen. Horen dat is geluiden waarnemen met het oor. En geluid zijn trillingen in het frequentiebereik die door het gehoor kunnen worden waargenomen.

Volgens deze definities kan je inderdaad zeggen dat tinnitus geen geluid is. Maar hoe moeten we het dan noemen? Ik kan de ‘geluiden’ (tussen aanhalingstekens) die ik in mijn hoofd hoor nadoen. Hoewel dat wel lastig is, want ik kan niet tegelijk verschillende tonen zingen. Soms lijkt het een heel orkest. Als er af en toe een brom of piep klinkt, probeer ik die na te doen. Dan hoor ik de brom of piep van buitenaf én binnenin. Je zou denken dat het elkaar dan opheft, maar dat gebeurt dan niet. Toch de verkeerde toonhoogte?

Zolang er geen ander woord is gevonden voor wat ik 'hoor' in mijn hoofd en oren, noem ik het geluid. Ook al komt het niet van buitenaf, via mijn oren naar binnen.

Ik hoor geluiden in mijn hoofd. Een audioloog heeft verteld dat dat tinnitus is. Maar klopt dat woord dan wel? --Wordt vervolgd—

Welkom in mijn wereld van het horen. Deel 5 – Keuze.

In 2000 hoorde ik dat het geluid in mijn hoofd een naam had, namelijk tinnitus oftewel oorsuizen. Vanaf 2008 ben ik gaan schrijven, creatief schrijven. Aangezien ik het moeilijk had met al die geluiden die ik hoorde, schreef ik daar regelmatig over. Ik gebruikte de ene keer het woord tinnitus en de andere keer oorsuizen.Maar kloppen die woorden wel, tinnitus en oorsuizen?

Tinnitus komt uit het Latijn. Officieel heet het Tinnitus Aurium. Tinnire betekent gerinkel of geratel. Aurus betekent oren. Rink...

9 Spannend

Wed, 03 Dec 2025 12:00:00 +0100

Dit was de eerste keer dat ik een heuse boekpresentatie heb gehouden. Dat was spannend. Niet alleen om het feestje te vieren. Ik raakte namelijk echt even uit evenwicht toen ik de recensie las met stukken tekst erin die niet kloppen met wat ik bedoel in het boek. Onterechte kritiek zei iemand tegen me toen ze het boek helemaal had gelezen. Gelukkig heb ik kunnen genieten van het feest. En de kritiek, geen idee hoe dat afloopt.

(foto van Roel Hijne, vlak voor aanvang van de boekpresentatie)

Volledig transcript

Welkom, bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je luistert naar Paula Hijne. En in deze podcast vertel ik over ons evenwicht. Zowel het fysieke als ons psychische evenwicht. En daar komen ook allerlei ervaringen naar boven waar ik mee te maken heb en wat ook te maken heeft met gehoorverlies en tinnitus en onder andere natuurlijk, nu mijn nieuwe boek. Dit is seizoen 10, aflevering 9: Spannend!

In de vorige aflevering heb ik het gehad over de boekpresentatie en heb ik jou het verhaal alvast laten horen, het praatje wat ik zou gaan doen bij de boekpresentatie. Maar voordat ik die boekpresentatie had was ik natuurlijk al wel een beetje zenuwachtig van oh zou dat allemaal wel goed gaan.

Toen kwam de recensie in Hoorzaken. En daar was ik behoorlijk ondersteboven van! Het bracht mij ja, zelfs letterlijk uit evenwicht! Want, omdat het evenwicht zelf niet zo goed meer werkt is dat een soort zwakke plek geworden. Want de een krijgt hoofdpijn en de ander buikpijn en ja ik word dan instabiel. Toen ik die recensie las, dacht ik echt van hè, heb ik het dan helemaal verkeerd?! Dus ik mijn eigen tekst nog een keer door genomen in het boek, nog een keer gelezen. En toen dacht ik hè, het staat er écht toch anders dan wat de recensent in zijn recensie heeft geschreven. Het wordt gewoon helemaal omgekeerd. En dan gaat het om een tekst die... zijn twee stukken waar hij het over heeft, waar hij heel veel over schrijft, en het gaat om twee stukjes tekst wat, nou nog geen bladzijde beslaat. Terwijl in het boek heel veel meer woorden en zinnen en visies van mij en mijn kijk op tinnitus weergeeft. Maar zo spookte er van alles door me heen. Hoe... eh hoe moest ik hiermee omgaan?

En ondertussen was ik natuurlijk bezig met die voorbereidingen voor de boekpresentatie en daar keek ik ook enorm naar uit! En ik werd dus ineens overspoeld ook door die onzekerheid. Ik ben in gesprek gegaan met mensen die mij goed kennen. En die heb ik ook gevraagd: zie ik het dan zo verkeerd? En die mensen zeiden: nee hier spelen andere zaken. Hier is waarschijnlijk iets heel anders aan de hand. Ja, daar kun je alleen maar naar gissen. En een ander zei -die het boek ook kent, die het boek gelezen heeft- die zegt: hè het is toch geen wetenschappelijk informatief boek? Dan is het vreemd dat het als zodanig beoordeeld wordt. Het lijkt erop alsof ze jou boek helemaal willen onderuithalen! Ja, nou ja, enzovoort.

Wat moest ik hiermee, want het zijn natuurlijk mensen die mij liefhebben, die begrijpen hoe mijn visie is. Ja, kunnen zij dan ook weer met een kritische blik naar zo'n recensie kijken?

En ondertussen, die voorbereidingen. Dan ben je bezig met, -oh ja, wat ik nodig had was de banner. En de visitekaartjes in de vorm van boekenleggers. Die heb ik opgehaald bij de drukkerij. Alles was klaar en dat was heel mooi. Ik kwam daar de drukkerij binnen en daar stond de banner rechtop, dus ik zag hem eigenlijk van verre al staan, zo door het raam heen. En toen had ik van: yes, dit is precies wat ik voor ogen had! Hier staat precies alles op wat ik wil delen op het moment dat ik ergens kom en ik mag een presentatie geven en het gaat over een van de drie boeken die ik geschreven heb, over een van de drie onderwerpen waar ik zo mee bezig ben.

Welkom in mijn wereld van het horen! Zo noemde ik ook mijn praatje. Alles rondom dat horen waar ik ook graag over vertel! Ik heb ook nog afgesproken op de locatie van: hoe gaan we het precies doen? Hoe doen we de indeling hier? Kan ik echt de microfoon gebruiken? Gaan jullie dat klaarzetten of moet ik nog wat vroeger komen, zodat ik kan helpen met dingen klaarzetten? Nee, dat zou allemaal geregeld worden. Daar hoefde ik zelf niet mee bezig te zijn. Op het moment dat ik daar zou komen zou alles klaar staan.

En thuis had ik natuurlijk al die spullen die ik mee ging nemen. Dat was dan de banner, de boekenleggers, de boeken zelf. Maar ook de eerdere boeken, zodat mensen het ook even kunnen inkijken. Ik had ook ..ehm.. wat lekkers meegenomen. Als ze weg zouden gaan dan konden ze ook daar iets van pakken. Dat heeft te maken dan weer met gebaren. Waren kleine duimpjes, in pepermuntvorm. Echt grappig!

En zo was ik er op vrijdagavond ook helemaal klaar voor om dus de volgende dag de boekpresentatie te gaan houden. En ondertussen was er toch een beetje die onzekerheid. Op donderdag 27 november lees ik de 'Dagelijkse gedachte' en daar stond dan 'niets is van alle kanten volmaakt'. Die vond ik mooi. En op vrijdag kwam de 'Dagelijkse gedachte' ook weer binnen -want dat krijg ik elke dag binnen via de mail- 'het vergt moed om los te laten wat je niet echt nodig hebt'. En dat heb ik op vrijdag gedaan! Ik heb losgelaten dat er vreemde kritiek komt op wat ik geschreven heb. Ik heb losgelaten dat iemand die ik best heel hoog heb zitten, omdat ik vaak zijn recensies zo goed in elkaar vind zitten, daar is echt onderzoek naar gedaan en dat ik dat bij deze recensie vind dat hij de plank volledig misslaat. Niet volledig, er staan ook goede dingen in de recensie die gewoon helemaal passend zijn, maar de foute conclusies die hij trekt, nou! Om dat dus allemaal los te laten. En dat lukte gelukkig.

Ik heb goed geslapen. En ik werd 's morgens wakker met echt dat gevoel van: há ja, ..ehm.. nu mag ik het boek presenteren aan een grotere groep mensen, die komen speciaal luisteren naar wat ik te vertellen heb en ook naar de andere sprekers. Ik heb er zin in!

En we zijn daar naartoe gegaan, naar die locatie. Ik heb mijn hoorhulpmiddelen even allemaal aangezet, want dat had ik ook nog in de week van tevoren goed getest. En de batterijen goed opgeladen, zodat ik met goed gevulde batterijen dat ik de extra hoorhulpmiddelen goed kon gebruiken en dat het al die tijd -dat die aan konden staan- dat het bruikbaar was. Dus toen we daar aankwamen heb ik dat even allemaal aangedaan. Ik heb zo'n werpbox waar dan een microfoon in gaat en zelf sluit ik dat aan op een ringleiding, die hang ik om mijn nek heen. En dat gaat dan naar een ontvangstkastje en die kan ik zelf steeds uit- en aan zetten. Het mooie is dat we ook op dat moment, dat ik dat aan had gesloten, dat mijn zoon, die nam de werpbox mee en die ging helemaal aan de andere kant van de locatie -het koffiehuis De Oude Bieb- en hij ging daar zachtjes iets zeggen tegen mij. Dat hoor ik dan rechtstreeks op mijn oren. Ik verwonder mij nog steeds dat dat dus mogelijk is, dat ik iemand die ver weg staat letterlijk kan verstaan wat die dan zegt! Het werkte dus. Dat was al mooi!

Alles stond klaar. Ik kreeg zelf al een kopje koffie, want degene die daar bediende weet al wat ik graag drink. Ik hoef alleen maar het gebaar te maken met dat ik dat graag wil en wat ik wil, hij herkent het. Want hij vindt het heel leuk dat we daar, op die locatie, elke donderdagochtend de gebarenoefengroep hebben. Hij vindt het leuk om te zien hoe wij dan met elkaar aan het oefenen zijn. Op die plek waar ik met de gebarenoefengroep zit, elke donderdagochtend, daar heb ik ook gestaan nu, om mijn praatje te houden.

En op een gegeven moment kwamen de mensen een beetje binnen druppelen. En ze kregen koffie of thee. Ze kregen wat lekkers. En daar had ik mooie, van die kleine petitfourtjes met het logo van het boek erbovenop. Dus het was ook nog iets heel bijzonders wat paste bij waar ze voor kwamen. Ze konden ondertussen ook de boeken in kijken, want die lagen daar. En op een gegeven moment ben ik mijn praatje begonnen, hadden we allemaal... we hadden een programmaatje gemaakt en dat lag ook op de tafels, dus mensen konden ook zien oké, ja het begint om 11 uur, dan gaat ze vertellen.

En toen ben ik gaan vertellen! Dat verhaal wat ik al aan jullie heb verteld. Wel met nog wat meer tekst erbij. Want ik kon nu, terwijl ik daar stond te vertellen, ook mensen meteen even bedanken, want die hebben daar allemaal in meegeholpen. En die mensen kon ik even noemen. Want die waren er! Die kon ik aankijken! Vond ik zelf heel fijn dat dat mogelijk was.

En zo waren er na mijn praatje ook twee andere sprekers. Eén is de meelezer, één van de meelezers, die heeft ook het voorwoord geschreven. En een stukje uit het voorwoord staat ook op de achterkant van het boek. Hij heeft ook gesproken namens de Stichting Hoormij. Want daar is hij de organisator, ja de organisator van Tinnitus Trefpunt.

De andere spreker was de vormgever, redacteur en vormgever. En zij heeft het boek binnenstebuiten gekeerd. In eerste instantie rondom de tekst en in tweede instantie helemaal de vormgeving van het boek. En ook zij had hele mooie woorden en ook hoe de samenwerking is verlopen. Ja, dat was gewoon heel fijn om dat van haar te horen en dat zij ook zelf trots is op dat boek wat zij mede mogelijk gemaakt heeft.

Daarna konden de mensen vragen stellen. En daar had ik die werpbox ook voor nodig. Die werpbox die ging dan naar de persoon die de vraag stelde. Zo kon ik het letterlijk horen. Voor de andere mensen was dat moeilijker. Alleen, er waren ook twee schrijftolken bij, de hele ochtend. Hele ochtend, het was maar anderhalf uur hè, het valt mee, totaal. Maar er waren twee schrijftolken die van het begin af aan de belangrijke dingen, de sprekers en van mij allemaal getypt hebben. En op tablets die verdeeld stonden over de tafels konden mensen meelezen, als ze het niet goed konden volgen, en dan konden ze gewoon lezen wat er gezegd werd. W...

8 De t van ...tinnitus

Wed, 26 Nov 2025 12:00:00 +0100

De t van tinnitus, het had de titel kunnen zijn van het nieuwe boek over tinnitus. Deze titel is het niet geworden. De titel is geworden: hoor jij wat ik hoor?

Ik wachtte in spanning op de boeken. Die zijn gearriveerd, dus nu weet ik hoe ze er in het echt uit zien.

Tijdens het opruimen van de papieren manuscripten van het boek kwam ik de mindmap tegen die ik helemaal aan het begin van het schrijfproces heb gemaakt. De meeste ideeën op de mindmap zijn in het boek opgenomen.

Ik deel ook de tekst, mijn praatje dat ik ga houden tijdens de boekpresentatie.

(eigen foto van het nieuwe boek Hoor jij wat ik hoor?)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast van Paula Hijne. Over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 10, aflevering 8: De t van tinnitus.

Vorige week was ik een tijd onrustig, ongedurig, alsof er iets stond te gebeuren. En dat was ook zo! Want ik wachtte in spanning op de boeken. De boeken die ik heb geschreven over tinnitus. Ik heb die in een grote oplage laten drukken, dus die werden allemaal bij mij thuisbezorgd. En het was spannend, hoe ziet het eruit als ik het in mijn handen heb? En ik had het natuurlijk allemaal al gezien. De vormgever, daar heb ik elke keer mee heen en weer gemaild en elke keer ook mee gekeken. Daar feedback opgegeven. En ze heeft het heel mooi gedaan. Alleen, dan zie je het alleen maar op de laptop, op een scherm. Dan zie je het nog niet gedrukt in een boek. En dat was dus zo spannend. Hoe zal het zijn op het moment dat ik het boek in mijn handen zou hebben.

Toen zei een vriendin tegen me 'ja, dat is een beetje een gezonde spanning die je dan voelt'. Bestaat dat dan? Gezonde spanning? Dus ik ben het toch weer even gaan opzoeken en dan blijkt het ook, ja dat gezonde spanning is een gezonde vorm van stress... En het is ook een natuurlijke reactie van het lichaam. Want het zorgt ervoor dat je alert bent. En het helpt je ook om te presteren. En na een tijdje verdwijnt die spanning weer en dan keert het lichaam terug in een toestand van rust. Nou, dat gebeurde waarschijnlijk ook toen eenmaal de boeken er waren en ik ze in de handen had en het kon bekijken. Toen kwam er toch wel weer wat rust over mij. Van ja, hè hè, ze zijn er. Het ziet er mooi uit. Ik ben er heel blij mee.

Maar dan, komt er af en toe ook wel weer die onrust naar boven. Van wat gaat nu de ander ervan vinden? Degene die dit boek gaat lezen. Het gaat naar buiten toe met allerlei interviews. Dus er zijn mooie stukjes geschreven. En dan kan het een hele mooie recensie zijn, maar hoe gaan mensen daar dan op reageren? Dat maakt dat het toch elke keer die spanning even naar boven komt.

Maar goed, de titel van deze podcast, dat is 'De t van tinnitus'. Het grappige is dat ik dit tegen kwam toen ik aan het opruimen was. Ik was een heleboel manuscripten aan het opruimen. Ik heb meerdere manuscripten laten ..ehm.. kopiëren zodat ik het ook in papier in de hand had. Want dat vind ik veel makkelijker als ik aan het lezen ben, en ik kan veel makkelijker schrappen. Ja, ik kan er van alles bij schrijven. Ik vind het veel makkelijker dan op de laptop werken. En tijdens dat opruimen, kwam ik de mindmap tegen die ik als allereerste heb gemaakt, toen ik net begonnen was met het schrijven.

Ik heb het al een paar afleveringen eerder gehad over de mindmap die ik gemaakt heb over dat hele uitgeefproces. Maar ik heb ook helemaal aan het begin van het schrijfproces dus die mindmap gemaakt met midden in het woord 'tinnitus' en daar van alles omheen geschreven. Ik heb daar opgeschreven dat het belangrijk is om een stappenplan te maken. Dat ik het een beetje in de tijd kan gaan zetten. Dat ik na moet denken over financiën. Ik ga het boek in eigen beheer -in eerste instantie- uitgeven, dat was mijn idee. Uiteindelijk is dat ook gebeurd. Maar ik moest wel even nagaan, gaat het dan lukken met dus die uitgaven daarvoor?

Verder had ik ook opgeschreven 'wat is de boodschap die ik wil brengen?' Wat is de aanleiding van het boek? ..Ehm.. welke vorm ga ik kiezen. Wat zijn de titels van de hoofdstukken? Welke bruggetjes kan ik dan daarin verweven? En ook dan de opbouw van het boek zelf. Dus niet het stappenplan van het hele schrijfproces, maar ook de opbouw van het boek zelf. Waar gaat het naartoe? Wat ik zelf ook belangrijk vond, heb ik hier ook op de mindmap opgeschreven; ik wil ook korte teksten en citaten gebruiken. En het liefst wat ik zelf geschreven heb, die mogen daarin verweven worden.

En ook een logo. Ik wil een logo ook van dit boek, heb ik van de andere boeken ook. Wat voor een logo past daarbij? Ja, iets met twee oren. Misschien toch weer die vorm van Equi Libre? ..Ehm.. het zou mooi zijn als er ook een soort kruispunt in zit. Kruispunt waar dan een soort actie uit voortkomt. Beetje de symboliek daarvan. Wat ik daarbij heb geschreven, ik wil rondom dat tinnitus-verhaal ook de psychosomatische kant belichten. En ook dat het een signaalfunctie is. En ook welke andere invalshoeken zijn er rondom tinnitus?

En zijn er ook andere mensen die erover geschreven hebben? Er zijn heel veel boeken al geschreven over tinnitus. Maar wat is daar dan anders wat ik dan kan gaan doen? Hoe kan ik het anders maken? En dat had ik natuurlijk van tevoren al bedacht, voordat ik ging schrijven. Ik wil uitgaan van al die ervaringen van mij. Ik wil mijn eigen proces van het leren omgaan met tinnitus, die wil ik beschrijven aan de hand van allerlei korte ervaringen. Want dat heb ik zelf het liefst, dat het korte ervaringen zijn en niet ellenlange verhalen, waardoor je het hele proces wat lichter maakt. Als ik het lichter maak voor mezelf, dan doe ik dat ook voor de lezer om het wat lichter te maken.

Op die mindmap staat ook van: hoe zat het dan vroeger? En welke media-aandacht is er? En waarom zijn lotgenoten belangrijk? En wat mist daar nog allemaal in? Helemaal aan de zijkant van de mindmap, bovenin, staat de titel van het boek. En heb ik een heel rijtje van andere titels opgeschreven. Het had dus ook de titel kunnen zijn: de t van tinnitus. Het had ook kunnen zijn: geen stille wereld meer. Of voorbij de stilte. Of iets van: tussen mijn oren. En dan helemaal onderaan staat daar dan: 'Hoor jij wat ik hoor?' En bovenaan staat ‘de zee in mijn hoofd’. Dat had zeker de titel kunnen zijn van mijn eerste boek. Zelfs bij het 2e boek en ook bij dit 3e boek had ik die titel kunnen kiezen. Heb ik niet gedaan. De titel is geworden: 'Hoor jij wat ik hoor?'. En die heb ik hier op deze mindmap al neergezet. En pas later besloten, dat gaat het worden.

Wat ik belangrijk ook vond in die ervaringen, ik zie hem hier ook nog weer staan, op die mindmap. Dan gaat het uit vanuit vroeger. En alle veranderingen die hebben plaats gevonden en vooral ook de sleutelmomenten benoemen. En ook, hoe gaat het er nu dan mee? Hoe ga ik er nu mee om? En verder ook ja, ik heb er werk van gemaakt, van tinnitus. Dat hele proces wil ik dus dan beschrijven, maar dat is ook gelukt omdat ik zelf als hoorcoach werk en mensen begeleid met tinnitus. En dat ik presentaties heb gegeven en nog steeds presentaties geef. Maar wat ik aan ervaring heb meegenomen ervan, dat kan ik ook meenemen in dat boek. En de gastlessen die ik heb gedaan. Het beheer van de Facebook-groep heeft daarbij geholpen. De podcast die ik maak waarbij het ook af en toe over tinnitus gaat. De radio-uitzendingen, één keer per jaar over tinnitus. Daar is allemaal zo veel informatie uit te halen wat ik kan gebruiken.

En ik heb al vanaf 2006 -toen ik thuis kwam te zitten- dat is echt het kantelpunt in mijn leven, en dat ik een hele tijd niets kon, heb ik een heleboel dingen steeds opgeschreven, kleine ervaringen over de tinnitus. Maar dat heb ik in allerlei verschillende schriften geschreven. Tijdens het creatief schrijven kwam dat heel vaak langs. En juist al die kleine ervaringen uit al die schriften dat is goed om dat allemaal weer op te zoeken en die te gaan gebruiken. Want die verhalen zijn er al. En dat is ook wat hier op de mindmap staat: maak gebruik van wat er allemaal is, wat je allemaal eerder hebt geschreven.

Het leuke is, als ik nu die mindmap terugzie, dan denk ik dat het precies is geworden zoals ik het voor ogen had. Terwijl ik deze mindmap al een hele tijd niet meer heb gezien, is het toch dat boek geworden wat ik zelf had willen lezen toen ik het nodig had.

Op 29 november, ik maak deze podcast in de week van 29 november, dan is boekpresentatie. En ik wil jullie alvast mijn praatje laten horen, want dan kan ik het even oefenen en dan ..ehm.. ja, jullie weten het dan al, maar alle andere mensen die nog komen naar de boekpresentatie, die weten dit natuurlijk nog niet. Maar ik dacht, dit verhaal wil ik gaan vertellen. Die boekpresentatie wordt gehouden hier in een horecagelegenheid in Zeewolde.

En dan wil ik zo beginnen. Het kan zijn dat ik ook allerlei dingen nog tussendoor ga vertellen, dat weet ik niet. Ik probeer me te houden aan wat ik wil gaan vertellen tijdens die boekpresentatie.

‘De zee in mijn hoofd’. Daar begin ik mee. Die staat op de banner, een mooie grote banner waar alle drie mijn boeken op staan en bovenaan staat: ‘de zee in mijn hoofd’. Dat is mijn metafoor in het leven. En het had dan ook de titel kunnen zijn van alle drie de boeken. Het is het niet geworden. Het is een andere titel geworden. En ik neem jullie even mee in mijn wereld van het horen.

In 1996 kreeg mijn moeder hoortoestellen. Zij had te horen gekregen dat zij genetisch gehoorverlies heeft. Dat ze dat vanaf haar geboorte al heeft. Het was toen best heel zwaar in het onderwijs voor mij, want daar werkte ik. Dat ik dacht van, ik laat het ook eens onderzoeken. En ik ben naar het audiologisch centrum gegaan inderdaad ik heb ook genetisch gehoorverlies. Hoogstwaarschijnlijk hetzelfde als wat mijn moeder heeft. We hadden nog geen idee wat voor...

7 Schakelen

Tue, 18 Nov 2025 12:00:00 +0100

Deze dagen ben ik continu aan het schakelen tussen acties, denkwerk en de gewone huishoudelijke taken. Maar er is nog een andere manier van schakelen, namelijk op de fiets. Fietsen in Zuid-Limburg, ik moest echt even leren schakelen. Pfff.

(foto van de maretakken die in dit deel van Zuid-Limburg veelvuldig voorkomen)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast van Paula Hijne. Ik vertel in deze podcast over het fysieke evenwicht en ook over mijn psychisch evenwicht. Dan gaat het ook wel over het evenwicht tussen werk en privé. En ook wel het evenwicht tussen al die activiteiten die ik doe. Daar gaat het over in deze aflevering. Dit is seizoen 10, aflevering 7: Schakelen.

Ik heb het gevoel dat ik deze tijd, de afgelopen weken, en ook denk ik wel wat er aan gaat komen, dat ik voortdurend aan het schakelen ben. Het ene moment ben ik bezig met het ontwerp voor de banner die ik wil gebruiken als ik een presentatie geef over het nieuwe boek. En dan ben ik bezig met hoe ik dat eruit wil laten zien en dan heb ik een heel gesprek over met degene die dat ontwerpt.

En het volgende moment ben ik aan het uitleggen aan een fysiotherapeut over dat evenwicht. Leg ik het een beetje uit van zo zit het en zo zit het. En dan ben ik weer aan het begeleiden, de gebaren-oefengroep. Daar zit eerst een voorbereiding aan vast, dan ben ik er al een dag eerder mee bezig van wat gaan we doen de volgende dag, en dan ben ik zelf aan het begeleiden op de donderdagochtend, elke donderdagochtend. En het volgende moment ben ik een tekst aan het redigeren over gehoorverlies.

Het ene moment heb ik een live radio-interview, dan word ik geïnterviewd. Dat is ook heel vreemd voor mij, want meestal interview ik andere mensen. En dan ben ik weer een verslag aan het lezen over het busvervoer in Flevoland. Want ik ben ROCOVF-lid, daar heb ik het al een keer eerder over gehad en we hebben binnenkort weer een bijeenkomst. En dan komen er allerlei verslagen en plannen, komen langs over het busvervoer en dat moet je natuurlijk doorgenomen hebben van tevoren.

En dan is weer een moment dat denk ik: oh ja, ik moet nog even regelen dat er een datum is wanneer ik weer radio-opname heb. En dan ook nog een gast uitnodigen, ik moet zorgen dat de studio gereserveerd is, de techniek. En dan ben ik daar weer even mee bezig. En dan is er weer een webinar over ‘boekmarketing’, dan gaat het over dat nieuwe boek van hoe kan ik dat nog mooier in de markt zetten?

Het volgende moment zijn we aan het nadenken: wat gaan we doen met de kerst dit jaar? En dan ga ik naar de audicien voor controle van mijn eigen hoortoestellen. En dan komt er een bericht binnen, een mail binnen, over het inplannen van het meedoen als trainingsacteur op de hogeschool bij de tolkopleiding om mee te doen aan het examen voor de studenten. Ja, en daarnaast komt natuurlijk het huishouden, de boodschappen doen, het koken, ..ehm.. nadenken: wat hebben we allemaal nodig? Een verjaardagsfeestje, wat gaan we dan precies doen? Wie worden er allemaal uitgenodigd?

En nou ja, dat schakelen tussen al die verschillende activiteiten dat is natuurlijk altijd zo, alleen voelt het op dit moment als veel meer activiteiten die er zijn. En dat komt natuurlijk omdat mijn derde boek eraan komt. De promotie voor dat boek moet ik al veel eerder doen dan wanneer het boek er op dat moment ook is. Het is goed om dat al allemaal in gang te zetten. Zodat je een soort voorbereiding hebt en zodat andere mensen ook de tijd hebben om bepaalde dingen te kunnen regelen voor mij. Zoals bijvoorbeeld die banner. En ook van: ga ik nou een visitekaartje doen of ga ik even iets heel anders doen? Want mijn visitekaartjes waren allemaal op, dus ik moest toch nieuwe hebben. Wat ga ik daar dan mee doen en hoe gaat dat eruitzien? Al die verschillende activiteiten.

Ik heb verteld ook over die mindmap die ik gemaakt heb, over alles wat nodig is voor alleen maar het boek. En dat er dingen tegelijkertijd kunnen gebeuren. Je kan met verschillende dingen al bezig zijn. Het is niet zo dat je één ding helemaal afrondt en dan weer met het volgende. Nee, het loopt een beetje door elkaar heen. Maar dat betekent dus dat ik steeds aan het schakelen ben in mijn hoofd. Wat ik zeg: het is altijd al wel zo dat je schakelt. Als je 's morgens al voor de kledingkast staat van 'wat ga ik aandoen?' dan ben je ook aan het schakelen. Wat ga ik vandaag doen? Waar heb ik zin in om aan te doen? Wel of niet een felle kleur? Ehm... warm of iets wat koeler is? Nou, enzovoort. Dan begint eigenlijk al het nadenken over wat je wil en dan ben je ook al aan het schakelen. Want ondertussen ben je al bezig van wat ga ik nog meer doen vandaag? Het zit er altijd doorheen verweven in de voorbereiding waar je dan mee bezig bent. Dus ik bedenk 'wat zal ik aandoen', dan bedenk ik tegelijk ook 'Wat ga ik allemaal doen vandaag? Waar ga ik naartoe? Wie ga ik ontmoeten? Wat is handig om aan te doen?' Nou, schakelen.

Een hele andere vorm van schakelen, daar wil het verder (ha) over gaan hebben in deze podcast. We zijn een weekje in Zuid-Limburg geweest. We hadden de fiets mee. En daar heb ik een hele andere vorm van schakelen meegemaakt. Je hebt namelijk in Zuid-Limburg allerlei heuvels. Of het is anders, het is een dalenlandschap hebben we begrepen. Het is altijd een hoogland geweest en door de rivieren die daar doorheen zijn gestroomd, jaren geleden al, zijn er allerlei geulen ontstaan en is er heel veel grond en zo allemaal weggehaald juist, is allemaal mee gestroomd, waardoor er dus dalen ontstonden. Het is dus eigenlijk een dalenlandschap. Neemt niet weg dat je dus ergens omhoog en omlaag moet gaan en dan voel je misschien al aankomen.

Gelukkig is dat niet overal zo. Want de eerste dag dat we gingen fietsen, zijn we wel omhoog en omlaaggegaan, maar dat was alleen bij de dijk waar we omhoog moesten om de brug over te kunnen die over het kanaal ging. We konden niet de Maas over. Pontje wat daar normaal vaart in de zomer, die vaart niet vanaf 31 oktober meer en wij waren na 31 oktober in Zuid-Limburg. Dus we konden niet met het pontje over. Maar we konden wel dat land daar, vlak langs de Maas, daar konden we wel fietsen. We zaten dan ook -je moet je even voorstellen, Maastricht en daar zo'n 8 kilometer daarboven, in het noorden daarvan- in een heel klein plaatsje, en dat heet Geulle. En vanuit Geulle gingen we dus de ..ehm.. het kanaal over en eigenlijk vlak naar de Maas toe en daar ligt Geulle aan de Maas.

En we zijn daar gaan fietsen en fietsen. En op een gegeven moment moet je weer terug, dat kanaal over, dus dan ga je weer omhoog en omlaag. Maar dan heb je dus niet te maken met het dalenlandschap, wat verderop in Zuid-Limburg allemaal wel is. Dus het viel reuze mee. We zijn toen heerlijk in Maastricht geweest. We hebben daar gewandeld. We hebben daar lekker gegeten. En toen zijn we weer ook zo gaan fietsen terug, want we moesten ook nog even boodschappen doen voor het avondeten, en dat was allemaal een beetje vlak land, dat was prima te doen. Vanuit Maastricht fiets je dan naar Bunde, ook een klein plaatsje en dan door naar Geulle. En dan heb je helemaal niet te maken met dat je omhoog en omlaaggaat. Was goed te doen.

De volgende dag wilden we meer oostwaarts gaan. We gingen fietsen. Je hebt het spoor vlak langs Geulle, de ..ehm.. de spoorlijn loopt daar. We gingen daar het viaduct onderdoor en daar sloegen we af en ik was er niet op voorbereid. We sloegen af en dat was een beetje met een bocht, je kon niet helemaal zien hoe de weg precies verder liep. Maar op een gegeven moment zaten we op een hele steile weg. En ik was vergeten om meteen bij te schakelen, dan kan ik hem harder zetten, op de e-bike is dat heel fijn. Ik deed dat te langzaam, het lukte me niet. Ik kwam dus niet omhoog! En dat is zó ontzettend vermoeiend als dat niet lukt! Ik ben toen afgestapt. En ik moest mezelf ook tegenhouden dat ik niet achteruit eigenlijk weer rolde met de fiets. Toen dacht ik: nou dan ga ik maar verder lopen met de fiets aan de hand, maar dat is ook loeizwaar als je dus zo schuin omhoog moet. Ik was er dus écht niet op voorbereid.

En nou zei mijn man van: ga het nou nog een keer proberen. Je moet hem in zijn hoogste stand zetten, dat je dus dat ..ehm.. ik heel veel ondersteuning krijg, eco is de eerste stand en dan heb je tour, dan heb je sport en dan heb je turbo. Dus dan kan je hem helemaal op turbo zetten. Maar aan de andere kant, aan de rechterkant, kan ik ook het verzet veel lichter zetten. En die stond waarschijnlijk iets te zwaar. Dus ik die lichter zetten en ik probeer weer op te stappen en dat lukte nog niet! Toen zei Roel van (mijn man): "ga nou eens aan 2 kanten van de stang staan". Dan ga je voor je zadel staan en dan dus je trapper even goed doen en dan op die manier kracht zetten, om dan wel weer op gang te komen. Nou is dat heel lang geleden dat ik zo over de stang ging staan, dat heb ik gedaan, ..ehm.. dat mijn evenwicht weg was, dus het zal in 2006 zijn geweest, 2007, toen had ik heel veel moeite met het evenwicht. Toen had ik nog een gewone fiets, had ik nog geen elektrische fiets. En toen ik weer een beetje ging fietsen, kon ik niet met één been opstappen. Moest ik dat echt vanaf twee benen doen, voor m'n zadel - we hadden het zadel ook wat lager gezet- en dan kon ik dus zo met mijn voet erop zetten en dat je dan eigenlijk direct gaat zitten. En dat had ik al die tijd niet meer gedaan. Op het moment dat ik weer gewoon kon opstappen zoals je van de zijkant dat doet. Dus nu moest ik dat weer doen! Ja, op zich is dat niet vreemd. Heb ik vroeger ook gedaan, dus kan ik het nu ook wel doen.

Maar dan sta je op een hele schuine helling. Dus je moet jezelf ook goed tegenhouden, want die fiets die wil jou bijna eigenlijk achteruittrekken, omdat je zo schuin staat. Uiteindelijk toch geprobeerd! Voet erop. Veel kracht zetten en mete...

6 Praten met je lichaam

Wed, 12 Nov 2025 12:00:00 +0100

Op het NmG weekend heb ik geleerd over het gebruik van gebaren in combinatie met het gebruik van je hele lichaam. Hierbij komen ook de emoties langs, want die zijn heel goed met je lichaam uit te drukken.

(Foto gemaakt tijdens een activiteit op zaterdagavond)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De enige podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord, zowel fysiek als psychisch. En ik deel allerlei ervaringen waar ik mee te maken heb in mijn leven, wat ik tegenkom, wat ik mee maak, ook dat deel ik hier in deze podcast. Helemaal omdat ik denk dat jij dat ook best interessant vindt om daarover te horen. Dit is ook weer zo'n aflevering, het is seizoen 10, aflevering 6: Praten met je lichaam.

Elke donderdagochtend ga ik hier naar een horecagelegenheid, 'De Oude Bieb' in Zeewolde, en daar ga ik naar de gebaren-oefengroep. Dat noem ik eigenlijk 'praten met je handen'. Zo staat het ook in de lokale krant in de agenda. Elke week op donderdagochtend wordt daar een activiteit georganiseerd in De Oude Bieb en dat heet 'praten met je handen'. Wat wij dan doen, is met de groep samen, rondom een thema, allerlei gebaren leren. Het kan leren zijn, het kan herhalen zijn. We gaan dat oefenen en dat zijn dan de officiële gebaren uit de Nederlandse gebarentaal. Maar wij praten erbij en daarom is het NmG: Nederlands met Gebaren.

Als je gebaren leert, dan heb je te maken met verschillende dingen. Ik heb het ooit wel eens eerder verteld, denk ik, maar ik ga het hier nog een keer benoemen. Een gebaar bestaat namelijk uit de handvorm. Gebaren maak je met je handen en dan heb te maken met de vorm van de hand. De vorm van je hand: hoe houd je je hand en ook hoe gebruik je je vingers daarbij? Dus die handvorm is heel belangrijk. En dat vormt dan een soort woord.

Dan heb je ook de gebaren-ruimte, de plaats waar het gebaar wordt gemaakt. Wordt het vlak voor je lichaam gedaan, wordt het naast je gedaan, iets hoger, iets lager. Dan heb je de oriëntatie van de hand, met de handpalm naar voren toe of naar je toe of naar beneden of met de palm op, dat ie omhoog staat. Dan heb je te maken met de vingerrichting. Naar welke kant wijzen de vingers. En dan gaat het er ook om: gebruik je 1 vinger, 2 vingers, alle vingers? Alle manieren zijn mogelijk.

Je hebt ook te maken met beweging. En die beweging kan een lange beweging zijn of een korte. Een doorgaande beweging. Het kan snel gaan. En als je met 2 handen een gebaar maakt, gaat dat gelijk of ongelijk? Het kan ook zijn dat met die beweging, dat je ook je hand verplaatst in de ruimte. Dus niet alleen de hand zelf die beweegt, maar ook de hele hand die je verplaatst. Het kan zijn dat bij bepaalde gebaren, dat je je gezicht aanraakt. Of ergens anders op je lichaam het aanraakt. Het kan ook zijn dat je met je ene hand waar je het gebaar mee maakt, de andere hand ook aanraakt. En dan heb je een actieve hand en een passieve hand. De actieve hand gaat dan naar die andere hand toe, de passieve hand en die wordt dan ook aangeraakt.

En verder wat belangrijk is bij Nederlandse gebarentaal is de mimiek. Dat is: hoe gebruik je je gezicht? Hoe kijk je? Wat doe je met je ogen? Wat doe je met je wangen? Hoe kijk je, dus niet alleen maar je wenkbrauwen, want die kunnen omhoog en die kunnen juist naar beneden toe en die hebben allemaal een andere uitdrukking. En misschien zelfs ook de mondstand. Als je heel verdrietig bent, dan doe je iets heel anders met je mond, dan wanneer je aan het lachen bent. Dan maak je daar een lach van. Dus die mimiek is ook heel belangrijk in de gebarentaal.

En wat dan ook kan helpen, het mondbeeld. Dat je het woord ook zegt. Mensen die helemaal doof zijn, die gebruiken minder mondbeeld, maar als ze wél hebben leren praten, dan weten ze ook wat het mondbeeld is van een bepaald woord en dan kun je het woord ook uitspreken. En dat hoeft niet altijd met geluid, maar je kunt het wel laten zien, met je mond. En wat verder nog heel belangrijk is, is dat dat hele lichaam gebruikt wordt. En daar wil ik het verder met je over gaan hebben.

Ik ben namelijk geweest naar het NmG-weekend. Georganiseerd door de Stichting Plotsdoven. Dat gebeurt één keer per jaar. En dan komen we met een groep mensen samen, zowel beginners als gevorderden. En dan krijgen we daar gebarenles. En dit keer ging het niet om het aanleren van allerlei nieuwe gebaren bij de gevorderden les -daar mag ik al aan meedoen- maar het ging om een hele andere manier van gebaren. Veel meer gebruik maken van de lichaamstaal. Sowieso is de gebarentaal een visuele taal, want je kijkt ernaar met je ogen. Je hoort het niet, je kijkt ernaar. Je ziet het. Verder was het thema 'emoties' en bij die emoties horen gebaren. Maar het kan best zijn dat jij het officiële gebaar niet eens maakt, maar dat je toch kunt laten zien, met welke emotie je te maken hebt. Dus je hoeft niet alle gebaren helemaal specifiek, precies te weten. Het hoeft ook helemaal niet perfect. Het gaat erom dat je me je hele lichaam kunt laten zien wat je precies wilt vertellen, zodat de ander begrijpt wat jij bedoelt.

En ik vond dat zó mooi om dat verschil te zien, tussen als je alleen maar gebaart zonder mimiek, zonder lichaamstaal -dan zijn het echt alleen maar, nou bijna losse gebaren, dan is een verhaal ook best moeilijk te volgen. Maar op het moment dat daar mimiek bij komt en die lichaamstaal en je ziet die ogen spreken, dan wordt het al veel makkelijker om zo'n verhaal te volgen. Dat is wat in Nederlandse gebarentaal heel veel gebeurt. Als je naar de tolken kijkt op televisie dan kun je het ook zien dat daar veel meer te zien is dan alleen maar dat handgebaar.

Wat mooi was wat wij hebben gedaan, dat wij emoties, dat we die lieten zien. En het grappige was, het was niet alleen maar het gebaar van die emotie, maar dat kun je ook in gradaties doen. Je kunt blij zijn en ik kan het natuurlijk niet laten zien, nu in de podcast, maar je kunt het gebaar van blij-zijn doen. Maar op het moment dat jij veel blijer bent, gradaties dus; 1 is gewoon blij, 2 of 3 of 4 of zelfs 5 dan ben je heel blij, dan kun je dat laten zien. Je doet hetzelfde gebaar maar op een veel ja, grotere manier! Met een veel blijer gezicht! En als je dan heel blij bent, gradatie 10, dan kun je die handen zelfs helemaal in de lucht doen en laten zien met je hele lichaam hoe blij je bent.

Zo kun je dat ook met boos doen. Je kunt gewoon boos zijn en even een vuist op steken zo. Dat is dan boos. Maar het kan ook zijn dat je ontzettend boos bent en ook dat kun je laten zien. En het leuke is bij die gebaren, boos-zijn, woedend, daar gebruik je écht je hele lichaam bij, je... je staat bijna in een soort vechthouding. Je gebruikt je buikspieren erbij en toen zei ik al: 'eigenlijk zijn we gewoon buikspieroefeningen aan het doen (ha)'. Dus door zó boos te zijn (ha) dat je dus.. je hele lichaam komt ..ehm.... in actie ..ehm.. staat op spanning en nou, echt geweldig om dat dan te mogen spelen! Dat hebben we dan ook gedaan. We hebben gespeeld, we hebben aan elkaar laten zien ook hoe raar het eruit ziet -daar konden we dan weer heel erg om lachen- maar zo kun je emoties op allerlei manieren laten zien. Het kan dus een hele kleine emotie zijn, maar als het een heftige emotie is kun je dat met je hele lichaam uiten.

En wat ook ja, bijna een thema was, is als je het gebaar helemaal niet kent, het officiële gebaar uit de Nederlandse gebarentaal, laat het gewoon zien! Beeld uit! Want je wilt duidelijk maken aan de ander wat je nou precies bedoelt. En als je dat niet met woorden doet, gebruik dan ook alles wat je tot je beschikking hebt. Je kunt ook ergens naartoe wijzen. Je kunt iets erbij pakken. Maar je kunt het ook in je eigen lijf, met je eigen lijf het helemaal laten zien.

Zoals ook mijn eigen inbreng naar aanleiding van de vraag: 'wat heeft jou geholpen in het proces van leren omgaan met slechthorendheid?' Ik kan er nog even bij vertellen dat dat ook een thema was, van wat heeft jou nou zo geraakt rondom jouw slechthorendheid? Wat is jou ooit overkomen? En waar heb je dan nog moeite mee? En welke emotie hoort daar dan bij? Hoe ziet dat eruit? Laat het eens zien! Dat hebben we gedeeld met elkaar en dan kom je erachter, dan zie je bij andere mensen hoe moeilijk zij bepaalde dingen ..ehm.. hebben gehoord van andere mensen die iets gezegd hebben wat hun zó geraakt heeft en waar ze nu nog steeds emoties bij krijgen. En met name ook verdriet en boosheid. Dat zijn emoties die dan het meest naar boven komen. Dat hebben we laten zien. En ook van wat zal je dan tegen die ander nog kunnen gaan zeggen? En hoe zou je dat dan doen? Hoe kun je dat dan met die lichaamstaal nog duidelijker maken, zodat die boodschap die jij brengt bij die ander, dat die nóg duidelijker overkomt.

En het is mooi om te zien hoe mensen daarin groeien op het moment dat we dat laten zien en dat we dat ook allemaal gaan durven. Dat we steeds meer durven. En op het eind kregen we dan die vraag: 'wat heeft jou geholpen in het proces van leren omgaan met die slechthorendheid?' En ik hoorde die vraag, 'k denk: daar heb ik eigenlijk niet direct een antwoord op. Behalve dan dat ik lang geleden al van een vriendin hoorde, die zei: 'nou dat gehoorverlies betekent voor jou misschien wel, je hoeft niet meer alles te horen'. Die heb ik dan ook gedeeld.

Maar toen die vraag nog een keer kwam, toen dacht ik wat heeft mij nou echt geholpen? Dan is het zeker het schrijven ervan. Ik heb heel veel opgeschreven, altijd. Ik heb er zelfs boeken over geschreven (ha) onder andere nu ook over het oorsuizen. En het heeft ook met gehoorverlies te maken. Vooral het schrijven ervan helpt mij ook om daar goed mee om te gaan. Maar wat mij nog meer heeft geholpen, en dat is vanaf het moment dat ik thuiskwam met de ziekte van Ménière en toen ik het re-integratietraject ging doen, omdat ik niet meer het werk kon doen, in...

5 Meniere vroeger

Wed, 05 Nov 2025 12:00:00 +0100

De titel is meer: Meniere vroeger en nu, want ik vertel over uitspraken van eind jaren '80 en hoe ik erover denk en hoe daar tegenwoordig over wordt gedacht.

In de jaren '80 werden er boekjes uitgegeven met informatie over Meniere, door de N.S.V.M. In deze aflevering ga ik in op het artikel geschreven door KNO arts prof dr Oosterveld.

(foto is uit het Meniere boekje Balans, 8e jaargang, no 1,1990)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De enige podcast in Nederland die gaat over ons fysieke en psychisch evenwicht. Je luistert Paula Hijne. Ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' en ook auteur van het boek 'Ménière in balans'. En deze aflevering gaat over Ménière. Dit is seizoen 10, aflevering 5: Ménière vroeger.

Op Facebook is er een pagina: 'Eerlijk over Evenwicht' dat wordt beheerd door Verony Manders. En zij heeft hele interessante informatie die zij deelt over het evenwicht, en ook over de samenwerking van zintuigen en over mogelijke behandelingen. Zij geeft waardevolle informatie dus. Wat zij nu heeft gedeeld zijn bladzijden uit een boekje, uit Ménière boekjes, en die boekjes die heten: Balans. En die komen uit eind jaren 80. En ze heeft een artikel gedeeld uit één zo'n boekje van de kno-arts professor doctor Oosterveld. Hij werkte toen in het AMC, eind jaren 80. De boekjes die werden uitgegeven door NSVM. En ik heb even opgezocht wat NSVM is, dat is een afkorting. Maar ik kom er dus niet achter, want er wordt aangegeven; ja waarschijnlijk is het een typefout en moet het de NVVS zijn.

De NVVS, Nederlandse Vereniging Voor Slechthorenden. Die bestaat nog steeds. Dat is een vereniging, maar die valt onder Stichting Hoormij, daar is het nu aan gekoppeld. Maar ik weet zeker dat de NSVM wel bestaan heeft, want dat staat zelf in dat boekje. En daar was mevrouw van Denderen, die hielp bij het secretariaat en die hielp toen ook mensen met een luisterend oor. Je kan daar naartoe bellen, want er was verder heel weinig informatie nog over Ménière te vinden en dan kon je haar bellen en dan kon je daar de informatie krijgen die je nodig had of in ieder geval, je kon je verhaal kwijt.

Maar even terug naar die kno-arts professor doctor Oosterveld, die heeft daar een heel artikel in geschreven over die ziekte van Ménière. En ik neem je daar even een stukje in mee en ik geef daar ook meteen de uitleg bij of wat meer informatie of ja, wat misschien al wel erg verouderd is. Want er staan echt een paar dingen in waarvan ik denk: ik vraag me af of dat wel klopt.

Alleen, in die tijd hadden ze die informatie niet allemaal. Tegenwoordig heb je ook dat naast de ziekte van Ménière er nog veel meer evenwichtsstoornissen zijn, en dat wordt steeds duidelijker dat het iets anders is dan de ziekte van Ménière. In de jaren 80 werden heel veel evenwichtsstoornissen de ziekte van Ménière genoemd.

In het artikel, van die kno-arts, staat dat de ziekte van Ménière een welvaartsziekte is. En later in het artikel gaat het over een beschavingsziekte. En dan blijkt dat bij de mensen in Zuid-Afrika, daar komt de ziekte van Ménière helemaal niet voor. Het komt ook niet voor bij de Papoea's - midden Afrika heb je het dan over. En ook niet in India. En dan staat er ook in het artikel: minder ontwikkelde gebieden. En dat de ziekte van Ménière vroeger ook niet bij alle oude stammen voorkwam en ook niet bij de Germanen en zo. En dan staat er ook nog bij als, ja, vervelend woord, maar als een neger in Afrika zich westers gaat gedragen dan zie je na 20 jaar de kans op Ménière ontstaan. Ik vind dat nogal wat uitspraken, maar in die tijd was dat ja, gewoon? Ik weet niet of het echt gewoon is. Ik vind in ieder geval dat je het nu niet kan maken om daar op die manier over te praten.

Was het alleen maar een ziekte die in heel West-Europa, in ja, omdat het een welvaartsziekte wordt genoemd, dat het daar echt, alleen daar voorkwam? Ik denk dat het altijd overal voor is gekomen. Al die mensen die met die klachten kwamen, daar werd niets meegedaan! Ik denk dat heel veel van die mensen nooit bij een arts kwamen, dus het is niet genoteerd!

Hoe weet je dan dat het daar wel of niet voorkomt? Ik vraag het me af of daar de mensen... dat niemand dat had of dat het wel gewoon er was. En dat mensen er mee om konden gaan. En als ze er niet mee om konden gaan, ook dat werd niet ergens opgeschreven. En het werd ook niet geteld. Het werd misschien niet eens herkend. Als je dan bij de arts kwam en je vertelde je klachten, dan kon die arts daar in Afrika, in India, kon hij niet eens vertellen dat het een naam heeft. En dat die combinatie van factoren, wat bij Ménière hoort, de aanvallen van draaiduizeligheid, tinnitus, gehoorverlies, dat die symptomen samen, dat dat dan de ziekte van Ménière heet.

Want deze ziekte Ménière, komt uit Frankrijk. Daar is een arts geweest, Prosper Ménière, die heeft deze symptomen, deze naam gegeven. Op die manier is het een ziekte die hier bekend is, omdat daar een naam aan gegeven is. Maar het kan best zijn, dat al die symptomen ook voorkwamen in alle andere landen op aarde. Dat het altijd er is geweest.

Want dan zou je ook denken dat het vroeger helemaal nooit voorkwam. Maar ook daar zijn natuurlijk geen cijfers van, dus we weten het niet of het in de vorige eeuwen ook is voorgekomen. Dan zou het toch ergens opgeschreven moeten zijn in allerlei boeken. We weten wel dat het oorsuizen er al heel lang al is. We weten ook dat er wel mensen zijn geweest met draaiduizeligheid. Ook daar zijn wel dingen over geschreven. Heel vroeger. Maar die ziekte van Ménière, die symptomen zo bij elkaar dat dat één bepaalde naam heeft, dat is natuurlijk pas sinds Prosper Ménière dat zo benoemd heeft. Dus ja, als je dat als arts helemaal niet weet, kun je het ook geen naam geven. Ik denk dat het altijd is voorgekomen.

In dat artikel van die kno-arts professor doctor Oosterveld staat ook dat er grote verschillen tussen Zweden en Frankrijk zijn. En dan vraagt ie zich af, zouden de oogkleuren er iets mee te maken kunnen hebben. Dat blauwe ogen een hogere kans geeft op Ménière. En in Afrika hebben ze die blauwe ogen niet, ja, kwam het daarom daar niet voor? Ik vraag het me af. Ik vind dat een vreemde uitspraak en er is ook nu nooit meer iets over gezegd over dat het te maken heeft met waar iemand woont. Tegenwoordig wordt gezegd dat de ziekte van Ménière overal voorkomt, op de hele wereld. Maar of dat dan komt omdat overal die westerse samenleving, de beschaving, overal is binnengetreden? Nee, volgens mij klopt dat dus niet.

Wat hij ook aangeeft, deze arts, ‘bij een Ménière-aanval hoort een aanval te zijn. Je voelt het aankomen.’ En dan noemt hij de symptomen hoofdpijn, een bandgevoel om het hoofd, lichte zweverigheid en het begin van een beetje misselijkheid. Hij geeft er dan nog wel bij aan: individueel zijn er grote verschillen tussen de soorten aanvallen. En het wisselende gehoorverlies. Bij hoofdpijn, ik heb nog nooit hoofdpijn gehad tijdens een aanval van draaiduizeligheid. Tegenwoordig, als er mensen zijn die die hoofdpijn hebben, is het vaak de vestibulaire migraine. Bij vestibulaire migraine hoef je geen hoofdpijn te hebben, dan heb je wel de draaiduizeligheid, maar geen hoofdpijn. Maar dat kan wel. Omdat het wel vanuit die migraine komt. Dan is het een andere manier, een andere manier van ontstaan ook van die draaiduizeligheid. Mensen die allebei hebben, die en Ménière hebben en vestibulaire migraine voelen het verschil in de aanval. In de aanval van draaiduizeligheid. Waar dat precies aan ligt ben ik nog steeds niet achter. Maar er zit dus een verschil in. Zij kunnen dat verschil wel voelen.

En een bandgevoel om het hoofd, ken ik ook niet. Bij mij was het chaos in mijn hoofd. En niet het gevoel van een bandgevoel. En lichte zweverigheid kan ik ook niet zeggen. Want het is zo veel chaos in dat hoofd, tijdens zo'n aanval van draaiduizeligheid, dat het zeker geen lichte zweverigheid is, want ik kan geen kant op. Ik kan me niet bewegen. Ik kan niet opstaan. Ik kan niet omhoogkomen. Als ik omdraai wordt het nóg heftiger. Ik voelde het wel vaker aankomen en dat was de druk op het oor. En dat wordt hier dan weer niet genoemd in het artikel. Terwijl dat juist een kenmerk kan zijn, je voelt het aankomen door de druk op je oor. De tinnitus die heel luid wordt. Het gehoorverlies, dat je dan ineens een soort vervorming van geluid hoort. En dan dus die druk op het oor. Dat zijn symptomen die een naderende aanval aangeven.

En als je dan naar die signalen luistert, dan weet je al; van ja ik kan beter gaan liggen. Ik kan beter nu even rustig aan doen. Misschien dat je het dan tegen kan houden. Als je het niet tegen kan houden, kun je dan wel nog regelen dat je dus op een plek bent, waar je ja, de aanval kan uitzitten. Of uitliggen. En dat andere mensen voor je kunnen zorgen. En er zijn mensen die die signalen niet krijgen. Ook dat komt voor. Dus het is niet altijd zo dat je die aanval voelt aankomen. Of, het is misschien toch die vestibulaire migraine.

Het bijzondere in het artikel van die Oosterveld, is dat hij zegt dat ..ehm.. ‘een oud verhaal doet de ronde. Mensen met de ziekte van Ménière hebben een lage tonen verlies. Dat is misschien in het beginstadium, maar in een verder gevorderd stadium zie je dat ook hoge tonen uitvallen.’ Dat vind ik ook vreemd. Een oud verhaal, dan denk ik: dit wordt nu nog steeds gezegd over de ziekte van Ménière, dat er een lage tonen verlies is. Ik heb al vaker aangegeven, dat hoeft helemaal niet, het kunnen ook juist de hoge tonen zijn waarin de uitval is. Het hoeft niet per se lage tonen verlies te zijn. Dat is dus heel wisselend, per patiënt. En dan vind ik het vreemd dat hij dat al een oud verhaal noemt terwijl het nu nog steeds gezegd wordt dat bij Ménière in het beginstadium er lage tonen verlies is.

En dan heeft hij in het artikel over een evenwichtstype...

4 Mindmap

Wed, 29 Oct 2025 15:00:00 +0100

Om overzicht te krijgen in de acties die ik kan gaan doen om straks het nieuwe boek goed de wereld in te brengen, heb ik een Mindmap gemaakt. Ik vertel welke onderwerpen belangrijk zijn, waar ik aan moet denken en wat handig is om te regelen. Het boek verkoopt zich namelijk niet vanzelf.

(eigen foto van de Mindmap)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je luistert naar Paula Hijne. Dit is de enige podcast in Nederland die gaat over zowel ons fysieke als psychische evenwicht. Dit is seizoen 10, aflevering 4: Mindmap.

Ja wat is dan een mindmap, hoor ik je al denken. Als je nog nooit een mindmap hebt gemaakt, dan kan het zijn dat je dat hele begrip niet kent. Het is een tool om creatieve processen te ondersteunen. En je kunt het ook gebruiken om iets wat je gaat leren, wat je wil onthouden, omdat dus in een... in de vorm van een mindmap te maken. En dat begint met een centraal thema. Daar begin je middenin. En daar rond omheen zet je allerlei sub thema's. Het is voor mij... is het een geweldige tool om overzicht te krijgen in wat er allemaal gedaan moet worden. En omdat al die acties die rondom dat centrale thema komen te staan, die ik dan heb genoteerd, dan hoef ik geen rekening te houden met wat prioriteit heeft - wat ik als eerste zou moeten doen. Want het staat er rondom heen, dus het maakt niet uit wat waar staat. Als het maar wel genoteerd staat. Want dat vind ik het meest belangrijke, dat ik niets vergeet.

En ik heb een mindmap gemaakt voor als het boek 'Hoor jij wat ik hoor?' strakjes uitkomt. Wat daarvoor allemaal nog gedaan moet worden. Ik ben begonnen met middenin op te schrijven 'Hoor jij wat ik hoor?' Het is de titel van het boek. Dat is voor mij het centrale thema. En pas toen ik alles genoteerd had, toen ontdekte ik ook wat ik als eerste alvast kon gaan aanpakken. En wat ik later kan gaan doen. En daar wil ik je even in meenemen. Want dat is niet zomaar bedacht of zo.

In de loop der jaren, ook eigenlijk bij ..ehm.. toen het tweede boek uitkwam, moest ik me hier ook mee bezig houden. Omdat ik zelf verantwoordelijk ben voor de hele PR. Voor de hele marketing, voor de hele promotie van het boek. En daar komt heel wat bij kijken. Je zou denken: ja het boek is er nu nog niet, dat doe je dan toch pas als het boek er is? Maar je moet juist van tevoren al een heleboel dingen geregeld hebben. En daar neem ik je even in mee. Zelfs dingen die ik van tevoren nog niet eens bedacht had, pas toen ik het ging noteren in die mindmap, kwam het dus naar boven, van oh maar die is natuurlijk ook belangrijk! Die moet ik zéker niet vergeten.

Goed, ik ben begonnen met dat thema dus, centrale thema middenin 'Hoor jij wat ik hoor?'. En als ik hier naar mijn mindmap kijk, die hier voor me staat, dan zie ik dat het niet helemaal middenin staat (ha!) maar dat maakt niet uit, er is genoeg ruimte rond om heen en er staan allemaal sub thema's rondom heen.

Onder andere ..ehm.. wat ik dan toevallig bovenaan heb geschreven is een persbericht maken. Als ik een persbericht maak, dat het boek eraan komt, dan is die tekst heel erg nodig, die moet ik laten controleren. En daarna ook bedenken: naar wie ga ik dat dan sturen?

Wat dan ook belangrijk is, is het benaderen van journalisten. Dat is sowieso lokaal, het kan regionaal, het kan landelijk. Ik kan ook kijken naar vakliteratuur, want dit boek gaat specifiek over tinnitus, daar kan ik ook bij vakliteratuur terecht als het gaat over audiologen, audiciens, alle mensen die met mensen werken waar gehoorverlies is en die te maken hebben met tinnitus.

Ik moet dus een lijst gaan maken ook van namen en het liefst ook met mailadressen of telefoonnummers, zodat ik die mensen persoonlijk kan benaderen. Nou heb ik een hele lijst al van alle mensen die een artikel hebben geschreven over het evenwicht. Toen het boek 'Evenwicht, in uitvoering' uitkwam. En die mensen kan ik natuurlijk opnieuw gaan benaderen. Daar heb ik de naam van. Daar heb ik al mee gesproken. Die hebben al een interview met mij gehouden. En een heleboel van die mensen hebben toen ook gezegd: ‘als er nog een boek aankomt, denk dan aan mij, geef het dan aan mij door.’ Dus ik hoef er ook niet bang voor je zijn om dat te doen, ik kan het oppakken!

Dan, wat belangrijk is, is dat ik zelf ook content blijf maken. Dat ik zelf een soort ja, reclame blijf maken. Het liefst doe ik dat altijd met een stukje informatie erbij. Of dat het naar aanleiding is van iets wat gebeurd is. En dat kan ik dan op Facebook zetten. Ik kan het op LinkedIn neerzetten. Ik kan het hier in de podcast... kan ik dingen benoemen. Ik kan zorgen dat er een radio-opname komt. Zo zijn er allerlei mogelijkheden om aandacht te genereren voordat het boek er is. Zodat mensen weten, ja dat komt eraan! Dus niet alleen bij de journalisten, maar ook bij het bredere publiek. Bij mensen die zelf tinnitus hebben.

Wat ik dan nog meer heb opgeschreven in die mindmap is ook de boekpresentatie. Toen het boek 'Evenwicht, in uitvoering', uitkwam, was in 2020, en toen zaten we in de lockdown. Ik kon toen heel weinig mensen ontvangen. We hebben dat wel op een hele bijzondere manier gedaan. We hebben het hier thuis gedaan en dat is wel gelukt. Alleen het was zeker niet groots!

Je kunt het heel groot doen en daar een zaal voor afhuren en zo. Ik ga er een beetje tussenin zitten. Ik wil het wel heel huiselijk houden, maar niet thuis. Ik ga de boekpresentatie houden in een locatie hier in Zeewolde. Op het moment dat ik dat op had geschreven hier in de mindmap, wist ik al wat ik wilde, alleen moest ik dat allemaal nog gaan regelen. Er moet een datum komen, de tijd, ..ehm.. ik moet goed afspreken met de locatie hoe of wat. Dat moet nog gebeuren trouwens. Maar ze weten het al wél. Ik heb het gereserveerd, dat ik dan op die datum daar kom en nog niet weet hoeveel mensen er komen. Dan ga ik ook nadenken over welke mensen kan ik uitnodigen? Wie wil ik dat daarbij aanwezig zijn?

Een ander punt is dat ik ook vakgenoten kan gaan benaderen. Dat zijn mijn collega-hoorcoaches. Dat zijn audiologen. Audiciens. Het liefst ook de audiologische centra. De opleidingen voor audiologie en voor audiciens. Ook dat is belangrijk in het hele proces om aandacht te genereren voor dat boek. En eigenlijk ook voor de boodschap natuurlijk die ik wil delen met het boek. Het gaat niet eens om het boek zélf, maar over de informatie die daarin staat, dat wil ik graag delen, met mensen die dat ook graag willen lezen.

Dan heb ik opgeschreven 2026. We zitten nu aan het eind van 2025. Wat kan ik in 2026 doen? Het lijkt me heel mooi om presentaties te gaan houden over tinnitus. Over wat het met je doet. Hoe je daarmee om kunt gaan. Een soort presentatie ..ehm.. het boek in het kort. Heel in het kort, maar wat wel heel aansprekend is voor mensen, zodat ze zich daarin herkennen, erkennen en vervolgens ook weten hoe zij ermee om kunnen gaan.

Dan heb ik opgeschreven, een ander subkopje: regelen. Wat ik moet regelen is dat ik een banner wil hebben. Dat als ik ergens naartoe ga waar ik een presentatie heb, dat ik dan een banner neer kan zetten waar duidelijk is dat ik diegene ben met dat boek om daar dus aandacht voor te vragen. Een banner valt goed op en ik vind dat zelf wel een mooie tool om te gebruiken. Ik heb hem ook van 'Evenwicht, in uitvoering'. En nu komt er nog één voor dan dit boek! Hoewel ik al ondertussen een tip heb gekregen van iemand die zei 'waarom zet je daar niet meteen alle drie de boeken op, zodat je hem overal kan gebruiken? Wat je ook gaat doen.' Toen dacht ik hé, dat is slim. Dat is iets wat ik ook mee kan nemen. Maar het regelen van die banner, ontwerp daarvan, dan moet ik ook daar alle juiste informatie voor hebben. En dan ook, waar laat ik dat dan doen? Bij welke drukkerij kan dat ik dat laten maken? Ga ik wel of niet visitekaartjes doen? Dat is ook waar ik mee bezig... waar ik nog een beetje mee stoei, van hoe doe ik dat dan? Doe ik dat in een andere vorm? In plaats van een standaard visitekaartje?

Nog een ander punt op die mindmap is -dat noemde ik net eigenlijk al bij die banner- als daar alle boeken op staan, dat auteur-zijn van de andere boeken, dat ik daar ook aandacht voor blijf genereren, dat ik ook die boeken heb geschreven. En dat ik daar dus ook over kan vertellen! Dat ik daar heel graag over wil presenteren. Ik wil die kennis delen zodat andere mensen makkelijker omgaan met de ziekte van Ménière, als het gaat over het boek 'Ménière in balans' of over dat evenwicht. En dat is natuurlijk dat boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Hoe mooi zou het zijn als ik daar ook steeds weer de aandacht op kan richten, met informatieve stukjes tekst die ik dus kan delen.

En dan heb ik nog een ander punt opgeschreven. Kon niet meer helemaal rondom in, dus ik heb hem een beetje in het hoekje geschreven, maar die is wel superbelangrijk. De website. Ik heb twee websites; eentje van Via Novus Coaching en één van 'Evenwicht, in uitvoering'. Daar moeten de teksten op aangepast worden, dat dit derde boek er nu ook is. En, wat het allerbelangrijkste is, dat de webshop ook gevuld is. Dat daar dit boek 'Hoor jij wat ik hoor?' erbij staat! Zodat mensen dat kunnen bestellen, want als die er niet op staat, kunnen mensen ook niet dat boek bij mij kopen. En dan op de website van Via Novus Coaching komt er een link en dan kom je ook weer op de website van 'Evenwicht, in uitvoering' waar de webshop staat. Dat is natuurlijk wel belangrijk dat ik dat ook geregeld heb voordat het boek hier aankomt.

En toen dat ik daar mee bezig was, was het ook nodig om even na te denken: wat doe ik met de boeken die hier strakjes aankomen? Ik geef het boek in eigen beheer uit. Dat wil zeggen dat ik de boeken hier zelf krijg. Dat ze niet via Bol.com te koop zijn. Via de boekhandel kan wel, maar dan bestellen ze dat bij mij. En dan stuur ik dat naar de boekhandel toe en de boekh...

3 Proces dat aandacht vraagt

Wed, 22 Oct 2025 14:00:00 +0200

Een aflevering over het schrijfproces van mijn derde boek Hoor jij wat ik hoor? Vanaf het begin, de eerste verhalen tot en met de verzending naar de drukkerij.

(eigen foto van het tinnitus schrift)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De enige podcast in Nederland die gaat over het fysieke zintuig evenwicht. Het gaat ook over ons psychisch evenwicht, want dat is onlosmakelijk verbonden met dat fysieke evenwicht. Je luistert naar Paula Hijne. Dit is seizoen 10, aflevering 3: Proces dat aandacht vraagt.

Proces dat aandacht vraagt heeft ook een ondertitel en dat is: En vooral geduld. Ik wil het met je gaan hebben over het schrijven, het hele schrijfproces van het boek 'Hoor jij wat ik hoor?'. Maar wat ik eerst even wil vertellen is dat gisteren best een bijzondere dag was. 21 oktober 2025, toen heb ik het boek definitief, dat het naar de drukker is gegaan, naar de drukkerij. Zodat het boek ook écht fysiek een boek wordt. Hoe dat precies gaat, vertel ik straks verderop in de podcast. Maar het was wel een mijlpaal.

En wat ook bijzonder was, ik had mijn radio-opname voor het programma 'Hoor jij wat ik hoor?'. Dat is dezelfde titel als mijn boek 'Hoor jij wat ik hoor?'. En in dat radioprogramma nodig ik gasten uit en die ga ik interviewen en dat kan overal over gaan. Het gaat over horen in de breedste zin van het woord. Maar wat wil nou? Voor deze keer kon ik helemaal geen gast vinden. Het is me niet gelukt. Wat ik toen wel heb gedaan, want de techniek had ik geregeld, ik had de studio gereserveerd, dan is het handig dat er wel een opname is. Ik heb toen samen met de technicus besloten dat ik stukjes uit de podcast 'Evenwicht, je leven' voor de radio ging doen. En dat heb ik ook daar gedaan. Ik heb -omdat ik overal de transcripten van heb, heb ik de verhalen al- die heb ik meegenomen en die ben ik gaan vertellen voor de radio. Een heel vreemd iets dat ik in de studio ben en geen mensen interview en dan zelf aan het praten ben. Nou is het niet helemaal vreemd, want dat doe ik in deze podcast altijd al. En toch voelde het even helemaal anders toen ik daar zat tegenover de technicus en ik mijn verhaal kon doen over de verhalen van het evenwicht. Ik heb er een paar uitgekozen en die heb ik gedeeld.

Ja, en daarom is het een bijzondere dag. Mijn boek 'Hoor jij wat ik hoor?' is naar de drukkerij gegaan. Mijn radioprogramma 'Hoor jij wat ik hoor?', de opname, is gewoon doorgegaan. Maar het gaat dan over het evenwicht! Dat is die andere passie die ik heb, dat andere waar ik heel veel in mijn leven mee bezig ben. Ik zie dan ook de uitgave van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' als een soort levenswerk.

Maar ja, hoe zie ik dan nu dit boek? Hoe zie ik dan 'Hoor jij wat ik hoor?'? Is het ook een levenswerk? Want dit boek gaat heel duidelijk over mijn eigen ervaringen en mijn mening over een heleboel dingen die over het onderwerp tinnitus, allemaal gedaan worden. In de media en zo.

En ik wil je even meenemen in dat hele schrijfproces. Ik ben begonnen in 2018, toen was ik dus nog aan het schrijven voor het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Toen heb ik een schrift gepakt en toen ben ik allerlei verhalen die ik overal heb opgeschreven in andere schriften, over ..ehm.. tinnitus. Al die stukjes over tinnitus heb ik eruit gehaald en ben ik gaan overschrijven, gewoon lekker met vulpen. En ik dacht, dan wordt dat mijn boek over tinnitus, over mijn ervaringen daarmee. En ik had op een gegeven moment zó veel van die ervaringen opgeschreven dat ik, toen in 2020 het boek 'Evenwicht, in uitvoering' net uit was, dat ik.... dat het meteen begon te kriebelen, van zal ik toch eens gaan proberen om al deze ervaringen om dat bij elkaar te gaan nemen om daar toch een boek van te maken?

De vorm had ik helemaal nog niet duidelijk, maar ik dacht: dat ga ik toch eens proberen. En ik ben begonnen met het overtypen van al die geschreven stukjes en dat heb ik allemaal, dat het op de computer kwam, zodat het aparte stukjes tekst zijn geworden. Dan heb je op een gegeven moment heel veel kleine verhaaltjes. En die kleine verhalen ben ik dan weer gaan bundelen, van dat past bij elkaar en dat past bij elkaar. Dit zijn herinneringen van heel lang geleden, dit is van heel recent. Dus een ja, een beetje ..ehm.. orde in de chaos, want het was van alles en het ging alle kanten heen. En om die orde erin te brengen, een soort sub-hoofdstukjes allemaal van gemaakt. En vervolgens ben ik gaan kijken wat is hier nu de rode draad in? Hoe kan ik dit nu nog meer vormgeven? ..Ehm... dat het leuk leesbaar is. Wat kan ik toevoegen? Wat kan ik weglaten? ...Ehm.. nou, in ieder geval, ik ben daar wel mee bezig gegaan.

Maar er is wel heel duidelijk een onderbreking geweest van dat schrijven, want in 2023 is mijn moeder overleden. Ik was executeur en ik moest heel veel dingen regelen na het overlijden. Daar heb ik me toen heel vol op ingezet. Maar dat betekent dat er geen ruimte in mijn hoofd was om met schrijven bezig te zijn. Dus er is wel duidelijk een onderbreking geweest. En op een gegeven moment heb ik dat -ik denk zo begin 2024- weer opgepakt en toen ben ik wel heel erg aan het werk gegaan om er een goede hoofdstukindeling van te maken. Dat heeft nog best een tijd geduurd voordat ik die indeling helder had. Maar door daar toch steeds mee bezig te zijn en ook even te laten rusten, is dat uiteindelijk gelukt. En toen had ik dus een heel groot manuscript. En dat heb ik laten lezen door mijn man. Dat was de eerste meelezer. En daar kreeg ik best wel stevige feedback op. Hij had écht zo van: nou wat je daar allemaal hebt opgeschreven, dit is wel dubbel, hier vertel je veel te veel over hetzelfde onderwerp. Dat hoeft niet zo veel. Dat kan veel minder. Dus met die feedback ben ik aan de gang gegaan. Heb ik het manuscript nog een keer helemaal opnieuw doorgenomen. Een heleboel dingen aangepast.

En toen heb ik het gestuurd naar andere meelezers. Die had ik van tevoren al geregeld, gevraagd of ze wilden meelezen. En die hebben het manuscript ook meegekregen. En ook daar kreeg ik verschillende feedback van. En dat is leuk dat het verschillende meelezers zijn; mensen die zelf tinnitus hebben, mensen die er zelfs mee werken, mensen die juist heel weinig daarvan weten. En al die verschillende feedback heb ik weer gebruikt om te kijken hoe ik dat manuscript nog meer kon verbeteren. En dat was heel prettig. Want dan krijg je in ieder geval die input die nodig is om het nog weer een level hoger te krijgen.

En met dat ik daar zo mee bezig was, had ik ook al afgesproken met de redacteur dat dat naar haar toe zou gaan. En ineens was er een moment dat ik had van: ja, nu heb ik het helemaal door! Op dat moment, écht zo'n eureka-moment. Het was vlak voordat het naar de redacteur zou gaan, heb ik nog echt dingen aangepast! Ik heb nog wat weggehaald. Ik heb dingen verplaatst. Ik heb een hoofdstuk... heb ik in 2-en gesplitst omdat dat voor mij veel helderder zou zijn. Dat betekent dat er een extra hoofdstuk bij kwam. En toen had ik ineens van ja, nu is het precies zoals ik het wil hebben! Dus het was heel goed dat het nog even duurde voordat ik het naar de redacteur zou sturen. Want die afspraak hadden we, omdat begin 2025 dat dat naar haar toe zou gaan. En vlak voor dat moment had ik dus écht van ja, nu heb ik het, yes!! Ik heb het ook groot opgeschreven in dat allereerste schrift van 2018: yes nu heb ik het gevonden!!

Toen is het naar de redacteur gegaan. En dan gaat het over en weer, want dan geeft zij aan wat ze heeft aangepast. ..ehm.. soort uitleg erover waarom ze dat heeft aangepast. Want dan werd er af en toe gevraagd om een verduidelijking. Van nou, dit vertel je hier wel, maar dit is nog niet helemaal duidelijk. Hier moet nog even een zinnetjes bij of twee regels bij.

Daarna kregen we de fase van het redigeren. Dan ga je heel erg op de spelling letten. De hele spelling, grammatica, zinsbouw, alles wordt dan heel goed bekeken en dan gaat het niet meer om de inhoud, maar om de spelling.

Na het redigeren ging de vormgever aan de gang. Het is dezelfde persoon trouwens, de redacteur is... eerst is zij redacteur even geweest en daarna ging ze op de stoel zitten van de vormgever. Want dan moet je ineens -als vormgever- heel anders gaan denken. Dan gaat het niet meer om de inhoud, niet meer om de teksten zelf, maar om hoe je dat dan mooi in een boek neerzet! En ja, zoals ook in mijn andere boeken, ik heb verschillende stijlen gekozen waar ik in schrijf. Het zijn ervaringsverhalen. Het is meer een soort mening daarover, dat ik daar een soort uitleg weer over geef. Dus dat is dan weer een ander soort tekst. Dan staan er ook dingen in die ik van buitenaf heb gehaald, informatie van buitenaf en dat weer in eigen woorden heb neergezet. Ik heb kleine gedichten toegevoegd, omdat ik in loop der jaren ook heel vaak iets in een korte tekst, in een gedichtje heb opgeschreven wat te maken heeft met tinnitus. En ik heb, even kijken, wat had ik nog meer? Ja, ik denk dat het dat wel is. Al die verschillende soorten informatie, dan is het mooi dat het ook duidelijk is wat is welke informatie?

En het mooie is dat de vormgever dat ook heel goed heeft gedaan! Door een ander lettertype te kiezen, een andere lettergrootte ..ehm.. een gekleurde achtergrond. En daar kun je dan mee spelen. En ik had het zelf al helemaal in het manuscript aangegeven: alles wat van buiten kwam, alle informatie, dat had ik blauw gemaakt. Alle gedichtjes waren paars. Alle dingetjes die ik in de kantlijn had gezet, want er staan ook een soort opmerkingen in de kantlijn steeds bij, die had ik allemaal groen gemaakt. De ervaringsverhalen waren schuin. Dus zij kon zelf wel al zien wat voor een stukje tekst het was. Alleen heeft zij dat dan weer netjes in het boek neergezet, zodat het heel rustig oogt. Op elke bladzijde, er gebeurt wel wat, maar het moet ook rustig ogen. Het moet wel evenwic...

2 Terugdenken

Wed, 15 Oct 2025 12:00:00 +0200

Als je spullen van vroeger aan het opruimen bent, kom je heel wat tegen. Dan komen er ook heel wat herinneringen naar boven. Soms pijnlijk, soms grappig, soms verbazend. Er komt van alles aan emoties langs. En zal ik het blijven bewaren of nu echt een keer wegdoen?

Eigen foto van bewaarde spullen

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. En ik deel allerlei ervaringen over ons evenwicht. En zoals ik net al zei 'in de breedste zin van het woord'. Dat kan zowel fysiek zijn als psychisch. En dan gaat het ook wel over het herinneringen, want ook herinneringen doen iets met je welzijn en daardoor kun je uit balans raken of weer in balans komen als je met herinneringen bezig bent. Tenminste dat is mij overkomen. En daar ga ik over vertellen. Dit is seizoen 10, aflevering 2: Terugdenken.

We zijn aan het opruimen hier in huis en met name ook opruimen van spullen die we al heel lang bewaard hebben. En dan gaan we kijken: willen we dit nog langer bewaren of zijn dat spullen die al heel lang weg kunnen? Nou, dan kom je weer aan allerlei herinneringen die ik dan tegenkom, waarbij ik dan even kritisch ga kijken: wil ik dat nu nog langer bewaren om er nog een keer naar terug te kunnen kijken? Of is dat niet meer helemaal nodig?

Dat vind ik best moeilijk om daar een beslissing over te nemen. Omdat ik niet weet als ik het nu weggooi, misschien heb ik het over een paar jaar, wil ik het zoeken, en dan is het er niet meer! Maar oké. Ik wil een paar dingen met je delen wat ik zo ben tegengekomen. Dan is het in ieder geval ergens nog dat ik het terug kan luisteren of zo (ha).

Ik heb namelijk allerlei foto's bekeken van vroeger en ik ben foto's tegengekomen die ik al heel lang niet meer gezien heb, omdat die niet in een boek liggen. Die zitten gewoon, zaten los, lagen los. En een heel stel van die foto's daar ben ik zo rond de 20- 25 jaar. En eigenlijk voel ik me nog wel altijd 25 jaar. Dat zal je niet helemaal denken, ik ben nu ontzettend verkouden ..ehm.. dat is dan ook wel... ik voel me 25 jaar, maar mijn lijf die voelt vaak tegenwoordig wel anders. Dan heb ik een pijntje hier en een pijntje daar en.. Ik heb natuurlijk ook de beperkingen nu waar ik rekening mee moet houden. Toen ik 25 was wist ik nog helemaal niets over mijn genetisch gehoorverlies. Ik had nog nooit gehoord over tinnitus. Ik wist niet eens wat de ziekte van Ménière was. En ik had toen een prima evenwichtsgevoel. Deed ook juist heel veel met dat evenwicht. In sporten. In bewegen. ..ehm.. dansen.

Dus voor zover ik weet waren er helemaal geen beperkingen. En volgens mij sliep ik ook gewoon de hele nacht door! Kan ik me eigenlijk nu helemaal niet meer voorstellen. Maar dat zal in die tijd gewoon heel normaal zijn geweest. Mijn menstruatiecyclus was ook heel normaal. Ik had er wel buikpijn bij en hoofdpijn op de eerste dagen als ik ging menstrueren. Maar verder kan ik me daar geen problemen over herinneren.

Het enige is dat ik wel mijn ogen, die zijn altijd wat minder geweest. Ik heb vanaf mijn 4e jaar altijd een bril gedragen. En in mijn puberteit ben ik lenzen gaan dragen dus ja, ook dat is eigenlijk het enige waarvan ik weet ‘dat werkt niet zo goed’. Toen wist ik dus nog niets over mijn gehoor.

Het enige wat ik als kind had is dat ik wel heel vaak verkouden ben geweest en ik heb ook alle kinderziektes gehad. Dan praat ik ook echt over mijn jonge jeugd zo vanaf, ik denk vanaf mijn geboorte tot een jaar of 16 of zo. En ben ik echt, ik heb alle kinderziektes gehad. Tot roodvonk aan toe (ha). Het enige, wat heel bijzonder is, achteraf gezien, is dat ik af en toe een heel zeer been had. En dat begon dan eind van de middag of ergens in de loop van de dag, en als ik dan door bleef lopen, dan werd dat steeds erger. En dan kon ik het beste vroeg naar bed gaan, gaan liggen dus, en mijn been rust geven. En dan was het na een nacht wel weer over. En dat was zo pijnlijk! En dat was wisselend. De ene keer het rechterbeen en de andere keer het linkerbeen. Dan weer beide benen en zo. Dat heb ik altijd gehad, in mijn hele jeugd, in mijn puberteit en zo. En dat was om de paar weken, was dat wel een keer. En ik kon er geen patroon of zo in vinden. Daar was ik als kind natuurlijk ook niet mee bezig. Ik heb het ook nooit laten onderzoeken. Ik weet ook niet of ik het ooit ..ehm.. ook verteld heb aan mijn ouders en of daar ooit iets aan gedaan is. Als ik het wel verteld heb, zijn we dan bij de dokter geweest? Ik heb geen idee.

Het vreemde hiervan is wel dat toen ik zwanger was, heb ik al die maanden er geen last van gehad, en dat viel mij zelf heel erg op. Want het was een gewoonte, dat dat gewoon af en toe kwam, dat wist ik. En in die zwangerschap helemaal niet. En na de zwangerschap is het ook verder weggebleven.Ik heb het daarna nooit meer gehad! Die pijn, die echt, ja, intense pijn die het kon zijn, is daarna altijd weggebleven. Dus ik weet niet wat er gebeurd is in mijn lichaam, maar het is veranderd en dat was ten goede! En dat is dan zo'n herinnering die dan ineens op komt, terwijl ik dus foto's zit te bekijken. Eigenlijk best wel gek dat je het dan over pijn gaat hebben.

Maar zo kwam ik ook tijdens het opruimen een poëziealbum tegen. Ik heb twee poëziealbums gehad. Voor de jongeren die luisteren, dat was een album waar mensen die jij dan goed kende, daar een versje in schreven en naast het versje werden er ook poëzieplaatjes ingeplakt. En sommigen waren ook heel creatief, die gingen er dan zelf wat bij tekenen en zo. En ja, op een gegeven moment kreeg je wel allemaal dezelfde soort versjes.

Ik heb hier dus dat poëziealbum ook bij me en één zo'n versje is dan:

Al ben je klein

Je kunt iets zijn

Je hebt iets weg te geven

Een lach, een knik, een lieve blik

Doen veel in iemands leven

En volgens mij is dat een ..ehm.. schoolvriendin geweest. Een meisje van de lagere school die toen bij mij in de klas zat. En dat was geschreven in 1972, want dat staat erbij 3 mei 1972. Dus die herinnering heb ik, alleen ik kan mee haar niet zo goed voorstellen wie dat nou precies was. Dus dat is toch wel weggezakt dan. Een ander versje, dat komt uit 1978, dat is weer jaren later. Dat is van een vriendin van de middelbare school. In een van de eerste jaren heb ik een vriendin gehad, die had toen een gedichtje en dat vond ik zó ontzettend mooi, dat heb ik daarna zelf nog heel vaak gebruikt! En dat gaat als volgt:

Nu ben je jong

Nu ben je klein

Hebt veel te vertellen

Maar weinig te zeggen

Straks ben je groot

En hoe zal het dan zijn?

Je zult bij veel dingen toch neer moeten leggen

Droom niet van later

Droom niet van mij

De dagen van nu en van straks gaan voorbij

Ze waaien als wind

En ze stromen als water

Wees liever vandaag

Maar gelukkig en blij

Het zou best kunnen zijn dat mensen die mij nog kennen van vroeger, dat ik dit in hun poëziealbum ook heb geschreven. Dat zo maar kunnen (ha). Dan is het weer een herinnering aan mij. En het zou best kunnen zijn dat ze mij zelf helemaal niet herinneren, maar dat ze alleen de woorden nog kennen. Want ja, dat staat er ook in, in het gedichtje. 'Droom niet van later, droom niet van mij' (haha) dus ze hoeven mij ook niet te onthouden hè. En zo hoef ik ook al die andere mensen niet te onthouden. Hoewel dat in het poëziealbum wel vaak de bedoeling was: 'vergeet me niet'. Dat werd er heel vaak wel in gezet. En toch ben ik heel veel van deze mensen vergeten, hoe jammer is dat!

En tussen al die spullen kwam ik ook een plakboek tegen en dat is echt van mijn eerste schooljaar. De eerste klas op de lagere school. Tegenwoordig is dat groep 3, maar toen was het de eerste klas. Je ging eerst naar de kleuterschool en daarna ging je naar de lagere school. En dat plakboek, daar heeft, denk ik, de juf van alles in geplakt, van allerlei dingen die wij maakten op school. En met name ook met het leren lezen en zodoende ben ik er ook achter gekomen, dat ik nog heb leren lezen met het 'aap-noot-mies'-plankje. Met het leesplankje. Dat was ik zelf eigenlijk helemaal vergeten. Ik dacht dat dat héél ouderwets was, maar in de jaren ‘60 werd dat dus nog gewoon gebruikt! En toen heb ik dat ook nog wel even opgezocht, want het leesplankje, 'aap-noot-mies' is van 1910 tot 1970 gebruikt als leesmethode op de lagere school. En daarna kwam 'Veilig Leren Lezen'. En ik heb zelf 'Veilig Leren Lezen' kinderen mee leren lezen en daarna ook de 'Leeslijn' - weer een hele andere manier van leren lezen.

Wat ik me daar nog van herinner is, dat ik niet begreep wat de bedoeling was van die letters. Ik kon het heel mooi overschrijven allemaal. Als ik dat zie, in dat plakboek, het is écht keurig geschreven. Maar ik begreep niets van die letters en ik begreep ook niet wat je ermee moest. Dus het hele leren lezen is helemaal niet vanzelf gegaan! Ik weet ook niet of het lang geduurd heeft voordat ik dat door had. Of ik dat echt in de eerste klas toch geleerd heb of pas in de tweede klas heb opgepakt. En toch is het wel bijzonder dat... ik heb het dus wel geleerd, want toen ik eenmaal in, nou ik denk in de derde klas zat, volgens mij kon ik toen al heel goed lezen. Dus waarschijnlijk is het heel snel gedaan dat proces. Toen ik het eenmaal doorhad, oh, dit is de bedoeling ermee, dat ik toen ja, dat er een wereld voor me openging! En dat ik toen alles ging lezen wat los en vast zat.

Juist doordat dit, dat ik dit ..ehm.. gezien had, dat plakboek, kwam ook naar boven dat ik, toen wij nog in Vlaardingen woonden, -en dat was dus in de eerste en tweede klas dat ik daar nog woonde-, daar ging ik ook naar de bibliotheek. Het kan ook zijn dat mijn moeder mij meenam naar de bibliotheek, omdat ik mee...

1 Kruispunt

Wed, 08 Oct 2025 12:00:00 +0200

In mijn leven is een kantelpunt, het moment tussen een leven zonder en met Meniere. Maar dat kantelpunt was eigenlijk een kruispunt, want er hadden hele andere dingen kunnen gebeuren als ik iets anders had 'gekozen'. Hoewel dat toen geen bewuste keuze zou zijn geweest. Ik vertel ook wat heb ik dan wel gedaan.

(eigen foto)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat gaat over ons fysieke evenwicht. Maar ik heb natuurlijk ook te maken met mijn psychische evenwicht. En ook die verhalen die deel ik in deze podcast 'Evenwicht, je leven'.

En in deze aflevering neem ik je mee naar een herinnering van lang geleden, waar ik, als ik daar nu op terug kijk, ook alweer heel anders naar kijk. Dit is seizoen 10, aflevering 1: Kruispunt.

Pasgeleden zag ik de lijnen van vliegtuigen, die strepen in de lucht van vliegtuigen die elkaar hebben gekruist. En dat was precies een kruispunt geworden. En ik heb daar een foto van gemaakt en deze gebruik ik ook als afbeelding hier bij deze aflevering. En toen ik die foto had gemaakt bedacht ik ineens dat in 2006 mijn leven niet alleen een kantelpunt is geweest, maar dat het eerder een kruispunt is geweest. En dat besefte ik natuurlijk niet op dat moment, helemaal niet in 2006.

Pas nu kan ik terugkijken en het is bijna 20 jaar later, het had ook heel anders kunnen gaan toen. Het lijkt een beetje op dat ..ehm.. 'Wat als' maar ik neem je even mee in het rijtje van mogelijkheden wat er had kunnen gebeuren. En ja soms geef ik even het gevolg aan, maar het gaat me meer over van, ik had ook anders kunnen reageren. Op dat moment in 2006, wist ik niet dat ik een keuze had. Want het is mij overkomen en ik heb min of meer gereageerd vanuit een primaire houding. Daar ga ik strakjes op in. Maar ik wil nu even een rijtje aangeven met wat er óók had kunnen gebeuren.

Wat er ook had kunnen gebeuren is dat ik de hele tijd toen ik echt helemaal mijn balans kwijt was, mijn evenwicht kwijt was, letterlijk en figuurlijk, dat ik hele stevige emoties had. Dat ik heel woedend was. En ontzettend verdrietig. Dat ik min of meer een soort slachtoffer was en me ook als een soort slachtoffer had gedragen.

Ik had ook kunnen kiezen om te gaan troost-eten. Allerlei lekkere dingen gaan eten, zogenaamd heel lekker. En ik vraag me ook af of ik er écht van genoten zou hebben. Maar troost-eten gebeurt nog wel eens als je écht helemaal niet lekker in je vel zit. Dat had kunnen gebeuren. En uit mijn verhaal hoor je nu al -denk ik- dat is niet gebeurd.

Ik had me ook kunnen verliezen in films kijken. Nu bestond Netflix nog niet, maar ik had wel de tv aan kunnen zetten. En dan alleen maar gaan zappen en kijken en kijken en.... Het is de vraag of ik dan wel iets écht gezien zou hebben of het onthouden zou hebben. Maar dat ik dan de hele dag alleen maar dus voor die tv zou zitten.

Ik had ook kunnen kiezen om alcohol te gaan drinken. En eigenlijk om dan je emoties waarschijnlijk te dempen en je dan ja, zo vaak alcohol drinken dat je er niet meer bij bent. En dat misschien dagenlang ook.

Ik had ook kunnen doen alsof er helemaal niets aan de hand was. Dat ik me helemaal groot hield en het gevolg daarvan zou zijn geweest dat ik nog véél vaker aanvallen van draaiduizeligheid had gekregen. En ja, ik kon sowieso nauwelijks op mijn benen staan, die eerste maanden. Maar ik had toch wel beetje m'n kop in het zand kunnen steken en dan doen alsof er niks aan de hand was.

Ik had ook kunnen kiezen om te gaan schrijven. Of te gaan zingen. En alles wel vanuit mijn stoel, want ik kon niet makkelijk lopen. Niet zelfstandig lopen in die eerste maanden.

Ik had kunnen gaan knutselen. Schilderen of tekenen. Maar ik weet nog wel dat ik echt niet creatief kon denken, op dat moment. Wat ik wel ging doen, vertel ik strakjes.

Ik had ook heel veel mensen deelgenoot kunnen maken. Dat ik heel veel mensen ging bellen en ging mailen. Zodat ik me niet zo alleen voelde. Als iedereen het huis uit was, naar school en naar werk, dan was ik helemaal alleen in huis. En dat ik dan alleen maar andere mensen ook om me heen verzamelde en contact wilde leggen. Heb ik dus niet gedaan.

Als mijn man en mijn zoons thuis waren geweest, dan had ik ze ook allerlei opdrachten kunnen geven. En dat had ik op een vriendelijke manier kunnen doen of juist op een hele onvriendelijke manier. Dat ik helemaal niet aardig voor ze zou zijn geweest. Dat had gekund.

Ik had ook heel chagrijnig kunnen zijn. En ook echt helemaal nergens meer interesse in meer willen hebben. Die interesse was er ook inderdaad niet. Maar ik kan me niet herinneren dat ik chagrijnig was, maar het had natuurlijk wel gekund.

Ik had ook ..ehm.. heel veel informatie kunnen opzoeken, willen opzoeken over wat Ménière is. En wat je daar dan aan kan doen. En wat je dan allemaal te wachten stond en zo. Nou lukte het lezen helemaal niet in die periode. En ik weet niet of de informatie te vinden was. Die is er nu trouwens wel in het boek 'Ménière in balans'... Maar die informatie dat... Ik had natuurlijk heel veel meer kunnen zoeken: wat is er allemaal aan de hand, wat overkomt mij? Wat moet ik hieraan doen? Dat heb ik dus niet gedaan. Helemaal niet in die eerste maanden vanaf 2006, vanaf die eerste aanvallen van draaiduizeligheid. Dat ik daarna ook een hele periode niks kon.

En tijdens een schrijfdag in 2016, 2016, dan heb ik 16 jaar tinnitus, want die is in 2000 begonnen en dan heb ik 10 jaar Ménière. En tijdens die schrijfdag krijgen we een opdracht. Er liggen dan verschillende stapeltjes kaarten en ik neem het tarot-kaartendeck en daar pak ik een kaart uit en dat is de Kluizenaar. En deze kaart heeft een schaduwkant. En daar staat op: 'trekt zich terug uit te maatschappij, kan anderen in nood niet helpen.'

En dat brengt mij dan direct terug naar 2006, toen dus de Ménière begon. En dan schrijf ik het volgende: 'Door de zware aanvallen van draaiduizeligheid, blijft er tussen de aanvallen door een grote instabiliteit. Ik ben mijn evenwicht kwijt en kan maandenlang helemaal niets. Ik heb me volledig teruggetrokken in mijn huis. Ik kan niet werken. Er zijn geen sociale contacten. Alle sporten, hobby's en vrijwilligerswerk heb ik afgezegd. Ik kan niet lezen. Geen tv kijken. Niet op de computer werken. En ik kies daar niet zelf voor. Mijn lichaam heeft die keuze gemaakt, omdat ik al jaren niet goed had geluisterd. Mijn lichaam heeft meerdere keren signalen gegeven en ik heb ze genegeerd of misschien voor korte tijd dingen aangepast die ik vervolgens meer vergat.'

Ja, en dat is dus het begin van het ziekteproces ..ehm... Dat was heel erg heftig. En dan gaan er in het begin dagen voorbij met huilen en toch wel met boosheid en zo. En daarna volgt dan dat kluizenaarsbestaan. Hoewel ik niet weet of dat het juiste woord is. Ik ben in ieder geval weken niet aanwezig. En mijn schrijven gaat dan verder: 'Niets doen is raar. En toch vliegen de dagen voorbij. Lege dagen. Lege agenda en wel een hoofd vol draaierigheid. Te harde geluiden. En chaotische gedachten. Ik ben in mezelf gekeerd en ja, ik doe dan helemaal niets. Ik doe er ook niets mee. Ik heb geen besef van tijd. Ik heb geen oog voor mijn omgeving. Dat lukt écht niet, want ik heb niet eens oog voor mezelf. Ik slaap. Sta op. En kleed me aan. Ik ga ontbijten. En dan heb ik een redelijk vast ritme in een vertraagd tempo. Zeer traag. Alsof je een film in slow motion ziet. En na het ontbijt ga ik zitten op de bank. Maar ik weet niet eens hoe de dagen verlopen! Ik ben er niet! Voor niemand. Ik ben alleen met mijn eigen lawaai in mijn hoofd - toen noemde ik de tinnitus nog lawaai, dat doe ik tegenwoordig niet meer, was toen wel-. Ik ben alleen met mijn eigen lawaai in mijn hoofd en dat stopt nooit. Eind van de dag komen Roel en de jongens thuis. -Roel is mijn man-. En de jongens, onze twee zoons, en zij gaan koken. Dan gaan we samen eten. En ik kijk naar ze hoe ze hun verhalen vertellen. En ik kan er niet naar luisteren. Ik kan mijn aandacht niet richten. Ik kan me niet focussen.'

Ja, en wat ik dan nog wel weet, is dat ik in die periode meerdere malen heb gezegd: "kan ik maar een winterslaap doen. Laat mij maar slapen. En in het voorjaar word ik dan wel weer wakker en dan gaat het wel weer beter." En achteraf was dat misschien ook een soort winterslaap. In het voorjaar, dan moet je bedenken, ik... in 2006 ben ik in september helemaal uitgevallen, en in het voorjaar 2007 stond ik mezelf toe dat ik niets hoefde te doen. Dat ik mezelf mocht overgeven aan de rust. Aan het inactief zijn. En toen pas kwam er échte rust over mij. En dat was toen zó heerlijk, die lege agenda. Het niets moeten. Ik hoefde voor niemand te zorgen. Ik hoefde nergens aan te denken. En eindelijk werden mijn gedachten af en toe stil. En dat was toen heel nieuw! Was écht een heel ja, eigenlijk een ongelofelijk gevoel! Ik kon zelf bedenken waar ik aan wilde denken. Waar ik me mee bezig wilde houden. En heel langzaam ging ik weer dingen in huis doen. Ik ging weer zelf eten koken. Ik ging de was ophangen. En soms een tv-programma kijken overdag. Daar had ik dan ook echt zin in. Maar dan was het ook echt maar één programma, niet de hele dag lang.

Ik schrijf dan weer verder: 'Ik ga puzzelen, legpuzzels maken. Stukje voor stukje in traag tempo, want ik heb toch alle tijd. Ik geniet van de lege tijd die ik vul met wat ik op dat moment wil. En het lijkt wel één grote vakantie! Het is wonderlijk hoe ik de rust en aandacht voor al die kleine bezigheden elke dag weer kan ervaren! Laat mij maar de was ophangen. Dat is zo heerlijk werk! Laat mij maar de aardappels schillen. Eén voor één. En dat voel ik, dat zie ik, dat ruik ik en ik hoor hoe ik dat doe. Laat mij maar... Laat mij zó veel heerlijke...

20 Goed gehoord

Wed, 01 Oct 2025 12:00:00 +0200

Ik leer veel van de nascholingsdagen, georganiseerd door Hooridee. Als ik dan ook apparatuur kan uitproberen waardoor ik beter kan spraakverstaan, dan is dat geweldig.

Een aflevering over soloapparatuur naast het gebruik van hoortoestellen.

Op de foto zie je mij tijdens de presentatie tijdens de nascholingsdag. Hier heb ik de inductielus om.

(foto: Marijke van den Berg)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En in deze podcast vertel ik over het evenwicht in de breedste zin van het woord. Het evenwicht in mijn leven, dat is een dynamisch proces. Het is dus niet echt evenwichtig. Daar bedoel ik mee, het is geen statische balans. En dat geldt ook voor mijn gehoorverlies. Ook dat wisselt per uur, per dag en tegenwoordig ben ik dan ook heel blij met mijn hoortoestellen. Want dan valt dat toch minder op, dat fluctueren van het gehoorverlies en ook het fluctueren van het volume van de tinnitus. Dit is seizoen 9, aflevering 20: Goed gehoord.

Ik neem je even mee naar 10 jaar geleden. Oktober 2015. Toen heb ik de basiscursus gedaan 'Coach gehoorverlies' in Haarlem. Dat was bij Hooridee bij Wendelina Timmerman. En tijdens één van die dagen heb ik een collage gemaakt -dat was de opdracht die we kregen op die dag- en toen heb ik gekozen voor een spin in 't web en een herfstbos en een roofvogel en ook water ..ehm.. beetje de zee die je dan zag. En de woorden die ik daarbij geschreven had was ..ehm.. voordelen van de beperking en daar bedoelde ik natuurlijk het gehoorverlies mee. Dat van die roofvogel, dat oog, dat is luisteren met mijn ogen. Dat herfstbos dat ging over de stilte. En die zee ja, dat is natuurlijk dan, de zee in mijn hoofd.

Als je mij al langer volgt dan weet je dat ‘de zee in mijn hoofd’ altijd een belangrijk item is. Een soort metafoor voor mezelf. En ik had er ook bij geschreven: professioneel luisteren. Die spin in het web, dat ging dan, denk ik ook toen al, over dat dat horen voor mij allerlei mogelijkheden had. Ik weet het niet meer helemaal zeker. Ik denk het wel, en anders ook dat ik zelf als zelfstandig ondernemer ook met allerlei dingen bezig ben. Dat ik misschien dat ook bedoelde met spin in 't web. Niet alleen coach, maar ook alle andere dingen die nodig zijn om als zelfstandig ondernemer te kunnen werken.

In die tijd, 10 jaar geleden dus, droeg ik nog geen hoortoestel. En als ik dan bij de scholing was bij Hooridee, tijdens die basiscursus, dan was er altijd de mogelijkheid om met bepaalde apparatuur alles goed te kunnen horen. Er waren sowieso altijd schrijftolken bij. En ik kreeg dan een koptelefoon op en dat zat dan vast aan een ontvanger en alles wat gezegd werd kon ik dan toch via die koptelefoon goed volgen. In die tijd, het was een jaar later, 2016 toen, heb ik een aanvraag gedaan voor werkplek-aanpassing met solo-apparatuur. Solo-apparatuur van Phonak. Die heb ik toen uitgeprobeerd. Ik had het natuurlijk allemaal al uitgeprobeerd bij de cursus zelf, maar ik kreeg die apparatuur om uit te proberen. Dat heb ik hier ook thuis uitgeprobeerd. Tijdens coach-gesprekken, tijdens een andere opleiding die ik deed. En ik vond het heel fijn om daar gebruik van te maken. Dan kon ik toch makkelijker op gehoor meedoen met wat er allemaal verteld werd.

Die apparatuur was dus eigenlijk een microfoontje. Een microfoon die de spreker dan vasthield, degene die aan het praten was. Of die dan daar lag of die op de kleding vast zat. En ik had dan de ontvanger gekoppeld dan aan die koptelefoon. Sowieso als coach gehoorverlies -wat later genoemd werd Hoorcoach, want zo hebben we ons genoemd- heb ik altijd nascholingsdagen gevolgd. Elk jaar waren er één of twee dagen dat we dan bij elkaar kwamen en zo zijn er allerlei onderwerpen langs gekomen, zodat we van elkaar kunnen leren. Het is een keer over akoestiek gegaan, ..ehm.. een keer over hoortesten, over oplossingsgericht coachen. Over Auracast. ..ehm.. De impact van gehoorverlies. Het ging een keer over geweldloze communicatie. En we hebben het ook gehad over alle expertises die elke hoorcoach zelf heeft. En zo hebben we elkaar steeds weer geïnformeerd over nieuwe onderwerpen. We hebben ook casussen besproken, elke keer kwam dat ook wel aan bod. Kon je een casus inleveren en dan werd dat ja, besproken met elkaar of besproken met iemand die daar dan nog meer verstand van had. Een audioloog of een audicien. En zo konden we altijd van elkaar leren en ook van de sprekers die dan uitgenodigd werden.

Het is dus altijd zo geregeld dat elke deelnemer heel goed kan meedoen met zijn eigen apparatuur om beter te horen én de apparatuur van PlanPlan adviesbureau. We hebben nu de laatste nascholingsdagen gedaan bij PlanPlan adviesbureau. Dat is advies en maatwerk op het gebied van horen en verstaan. Ze hebben daar allerlei soorten apparatuur en dat is geweldig als we dat kunnen gebruiken om dan toch alles te kunnen volgen. En er zijn altijd schrijftolken bij, zodat je het ook kunt mee kunt lezen. Er wordt overal een tablet neergezet en dan kun je meelezen wat er precies gezegd wordt.

En zo was dat ook nu weer op de nascholingsdag hier in september 2025. Nou moet je weten, ik heb sinds 2019 zelf toch hoortoestellen. Dus die solo-apparatuur van 2016 gebruik ik helemaal niet meer. En ik ben nu met nieuwe hoortoestellen bezig. En daar zit een extra microfoon bij, maar daar kan ik niet helemaal mee uit de voeten.

Als je al een keer eerder geluisterd hebt naar deze podcast, ik heb in 2023 namelijk extra apparatuur gekregen. Sennheiser-apparatuur en daar heb ik over gesproken; seizoen 5, aflevering 8: 'Fluisteren' heette die. En dat is een prima tool, een prima hulpmiddel om met groepen te kunnen werken. Want dan is er een microfoon beschikbaar voor de sprekers en ik heb een ontvanger en dat kan ik rechtstreeks op mijn hoortoestellen horen. Alleen zat er altijd wel een tussenstukje bij, die dan dat weer moest koppelen naar mijn hoortoestellen toe.

Maar deze nieuwe hoortoestellen die connecten niet direct met die Sennheiser-apparatuur, dus daar moest nog iets op gevonden worden. Ik heb deze, heb ik op proef, ben ik aan het uitproberen; van vind ik dit prettig? Maar wat ik ook belangrijk vind is, dat nog steeds die apparatuur bruikbaar is, die Sennheiser-apparatuur, zodat ik dat ook in groepen en met meerdere mensen kan gebruiken. Wat nou mogelijk is, is dan een inductielus gebruiken. En een inductielus is een lus die je om je nek hangt en dan heb je zelf een soort ringleiding. Ringleiding is een systeem waardoor je het geluid wat via de microfoon gesproken wordt, binnen een, binnen een ruimte -dat kan een kerk zijn of een theater- en dat wordt dan dus ook naar je hoortoestellen... kun je je hoortoestellen op instellen, die zet je dan op ringleiding-stand en dan kun je horen wat er door die microfoon gesproken wordt. Dus de microfoon is wel belangrijk. En dat systeem moet er dan wel zijn.

Wat nodig is dat ik dan op mijn hoortoestel de ringleiding-stand aan moet zetten -dat kan ik via de app doen. En dan dus die inductielus om, die zat dan vast aan de Sennheiser-apparatuur -aan de ontvanger- die hield ik dan bij me. Zo kon ik het rechtstreeks op mijn oren horen. Het fijne was, ik zet hem dan op een MT-stand, dat is niet alleen de ringleiding-stand, dat is de T, maar die M betekent dan dat ik ook het geluid van buitenaf ook nog steeds hoor. Dus ik hoor ook degene die vlak naast me zit en niet door de microfoon praat. Dat is wel heel fijn, dat je ook de geluiden om je heen nog steeds kunt horen.

Dan moet je ook weten dat hele nieuwe hoortoestellen -en vooral die hele nieuwe hoortoestellen die buiten de categorie vallen, die niet dor de zorgverzekeraar vergoed worden- die hebben helemaal geen mogelijkheid meer voor zo'n ringleiding-stand. Dus de keuze voor een hoortoestel voor mij, een nieuw hoortoestel, is dan een type van een paar jaar geleden, want daar zit dan wel die ringleiding-stand nog op. En hij valt dan binnen de categorie 5, dus deze hoortoestellen worden ook door de zorgverzekeraar vergoed.

Afijn, ik heb die inductielus dus uitgeprobeerd en vervolgens dus de hele dag ermee geluisterd. En dat is mij zó goed bevallen! Ik merk namelijk dat ik het nog steeds heel fijn vind om het gezicht van de sprekers steeds te kunnen zien. Tijdens het luisteren wil ik dat gezicht zien, ik wil de mimiek zien, het mondbeeld. Dus ik wil kunnen spraakafzien. Naast dat ik het op mijn oren hoor. En dan voel ik me ook veel meer betrokken bij wat er wordt gezegd. En ik heb natuurlijk alle voordelen al verteld van een schrijftolk, waarbij je mee kan lezen wat er gezegd wordt. En ik merk dat de combinatie van ook het zelf zien, maar ook het horen op mijn oren, dat ik dat een hele fijne combinatie vind om alles te kunnen volgen.

Dus ik kan nu ook besluiten om deze nieuwe hoortoestellen aan te schaffen. Want hierbij kan ik ook die Sennheiser-apparatuur gebruiken waardoor ik ook in grotere groepen, waar mensen op afstand van mij zijn. Waar dan de microfoon bij ligt -dat is een kastje van Sennheiser, dat is dan de zender waardoor gesproken- en dan heb ik een ontvanger bij me en die zit dan vast aan die inductielus. En dan kan ik alles volgen doordat het dan naar mijn hoortoestellen... dat ik het daarop hoor. Heel dichtbij is dat dan.

Die nascholing die wij afgelopen september hadden, toen was er een audioloog ook bij -Mieke Janssens- zij is pas haar eigen bedrijf gestart als zelfstandig audioloog. Dat komt nog heel weinig voor in Nederland. Er zijn nog maar drie andere mensen die dat doen. Maar daardoor kan zij veel meer op maatwerk werken en ook veel meer de tijd nemen voor de mensen die niet zomaar bij de audicien terecht kunnen, maar die veel meer hulp nodig hebben om het juiste hoortoestel, de juiste aanpassingen dan te kunnen uitproberen en vervolgens o...

19 Wie speelt er mee?

Wed, 24 Sep 2025 12:00:00 +0200

Er zijn verschillende spelletjes waarbij evenwicht een rol speelt. Trouwens, tijdens elk spel dat je doet is je evenwicht betrokken, want ons evenwichtszintuig staat altijd 'aan'

(Eigen foto van het spel Acrobat Tower)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Dat hoor je mij elke keer zeggen als je al vaker naar deze podcast luistert.

Het is dan ook in de breedste zin van het woord, omdat het gaat over het fysieke evenwicht en ook het psychische evenwicht en eigenlijk alles wat daar tussenin ook zit. Er zit nog zó veel in wat allemaal met evenwicht te maken heeft. Dit is ook zo'n speciale aflevering die daar een beetje, ja, misschien wel tussenin zit. Dit is seizoen 9, aflevering 19: Wie speelt er mee?

Elk jaar wordt er in september de Balance Awareness Week gehouden. Dat is een speciale week, internationale week, met aandacht voor evenwichtsaandoeningen. De Stichting Hoormij in Nederland, die besteedt daar elk jaar aandacht aan. En dit jaar, in 2025 op 20 september, hebben ze een event georganiseerd. En die had de titel: In balans met bewegen.

Zo waren er lezingen van Jeroen van Zanten, een fysiotherapeut. Hij is ook de initiatiefnemer geweest om dit event te organiseren. Josine Widdershoven, kno-arts. Zij heeft ook meegewerkt aan mijn boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat heeft ze meegelezen en zo, en daar commentaar opgegeven. En Marga Salemink, Marga is ervaringsdeskundige, maar ook deskundig in het hele gebied met bewegen en ondertussen ook coach geworden in het begeleiden van mensen die daar ook problemen mee hebben. Dat was al heel interessant al die lezingen.

En daarnaast waren er workshops. Tai Chi. Zenboksen. En stoelyoga. Drie vormen van bewegen, drie vormen van een sport, die heel goed gedaan kunnen worden als je evenwicht niet meer zo goed werkt. En eigenlijk kon iedereen daar dan ook meedoen. Ik heb daar met een standje gestaan, waar ik mijn boeken kon verkopen. En zo kon ik ook vragen beantwoorden en tips geven aan deelnemers die ja, even bij mij kwamen, die hun verhaal ook deelden.

En het was een hele week, hè! De Balance Awareness Week, is een hele week lang, is er dus aandacht voor. Ik heb toen ook elke dag een post gemaakt, en gedeeld op Facebook en op LinkedIn. En één daarvan ging over evenwichtsspelletjes. En toen dacht ik: hé dat is grappig, ik kan daar ook een podcast over maken! Dus bij deze: wie speelt er mee!?

Ik ben eens gaan kijken welke spelletjes ik hier in huis heb, die met evenwicht te maken hebben. Ja, dan kom ik eigenlijk op twee soorten spelletjes, dat zijn spelletjes die je gewoon aan tafel kunt doen en er zijn spelletjes waar je je hele lichaam voor nodig hebt. En dan kom ik tot de conclusie dat we best wat spelletjes hebben die, ja, iets over het evenwicht zeggen. En ook al is het niet direct dat je je eigen lijf gebruikt, vooral bij de tafelspelletjes is dat dan anders, maar je bent wel met evenwicht bezig. Eigenlijk is het allemaal een vorm van spelen met de zwaartekracht. Zo wel in het klein, als in het groot.

Nou, dan kan ik beginnen met Stapeltoren. Stapeltoren is dat je allerlei blokjes op elkaar gaat stapelen en dan zorgen dat het ..ehm.. niet omvalt. Dat kun je met elkaar doen, dat kun je met zijn tweeën doen of alleen. Het zijn eigenlijk ook die spelletjes die je kinderen ook altijd doen. In heel veel, heel veel speelgoed is ook het stapelen van blokken, van dingetjes, van vormen. En dat zijn allemaal vormen natuurlijk waar je mee bezig bent met, met evenwicht zoeken, met balans zoeken. Dat het stevig blijft staan.

Een ander spel is dan Jenga. Jenga, dan maak je eerst een toren van allemaal blokjes en dan ga je daar steeds kleine stukjes uithalen. En dat moet je dan zó doen, dat die toren heel blijft. En degene die hem er uithaalt waardoor ie omvalt, die heeft dan verloren. Nog zo'n spel, en dat is een, ik denk best een heel oud spel en misschien wordt het ook wel over de hele wereld gespeeld, dat is Mikado. Mikado zijn een heleboel stokjes, die je hou je in je hand en die laat je dan in één keer vallen. Dan liggen ze kris kras door elkaar heen en de bedoeling is, is dat je dan steeds één stokje weghaalt zonder dat er iets verder beweegt. Dus je moet zo goed mogelijk en zo voorzichtig mogelijk een stok pakken, stokje. En dan voorkomen dat dat dus iets anders in die stapel beweegt of een ander stokje weg rolt. Want ja, dan ben je af. Het is een heel oud spel en ik vind het ook best wel heel moeilijk, want het is ook fijne coördinatie hè! Je moet heel goed kijken, je moet er ook een beetje bewust van zijn van wat wel en niet zou kunnen. En dat is gewoon uitproberen natuurlijk. Het is ook heel makkelijk eigenlijk om te doen, je kunt het overal doen.

Een echt spel dat je in de speelgoedwinkel kunt kopen, dat is JunkArt. JunkArt dat zijn allemaal houten blokjes, volgens mij is het tegenwoordig ook in plastic, maar wij hebben dan de uitvoering met allemaal houten blokjes. En door middel van kaarten weet je wat voor een blokje je moet gebruiken om te gaan stapelen. En ook daar ga je steeds stapelen, maar het zijn verschillende vormen die blokjes. Het zijn ronde blokjes, het zijn cilinders, het zijn staafjes en dat maakt het zo moeilijk! Driehoekjes. En probeer dat maar eens goed bovenop elkaar te stapelen zodat het in evenwicht blijft, zodat het niet omvalt. Dan gaat het ook nog eens om dat het niet alleen maar een stevig bouwwerk is, maar ook wie dan de hoogste toren daarin bouwt. Dus het zijn twee componenten; het moet zo stevig mogelijk staan, maar ook dan, ja liefst zo hoog mogelijk. Dat kun je dus met een groep doen, je kunt het ook individueel doen. Je kunt ook allemaal je eigen stapeltje maken. Maar je kunt ook samen één grote stapel maken. Dus er is heel veel mogelijk in hoe je het gaat spelen.

En ander spel wat ik heel lang al in huis heb, dat is BalanceDuels. Dat is een soort weegschaal, een soort wip, en aan beide kanten van die wip kan je pionnen in doen. En pionnen op verschillende plekjes. Je kunt het heel dicht bij het... waar het scharnierpunt van de wip zit, maar je kunt het ook helemaal aan de buitenkant zo'n pionnetje zetten. Daar zitten spelregels aan vast. Het grappige is, ik heb het nooit als spel gespeeld. Ik gebruik die BalanceDuels heel vaak in de coaching als het gaat over energie-management. En dan kan ik laten zien, dat als je iets verschuift, hoeveel invloed dat kan hebben, omdat dan die wip, die balans, die blijft niet meer helemaal recht, die gaat dan een beetje schuin. En hoe je dan door dingen te verplaatsen en door dingen anders aan te pakken, dat je dat weer in evenwicht kan brengen of de andere kant op kan slaan. Dat kun je natuurlijk allemaal laten zien dan. Dus ik gebruik (ha) hem eigenlijk veel meer tijdens de coaching. Maar het is écht een gezelschapsspel. Je kunt dat met twee mensen, met vier mensen, kun je het gewoon spelen.

Een ander spel, en die kende ik nog niet zo heel lang, dat is Acrobat Tower. Dat is ook hetzelfde idee als JunkArt, maar dit zijn allemaal kleine ..ehm.. poppetjes in allerlei standen. Rechtop staand, dat ze buigen, ..ehm.. dat ze beetje ..ehm.. krom zijn in elkaar gedoken ..ehm.. op de kop. En de bedoeling is dat je ook die poppetjes allemaal neer gaat zetten, zodat ze allemaal in evenwicht blijven en dat ze dus niet vallen. Het leuke is dat ik dit spel, heb ik als cadeautje gegeven aan de mensen die mij meegeholpen hebben bij het maken van de podcast van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Daar heb ik best een hele tijd over gedaan om dat goed op te nemen. Dat hebben we in de studio gedaan van de Lokale Omroep Zeewolde. En die mensen hebben daar dus zo veel tijd in gestoken, dat ik dat wel een heel geschikt cadeautje vond als het gaat over evenwicht. Het is een klein doosje, waar alles in zit en die je dus zo kunt gebruiken om mee te spelen. Je kunt het in je eentje doen, je kunt het met meer mensen spelen. Het heeft allemaal dus met evenwicht te maken. Alleen zit je dan zelf rustig aan tafel en ben je dus aan het stapelen.

Nou ben je ook altijd wel met je evenwicht bezig, want je gebruikt je armen. En alles wat we doen, je gaat reiken, je gaat iets pakken, heeft allemaal natuurlijk met evenwicht te maken. Alleen, als je zit op een stoel, is dat al heel anders dan wanneer je dus staat. Je zou deze spelletjes natuurlijk ook staande kunnen doen. Een gezelschapsspelletje staand aan tafel. Die zijn er dus wel. Want je hebt van die reactiespelletjes, en die hebben we ook hier in huis, zoals Happy Salmon. Happy Salmon, dat zijn kaartjes en ieder heeft dan een stapel kaartjes. Die moet je dan omleggen en als iemand hetzelfde kaartje heeft, dan moet je daar iets mee doen. Het is een high five geven aan elkaar, degenen die hetzelfde kaartje hebben. Of degene met een vuist, dan doe je je vuisten tegen elkaar aan. Of je gaat van plaats wisselen. En als je zo'n kaartje hebt, dan moet je dus van plaats wisselen. Dat spel heb ik voor de eerste keer gedaan tijdens het gebaren-weekend, het NmG weekend van de Stichting Plotsdoven. Daar hadden ze die spelletjes mee. Er worden altijd veel spelletjes meegenomen, er worden ook altijd veel spelletjes gedaan. En dit spel hebben ze toen rondom een ronde tafel gedaan. Je stond gewoon rechtop en je keerde een kaartje om en als iemand anders dezelfde had, dan gaf je dus die high five of een vuist of je ging dus van plaats wisselen. Dat deden we dus niet zittend, want als je staat, kun je dus veel sneller draaien. En het was zo grappig om te doen!

Alleen merk ik dan wel, dat als ik wat wiebelig ben, dan moet ik zo'n spel niet doen. Want het gaat veel te snel en dan ga je veel te veel ronddraaien. Nee. Het is heel leuk om te doen, maar je moet dan wel even helemaal fit zijn. Je moet dan geen wiebelig evenwicht hebben.

Twee andere reactiespelletjes zijn: Halli Gal...

18 Alertheid

Wed, 17 Sep 2025 12:00:00 +0200

Ik heb iets vreemds ontdekt. Ik ben minder alert zonder hoortoestellen in. Het zou beter zijn als ik juist dan beter oplet, qua veiligheid.

(eigen foto van bril, hoortoestellen en spiegeltje)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De enige podcast over ons zintuig 'evenwicht'. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'.

In dat boek ga ik in op het zintuig 'evenwicht', maar ook over andere zintuigen die we hebben, die in combinatie werken met het evenwicht. En deze aflevering gaat specifiek over twee andere zintuigen die weliswaar heel belangrijk zijn voor ons evenwicht, maar het gaat even iets minder over dat evenwicht, maar meer over ..ehm.. de alertheid die ik heb als het gaat over de zintuigen gehoor en zicht. Dit is seizoen 9, aflevering 18: Alertheid.

Mensen die slechtziend zijn die gaan beter horen. Ze leren dan de nuances van geluiden herkennen. Dan horen ze of ze vlakbij de muur zijn of dat ze juist in een hele open ruimte komen. Die mensen die worden dus qua gehoor steeds alerter, omdat juist het zicht ontbreekt.

Ik heb niet zo'n goed gehoor en dat wordt steeds... zelfs meer gehoorverlies, en mijn zicht wordt ook steeds iets minder. En gelukkig is dat met een hoortoestel en met een bril goed op te vangen. Maar zonder bril en hoortoestellen dan zie en hoor ik heel veel minder. Deze zintuigen kunnen elkaar dus niet versterken. Door minder te zien, wordt mijn gehoor niet beter. Want juist die nuances in al die geluiden kan ik echt helemaal niet meer opvangen. Dat kan ik met hoortoestellen wel, maar zonder hoortoestellen hoor ik die verschillen helemaal niet meer. En andersom ook niet. Door minder te horen, ga ik niet beter zien. Dus ik ben heel blij met die bril die ik heb.

Maar wat is alertheid dan? Alertheid is een mentale toestand van waakzaamheid. Je hebt dan volledige aandacht voor je omgeving en de prikkels van buitenaf. En daardoor reageer je heel snel en adequaat op veranderingen in die omgeving. Een ander woord voor alertheid is oplettendheid, maar ook opmerkzaamheid. Dan vind ik opmerkzaamheid niet helemaal passen bij alertheid. Ik vind het toch echt wat anders. Want in de vorige aflevering, in de vorige podcast-aflevering, over roerloos, was ik juist heel opmerkzaam voor mijn omgeving. Maar ik was niet per se direct alert. Ik zou niet snel hebben kunnen reageren toen, als er iets in mijn omgeving gebeurd was. Dus ik was niet alert, ik was wel opmerkzaam. Ik zag wat er gebeurde om me heen.

En je zou dus denken dat ik zonder hoortoestellen veel alerter zou zijn. Dat ik dan veel beter op zou letten, wat er in mijn omgeving allemaal afspeelt. Maar zonder hoortoestellen dan voelt het alsof ik in een soort bubbel loop, alsof ik een soort scherm om me heen heb, waar de geluiden allemaal niet door naar binnen kunnen komen. En ik heb dus ontdekt, dat ik niet waakzamer om me heen kijk. Terwijl ik dat beter wel zou kunnen doen, want dat zou natuurlijk veel veiliger zijn.

Als ik buiten of in het donker loop, met mijn bril op, dan lijkt het alsof ik wel iets beter hoor. Maar dat is natuurlijk helemaal niet zo. Maar met bril ben ik dan wel iets alerter dan zonder bril. Omdat ik toch wat scherper zie. En toch heb ik dan minder in de gaten wat er in mijn omgeving gebeurt. Wat mij ook is opgevallen is, als ik zonder hoortoestel en bril loop, dat ik dan minder oplet hoe en waar ik loop. Dus niet eens direct op mijn omgeving, maar op mezelf, hoe ik zelf beweeg. Ik struikel dan veel eerder en ik bots veel eerder ergens tegenaan. Andersom, met bril op en hoortoestellen in, voel ik veel beter met mijn voeten op wat voor ondergrond ik loop en zie ik natuurlijk veel beter. Waardoor de kans op struikelen veel minder is en ik voorkom zo ook dat ik ergens tegen aan bots. Ik vind dat best tegenstrijdig. Of komt het, omdat zowel mijn gehoor als zicht allebei achteruitgaan en dat het daardoor moeilijker wordt om alert te blijven?

Ik heb ook nog een ander voorbeeld. Ook van afgelopen zomer. Ik heb er zelf eens goed opgelet en ik dacht ik ga dit onthouden, ik ga het even opschrijven. Dat heb ik dus gedaan en vandaar dat ik nu deze podcast kan maken. Wij fietsen altijd met spiegels. Ik heb twee spiegels, mijn man heeft ook één spiegel op zijn fiets. Zodat we achteropkomend verkeer makkelijker kunnen zien. Hoef je niet steeds om te keren, hoef je niet om te kijken. Je ziet het al in je spiegels als er verkeer aankomt. En met name ook als je de auto's niet hoort aankomen, als het elektrische auto's zijn. Of als het fietsen zijn die je ook niet kan horen. Dan kun je dat toch zien, dat ze achteropkomen. En dan gingen we wandelen en dan tijdens dat wandelen, dan wilde ik ineens ook weten wat er achter me gebeurde! Dus ik ging op zoek naar mijn spiegel, zo van ik weet ongeveer op welke hoogte die spiegels zitten, maar ja, daar zit natuurlijk helemaal geen spiegel als je loopt (ha). Het gekke is, mijn man had het ook wel, die herkende ook wel dat je, dat je dan gewend bent aan het achteruit kijken door die spiegel, dat je dus kan zien wat er achter je gebeurt. En dat je dat dus niet hebt tijdens het wandelen.

Nu heb ik hier thuis, heb ik wel zo'n spiegeltje, dat kan ik om mijn hand heen doen. Dat zit dan met klittenband vast en door mijn hand rechtop te houden en een beetje naast me te houden, kan ik zien welk verkeer er achter me aan komt. En nu is het vreemde, je zou denken dat ik zonder hoortoestellen dat spiegeltje heel erg zou missen, en dat is dus niet zo. Met hoortoestellen in en bril op, mis ik dus veel eerder dat spiegeltje. Ik ben dus veel alerter, veel waakzamer als ik dus die hoortoestellen in heb en die bril op heb! Dat is toch gek!!

Zonder hoortoestellen en bril ben ik ook veel trager. En ik let dus écht veel minder op! Het lijkt dus alsof door die verminderde werking van deze zintuigen, alles in mijn brein minder werkt. En dat ik ook in al mijn handelingen veel trager ben, langzamer.

En om te voorkomen dat ik altijd volledig afhankelijk ben van deze hulpmiddelen, ga ik nog steeds zonder hoortoestellen naar de sportschool. Ik hou tegenwoordig wel mijn bril op, zodat het zicht scherp genoeg blijft en ik niet misstap of mis grijp, tijdens de wandeling van en naar de sportschool en ook tijdens de sportlessen zelf niet. Dus die bril is al een ontzettend hulpmiddel, maar ik probeer dus nog zonder hoortoestellen alles wel te kunnen blijven volgen. Ik moet dus dan wel alert zijn, met echt, met bewuste aandacht dat ik dat ga doen. Als ik daar niet op let, tijdens dat wandelen naar de sportschool toe, dan kan ik me ook echt zo verstappen. Dat is al een paar keer gebeurd dat ik dan toch struikel over een stoepje die wat scheefligt. Dan heb ik dat dus niet gezien. En toch daag ik mezelf uit om niet altijd met hoortoestellen in te lopen. Mijn bril vind ik dan wel heel belangrijk, maar zonder hoortoestellen, dat lukt dus dan nog wel, als ik mezelf in ieder geval wel ..ehm.. bewust dus alert blijf.

En 's nachts in het donker liep ik op de camping van de caravan naar de wc toe. Daar liep ik zonder bril om te kijken of ik alert genoeg kon blijven, en om dan niet te struikelen en om goed van de caravan het trapje af te gaan en de rits open te doen, dat ik dat allemaal zonder bril deed. Maar dan moest ik wel ja, een beetje wakker worden, om dat ook goed voor mekaar te krijgen. En in huis loop ik altijd zonder bril in het donker en dan heb ik ook altijd mijn hoortoestellen uit omdat dat het nacht is, want die gaan 's avonds altijd uit. Maar thuis, kan ik ja, bijna met mijn ogen dicht lopen, want ik ben zo gewend aan deze omgeving. En ik doe het wel eens. Dat ik mijn ogen helemaal dicht hou, en dan probeer op de tast weer naar bed te komen. En dan ga ik er wel vanuit dat er helemaal niets op de grond ligt, dat er niks slingert en dat er geen slangen of spinnen zijn waar ik op kan trappen. En dat alle meubels gewoon op zijn vaste plek staan.

Maar 's nachts ben je natuurlijk moe, door de slaap, dus die alertheid die moet ik dan écht opzoeken! Dus ik kan pas eigenlijk uit bed gaan als ik toch een beetje meer wakker ben, want als dat niet zo is, dan ..ehm.. dan kukel ik écht zo om! Dan bots ik, struikel ik zelfs over de drempel heen. Dus ik moet altijd toch, als ik naar de wc ga (ha) 's nachts, dat ik dan toch zó wakker ben dat me dat gaat lukken. Want anders is die alertheid natuurlijk ver te zoeken, als ik te moe ben.

Ja, alertheid, ook daar kan ik dus iets over vertellen. En het vreemde is, dat ik minder alert ben als mijn zicht minder goed is en mijn gehoor minder goed is, terwijl het eigenlijk andersom zou moeten zijn. Zou ik echt alerter moeten zijn.

Dit was seizoen 9, aflevering 18: Alertheid. Van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne. En als je nog veel meer hierover wilt weten? Ik heb natuurlijk vaker verteld over lopen en volgens mij ook wel lopen in het donker. Je kunt zo eens kijken naar welke afleveringen ik allemaal al gemaakt heb en dan kun je de titel even zien. Even snel scannen in het kleine stukje wat ik erbij heb geschreven, waar de aflevering over gaat. En dan kun je nog even terugluisteren. In ieder geval dank je wel voor het luisteren naar deze aflevering en tot de volgende keer.

17 Roerloos

Wed, 10 Sep 2025 12:00:00 +0200

s Morgens vroeg op de camping. Alles is roerloos. Zo ervaar ik dat tenminste. Klopt dat wel? Roerloos is ook een vorm van stilte. Net als tijdloosheid ervaren. Stil de tijd.

(eigen foto van gehaakte windvanger die roerloos hangt)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons fascinerende zintuig 'evenwicht'. Dan gaat het over het fysieke evenwicht, maar ik heb het in deze podcast ook vaak over ons psychisch evenwicht - over mijn psychisch evenwicht. En zodoende deel ik ook af en toe gedachtes die bij me naar boven komen, wat ik ervaar en wat ik graag wil delen met jou. Dit is seizoen 9, aflevering 17: Roerloos.

Ik weet nog hoe het voelde. Het was 's morgens vroeg op de camping. Ik had geen hoortoestellen in. Ik had mijn bril niet op. En ik liep naar buiten. De caravan uit. De tent door. En dan sta je buiten op het gras. En iedereen slaapt nog. Tenminste, het lijkt erop dat iedereen slaapt. Niemand is er nog uit. Niemand is bij de tent bezig, loopt heen en weer. Ook alle kinderen zijn stil en slapen nog. D'r is geen enkele beweging zichtbaar bij dus de andere tenten.

Er is geen wind. De bladeren van de bomen en struiken die bewegen helemaal niet, alles hangt helemaal stil. En de windvangers die ik deze zomer gehaakt heb, die heb ik aan de luifel van de tent gehangen. En die hangen roerloos! Ik kijk omhoog en in de lucht is er geen wolkje te zien. Het is helemaal helder. Ik zie ook geen beweging in de lucht van vliegtuigen, van satellieten. Ik zie en hoor geen enkele vogel. En er zijn ook geen vliegende insecten. Ik zie alleen de spin, die roerloos midden in zijn web hangt. Ik ben de enige die beweegt. Door te kijken, door rond te kijken. Door een stapje vooruit of achteruit te doen.

En dan besef ik me, we bewegen keihard door het heelal. De aarde zelf draait met 1670 kilometer per uur om z'n as. En wij zitten op die aarde, dus we draaien daarin mee. De aarde draait ook wel altijd dezelfde kant op en ook altijd dezelfde kant om de zon. Want de aarde draait ook nog eens om de zon. En dat gebeurt met 107 duizend kilometer per uur. Om een voorstelling te maken, dat is 30 kilometer per seconde. En nog een stapje verder. Ons zonnestelsel waar wij toe behoren als aarde, draait ook nog eens met een snelheid van 220 kilometer per seconde, rond het centrum van de Melkweg. En dan praat je al over 792 duizend kilometer per uur. Het zijn getallen waar je je helemaal van gaat duizelen, ik tenminste wel!

En nog één stapje verder. Het hele zonnestelsel waar wij als aarde toe behoren, waarbij wij ook in die Melkweg zitten, die hele Melkweg, die beweegt ook nog eens door het hele universum! En dat is dan 580 kilometer per seconde. Dan praat je over 2,16 miljoen kilometer per uur. Dat is dus een ongelófelijke snelheid. Daar kunnen wij hier op aarde, ons nauwelijks een voorstelling van maken, terwijl het dus elk moment gebeurt! Elk moment zijn wij dus met die snelheid aan het bewegen! Ik heb geen idee welke kant op! Ik heb geen idee waar we naartoe gaan. Dus het is helemaal niet roerloos!

Het gekke is, dat we helemaal niets van die snelheid voelen. En dat komt, zo gek is het eigenlijk niet, omdat we een constante snelheid helemaal niet voelen, als we eenmaal constant bewegen dan, ja, daar worden we gewoon mee geboren. Je wordt geboren en dan ben je al op die aarde en dan beweeg je mee met die snelheid van de aarde. En dat is elke keer gewoon dezelfde snelheid. Er is geen versnelling van de aarde. En er is ook geen vertraging. Want een versnelling of een vertraging die zouden we zeker wel voelen! Dat heb je ook als je in een auto zit, als een auto optrekt dan voel je dat je dus vooruitgaat, als ie vertraagt dan voel je het remmen. Maar alles daar tussenin, die beweging, die snelheid, die constante snelheid, die voelen we niet.

En toch, ik stond op die camping, op de camping in alle vroegte, en ik heb daar die roerloosheid om me heen wel ervaren. Zo voelt het ook écht! Het leek wel alsof de hele wereld even stil stond! Dat ik de enige was die even bewoog op dat moment.

En dat doet me denken aan het boek wat ik heb geschreven over tinnitus, wat nog niet uit is, wat wel gaat komen. Hoofdstuk 15 in dat boek heeft de titel: 'Beleef de stilte' en een sub-hoofdstukje daarvan is: 'Vormen van stilte'. En de eerste vorm die ik dan noem is: De stilte kun je niet zien, ruiken, proeven of horen. Stilte is dan een toestand van bewegingsloosheid. Bewegingsloosheid is eigenlijk een ander woord voor roerloos.

In dat rijtje van die vormen van stilte, is er ook een andere vorm van stilte, namelijk die van: tijdloosheid. Tijdens de vakantie ben ik helemaal niet bezig met de klok. Ik volg dan ook helemaal geen nieuws. Dat vond ik ook heel fijn, ik wist eigenlijk helemaal niet wat er allemaal in de wereld gebeurde. En wat ik wel ervaarde was dat ik dorst had of trek in eten. En ik voelde me heel energiek in de ochtend. En ik was moe in de avond. En als we gingen fietsen, dan wist ik wel waar we naar toe gingen fietsen, maar vaak had ik geen enkel idee hoe laat het nou was! En dat gold ook eigenlijk elke keer als ik heerlijk zat te lezen in de schaduw van de boom. De kloktijd valt dan helemaal weg. En dan wist ik wel dat het ochtend was of middag of avond. Maar hoe laat nou precies? Ik had geen enkel idee.

En in dat boek, van die vormen van stilte, noem ik ook die tijdloosheid. Alleen, dan noem ik het al; we kunnen stilte ervaren op momenten dat we sprakeloos zijn of met de mond vol tanden staan of als je mond open valt van verbazing of ontroering. En dan ken je de uitspraak wel, 'daar zijn geen woorden voor'. Het gaat dan om momenten die intens beleefd worden. Bij het zien van schoonheid, het horen van muziek, bij verliefdheid of geboorte, bij de dood, tijdens een natuurramp. Het kan dan zelfs oorverdovend stil zijn.

En het volgende punt ga ik in op, dat tijdens die woordeloze en sprakeloze momenten dan lijkt het alsof de tijd stil staat. Of anders gezegd: er bestaat even geen besef van tijd. Je hoeft of kan niets denken, zeggen of horen. En zodra je dat wel doet, dan is er wel weer die kloktijd. Sprakeloze stilte zorgt voor tijdloosheid.

Maar ik heb dan op vakantie die tijdloosheid waarbij ik wel van alles aan het denken was, waarin ik van alles gezien heb, dat voelde ook tóch als tijdloosheid. Ook dat lekker lezen in een boek en me helemaal verliezen in zo'n verhaal, ook dat is voor mij die tijdloosheid. Want op dat moment valt voor mij de tijd weg, het is niet belangrijk, ben ik er niet mee bezig. Ik kijk niet op de klok. Ik voel op een gegeven moment dat ik trek heb om te eten. En dan klopt het meestal ook wel, dat het tijd is om te eten. Maar ik let er dus niet op.

Dus die tijdloosheid ervaar ik dan wel. Terwijl ik natuurlijk weet dat de tijd nóóit stilstaat, die gaat altijd maar door. Dan is het wel fijn als je ervaart dat een dag ontzettend lang duurt. Meestal hebben we dat de dag voorbijvliegt. Maar op vakantie heb ik dan die momenten ook dat een dag héél lang kan duren. Komt ook wel omdat het natuurlijk 's avonds langer licht is en je dus heel veel buiten bent. Maar die momenten vind ik dan ook heerlijk om mee te maken. Dat ja, de dag dat er bijna geen eind aan komt, gewoon heerlijk om gewoon te zijn waar je bent. En daarvan te genieten.

En dat doet me weer denken aan het liedje van Jacqueline Govaert, het liedje: Stil de tijd. Een klein stukje uit die tekst van haar lied:

Stil de tijd

Zo midden in het leven

Want hoe ik nu leef

Lijkt het of mijn lijf geschreven

Stil de tijd

Ja, de stilte ervaren, terwijl ik dus zelf nooit meer de stilte hoor! Door het altijd aanwezige geluid in mijn hoofd, kan ik nooit meer de stilte ervaren die betekent: afwezigheid van geluid. En toch heb ik de stilte dus wel gevonden. Zelfs in heleboel verschillende vormen. Onder andere die roerloosheid.

Je hebt geluisterd naar de podcast 'Evenwicht, je leven', seizoen 9, aflevering 17: Roerloos. Ik heb je even meegenomen in een klein stukje ja, beetje filosoferen over de stilte, roerloos zijn, over de tijd. Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer.

16 Knisperen

Wed, 03 Sep 2025 12:00:00 +0200

Het horen van allerlei geluiden is niet meer vanzelfsprekend als je gehoorverlies hebt. Als je dan hoortoestellen gaat dragen, is er een ware geluidenontdekkingsreis. Ook ontdek hoe luid de omgeving is. Ineens hoor ik iets knisperen. Wat is dat eigenlijk, knisperen?

(eigen foto van lang geleden, winters tafereel, knisperende sneeuw)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast van Paula Hijne. En ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' en ook over alles wat mij uit evenwicht brengt of juist weer in evenwicht terugbrengt. En dan heb ik het ook met name over het gehoorverlies en de tinnitus, beperkingen waar ik ook mee te maken heb. Dit is seizoen 9, aflevering 16: Knisperen.

In 2019 kreeg ik mijn hoortoestellen. Dat was eigenlijk de 2e keer, want de allereerste keer kreeg ik in 2006. Dat is toen helemaal misgegaan. Daardoor kreeg ik de aanvallen van draaiduizeligheid, wat uiteindelijk de ziekte van Ménière is geworden. Toen heb ik geen hoortoestellen daarna meer gedragen. Maar in 2019 ben ik dan toch met hoortoestellen begonnen, omdat het gehoorverlies zó veel werd, dat door de kno-arts het advies werd gegeven: begin aan hoortoestellen, want dat zorgt ervoor dat je veel minder energieverlies tijdens het spraakverstaan hebt. Dat heb ik toen heel langzaam opgebouwd. Maar wat nog meer opviel is dat wat ik toen hoorde, met die hoortoestellen in, dat er zó veel geluid om ons heen is. Het was écht voor mij een soort geluiden-ontdekkingsreis. Ik heb een aantal van die dingen opgeschreven. Dan ging het over ..ehm.. dat ik allerlei opmerkingen heb gemaakt over wat ik nou allemaal hoor en hoe ik dat dan hoor.

Tjonge wat hebben de mensen harde stemmen.

Hmmm mijn eigen stem klinkt alsof ik in een ton zit, het is zó hol!

Ik schrik van de piep van de magnetron.

Wat een ongelofelijk hard geluid maakt de waterkoker. Ik loop liever even weg, want het doet pijn aan mijn oren.

De wc doortrekken! Ik probeer zo snel mogelijk de wc uit te vluchten. Dat kletterende water, au au!

Het ritselen van de krant. Dat is een nieuw geluid, ik heb dat nog nooit eerder gehoord.

Wat hoor ik toch? Het blijkt de klok te zijn, aan de muur.

Hmm zijn dat rollende containers buiten?

Logeervogel. Hij blijft maar kwebbelen, pfff dat deed hij anders nooit.

De vulpen krast op het papier!

Hè, dat is gek, de toetsen van de computer die maken geluid!

Oh, wat zorgt de harde wind langs mijn oren voor een onaangenaam geluid!

Wat zijn er een boel vogels in het bos, ik hoor ze van alle kanten!

Dat verkeer buiten, daar word je moe van zeg! Wat zijn dat veel verschillende tonen!

In 2019 heb ik een hoor-dagboek bijgehouden en daar heb ik allemaal dit soort opmerkingen in opgenomen. Het ging met name ook over hoe het gehoorverlies was, maar ook hoe de tinnitus was op dat moment. D'r waren heel veel geluiden die mij ineens opvielen. Heel veel geluiden die me opvielen, die ik nooit in mijn leven eerder heb gehoord. Of wat dan zó lang geleden is, dat ik dat eigenlijk vergeten was. Dat is zó bijzonder om ineens al die geluiden te horen, maar ook om te horen hoeveel geluid er is.

Ja, en wat is dan geluid? Ik heb het daar wel eerder over gehad. Geluid zijn trillingen in de lucht, die door gezonde oren zijn waar te nemen. Geluid is hoorbaar wanneer de trillingen elkaar voldoende snel opvolgen en de geluidsbron de mogelijkheid heeft uiteindelijk voldoende geluidsenergie aan het oor heeft af te geven. Een andere definitie van geluid is: de trilling in het frequentiebereik dat door het gehoor kan worden waargenomen. Dat staat in het audiologie-boek. Dat is een hele korte samenvatting van wat geluid is.

En geluiden horen we via onze oren. Maar geluid kunnen we ook in ons hele lijf voelen zoals in de muziek, de bastonen en de drum. Want ons lijf is namelijk één grote klankkast met allerlei holtes. In het hoofd en in de borst en in de buik. Ons lijf bestaat voor een groot deel uit water. En geluiden, trillingen en vibraties die worden zo door het hele lichaam geleid. Ik heb het dan over het geluid wat we opvangen met onze oren.

Ik heb deze aflevering genoemd: knisperen. En wat is knisperen dan? Knisperen, ik vind dat een fascinerend woord. Ik vind dat een, ja misschien wel een grappig woord. Knisperen dat betekent... dat is een zacht knetterend of krakend geluid. Dat wordt vaak veroorzaakt door iets dat droog is of iets wat afbreekt. Dat is bijvoorbeeld als je over de verse sneeuw heen loopt, dan kraakt dat, maar dat kun je bijna knisperen noemen. Want echt kraken is het ook niet, het is meer echt een soort knisperen, ja... daar is het woord ook voor bedoeld.

In de zomer is het juist als er heel veel droog gras is, met name ook in de duinen, daar heb je allemaal van dat hele stugge gras en als dat dan helemaal verdroogd is en je gaat daarop lopen, dan hoor je het knisperen. Kan ook zijn een plastic zakje wat je helemaal aan het verfrommelen bent of wat je open maakt, dat kan ook knisperen. Maak je het niet stuk, maar dat is wel droog en het is een soort ja, zacht geluid wat -als je het over plastic zakjes hebt- kan het ook juist een heel onaangenaam geluid zijn, omdat het knisperen dan heel luid is, heel hard is.

Knisperen is dan dus knetteren en kraken. Maar ik vind knetteren en kraken vind ik net een beetje ..ehm.. een luider geluid dan knisperen. Knisperen is een wat zachter geluid. Dan kan je het ook hebben over ritselen. Maar ik vind ritselen iets heel anders dan knisperen. Het ritselen van de bomen als je alle blaadjes heen en weer hoort gaan, als de wind er doorheen gaat, dat is het ritselen van de bomen. Dat vind ik geen knisperen. Knisperen is een beetje krokanter of zo. Ik weet niet hoe ik het anders moet uitleggen.

Nou kun je ook een knisperend geluid horen in je oor. En dat kan komen door problemen met de buis van Eustachius. De buis van Eustachius, die zit in het middenoor en die heeft een verbinding met de neus- en keelholte en als dat niet goed functioneert kan dan knisperend, hoorbaar iets zijn wat je dan dus hoort in je oren. Dan kan het zijn dat die buis van Eustachius niet goed opent, dat daar een soort druk op komt. En om dat weer weg te krijgen, als je dat zelf wilt doen, dan kun je je oren klaren. Dan kun je je neus snuiten door eerst je neus dicht te knijpen en dan doen alsof je snuit. Moet je ook je mond dicht houden en dan even doen alsof je snuit en dan gaan die trommelvliezen, die ploppen weer open. Die gaan natuurlijk niet echt open, maar die buis van Eustachius die opent zich dan eigenlijk. Dat is wat er gebeurt. En dan kan het zo zijn dat het knisperen weer weg is. Blijft het knisperen? Dan is het -denk ik- wel handig om naar de arts te gaan, om te kijken wat daaraan gedaan kan worden. Want als je altijd het knisperen hoort, of die druk op je oor zo voelt, dan is dat onaangenaam. Dan kun je er beter iets aan laten doen.

De buis van Eustachius kan ook dicht gaan als je heel erg verkouden bent en dat is wat ik ja, geregeld wel ken. Dat is dan zo'n dof gevoel, dan hoor ik ook bijna helemaal niets meer, en dan is ook die buis van Eustachius.. omdat de neus verstopt zit, is ook het gehoor... werkt dan minder goed. Maar ja, als het weer over is, is er ook weer niets aan de hand.

Dat knisperende geluid kan ook komen als er oorsmeer in je oor zit, dat zit in het buitenoor. En dat oorsmeer kan zich zo ophopen voor het trommelvlies, zodat het trommelvlies niet meer goed kan bewegen. Het irriteert misschien het trommelvlies ook wel, helemaal als het er een beetje tegenaan komt. En dat kan ook een knisperend geluid opleveren.

En wat ook kan is dat de tinnitus die je hoort, dat dat gaat knisperen. Dat het geluid een knisperend geluid is. Knisperen is ook wel een woord, een onomatopee, oftewel een klanknabootsing, want knisperen lijkt een beetje alsof het een onomatopee is. Er zijn nog meer woorden die een klanknabootsing zijn, zoals ..ehm.. een gil, een sis, zoef, floep, klets, au, hik, tsjilp, kwek, miauw, klok, slok, plons, gak, bam, bons.

Ja, ik doe natuurlijk al een beetje zoals het geluid klinkt, maar dit zijn ook gewoon woorden die je dus kan opschrijven. Het is écht een klanknabootsing. En knisperen kan daar wel tussen passen, zo'n klanknabootsing.

Er zijn ook vogels die hebben hun naam te danken aan het geluid wat ze maken. Zo heb je de koekoek en de tjiftjaf, de kievit, de oehoe, de grutto, de tureluur. Moet je maar eens goed gaan luisteren naar als je meerdere grutto's hoort, dan hoor je de hele tijd ‘grutto, grutto, grutto!’ Dat is écht heel grappig om te horen. Dan vind ik het wel weer gek dat een duif, een duif zegt altijd roekoe, dan zou je denken dat je een duif eigenlijk ‘roekoe’ moet noemen. Het geldt dus niet voor alle vogelnamen dat dat meteen de klanknabootsing is. Want dan zou een duif dus roekoe heten.

Maar zo'n klanknabootsing is ook dat knisperen. En wanneer hoor ik het knisperen? Nou, ik heb nu nieuwe hoortoestellen en met die nieuwe hoortoestellen daar zit het microfoontje op een andere plek dan bij mijn andere hoortoestellen. En nu is het zo dat ik mijn haren heel vaak over dat hoortoestel hoor wrijven. En helemaal met natte haren en als dat dan natte haren zijn, dan is het ook echt een beetje een knisperend geluid. Wanneer ik het ook hoor knisperen is als ik m'n nek draai. Als ik mijn nek horizontaal heen en weer beweeg, dan wil het nog wel eens dat het een beetje aan het kraken is, maar omdat het toch een zacht geluid is, noem ik het knisperen.

En dan heb je het ook vaak over krakende chips. Maar als ik chips eet zonder dat ik mijn hoortoestellen in heb, dan is het geen kraken meer, maar dan wordt het chips eten wordt knisperen. Ik heb het ook bij bepaalde nootjes. Bij zonnebloempitten, als ik die eet. Dan is dat een...

15 Koud douchen

Wed, 27 Aug 2025 12:00:00 +0200

Na de warme douche vind ik het heerlijk om daarna even onder de koude douche te staan. De tinnitus wordt er niet meer of minder van, dus ik ga nog steeds te stralen onder de douche. Maar hoe douche ik veilig? Zonder uit te glijden over de vloer?

(eigen foto: handgreep in onze douche)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast van Paula Hijne. Deze podcast gaat over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Het gaat over ons fysieke evenwicht, het gaat ook over wat mij uit evenwicht brengt of wat mij in evenwicht houdt en dat kan zowel fysiek als psychisch zijn. Dus vandaar evenwicht in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 9, aflevering 15: Koud douchen.

Als je mij al heel lang volgt, dan weet je misschien ook wel een keer dat ik heb gesproken over douchen. Seizoen 6, aflevering 8 'Douchen'. Toen sprak ik over hoe lekker het douchen is in relatie tot tinnitus. Want de tinnitus die werd eerst overstemd door de luide douchestralen. En dan was het in mijn hoofd even helemaal stil. Dat is nu niet meer zo. Ik heb steeds meer gehoorverlies gekregen en die harde geluiden van het water worden dus niet meer helemaal overstemd door de tinnitus. Dus die tinnitus die hoor ik ook, als ik die harde stralen, als ik dat water, hoor kletteren langs mijn oren, dan hoor ik daar de tinnitus bovenuit. En toch sta ik nog steeds te stralen onder de douche. Want dat was toen de aanleiding van die aflevering. Dat ging over dat tinnitus zo fijn overstemd kan worden door het douchen. En nu het bij mij niet meer het geval is, die over, ...dat overstemmen, helpt het mij toch nog enorm om heerlijk onder de douche te staan, omdat je gewoon lekker kan ontspannen!

En deze aflevering gaat over het koud douchen. Daar bedoel ik eigenlijk mee het douchen met koud water. En het liefst doe ik dat na de warme douche en dat vind ik dan heel fijn. Dat voelt enorm fris! En dan, tijdens het warme douchen, dan kijk ik al uit naar het koude water wat ik erna nog ga krijgen. En wat ik daarna voel over mijn hele lijf, brrrr! Zo lekker!

Koud douchen blijkt ook heel goed te zijn voor het immuunsysteem. Het immuunsysteem krijgt dan een soort boost. Dat wordt even extra aangezet om te helpen je lichaam met allerlei stoffen die in je lijf zitten die niet goed zijn, om die dan weer te verwijderen.

En met het schrijven van het boek over tinnitus, heb ik gekeken naar allerlei oorzaken en toen kwam ik uit bij de Ayurveda. De Ayurveda die geeft bepaalde oorzaken voor tinnitus aan. In die Ayurvedische geneeswijze benoemen ze andere oorzaken voor tinnitus dan die in de reguliere gezondheidszorg worden benoemd. Dan gaat het over overbelaste zenuwen, altijd maar praten, overmatig sporten, te veel achter de computer werken of tv kijken, slechte spijsvertering, te veel diëten, te vaak blootstelling aan kou, te veel zwemmen en duiken, geluidsoverlast.

Nou, die laatste, geluidsoverlast, dat is er eentje die ook in de reguliere gezondheidszorg wordt genoemd. Overbelaste zenuwen, als het gaat over stressreacties in je lijf, dan past het ook wel bij de reguliere gezondheidszorg. Maar te vaak blootstelling aan kou! Dat is wel een rare! Vind ik vreemd. Hoeveel is dan te vaak, vraag ik me af? Is dat 3x in de week? En dan alleen een paar minuten na die warme douche, als ik op de sportschool heb gedoucht. Of bedoelen ze daar dat het elke dag is en dat het een groot deel van de dag is dat je in de kou bent? Terwijl ze juist eigenlijk zeggen de temperatuur in huis, 20, 21 graden, als je dat nou terugzet naar 18, 19 graden dan zou dat ook heel goed zijn voor je lijf! Of is dat dan toch te koud? En dan vraag ik me af: hebben dan de mensen in Scandinavische landen dan veel vaker tinnitus? Als het gaat dus over te vaak blootstelling aan kou?

En sinds een paar jaar ben ik gewend aan koud douchen. Na die warme douche dus. Dat is ooit begonnen op de sportschool en dat was meer een beetje een uitdaging met de andere dames na de groepsles. Dat we dan, nou ja, allemaal gingen douchen en dat we op een gegeven moment hadden, we konden de douche -er was een thermostaatkraan- konden we ook op koud zetten, dat we dan de uitdaging hadden om daarna dus even koud af te douchen. En dat was in het begin natuurlijk, ja een beetje gillen en ..ehm.. van dat zijn we helemaal niet gewend dus ..ehm..... Maar naarmate je dat vaker doet, ga je... gaat je lichaam eraan wennen, ga je er zelf aan wennen en nu is het gewoon een gewoonte geworden!

En het koude douchen doe ik dus na de warme douche. Behalve als het 's avonds laat is en het is juist koud, dan wil ik de warmte vasthouden, dus dan ga ik niet koud douchen. En ook als ik me niet helemaal lekker voel, als ik verkouden ben of verkouden dreig te worden, dan wil ik die koude douche nog wel eens overslaan. Misschien zou het dan juist beter zijn, maar dan vind ik het niet prettig. Dus dan doe ik het niet. Maar de andere momenten wel. Ik merk dan geen verschil in de luidheid van de tinnitus. Het wordt er niet meer door, maar het wordt er ook niet minder door. Dan heb ik al zo van ja, dat koude douchen hoef ik dus niet meer of minder te gaan doen, toch?

Ik hou ervan om me wel lekker warm te voelen, aangenaam warm. Maar dan niet dus door de zon, zoals in de zomer. Dan is het me vaak veel te warm, daar kan ik eigenlijk helemaal niet zo goed tegen. En ook de hittebuien die ik nog steeds heb als gevolg van de overgang, in de overgang had ik ze heel vaak. En die blijf ik nog steeds houden, die hittebuien. En ik denk dat ik die ook nog heel lang blijf houden, want mijn moeder had het ook nog steeds, zelfs toen ze al 80 was, had zij het af en toe zó ontzettend heet en dan begon ze helemaal te zweten. Nou dat is wat ik ook nu nog steeds herken bij mezelf.

En ik houd er dus tegenwoordig van om na de warme douche toch ook koud te douchen.Tijdens zo'n hittebui dan doe ik mijn kleding allemaal zo veel mogelijk af. Ik heb vaak laagjes kleding aan, zodat het al koel is. En anders stap ik even naar buiten. Helemaal in de winter is het dan ook heel fijn om dan even buiten te staan, want dan is het ook wat koeler dus dan zoek ik ook de kou op. Vind ik toch wel prettiger om mee om te gaan.

Maar even terugkomen op dat douchen. Dat douchen, hoe doe ik dat veilig? Ik wil namelijk niet uitglijden. En de kans op uitglijden is groot tijdens het douchen, omdat dan de vloer vaak te glad is. Onder andere op de sportschool doe ik dan slippers aan en die slippers helpen mij om dan niet uit te glijden, onder de douche - of als ik wegloop uit de douche. En thuis hebben we daar ook veranderingen in aangebracht. Dat hebben we al vanaf 2006, toen hebben we de badkamer verbouwd en dat was vlak na de eerste aanval van draaiduizeligheid die ik had gehad. Die dus zo heftig was, dat toen we bezig waren met de indeling van de badkamer, dat ik toen al heb aangegeven: ik wil graag een vast zitje in de douche hebben -een soort klapstoeltje is dat dan én een handgreep aan de muur. Dan wordt het makkelijker om na een aanval toch te douchen en dat niet iemand mij steeds moet vasthouden, omdat ik de neiging heb om om te vallen, want dan kan ik mezelf vasthouden, of dus zo nodig dan dat ik ga zitten. En nu tijdens die wiebeldagen vind ik dat ook heel fijn. Ik wil nog wel eens gaan douchen met mijn ogen dicht en dan vind ik het heel fijn om die handgreep vast te houden, want dan weet ik ook dat ik ..ehm.. niet omval, want ik heb gewoon die steun dan. We hebben ook in onze badkamer een goede vloer. Die niet zo glad wordt. Een beetje een stroeve vloer en dat is wel heel prettig. Dan hoef ik niet per se slippers aan thuis als ik onder de douche ga.

Op vakantie is het natuurlijk heel wat anders. Als wij op vakantie gaan naar de camping, dan heb je daar het sanitair en vaak heb ik mijn slippers dan ook mee, omdat ik niet weet wat voor een vloer daar op de grond ligt. En dan is het heel prettig om met die slippers dan de douche in te stappen, dan voorkom ik gewoon dat ik uitglij. We gaan nu naar een camping met privé-sanitair. Daar wil ik eigenlijk mijn slippers niet aan doen, want ja het is gewoon van jezelf op dat moment. Maar ik heb dan wel een badmat mee en die badmat zorgt er dan toch voor dat ik daar aangenaam opsta, maar dus ook ..ehm.. een hele kleine kans, of eigenlijk géén kans heb dat ik zomaar uitglij.

In die tussendoor-vakanties die wij hebben, gaan we nog wel eens naar een Bed & Breakfast en daar heb je natuurlijk ook allerlei verschillende soorten badkamers, verschillende soorten douchecabines. En ook daar komen we af en toe echt zo'n gladde vloer tegen. En ik heb niet altijd mijn slippers mee die ik onder de douche mee aan kan. En als er dan een gladde vloer is, dan vraag ik altijd of zij een badmat hebben. Als zij die niet zelf hebben, dan willen ze nog wel eens dat ze dat dan voor mij gaan aanschaffen. En dan zeggen ze ook, als ze die dan goed desinfecteren, dan kunnen ze die ook vaker gebruiken als er nog iemand daarmee zit. Want vaak hebben ze niet eens daarover nagedacht dat dat wel eens te glad kan zijn. Maar dan geef ik het zelf dus aan. Want ik wil veilig kunnen douchen.

En tijdens het douchen, en dan gaat het weer echt over dat evenwicht, dan mijn haar wassen, doe ik niet door mijn hoofd helemaal achterover te kantelen. Want als ik mijn hoofd achterover kantel dan wil ik nog wel eens wat draaierig worden. Dus ik sta het liefst gewoon rechtop mijn haren te wassen en dat doe ik ook met het afdrogen van mijn haren. Dan ga ik ook niet te ver achterover en dat helpt enorm, dat je dan dus minder snel draaierig wordt en niet zomaar omvalt. Dus zo zijn er verschillende mogelijkheden dat als je veilig wilt douchen, dat je daar zelf een heleboel aan kan doen, als je daar maar alert op bent. Als je maar weet dat je er zelf iets aan kan doen om stevig te blijven staan en niet uit te glijden in de douche.

En ben jij ook van pla...

14 Lanterfanten

Wed, 20 Aug 2025 12:00:00 +0200

Ik ben graag lui en toch ben ik altijd bezig met iets. Dus, hoe doe je dat eigenlijk, lanterfanten?

(foto: Roel Hijne, aan het strand in Zeeland)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En ook dit keer weer is het in die breedste zin. Je luistert naar Paula Hijne, auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En er valt nog veel meer te vertellen over dat fascinerende zintuig en ook over al die psychische ervaringen als je het hebt over het psychisch evenwicht. Dit is seizoen 9, aflevering 14: Lanterfanten.

De vorige aflevering ging het over die luie oren. En dat woordje 'lui' dat vind ik wel een apart woord, want ik zeg wel eens ik ben heel graag lui. Ik doe heel graag helemaal niets. En dan hoor ik mijn man al lachen op de achtergrond, want die heeft echt zo van: jij en niets doen, dat kan helemaal niet! Maar zo kwam ik ook op dat woord lanterfanten. En tijdens de vakantie dan is het eigenlijk het ultieme moment om vaak te lanterfanten. Maar, wat is lanterfanten dan precies? Ik was er eigenlijk wel nieuwsgierig naar. Dus ik ben op zoek gegaan, van wat wordt er nou gezegd over lanterfanten?

Nou, lanterfanten dat is een Nederlands woord en ja dat betekent eigenlijk luieren, rondhangen, niets doen. Andere woorden ervoor zijn: lummelen en niksen, dat is eigenlijk hetzelfde als niets doen hè. Rondslenteren. Het grappige is dat al deze woorden, dat zijn eigenlijk werkwoorden. En ik heb al een keer eerder een podcast gemaakt over niets doen, seizoen 6, aflevering 14. En dat niets doen dat ging over het feit dat het ook een werkwoord is en dat niets doen, niet bestaat. Want je doet altijd wel iets! Als jij rustig zit en helemaal niks met je handen doet, niks met je gedachten doet, dan ben je nog steeds iets aan het doen en dat is namelijk zitten, kijken, luisteren, ruiken. Je doet altijd namelijk iets.

Het woord lanterfanten dat is ja, een soort synoniem voor al die woorden waarin het niet helemaal duidelijk is wat je nou precies aan het doen bent. Ze zeggen het ook wel: het is een vorm van tijdverdrijf zonder specifiek doel. En dan is het zo dat je bij lanterfanten, dat kun je op een positieve manier zien. Dat is een manier van ontspannen. Waarbij je ook je geest de vrije loop laat. Maar je kunt het ook helemaal negatief zien en dat is dan die luiheid of tijdsverspilling. En dat zien zij dan negatief. Nou vind ik lui zijn helemaal geen negatief woord. Tenzij je natuurlijk hebt afgesproken om allerlei dingen te doen en je doet het vervolgens niet, dan kan je zeggen van: dan ben je lui, want je neemt niet je verantwoordelijkheid.

Maar lui zijn zélf, luieren, het vermijden van inspanning, vind ik helemaal niet zo heel erg. En met name op vakantie is dat natuurlijk helemaal het moment ervoor om dat lekker te doen. En waarschijnlijk is het voor heel veel mensen eigenlijk ook noodzakelijk om lekker te luieren, om even helemaal niets te doen.

Ik zie luieren dan niet dus als tijdsverspilling, maar meer als een vorm van de dingen even heel anders doen dan je anders deed. Niet haastig, van alles doen, ..ehm.. werken - en lanterfanten kan dan een hele bewuste keuze zijn. Als je dat weer negatief ziet, kan het een teken van verveling zijn of een gebrek aan motivatie. Maar je kan het ook zien op die positieve manier, dat als je je geest de vrije loop laat, dat je dan ook de creativiteit kan stimuleren. En dat ken ik ook zeker wel, want op het moment dat ik heerlijk ontspannen sta, bijvoorbeeld onder de douche of tijdens het wandelen, waarbij ik niet in m'n hoofd bezig ben met de boodschappen die ik moet gaan halen, maar gewoon heerlijk om me heen aan het kijken ben, dan komen ineens die, die ideeën naar boven. Dan plopt het opeens op. Die creativiteit stimuleren dat zit daar zeker bij in. En dan zou je kunnen zeggen dat het lanterfanten ook écht nodig is om dan dus dan ja, op die goeie ideeën te kunnen komen. Zonder dat je het afdwingt. Want je kunt ook zeggen: ik ga nu lanterfanten, want ik moet een nieuw idee hebben. Zo werkt het ook weer niet. Maar juist als je het even helemaal los laat, dan plopt dat ineens op!

Dan is lanterfanten een methode om te onthaasten. Of zoals je ook wel eens leest, dat is de kunst van het ont-moeten. Met een streepje ertussen: ont-moeten. Niet meer moeten. En lanterfanten, dat komt al sinds de 16e eeuw in Nederland voor, dat woord. Want dat komt van lanterfan. Dat betekent dan wel een lui persoon. En het komt van een heel oud werkwoord: lanteren. Dat betekent leeglopen en dat komt uit het Frans. En het is eigenlijk weer een synoniem voor het verspillen van tijd óf iemand voor de gek houden. Die vind ik dan wel weer grappig, iemand voor de gek houden. Dat doet me niet denken aan, als ik aan lanterfanten denk, doet me dat niet meteen associëren met iemand voor de gek houden, maar oké.

Tijdens de vakantie dan is lanterfanten, iets, ja dat is helemaal de.. de.. de manier om de vakantie door te brengen. Er zijn mensen die ontzettend actief zijn op vakantie, heel veel dingen doen. Mogen zij weten, maar als ik op vakantie ga dan wil ik eigenlijk het liefst de hele dag lanterfanten. En wat houdt dat lanterfanten dan allemaal in? Dan doe ik allemaal dingen die ik op dat moment gewoon graag wil doen! Dus ik ben zelf ook actief, maar dan op een hele rustige manier. Dat kan dus een boek lezen zijn. Of aan het haken. Tekenen. Schrijven. Gewoon lekker schrijven met de pen zonder daar per se een opdracht... aan een opdracht te moeten voldoen. En dan zijn dat soort dingen die ik op dat moment bedenk, zonder dat iemand dat mij oplegt dat ik dat zou moeten doen of zo. Dat vind ik ook een vorm van lanterfanten.

Wat we ook wel in de vakantie doen is slenteren over de markt. Nou kan rondslenteren betekenen dat je heel langzaam loopt en dat het doelloos is. Nou vind ik slenteren over de markt, dat is voor mij niet doelloos. Ik vind het leuk om op een markt rond te lopen en daar rond te struinen om te kijken wat er allemaal te zien is. Alleen het slenteren, dat langzaam lopen, dat is niet eenvoudig. En dan kom ik even op dat hele evenwichtsgebeuren. Want tijdens slenteren over de markt, als het dan ook druk is, dan kan ik niet goed voor me uit kijken. Dan kan ik ook niet goed zelf de ondergrond zien. En dan wil het nog wel eens zijn dat ik heel makkelijk struikel. Omdat daar toch weer een stoepje is of een ..ehm.. scheefliggende tegel wat ik dan allemaal nét niet kan zien, omdat er allemaal mensen lopen. Het kost me dan ook veel meer moeite om me staande te houden, tijdens het lopen. Want je loopt heel langzaam en dat langzame lopen is voor mij veel moeilijker dan flink dóór stappen.

Als ik zelf aan het wandelen ben, heb ik best een hoog wandeltempo en dat is ook wel om me goed in evenwicht te houden. Dus langzaam lopen is juist veel moeilijker. Dan sta je langer op één been, ik weet niet precies hoe dat is. Je bent ook niet gespitst op het lopen zelf, omdat je veel meer aan het kijken bent naar wat je allemaal kan zien om je heen en vooral op zo'n markt, bij al die marktkraampjes en zo. En dat betekent, ook tijdens dat rondslenteren, dat ik eerder ergens tegenaan kan botsen. Dat kan dan dus de marktkraam zijn, spulletjes die daar staan of tegen iemand aan botsen. Dus dat betekent dat ik extra alert moet zijn op mijn omgeving. Op al die mensen die om me heen zijn, maar ook alle dingen die daar zijn.

Ik moet ook goed rekening houden met mijn tas. De tas die ik draag, waar draag ik die? Doe ik die op mijn rug of over mijn arm heen, lang hengsel dat ie aan mijn zij hangt. Die hou ik dan bij me, maar daar moet ik heel erg mee oppassen dat ik daar niet mee ga zwieren of dat ik daar dan ergens mee aan stoot. Dat slenteren over de markt vind ik heel leuk om te doen en tegelijkertijd kost het ook veel energie om dat goed te doen. Om niet te vallen en niet te struikelen.

Wat wij tijdens de vakantie ook doen, is dat we onderweg met het fietsen -we fietsen heel veel- dat we onderweg ergens afstappen en dan heb ik altijd een zitmatje mee. En ik neem ook tegenwoordig een groot kleed mee, een picknickkleed. Als het prettig is kunnen we daarop gaan zitten. ..Ehm.. een natte ondergrond of dat het wat vies is en dan kun je toch veilig zitten. Ik vind het ook een prettig idee dat we zo'n kleed mee hebben. Waar we het picknickkleed ook voor kunnen gebruiken is, als het ineens ontzettend begint te stortregenen en we kunnen geen schuilplaats vinden en je bent ook je regenkleding vergeten, dan kun je dus dat picknickkleed over je heen hangen en dan kun je toch nog droog blijven. Dus hij is voor meerdere doeleinden geschikt. Je zou er zelfs ook wat in kunnen doen en kunnen dragen om iets groots mee te nemen. Nou hebben we dat nog nooit gedaan, dat bedenk ik nu ter plekke, maar dat zou kunnen.

Als ik aan vakantie denk is wat ik niet fijn vind, dat is in de warmte, als het heel heet is, om dan buiten te zijn. Want ik ben niet graag in de volle zon, in de zomer. Ik zoek dan ook het liefst de schaduw op en liefst de schaduw van de bomen. Dat is de allerfijnste schaduw die er is. En als we dan die schaduw hebben gevonden -of het nou op de camping is, naast onze tent en caravan of onderweg waar we ergens in de schaduw kunnen zijn, kunnen zitten, waar we iets kunnen drinken of waar we gewoon gezellig even met zijn tweeën rustig kunnen zitten- dat zijn dat allemaal momenten waarop ik kan lanterfanten!

Lanterfanten. Ja. De manier van ontspannen en ik zie dat dan ook als een heel positief woord, en ook al ben ik ergens heel graag heel lui, doe ik liever niets, is het tegelijk ook dat ik dat niet kan! Dan pak ik toch graag een boek, iets om te lezen of om het gesprek aan te gaan, rustig iets te snoepen, iets lekkers, fruit. Om me heen kijken, vogels kijken. Vogels kijken, eigenlijk is dat ook een mooie vorm van lanterfanten! Je hebt dan we...

13 Dan krijg je luie oren

Wed, 13 Aug 2025 12:00:00 +0200

Kun je je oren teveel verwennen? En krijg je luie oren als je hoortoestellen gaat dragen? Gehoorverlies kost altijd energie, helemaal als je wilt spraakverstaan. Maar worden je oren dan lui als je daar versterking bij gebruikt?

(foto Pexels, Mike Bird)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Deze podcast is de enige podcast die gaat over ons zintuig 'evenwicht'. Ons fysieke evenwicht. En daarnaast ook alle andere ervaringen die ik op doe rondom dat evenwicht en eigenlijk ook de andere beperkingen die ik heb, als het gaat over gehoorverlies en tinnitus, en daar deel ik ook graag over in deze podcast. Dit is seizoen 9, aflevering 13: Dan krijg je luie oren.

Dan krijg je luie oren. Ik ga daar straks op in,want ik ga eerst even iets vertellen over het blog wat ik gelezen heb van PlanPlan adviesbureau. Die geeft allerlei oplossingen rondom het horen als het spraakverstaan niet meer vanzelfsprekend is. En de titel van dat blog was: Kun je je oren te veel verwennen?

En ik las die titel, 'Kun je je oren te veel verwennen?' en dan doet me dat denken aan ..ehm.. zouden ze dan bedoelen om je oren te masseren of zo? Of bedoelen ze daarmee dat je naar hele fijne muziek de hele tijd aan het luisteren bent of zo? Want dat zou ik denken bij ‘verwennen’. Maar daar ging het niet over. Het ging over een man waarbij het niet meer vanzelfsprekend is dat ie kan spraakverstaan, helemaal niet op zijn werk terwijl hij heel veel moet luisteren. Dus hij verloor heel veel energie aan het luisteren. Hij had dan wel naast zijn hoortoestellen een extra hoorhulpmiddel, maar dat voorkwam niet dat energieverlies. PlanPlan adviesbureau is toen ingeschakeld en ze hebben toen een heel systeem bedacht wat hij kan gebruiken om aangenamer te luisteren in gezelschap, bij vergaderingen en dergelijke.

En dan gaat het ook over vergoedingen en zo. En toen ze daarmee bezig waren had de audioloog als opmerking:’ is het wel verstandig om zo'n systeem in te zetten? Want tijdens het werk kan hij dan beter verstaan, maar verstaat hij 's avonds een stuk slechter, want dan heeft hij die apparatuur niet. Dan valt dat toch juist tegen?’ Dat is een rare opmerking van de audioloog, vind ik!

Energie verliezen overdag door ingespannen luisteren, dat haal je namelijk helemaal niet in. 's Avonds heb je dan totaal geen energie meer over om ook maar iets te doen! En door dat systeem -dat geluidssysteem met al die microfoontjes, door dat in te zetten tijdens al die vergaderingen, hou je juist energie over om ook 's avonds nog iets te doen. En meestal zijn dat 's avonds toch wel rustige dingen in je eigen huis. Maar mocht deze persoon toch nog naar een vergadering moeten, dan lukt dat ook, omdat hij die energie nog over heeft.

En ik heb daarop gereageerd, op dat blog wat ik las op LinkedIn, want hoe zit dat dan precies? Ik heb toen gereageerd met wat ik heb meegemaakt. Dat een kennis waar ik mee aan het praten was, die kreeg als advies om geen hoortoestellen te nemen, want het was maar ongeveer zo'n 35 decibel verlies, dat is net de grens of je wel of niet hoortoestellen zou kunnen nemen. Alleen die had écht wel veel moeite met spraakverstaan. Maar het advies was: neem geen hoortoestellen, want dan worden je oren lui. En dat vond ik zó gek! Want je oren zijn gewoon een mechaniekje. Het is geen spier die je kunt trainen! En door meer inspanning om spraak te verstaan, gaat het mechaniekje helemaal niet beter werken. En als dat mechaniekje al beschadigingen heeft en je spant je enorm in om het toch nog te kunnen verstaan, gaat dat ook niet herstellen. Het herstelt helemaal niet. Als het mechaniekje stuk is, is het stuk!

Dat was mijn reactie. Maar hoe leg je dat nou precies uit hoe dat mechaniekje dan werkt? Wat is er dan met dat mechaniekje. En dan ga ik het elke keer weer uitleggen hoe dat nou precies zit met de werking van het oor. Het blijkt dat heel veel mensen de werking van het oor niet begrijpen. En ik zeg mechaniekje -verkleinwoord- omdat het een heel klein iets is, waar we het over hebben. En ik heb het wel eerder verteld, maar ik vertel het nu nog een keer, de werking van het oor.

Dan heb je het over geluid en geluid is een verandering in de luchtdruk. Het geluid dat wordt verplaatst in golven door de lucht en het oor vangt die geluidsgolven op. En die komen dan binnen via de oorschelp in de gehoorgang. Dan heb je eerst het buitenoor. In dat buitenoor daar zit het trommelvlies. En dat trommelvlies dat is heel gevoelig, want dat komt in trilling door die geluiden die daar binnenkomen. En die trillingen van het trommelvlies die worden dan doorgegeven aan het middenoor. In het middenoor zitten drie gehoorbeentjes: de hamer, het aambeeld en de stijgbeugel. En die drie gehoorbeentjes die versterken de geluiden die doorgegeven worden via dat trommelvlies. Die stijgbeugel die geeft de trillingen door naar het binnenoor. En dat gaat via het ovale venster. Het binnenoor is namelijk een heel gesloten circuit. In het binnenoor zit de endolymfe vloeistof. En dat ovale venster is een vlies die die vloeistof dan tegenhoudt, zodat die endolymfe niet in het middenoor kan komen. Dat is niet handig namelijk.

In dat binnenoor komen die geluidstrillingen... die brengen de endolymfe, die vloeistof, in beweging. En dan als een soort drukgolf wordt die endolymfe door het slakkenhuis geduwd.

Dat slakkenhuis, hierin zit het orgaan van Corti, het eigenlijke gehoororgaan. En daar zitten trilharen in en zenuwcellen. En die trillingen dat zijn eigenlijk de afbuigingen. Het bewegen van die trilharen, en die afbuigingen.. de mate van afbuiging maakt hoeveel.. met hoeveel druk dat gebeurt en dat wordt dan een zacht geluid of een hard geluid. En die trillingen worden doorgegeven aan de zenuwcellen. En dan ontstaan er elektrische impulsen. Deze elektrische impulsen gaan dan door naar de gehoorzenuw en samen met de impulsen uit de evenwichtsorganen gaan ze dan door de achtste hersenzenuw zo naar de hersenstam. Ze worden dan via de hersenstam en kleine hersenen, door gegeven aan het gehoorcentrum, de auditieve cortex. En ook aan andere delen van de hersenen. En als het daar eenmaal is beland, dan weet je wat je hoort of wat er gezegd is en waar vandaan het geluid komt als je ook echt met twee oren hoort.

En hoe zit het dan in die hersenen? Je hebt die grote hersenen en in die hersenen zitten slaapkwabben. Of wel de temporale kwab genoemd. En ze zeggen slaapkwabben, alleen ja, het heeft helemaal niets met slapen te maken. En misschien hebben ze het wel zo genoemd omdat als je op één oor ligt tijdens het slapen, dan ligt deze kwab, die slaapkwab, die ligt dan op het kussen. Die slaapkwabben die zitten net boven de oren. In je hebt er dus twee, aan allebei de kanten één. En die zijn er dus voor het verwerken van het geluid. Voor het spraakverstaan en ook het begrijpen van de spraak. In die slaapkwabben zit dus dan die auditieve cortex en dat is eigenlijk het eindstation van het verwerken van al die geluidsprikkels die via dat oor binnen komen.

En bij beschadiging in dit hersengebied, in die slaapkwab, kan er auditieve overprikkeling ontstaan. Alle geluiden komen dan even hard binnen! En dan kun je het niet meer filteren. Je kunt niet meer één geluid, zoals de stem van iemand, eruit selecteren. Je kunt niet meer gericht luisteren. En dit is zintuigelijke overprikkeling. Heel lastig als alle geluiden allemaal hetzelfde klinken. Als je niet meer kunt filteren, is dat heel onaangenaam.

Ook hierbij is duidelijk... het gehoor is een zintuig en het is ook het mechanische zintuig net als de evenwichtsorganen. Het is een mechaniekje. En wat ik net al zei, als dat mechaniekje niet meer helemaal goed functioneert, dan is ook alles wat doorgegeven wordt, wordt ook niet meer helemaal goed doorgegeven.

Het horen van spraak is iets anders dan spraakverstaan! En het spraakverstaan is niet helemaal hetzelfde als spraak begrijpen. Horen van spraak, dat kan ik dan even voor mezelf uitleggen. Ik hoor dat er iets gezegd wordt door mijn man, verderop in de kamer. Ik hoor dat hij praat, ik hoor zijn stem, ik herken het geluid van zijn stem, maar ik versta niet precies wat hij heeft gezegd. En ik weet dat het een vraag is, dat kan ik horen aan de melodie. Dan kan ik al helemaal niet begrijpen wat er is gezegd.

En spraak begrijpen is ook dan niet helemaal hetzelfde. Want stel dat ik met mijn hoortoestellen in heel goed een Engels filmpje waarin gesproken wordt, waar Engels in gesproken wordt, dat ik dat heel goed kan volgen. Ik hoor precies wat er wordt gezegd dus het spraakverstaan is goed. Alleen omdat het Engels is, kan het nog steeds zijn dat ik niet precies begrijp wat er is gezegd. En helemaal, omdat er bij mij een soort vertraging in het hele systeem zit, hoor ik dan wel wat er is gezegd, maar omdat er daarna nog door gepraat wordt, wordt het heel moeilijk om verder te volgen: wat is er nou gezegd? Want bij Engels moet ik het ook nog eens een keer gaan vertalen in het Nederlands. Ik denk namelijk nog helemaal niet in het Engels. Daar doe ik het veel te weinig voor. Dus ik moet het ook vertalen. En het komt al vertraagd binnen en dan moet ik het ook nog vertalen en dan lukt het dus niet om dat filmpje in het Engels, om dat goed te begrijpen. En dat heeft dus alles te maken met hoe het systeem bij mij werkt, dat het anders werkt dan bij een goedhorende.

Maar krijg je daar dan luie oren van? Nee! Luie oren? Door versterking van hoortoestellen, daar krijg je geen luie oren van! Omdat die oren zelf dus geen spier zijn, maar een mechaniekje, wat zo goed mogelijk werkt zoals het werkt en als het is beschadigd, als er foutjes in zitten, als het genetisch niet goed is aangelegd, dan kun je het niet goed opvangen. En als je dat dan met een hoortoestel kan oplos...

12 Wat heb je nu weer meegenomen

Wed, 06 Aug 2025 12:00:00 +0200

Wat heb je nu weer meegenomen? Dat is een vraag die ik vaak na de vakantie krijg. We nemen dan ook meestal iets mee van vakantie dat we vervolgens in huis een plekje geven.

(eigen foto van een uil van staal)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne en ik deel heel veel van mijn ervaringen over alles wat te maken heeft met het evenwicht. En ook deel ik ervaringen met ja, wat mij ook in balans houdt, waar ik door in evenwicht kan komen of in evenwicht kan blijven. Dit is seizoen 9, aflevering 12: Wat heb je nu weer meegenomen?

Nou, deze vraag: ‘Wat heb je nu weer meegenomen?’ wordt af en toe door onze jongens gesteld. Onze jongens die wonen niet meer thuis. Maar toen ze nog hier woonden en niet meer meegingen op vakantie, dan was het altijd de eerste vraag die ze stelden als wij thuiskwamen: wat heb je nu weer meegenomen? Ze weten ondertussen dat wij altijd iets meenemen als we van vakantie komen. Want elke vakantie lukt het mij, lukt het ons, om een kunstwerk mee te nemen, dat we tijdens de vakantie tegen zijn gekomen. En het is niet zo dat we er speciaal naar zoeken. Het is meer dat we dan tijdens de vakantie de tijd hebben en de aandacht hebben om goed om ons heen te kijken. En misschien lokken we het wel een beetje uit, want we gaan wel kunstroutes volgen. En we gaan naar galerieën en kunstmarkten, dus ja dan lokken we het misschien wel een beetje uit. En dat doen we omdat we het heel leuk vinden. En ook heel mooi om te zien wat andere mensen allemaal kunnen maken. Het gaat ook vaak wel om amateur kunstenaars. En het gaat ons niet om per se iets te kopen. Het is ook een beetje ..ehm.. de prijs, het prijskaartje wat er aanhangt en in hoeverre we er echt heel blij van worden als we daar beiden naar kijken. Het moet wel betaalbaar blijven.

Het blijkt wel dat mijn man en ik dezelfde smaak hebben. Op wat uitzonderingen na hoor. Er staan een paar dingen hier in huis, dat mijn man heeft van nou ja.... hmmn, hij kan daar niet echt het mooie in vinden, maar hij vindt het oké als ik het dan gekocht heb, omdat hij weet dat ik er wel heel blij van kan worden.

En als we onderweg zijn, dan is het ook altijd weer even de vraag of we het wel in de fietstas mee kunnen nemen, weer naar de camping. En anders ook kunnen we het wel meenemen naar huis toe? Want we zijn dan op vakantie, dus we het kunnen niet altijd mee terug nemen. En anders moeten we dus met de verkoper of met de kunstenaar afspreken waar en wanneer we het kunnen komen halen.

Ik weet eigenlijk niet wanneer we daarmee zijn begonnen. Maar ik herinner me nog wel, lang geleden, we woonden nét in dit huis, dus dan is dat toch nou, dat kan misschien wel 25, 24 jaar geleden zijn, toen gingen de kinderen trouwens nog wel mee op vakantie. En toen waren we op vakantie in Renesse in Zeeland. We zijn toen op de fiets naar Zierikzee gegaan en daar hebben we toen bij een bloemenwinkel een hele grote mier zien staan. Er stonden verschillende grote mieren en die kun je dan in de tuin neerzetten. Die vonden we allebei zo grappig en omdat we nog maar net in dat huis woonden, hadden we nog een hele lege tuin en toen hadden we zo van leuk, wat zou het leuk zijn als we dat in de tuin neer kunnen zetten! En dat is dan ook... na de zomervakantie is die mier dan bij ons thuisbezorgd, zodat we hem eigenlijk direct in de tuin konden zetten, want hij kon onmogelijk mee in de auto terug.

En ik weet dat, kort daarna hebben we ook twee andere grote kunstwerken gekocht. Die zijn helemaal gemaakt van staal, dat zijn twee vogels. En die kunstenaar die gebruikte daarvoor allerlei stalen onderdelen van machines en apparaten en zo. En die vormt ie zo om... maakt hij zo aan elkaar vast dat je dus vogelfiguren krijgt. En die zagen we op de markt in Sint Maartenszee. Maar ook die waren heel groot en die zijn ook pas later thuisbezorgd. En dan heb je ook al, dan ga je naar huis toe, dan weet je dat je dat al wel gekocht hebt, maar je hebt het niet. Dus het is altijd nog even heel spannend als het eenmaal bij je thuiskomt en dan ben je ook weer heel blij als het er eenmaal is. Die stalen kunstwerken zijn ook heel erg zwaar en die staan dan ook buiten, want die zijn gewoon bijna niet te tillen. Die staan gewoon op een vaste plek en als ze even op een andere plek moeten staan dan kost dat even wat meer moeite, want je verzet ze niet zomaar!

We hebben ook een kunstwerk in de eetkamer hangen. Dat hangt er nu ook al jaren! En het gekke is, ik hoef daar helemaal niets anders te hangen, want ik vind het nog elke keer leuk om daarnaar te kijken! En dat kunstwerk hebben we toen gezien in ..ehm.. Noord-Holland. Dat was tijdens een kunstroute in Noord-Holland. En ik weet nog precies, we gingen ook met de fiets die route doen en we kwamen bij een klein kerkje. En we komen dat kerkje binnen en we zien het allebei hangen en we hebben allebei zoiets van, maar dat vinden wij mooi!

Die kunstroute was nog maar net geopend, dus we mochten het ook niet meteen meenemen. De bedoeling was dat daar twee weken lang, zou het allemaal daar blijven hangen en staan, al die kunstwerken op die hele route. We hebben toen wel gezegd we willen dat graag kopen. Daar is toen een stickertje op geplakt. En pas twee maanden later hebben we dat zelf opgehaald bij de kunstenares thuis. Die woonde op een andere plek in Noord-Holland en we gingen toevallig daar ook in die omgeving een korte vakantie vieren en toen hebben we het bij haar opgehaald. En wat bleek? Het was het eerste werk dat zij verkocht! Ze was er nog niet eens zo heel lang mee bezig, met kunst maken. Dus zij was heel trots dat ze dat werk kon verkopen aan ons!

En zo is er dus elk jaar wel iets dat we kopen, dat we meenemen. En het leuke is dat we van de meeste werken ook nog precies weten waar dat was en wanneer dat nou... 't hangt er nog een beetje van af, als we een paar jaar achter elkaar op dezelfde camping waren weet ik niet meer precies welk jaar. Maar we weten vaak wel waar we het gekocht hebben, op welke plek dat was en wat de omstandigheden waren en of de kunstenaar er zelf bij was of niet.

Komt nu opeens naar boven dat we ooit een houten kunstwerk hebben gekocht bij een huis, dat was in Serooskerke in Zeeland. En we konden bij dat huis naar achteren lopen. Daar in die hele tuin stonden allemaal houten beelden en één houten beeld fascineerde ons en dat hebben we toen ook ter plekke gekocht. En we kregen van deze mensen (ha), het waren oudere mensen, en die man had het kunstwerk gemaakt, maar ze hadden ook een hele grote tuin met allerlei fruitbomen erin, onder andere pruimen. We kregen na aankoop van dat kunstwerk -we hebben trouwens toen twee kunstwerken gekocht, want ik weet dat we ook een uil hebben gekocht, een houten uil, die hebben we nog steeds, het andere kunstwerk is al helemaal vergaan, dat bestaat niet meer- maar we kregen toen ook twee zakken vol met pruimen mee, want alle pruimen zijn tegelijk rijp daar en ze moesten van die pruimen af. Dus die vonden het heel fijn dat wij daar kwamen om daar even in die tuin naar die kunstwerken te komen kijken en dat we ook nog iets meenamen. Dat was toch wel heel bijzonder.

We hebben ook ooit een keer een raamwerk gekocht met allemaal tegeltjes van keramiek gemaakt die daarin hangen. En dat hebben we gekocht ook tijdens een kunstroute en dat hing in een verzorgingshuis in Grijpskerke. Ik kan me nog helemaal ook voorstellen hoe dat eruitzag, hoe we daar aan kwamen fietsen, hoe we daarbinnen waren. En dat hing daar aan de muur en dat werk was ook zo groot, dat konden we ook helemaal niet meenemen. Sowieso waren we daar op de fiets, maar ook ..ehm.. met de auto kon dat ook niet. Het paste niet in de auto om mee te nemen. We waren toen nog met de tent op vakantie, dus we hadden ook niet zo veel ruimte. En dat hebben we pas veel later gekregen, dat kunstwerk, want die kunstenares die ging op een gegeven moment naar Utrecht. We hebben contact gehouden na de zomervakantie en die mevrouw vertelde 'ik ga nog naar Utrecht toe, naar familie toe'. Toen is mijn man speciaal naar Utrecht gereden om het kunstwerk bij haar op te halen.

En nog niet zo lang geleden hebben we een klein werkje gekocht. Dat is een regenboog, helemaal van glas gemaakt. We reden daar langs een, ja een boshuisje -'t zag er heel grappig uit- en er stonden een paar spulletjes buiten, allemaal van glas gemaakt. En er stond ook bij 'galerie' met een pijltje en dat het open was. Toen zijn we gestopt en daarnaar toegelopen, naar die galerie. We zijn daarbinnen gaan kijken en de eigenaar van die galerie die was daar. Zijn vrouw maakte alle kunstwerken, maar hij zorgt voor alles wat er omheen nodig is. Dus hij stond ons te woord, zijn vrouw was er niet. En hij vond het heel leuk om te vertellen over al die kunstwerken. Was hij heel enthousiast over en we hebben daar een paar hele mooie dingen gezien. En een van die werken was een kleine regenboog en die konden we meenemen op de fiets.

Dat heeft hij toen heel goed voor ons ingepakt en hebben we dus meegenomen. Het is ook veilig thuisgekomen. Het staat nu bij ons voor het raam. En elke keer als ik dat zie, word ik vrolijk van al die kleuren die daarop zitten. Het leuke is dat we deze mevrouw, deze kunstenares, een tijdje geleden op een gegeven moment op televisie zagen. Ik zag die ruimte van haar, ze vertelde over het werk wat ze deed en ik had echt zo van: dit komt me zó bekend voor! En toen heb ik gekeken bij die regenboog wat voor een plakaatje daarop zat. Zo'n plakaat zit daarop en dat is Torenbeek en toen heb ik dat opgezocht en het was inderdaad hetzelfde atelier waar wij toen al zijn geweest. Waar we spontaan langs fietsten en toch even naar binnen zijn gegaan. Het was heel leuk om die kunstenares op televisie te zien waar wij dan zo'n werkje van in huis hebben.

Zo hebben we...

11 Wat ik lees

Wed, 30 Jul 2025 12:00:00 +0200

Ik lees graag en dat doe ik veel te weinig. Wanneer lees ik wel en van welk genre houd ik? Wat is handig tijdens het lezen om nek en schouders te ontlasten?

(eigen foto van leesplank)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En je luistert naar Paula Hijne. In deze podcast vertel ik over van alles wat wel iets te maken heeft met het evenwicht. En dat is ook zo bij deze aflevering. Dit is seizoen 9, aflevering 11: Wat ik lees.

Tijdens de vakantie dan heb ik de rust en neem ik de tijd om boeken te lezen. Dan gaat er altijd een hele stapel mee in de caravan. En ik wil ook nog wel eens in de boekwinkel, tijdens de vakantie, een boek kopen of ik zoek er eentje in de boekenkast in de kantine van de camping. En meestal zet ik dan ook weer een boek terug uit mijn stapel die ik al gelezen heb.

En ik lees het liefst papieren boeken. Geen ereader. Een ereader vind ik niet zo fijn. Hoe klein hij ook is en hoe prettig leesbaar dat ook is. En ik kan me voorstellen dat een ereader heel handig is als je een lange reis maakt met de trein of het vliegtuig of met de fiets. Ik weet dat mijn zoon toen hij naar Australië ging ook een ereader meehad. Dat was alleen maar heel prettig, dan kon hij toch allerlei Nederlandse boeken blijven lezen, omdat het allemaal op de ereader stond. Je kunt dan ook complete boeken lezen, zonder dat je ze dus fysiek mee hoeft te zeulen.

Wij staan het liefst op één plek tijdens de vakantie en we hebben ook genoeg ruimte om boeken mee te nemen en daarom nemen we het liefst een stapel boeken mee. En dan vind ik het heel fijn om in een boek te beginnen en te zien ook hoe ver je bent gekomen. Dat is het verschil met een ereader, dan weet je niet waar je precies bent in het boek. En dat vind ik met een boek wat je in je handen hebt, vind ik wel heel prettig. En om te weten waar ik ben gebleven, daar gebruik ik de zelfgemaakte boekenlegger voor, die doe ik dan tussen de bladzijden waar ik ben. Maar dat wist je al, want daar heb ik in de vorige podcast aflevering over verteld ;-)

Maar zo vind ik het ook fijn om te zien dat het boek bijna uit is. En soms is dat natuurlijk heel jammer, vooral als het een heel goed geschreven boek is en waar ik ook met heel veel plezier dan in gelezen heb, dan heb ik echt wel zo van: hè het mocht van mij wel langer duren. En ik lees vaak dikke boeken en dan ben ik toch wel weer blij als het dan uit is, want zo'n dik boek ja, dat is ook wel weer de voldoening ervan dat je weer zo'n heel boek uit hebt gelezen. En dan wacht ik vaak één of twee dagen en dan pas begin ik aan een volgend boek. Dan heb ik nog even het verhaal van het vorige boek in mijn hoofd en dat blijft nog een beetje rondzingen en daar denk ik nog een keer over terug en zo. Ben ik een beetje aan het herhalen en dan begin ik daarna weer aan een volgend boek. En ik hou eigenlijk van verschillende thema's. Ik lees graag iets over historie, over geschiedenis. Of een familiedrama. ..ehm.. reisverhalen. En bij die reisverhalen en ook bij die geschiedenis, dan ga ik ook vaak opzoeken waar dat allemaal is. Via Google Maps en zo.

Zo heb ik een tijd geleden het boek 'Het zoutpad' gelezen. En dat vond ik geweldig! En ik heb ook opgezocht toen, hoe en waar dat waargebeurde verhaal zich heeft afgespeeld. Dan kon ik er een beetje een beeld ook bij hebben, dan kon ik zien, oh dat is daar en dat is daar. En het is écht wel een behoorlijke afstand die ze daar gewandeld hebben. Het is een boek over wandelen. En dat boek inspireert mij dan ook wel om lange wandelingen te gaan maken. Alleen ja, dat doe ik nu nog niet. Ik hoop dat ik dat op een gegeven moment toch kan oppakken. Het lijkt me heel fijn om een hele dag lekker onderweg te zijn en dan is niet het doel het eindpunt, maar het doel is juist de weg zelf! Dat je gewoon lekker onderweg bent en daar van alles kunt bekijken, kunt zien, voelen, ruiken, ervaren. Maar oké, dat is eigenlijk naar aanleiding van het boek 'Het zoutpad' en volgens mij is dat boek verfilmd onlangs. Volgens mij is het ook te zien.

Wat ik niet lees, dat zijn ..ehm.. thrillers en ..ehm.. detectives of streekromans. Zo zijn er wel een heleboel boeken die ik altijd links laat liggen. En het liefst -het allerliefst- lees ik fantasy. Een fantasiewereld waarin allerlei wezens leven. En dat er ook mensen leven die dan met die wezens samenleven. En meestal ontstaat er natuurlijk een conflict in zo'n boek of ze gaan oorlog voeren of er moet iets gezocht worden om iets anders weer te bestrijden. Er is dus altijd een held in zo'n boek. En die is dan op zoek naar de oplossing. Of ja, meestal toch ook wel op zoek naar verbinding. En omdat er ook allerlei wezens, andere wezens, in zo'n boek meedoen, zijn er heel veel mogelijkheden en komen er ook allerlei bijzondere oplossingen en zo. Dat vind ik leuk om over te lezen. En het vreemde van fantasy vind ik wel, dat het vaak in een andere tijd afspeelt en dat is meestal dat het jaren of nou soms zelfs eeuwen geleden is.

Dus dan zijn er allerlei ..ehm.. al die moderne communicatiemiddelen, die zijn er dan helemaal niet. En ook al die, al het vervoer wat wij op dit moment hebben, komt niet voor in die boeken. Als het wel over de toekomst gaat, dan noem je het vaak geen fantasy -ook al is het een fantasie verhaal- dan is het eerder science fiction. En science fiction heb ik ook wel gelezen, want de allereerste boeken die nu fantasy genoemd worden, waren eigenlijk science fiction boeken. Tenminste, het hoorde onder het thema science fiction. En dat ging ook af en toe wel over hele andere planeten, over dat je zelfs heen en weer kunt reizen tussen de planeten. Maar de science fiction boeken spreken me tegenwoordig toch veel minder aan.

Maar waarom nou de voorkeur voor die papieren boeken? Een papieren boek houd je namelijk in je hand, een fysiek boek. En om het in je hand te houden is dat altijd wel een belasting voor je nek en schouders. En als dan je evenwicht is verstoord, als je al last hebt ook van je nek, dan kan het natuurlijk een hele goede reden zijn om een ereader te gebruiken. Er is wel eens gevraagd of mijn boeken ook als e-book beschikbaar zijn. Maar dan schrik ik van de prijs om van een fysiek boek een e-book te maken en daardoor gaat mijn voorkeur steeds weer naar een fysiek boek. 'Evenwicht, in uitvoering' heeft een hardcover zodat je het boek helemaal open kunt leggen om te lezen. En dan klapt het boek niet vanzelf dicht en dan kun je er rustig dus in kijken. Kun je alleen ja, je kunt hem gewoon open leggen, je hoeft niet eens je hand erop te leggen. En 'Ménière in balans' en 'Hoor jij wat ik hoor?' die hebben een soft cover, een zachte omslag. Die moet je dus wel eigenlijk met je handen openhouden, ook al heb je hem ergens op liggen. Maar die boeken zijn dan ook minder dik. Dus die zijn nog wel heel handzaam.

Maar om dan toch mijn nek en schouders te ontlasten tijdens het lezen, zet ik het boek altijd op een leesplank. En deze leesplank die zet ik op schoot of ik zet hem op tafel, want dan hoef ik het boek niet in mijn handen te houden. Ik hoef hem alleen maar open te houden met mijn hand zodat ie niet dichtklapt. Die leesplank heb ik al vele jaren. En ik ben op zoek gegaan of ik deze leesplank nog ergens kan kopen, want ik ben eigenlijk wel toe aan een nieuwe, maar ik vind hem dus nergens. Dat vind ik heel jammer. Dus ik ben wel heel zuinig op degene die ik nu heb.

En deze leesplank gaat ook echt elke vakantie mee! Die kan ik ook... ik kan hem laag zetten of wat hoger zetten. Dus afhankelijk van het soort boek wat ik lees. En ook hoe ik zelf zit, want als ik met mijn knieën opgetrokken zit, dan kan hij bijna helemaal plat, de leesplank. Maar zit ik met mijn benen naar beneden, dan is het juist heel fijn dat de leesplank hoger is, dan kan ik toch op een prettige manier lezen en mijn nek en schouders dus ontlasten. Heel prettig!

Nou zijn er ook andere leeshulpmiddelen. Er zijn ook andere leesplanken. Er zijn er ook met een kussentje. Die heb ik zelf ook, maar die vind ik dus niet prettig. Op een of andere manier werkt het niet voor me. Dus ik heb nog geen alternatief gevonden voor de leesplank die ik nu heb.

Ja. Wat ik lees. Zo heet deze podcast. Ik lees soms de krant. Ik lees soms een tijdschrift. Dat doe ik heel vaak 's morgens bij het ontbijt. Als ik dan geen krant heb, dan pak ik één van de tijdschriften die is binnengekomen. En dan kan ik zo een hele week met zo'n tijdschrift toe, omdat ik dan maar 1 of 2 artikelen per dag lees. Maar het liefst lees ik een interessant, een inspirerend, een prettig leesbaar, hoopvol boek. Ook al is het fantasy. Of misschien juíst fantasy, want zo lukt het dan om de echte wereld even buiten te sluiten. En op vakantie is dat helemaal prettig. Dan waan ik me ook echt een beetje in een andere wereld. Je bent zelf al op een andere plek en dan vind ik het heerlijk om me mee te laten voeren naar een hele andere wereld. Met boekenlegger, want die doe ik er steeds tussen op de bladzijde waar... dat ik weet waar ik ben gebleven. Dit was weer een korte aflevering. Van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Seizoen 9, aflevering 11: Wat ik lees.

En het kan zijn dat jij niet naar mijn stem luistert, omdat er heel veel gehoorverlies is of omdat er minder tijd is, dat je dan het transcript leest. Want bij elke aflevering van deze podcast, staat een volledig transcript, inclusief alle kromme zinnen die ik noem, alle eht'jes die ik noem, alles wordt getypt en blijft daarin staan. Er zijn dan ook mensen die, als ze alleen lezen, dat ze dan zeggen van 'ik hoor je het ook zeggen!' Helemaal als je mijn stem al kent, dan kun je het ook -als je het leest- mijn stem al wel herinneren hoe ik het uitgesproken zou hebben. Je kunt natuurlijk nog terugluisteren. Als je nog niet alle afleveringen hebt gehoord, alle afleveringen zijn er nog vana...

10 Boekenlegger

Wed, 23 Jul 2025 12:00:00 +0200

Het idee om boekenleggers te maken heb ik overgenomen van mijn schoonvader. Waar is een boekenlegger handig voor?

(eigen foto, met zelfgemaakte boekenleggers, van mijn schoonvader en van mijzelf)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert Paula Hijne. En ik maak deze podcast over het evenwicht. Hoewel het soms lijkt alsof ik een thema weer heb, waarbij je hebt van: nou wat heeft dat nou met het evenwicht te maken?! Maar als je dan goed luistert, dan zal je altijd wel de connectie vinden met óf het fysieke evenwicht óf met het psychische evenwicht. En dit is ook weer zo'n aflevering. Seizoen 9, aflevering 10: Boekenlegger.

Ik hou heel erg van boeken lezen. En dat doe ik wel veel te weinig. Dat doe ik wel in de vakantie. In de vakantie dan heb ik altijd wel een boek bij me. En om te weten waar ik ben, gebruik daar een boekenlegger voor. En ja, als ik dan toch een boekenlegger gebruik, kan ik beter de boekenlegger gebruiken die ik zelf gemaakt heb. Ik heb namelijk een paar jaar lang een boekenlegger gemaakt. En ik ben benieuwd of er nog iemand is die één van die boekenleggers, die ik toen in die jaren heb gemaakt, of die ook nog echt gebruikt worden. Er staat namelijk ook een jaartal op. En ik denk dat er nog wel andere mensen zijn die mijn boekenlegger -één van boekenleggers- gebruiken, want als er een bestelling wordt gedaan van én het boek 'Ménière in balans' en het boek 'Evenwicht, in uitvoering', dat is een duo-pakket, stuur ik ook altijd een boekenlegger mee. En zolang de voorraad strekt kan ik dat natuurlijk doen.

En dat zijn boekenleggers zonder jaartal. Die heb ik op een gegeven moment laten drukken, omdat ik merkte dat ik dat ook wel heel handig als een soort visitekaartje kan gebruiken.

Maar hoe kwam ik nou op het idee om jaren geleden een boekenlegger te maken?

Dat idee dat komt van mijn schoonvader Joop Hijne. Ergens in, ik denk 1987, is hij begonnen met zijn eerste boekenlegger te maken en dat deed hij met een kalligrafie-pen. Hij had toen net leren schrijven met een kalligrafie-pen. Daar was ik ook in die tijd mee bezig, we waren het eigenlijk allebei aan het leren. Dat schreef ie dan op een stukje papier en dat ging ie dan meerdere keren kopiëren en dan heel voorzichtig uitknippen, denk ik, want ik weet niet of hij een snijmachine had. En die boekenlegger die ging dan mee met de kerstkaart. Dus als er een kerstkaart verstuurd werd, was er ook een boekenlegger. Dus de hele familie kreeg van hem altijd een boekenlegger. Eén van die boekenleggers is uit 1990 en daar staat de tekst op: 'mensen: zij zijn op het mooist als ze bereid zijn hulp te ontvangen en hulp te geven.'

En er staat een mooie tekening dan bij. En nou weet ik niet of hij de tekening dan zelf had gemaakt of dat hij dat als een plaatje ergens vandaan heeft gehaald. Dat weet ik niet precies. Maar hij heeft toen van 1987 tot en met ongeveer 1995, heeft ie elk jaar een boekenlegger gemaakt. En ik heb die boekenleggers toen altijd gebruikt. En dat was een beetje, ja wat ruw papier, gekleurd papier. Hij had ook vaak verschillende kleuren. Dan kon je uitkiezen in welke kleur boekenlegger van dat jaar je wilde hebben. Want het was duidelijk dat ik hem gebruikte, want op een gegeven moment viel ie gewoon uit elkaar!

Maar dat idee van die boekenlegger, dat heb ik altijd onthouden. Mijn schoonvader is in 1999 overleden. Maar pas 14 jaar later heb ik dat idee weer opgepakt. Het heeft altijd in mijn hoofd gezeten. En ik wilde al veel eerder dat gaan maken en ook dat idee om het met de kerstkaart mee te sturen, zo'n boekenlegger. Maar ik kwam er helemaal niet aan toe. Ik had twee kinderen in huis. Ik had mijn werk. Vrijwilligerswerk. We gingen bij vrienden en familie op bezoek. Ik had allerlei hobby's. Ik had altijd een volle agenda. Dus er was niet zo veel ruimte om ook nog bezig te zijn om zoiets creatiefs te maken. Ik maakte ook altijd al de kerstkaart zelf. Maar dan ook nog een boekenlegger erbij, dat kon er niet bij in mijn hoofd.

In 2006 ben ik volledig uitgevallen. Toen had ik ineens een hele lege agenda. Maar toen is ook eigenlijk mijn creativiteit uitgevallen! Ook toen kon ik er helemaal met mijn hoofd niet bij om daarmee bezig te zijn. Pas in 2012 ben ik gestart met het schrijven van mijn eerste boek, 'Ménière in balans' en toen pas kwam die creativiteit weer naar boven. Werd hij weer aangewakkerd. En ineens had ik daar dus wel tijd voor. En ik had er een idee voor. En in 2013 heb ik de eerste boekenlegger gemaakt. En ik weet nog dat ik het idee ervan, van die boekenlegger, om daar ook een tekst op te schrijven, net zoals mijn schoonvader dat had gedaan. Die tekst die heb ik bedacht toen ik naar een cliënt reed in de bus en ik ineens bedacht van, oh ja ik wilde nog iets voor die boekenlegger doen. Wat kan ik doen?

En als ik dat dan ineens aanzet, om daarover na te gaan denken eigenlijk, kan ik het ook wel weer loslaten, want ineens komt het dan naar boven. En toen heb ik ook de eerste tekst bedacht en dat heeft natuurlijk alles te maken, ook weer met het uit balans zijn. En die tekst gaat dan: 'even uit balans, even in beweging, soms zwaar, dan weer licht, even een nieuwe kans voor een nieuw evenwicht.'

En die eerste boekenlegger, die heb ik toen meegestuurd met de kerstkaarten die we allemaal verstuurden. Op die boekenlegger staat bovenaan het logo Equi Libre. En Equi Libre heb ik al vaker een keer iets over verteld. Dat is een mooi logo. Is ook naar aanleiding van de vorm, nee het is zelfs andersom gegaan. Ik had dit logo van Equi Libre, had ik al. En toen ik bezig was voor het model van het boek 'Ménière in balans', heb ik dit logo, de vorm van het logo, gebruikt ook voor het model in het boek.

En het mooie is nu, in het derde boek komt dit model ook weer terug. Dus die vorm van dat model blijf ik gewoon geweldig vinden! En die staat dus bovenaan op de boekenlegger, dan komt de tekst en daaronder staat dan Paula. Later heb ik ook Paula Hijne opgeschreven. Via Novus Coaching. Zeewolde. En daaronder staat dan een plaatje, een foto van een bloem of een vlinder, iets van een zelfgemaakte foto, of van een kunstwerk wat ik zelf heb gemaakt, waar ik dan ook weer een foto van heb gemaakt.

Want daarna dus ja, ongeveer 2012, ben ik steeds meer dingen ook gaan maken met mijn handen. En met kleuren gaan werken. Met vormen. Dus die hele creativiteit, die was zó weer aangewakkerd en die stroomt eigenlijk nog steeds. Door het maken van teksten. Door creatief schrijven. Door de dingen die ik maak. Ja, heerlijk om te doen!

Even kijken, ik heb er nog eentje, die heb ik later gemaakt. En die heeft de titel: 'Stilte.' Die titel staat hier ook echt bovenaan. 'Stel ik laat alle emoties voorbijstromen. Zonder woorden. Gedachten, verhaal. Oordeelloos. In mijn hoofd ontstaat een zee van stilte.'

En het kan zijn dat je die wel eens een keer eerder hebt gehoord. Want ik kan me zo voorstellen dat ik deze een keer eerder heb genoemd ook - in een andere podcast-aflevering. En zo gebruik ik de boekenlegger nog steeds tijdens de vakantie als ik een boek aan het lezen ben. Dan komt een van die boekenleggers weer tevoorschijn. Die gaat dan weer mee. Het wil ook nog wel eens zo zijn dat ik dan die boekenleggers daar laat liggen op de vakantie. Daar in de kantine of zo, waar ook allerlei andere boeken zijn. En dan hoop ik dat ie ergens weer een plekje krijgt en dat iemand anders daarvan kan gaan genieten.

En verder nu, op dit moment, gaan de boekenleggers nog mee met dus dat duo-pakket. En als ik ergens een presentatie geef of een lezing, dan wil het nog wel eens zijn, dat ik ook een bakje met al die boekenleggers meeneem en dan kunnen mensen zo'n boekenlegger ook meenemen. Dan kunnen ze uitzoeken ook, welke tekst ze mooi vinden. Dus ja hoe leuk is het om een boekenlegger te gebruiken als een soort visitekaartje en tevens dat het een heel praktisch iets is, omdat je het kunt gebruiken in je boek als je aan het lezen bent.

Dan sluit ik af deze aflevering, met nog de... ik denk dat dit de laatste is geweest die ik heb gemaakt, weet ik niet, ik heb er zo'n 6 gemaakt, dus niet zo heel veel. En eigenlijk zou ik er natuurlijk weer een heleboel kunnen maken, maar oké.

Ik ben na 6 jaar, ben ik gestopt met het maken van een boekenlegger. Ook omdat we veel minder kerstkaarten gingen versturen. Maar deze wil ik dan nog met je delen. Want ik zei al: alles heeft met evenwicht te maken. De titel hiervan is: 'Evenwicht is beweging.'

'Stoeien met gedachtes, emoties. Vinden van treffende woorden. Het juiste gebaar. De aantrekkingskracht tussen jou en mij. Voortdurende bewegingen, zoekend naar evenwicht. Onontkoombaar.'

Hier zit dus dat kleine stukje fysieke evenwicht in, evenwicht is beweging en de rest is dat psychische evenwicht. Wat ik al zei, dat is de podcast 'Evenwicht, je leven'.

Je hebt geluisterd naar seizoen 9, aflevering 10: boekenlegger.

Dit is de podcast van Paula Hijne, auteur van het boek 'Evenwicht in uitvoering' en ook van 'Ménière in balans'. Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer.

9 Gedachten zijn zoveel sneller

Wed, 16 Jul 2025 12:00:00 +0200

Gedachten zijn zoveel sneller en buitelen om elkaar heen. Zoveel gedachten die er voortdurend zijn. Er is ook zoveel te bedenken.

(foto van eigen tekening)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Ik vertel graag over het fysieke evenwicht, maar ook over een heleboel andere dingen waar ik nou ja, misschien wel dagelijks mee te maken heb. En dit is zo'n aflevering. Iets wat er dagelijks is bij mij. Je luistert naar Paula Hijne. Dit is seizoen 9, aflevering 9: Gedachten zijn zó veel sneller.

Ik neem je even mee naar iets wat ik in 2021 heb geschreven. Dat is al heel wat jaren geleden. Toen heb ik een soort project gedaan van Etty Hillesum waarbij allerlei citaten gebruikt werden -van Etty Hillesum- waar dan over geschreven kon worden. Er zat een beetje een vaste werkwijze aan en die werkwijze was dat je eerst het citaat overnam, dat schreef je op in je schrift en daarna 15 minuten schrijven naar aanleiding van dat citaat. Zo maar wat bij je opkomt. Het is een vorm van creatief schrijven. En dat doe ik graag. Stap 2 was dan het voorlezen van wat je had geschreven. En daarna ging je bepaalde woorden onderstrepen. Zinnen die je raken waarbij je echt zo hebt van: nou, dat vind ik eigenlijk wel heel mooi. Dus die ging je onderstrepen.

Stap 3 is de verdieping. Je kiest dan een van die onderstreepte fragmenten of dat woord wat je hebt onderstreept en ook daar ga je dan weer 15 minuten over schrijven. Na dat schrijven ga je weer voorlezen aan jezelf en ook dan ga je weer onderstrepen. En dat doe je een paar keer. En dan is stap 5: alle onderstreepte fragmenten ga je onder elkaar schrijven. En dan krijg je een soort lijstje en dan kun je weer beginnen aan een nieuw citaat. Dan wil ik je meenemen in -niet per se het citaat- maar wel wat daaruit voort is gekomen. En dat gaat met name over allerlei gedachten. Gedachten die er altijd zijn, die ik ook altijd heb. Naar aanleiding van het eerste citaat heb ik toen geschreven, een klein stukje daarvan, en dat gaat als volgt:

Ik schrijf niet over alles wat in mijn gedachten rond dwarrelt. Dat is gewoon te veel! Veel te veel! Want gedachten zijn zó veel sneller en buitelen om elkaar heen. En soms is er geen touw aan vast te knopen. Als ik dat allemaal op papier wil zetten, dan is dat gewoon onmogelijk.

Dit is een heel klein stukje uit een tekst van 15 minuten. En ik heb daar toen de zin uitgehaald: gedachten zijn zó veel sneller en buitelen om elkaar heen. Toen ben ik daar ook weer 15 minuten over gaan schrijven. En die hele tekst kan ik nu ook met je delen.

‘Gedachten zijn zó veel sneller en buitelen om elkaar heen. Mijn hoofd is heel vaak vol van allerlei gedachten. Van de hak op de tak. Onsamenhangend. Van de ene gedachte associeer ik een andere gedachte. Een herinnering. Een ogenschijnlijk klein voorval dat ineens naar boven komt, als ik compleet aan iets heel anders denk. Een idee dat ik ga uitwerken in mijn hoofd en dat blijf ik dan herhalen. En herhalen. Opdat ik het niet ga vergeten. En vaak is het dan het beste om het te noteren. Zodat ik het mag vergeten en het later weer terug kan lezen. Ja, dan krijg je zinnen van ..ehm.. wat zou ik kunnen doen als....En dat is ook voer om van alles naar boven te laten komen. Want er is zó veel mogelijk! Zo veel keuzes. Hoe. Wat. Waar. Met wie. Wanneer. En wat dan doen? En dat kan ook iets zijn naar aanleiding van een film. Of iets wat ik heb gelezen. Terugdenken. Hoe ging het ook alweer?

Verwerkingsgedachten. Om iets te begrijpen. Of te doorgronden. Iets wat ik op een rijtje wil zetten. En ik heb toen een boek gelezen en dat heette: Sterkarm. En in dat boek was een tijdmachine waarmee men van de 21 eeuw naar de 16e eeuw kon reizen en weer terug. Iets wat natuurlijk totaal onmogelijk is en dus regelrechte fantasie is. En dat is zó leuk aan fantaseren. Wat zou ik doen als ik ineens in de 16e eeuw zou belanden? Maar dat vind ik onvoorstelbaar. Ik zou werkelijk niet weten hoe ik me zou gedragen. Ik zou niet weten hoe ik dan mijn leven zou leven. Terwijl juist omdat ik er over kan lezen, en dat er ook allerlei films over zijn gemaakt, dus je kunt het ook met allemaal beelden bekijken, is dat voor ons wel een beetje voor te stellen. We kunnen wel terug in de tijd denken.

Andersom, iemand in de 16e eeuw, die heeft totaal geen beeld of voorstelling van hoe wij hier nu, in de 21e eeuw, leven. Zelfs iemand die aan het begin van 20e eeuw is geboren, zo in 1901, 1902, ook die kon zich, denk ik, geen wereld voorstellen met wat wij nu hebben, met internet, met computers. Dat je een mailtje kan schrijven. Een WhatsApp berichtje en dat je degene die aan de andere kant van de wereld is, dat je die ziet typen om een berichtje naar jou te sturen. Die mensen konden zich niet voorstellen dat je overal bereikbaar bent. Bijna op de hele wereld. En ook niet dat je totaal afhankelijk bent van het internet.

En elke ontdekking vroeger, nou, denk maar aan elektrisch licht ..ehm.. de telefoon, de trein. Dat waren best hele grote veranderingen. En veranderingen die wij nu meemaken, dat voelt voor mij van: ze gaan heel snel, maar het gebeurt allemaal wel in kleine stappen. We worden daar eigenlijk helemaal in meegenomen. En daardoor is ja, bijna niets meer ons vreemd. Over de toekomst wat er dan mogelijk is, daar is nog zó veel over te schrijven. Ja, wij kunnen dat wel gaan bedenken, maar ook dan denk ik dat wij ook geen voorstelling hebben van hoe dat over een eeuw verder, hoe dan de wereld eruit zal zien.’

Uit deze tekst heb ik toen een regel gehaald: Herhalen, opdat ik het niet ga vergeten. En toen heb ik daar weer 15 minuten over geschreven.

‘Herhalen, opdat ik het niet ga vergeten. Ze hebben het wel over de kracht van herhaling. Dat is wanneer we iets nieuws leren, iets ons eigen willen maken. En soms is het dan écht nodig om veel, heel veel te oefenen. En te herhalen dus. Anders ben je het zo weer kwijt. Wat ik dan bedoel met het herhalen, is dat nieuwe idee. 's Avonds laat of midden in de nacht, in bed, dan komt het nieuwe idee, dat plopt op. Het kan ook onderweg zijn. En ik heb geen pen en papier bij me. Ik heb geen mogelijkheid om iets op te schrijven. Gebeurt ook als ik fiets of wandel. Dan heb ik ook eigenlijk niets bij me. Maar dat nieuwe idee komt wel op. En dat wil ik niet vergeten. En dan ben ik voortdurend aan het herhalen zodat het blijft hangen. En tijdens het herhalen, komen er dan weer allerlei nieuwe puntjes bij, die ik ook wil onthouden. Dus ook weer ga herhalen.

En dat kan behoorlijk vermoeiend zijn. En zo heb ik al héle verhalen voor een podcast-aflevering gemaakt in mijn hoofd. En dan zijn dat best goede afleveringen, vind ik dan zelf. Alleen, het is dan niet opgenomen, het is niet echt, het staat nergens. Ik kan het niet opslaan, behalve in mijn eigen gedachten. En die ben ik dan weer aan het herhalen. En soms wel 4 of 5 keer. En dan heb ik écht van: tjonge wat een woordvondsten, oh wat een geweldige verhaallijn! Wat een mooie start! Wat een leuk plot ook! En dan kan het me enorm frustreren dat ik een deel ervan weer kwijt ben 's ochtends vroeg als ik weer wakker ben. Of als ik onderweg ben geweest, als ik dan weer eenmaal thuis ben. Heb ik het dan voor niets uitgedacht en herhaald!? Kan ik ook zonder al die gedachten, al die ideeën, fietsen of wandelen of slapen?

Ja. Het liefst zou ik goed willen kunnen slapen. Het slapen lukt niet elke nacht even goed. Maar wat houdt mij dan wakker? Zijn dat die ideeën? Die continue stroom van ideeën? Of is het de tinnitus, het oorsuizen. Dat voortdurende geluid wat me wakker houdt? En soms ontdek ik dat het piekergedachten zijn. Maar het is gek dat ik minder piekergedachten heb, het zijn echt ..ehm.. veel meer creatie-gedachten. Dan bedenk ik ook van ..ehm.. welke gasten ga ik uitnodigen voor mijn radioprogramma? Waar kan ik nog meer boeken gaan verkopen? Of zal ik toch maar LinkedIn-berichten gaan maken? Maar welke thema's pak ik dan op? Waar ga ik dan over posten? En ook bijvoorbeeld dan bij de podcast: welk plaatje kan ik daarbij doen? Hoe kom ik daaraan? Moet ik die nog bewerken? Dus voortdurend zijn er allerlei gedachten die mij verder kunnen brengen.

En stel dat ik al die gedachten daadwerkelijk had uitgevoerd? Als ik dat écht allemaal had uitgevoerd, dan had ik ontzettend veel acties ondernomen. Ik had hele boeken al geschreven. Ik had dan ontzettend veel ontmoetingen al gehad. Wat ik net al noemde, heel veel podcast-afleveringen al gemaakt. Al die programma's, al die ideeën, als die allemaal werkelijkheid waren geworden!’

Dit is naar aanleiding dus van een citaat van Etty Hillesum, waar ik elke keer weer op door-associeer op bepaalde zinnen. Zo heb ik ook nog een citaat en in dat citaat gaat het over muziek. En volgens mij heb ik dit kleine stukje over muziek al een keer verteld, maar juist in dat stukje staat weer een regel, die ik daarna weer oppak om verder over te schrijven. Dus dat deel ik dan, en misschien deel ik dat nu voor de tweede keer.

‘Muziek. Ik luister nauwelijks zelf naar muziek. Ik heb daar ook weinig behoefte aan. En het maken van het radioprogramma, dat, ja, dwingt mij, tussen aanhalingstekens, om passende muziek te vinden, bij het thema, bij de gast, bij het seizoen. En dat is wel heel goed, want dan luister ik tenminste af en toe wel naar muziek. En dan ook heel gericht, want ik luister naar de tekst, naar de tekstbeleving, naar de melodie, naar het ritme, de stijl van de muziek. Wat past er bij het radioprogramma en bij de gast? En ik zal dus nooit heftige, hardrock muziek kiezen en dat is gewoon omdat ik er zelf niet zo van hou. Maar ook bijvoorbeeld zware operamuziek of zware klassieke muziek, die zal ik niet zo gauw kiezen. Juist de lichtheid wil ik in het programma houden. Het programma wordt 's avonds uitgezonden en daarom kies ik ook h...

8 Hoeveel stappen?

Wed, 09 Jul 2025 12:00:00 +0200

Hoeveel stappen moet je doen per dag? Is 10.000 stappen de norm? Of mag het ook iets minder zijn? Zijn er ook alternatieven als je de stappen niet per dag kunt zetten?

(Foto Pexels Clem Onojehuo)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De enige podcast over ons zintuig 'evenwicht' en misschien ook wel de enige die gaat over het evenwicht in de breedste in zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. En dit is seizoen 9, aflevering 8: Hoeveel stappen?

Hoeveel stappen per dag, dan hoor je heel vaak dat je 10 duizend stappen per dag moet zetten. 10 duizend stappen, dat is nogal wat!

En onze jongste zoon die wilde dat gaan nastreven, 10 duizend stappen, maar die kwam er al snel achter dat dat helemaal niet haalbaar is. Hij is gegaan naar 8 duizend stappen en hij probeert elke dag 8 duizend stappen te zetten. En hij heeft al gemerkt dat ook het in huis rondlopen, dat al die stappen mee kunnen tellen. Als je dan tenminste de stappenmeter ook aan hebt staan, anders kun je dat ook niet meetellen. Nu woont hij op zeshoog in een flat van wel 20 verdiepingen. Dus hij kan heel vaak die trap nemen. Met name omhoog, alleen dat doet hij dus niet zo vaak. Hij wil nog wel eens met de trap naar beneden gaan. En dan elke stap die je zet wordt natuurlijk geteld als een stap. Dus die 8 duizend stappen kan hij halen als ie in ieder geval een paar keer ook die trap naar beneden loopt. En dan naar boven gaat ie dan toch vaak met de lift.

Maar 10 duizend stappen, waar komt dat eigenlijk vandaan? Ik ben eens op zoek gegaan en ik kom er ook achter dat het eigenlijk een marketing trucje is geweest. In de jaren 60 van de vorige eeuw, zo rond 1960, 1964 was er een bedrijf in Japan en die heeft toen de eerste stappenteller op de markt gebracht. En die stappenteller die heette: Manpo-kei. Dat is Japans en dat betekent 10 duizend stappen. En het Japanse teken voor 10 duizend, dat lijkt op een persoon die loopt. Dus misschien vandaar dat ze die stappenteller zo bedacht hebben of zo. Dit is door een heleboel andere bedrijven en organisaties overgenomen daarna. Helemaal zo'n 20 jaar geleden of zo, toen er heel veel meer stappentellers kwamen. Het werd eigenlijk ..ehm.. gewoon in Nederland om een stappenteller te hebben.

Maar er is helemaal geen wetenschappelijke basis voor het aantal stappen. Dus ik ben toch ook eens effe op zoek gegaan van hoe zit het dan als je het hebt over het aantal stappen, wat is dan wel gezond om te doen? Nou heb je bij EOS wetenschap, hebben ze dat even allemaal uitgezocht. Die geven aan dat mensen die jonger zijn dan 60, die kunnen best volstaan met tussen de 8 duizend en 10 duizend stappen per dag. Dat zou heel goed zijn. Maar als je ouder bent dan 60, dan haal je het meeste voordeel als je tussen de 6 duizend en 8 duizend stappen zet! Dus het is toch al een heel stuk minder. En ben je boven de 75, dan zeggen ze, ja minimaal 1500 stappen. Het zou ook 4000 kunnen zijn. En maximaal 8000. Dus daar zit écht een grens aan.

Nou zeggen zij, als je het hebt over stappen, misschien kun je het beter hebben over de lichaamsbeweging die je doet, de activiteiten die je doet. En dan zeggen ze al, dan 150 tot 300 minuten matige activiteiten wekelijks. Dus per week dat je tussen de 150 en 300 minuten bezig bent. Of als je dus heel krachtig bezig bent, gaat hardlopen of zo, dan zit je tussen de 75 en 150 minuten, dan kan dat korter. Dan gebruik je daar veel meer energie voor. Als dat lukt om die matige activiteiten wekelijks te doen, dan zorgt dat voor een betere levensverwachting en ook voor de cardiovasculaire gezondheid. Dus voor je hart en bloedvaten en zo. En dat klopt ook wel, we willen natuurlijk ook wel genoeg bewegen. En we weten ook wel, dat als je veel te veel beweegt dat dat dan weer ook een teveel is. Dat is dus helemaal niet nodig!

Maar als ik nou ga naar die 8 duizend stappen, dan vraag ik me altijd af: hoeveel loop je dan ongeveer? Dat heb ik weer gevonden op een andere website. Bij Team Sportservice. Dan zeggen ze: ..ehm.. in zo'n 15 minuten kan je ongeveer 1500 stappen doen. En als je 30 minuten aan het lopen bent, dan zijn dat ongeveer 3000 stappen, 45 minuten zit je op 4500 stappen en bij 60 minuten dan doe je ongeveer 6 duizend stappen. Het ligt er ook een beetje aan hoe groot je stappen zijn. Lange mensen met lange benen zetten grotere stappen en die hoeven dus eigenlijk minder stappen te zetten. Of als ze zoveel stappen zetten, hebben ze ook een grotere afstand, dat ze kunnen afleggen. Want hier staat: 60 minuten is 6000 stappen, maar als je gaat wandelen, ongeveer 5 kilometer per uur, dat is ongeveer één uur wandelen, dan zouden dat ook weer 8 duizend stappen zijn. Dus het ligt er ook echt aan hoe groot je bent en hoe groot je stappen zijn.

Wat daar ook bij gezegd moet worden is, dat oudere mensen minder stappen hoeven te zetten. Oudere mensen die gebruiken per stap veel meer energie en daardoor hebben oudere mensen minder stappen nodig om dezelfde voordelen te bereiken. En dat ken ik ook zeker bij mezelf. Als ik aan het wandelen ben, dan ben ik met mijn aandacht ook echt aan het wandelen en dan kost het zetten van de stappen, kost meer energie. Niet zo zeer het stappen zelf, als wel de aandacht die ik daarvoor nodig heb om me in evenwicht te houden. Want ik weet door de evenwichtsuitval die er is, dat het heel belangrijk is om in beweging te blijven, maar dat al het bewegen wat je doet waardoor je ja, links/rechts-coördinatie, ....ehm.... het recht op de weg blijven lopen, dat kost allemaal meer aandacht om dat goed te blijven doen. Dus kost ook meer energie.

Nou ik ben al boven de 60, dus dan zou ik tussen de 6 duizend en 8 duizend stappen zitten wat voldoende zou zijn, maar als je weet dat het ook nog eens een keer sowieso het stappen zetten heel veel meer energie kost, kan ik misschien wel volstaan met 5 duizend stappen per dag. En nou weet ik niet eens of ik daar elke dag aan kom, want er zijn dagen dat ik veel minder aan het lopen ben. En de andere dag, als ik ga sporten, dan ben ik heel veel meer in beweging. En dan is het niet per se stappen, maar dan wel heel veel meer in beweging met mijn hele lichaam.

Dan vroeg ik me af: als je het hebt over kilometer per uur? Hoe zit dat precies? Als je 5 kilometer per uur aan het lopen bent, hoeveel meter per seconde is dat dan? En dat blijkt dan 1,3 meter per seconde te zijn. Andersom, 1 meter per seconde is 3,6 kilometer per uur. 3,6 kilometer per uur dat is een beetje een langzaam wandeltempo. En waarom het nou dus die 1,3 meter per seconde is, als je 5 kilometer per uur wil wandelen? Het is een beetje een raar getal 1,3 - tenminste dat vind ik dan weer, dan denk ik het moet een mooi rond getal zijn. Maar komt dat natuurlijk omdat we 60 seconden in een minuut hebben en 60 minuten weer in een uur en als je dat dan omrekent, die 5 kilometer per uur is dan 1,3 meter per seconde. Als je ongeveer 10 duizend stappen wil zetten, dan ben je ongeveer 7 tot 8 kilometer qua afstand moet je dan afleggen. Maar ook dat is weer afhankelijk van de stappen die je zet.

Mijn zoon die is lang, dus die zal grote stappen zetten, dus die hoeft minder stappen neer te zetten. Dus eigenlijk voor hem als hij dan 8 duizend stappen zet, moet hij best heel veel meer afstand afleggen wil die aan die 8 duizend komen, bedenk ik me opeens. Dat is voor hem toch wel anders. Ik heb kleinere stappen, ben dus eerder aan die 8 duizend stappen. En nóg eerder als ik ervoor ga om ongeveer 6 duizend stappen per dag te doen.

Maar ik zei net al van als je gaat sporten, dan ben ik niet alleen maar aan het lopen, dan zijn er ook allemaal andere mogelijkheden. En op de sportschool is dat hè. Daar heb ik de crosstrainer waar ik op kan, daar zou ik dan ook in plaats van stappen tellen de crosstrainer voor kunnen gebruiken. ..ehm..... het fietsen kan ik daar doen. Ik kan op de loopband gaan lopen. Roeien. Roeien is ook een hele goeie. Dan ben je niet aan het lopen rechtop, maar door het roeien zelf ben je wel in beweging met je armen en te benen tegelijk. En een ander alternatief is ook dansen. Dansen is natuurlijk heel leuk, vind ik ook heel leuk. Dan ben ik mijn evenwicht aan het triggeren. Ik blijf daar soepel door. Ik ben nu zelf ook aan het bewegen dus (ha). ..ehm.. blijf er flexibel door. Dus met fijne muziek om me heen kan ik ook gewoon heerlijk dansen en is dat dus ook het alternatief om stappen te zetten per dag.

En natuurlijk fietsen! Naar de sportschool ga ik altijd lopend. Maar ga ik naar het dorp of iets verder weg, dan neem ik altijd de fiets. En fietsen kun je dan ook in plaats van stappen zetten, kun je ook fietsen. Met het fietsen bouw je ook kracht op in je benen. En het verbetert ook je mobiliteit van je gewrichten en je knieën en zo. Terwijl het toch weinig belasting is voor je botten. Met een uur fietsen op een gematigd tempo, zit je zo aan 10 duizend stappen per dag! Ja en toen ik dat las, dacht ik van: nou een uur fietsen, dat doe ik nog wel eens. En dan is het niet vaak één uur achter elkaar, maar als ik een paar keer heen en weer fiets, dan zit ik op een gegeven moment al heel gauw aan dat uur. Dus dan doe ik misschien toch vaker die 10 duizend stappen per dag.

Nou is natuurlijk naar het dorp hier fietsen, ben ik niet een uur onderweg, dat is 10 minuten, een kwartier. Maar ja, als ik dan al heen en weer ben gereden, ben ik zo dat ik een half uur toch wel samen, totaal gefietst heb. En als ik dat 2x gedaan heb op een dag zit ik natuurlijk al aan het uur. Want er staat niet bij dat je dat achter elkaar moet doen. Ik weet niet wat hier staat over dat fietsen of het een elektrische fiets is of een gewone fiets. 'k Moet zeggen: met een elektrische fiets, als ik wind tegen heb, dan is het door de elektrische fiets makkelijker om tegen de wind in te fietsen, is veel lichter. Dat zou anders zijn dan wanneer ik een gewone fiets zou hebben zonde...

7 Tenenkrommen(d)

Wed, 02 Jul 2025 12:00:00 +0200

Letterlijk en figuurlijk tenenkrommend, een aflevering over tenen, kromme tenen, tenen lezen en stevig staan.

(foto Pixabay- Wokanpadix)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De enige podcast over ons zintuig 'evenwicht'. Dat fascinerende zintuig waar we allemaal al dagelijks mee te maken hebben. En ook over het evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' en ik ben erachter gekomen dat er nog zó veel meer valt te vertellen over dat zintuig 'evenwicht' en helemaal dat evenwicht in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 9, aflevering 7: Tenenkrommend.

Tenenkrommend, dat is een uitdrukking. Dat is één woord, je schrijft het allemaal aan elkaar. Dat wist ik niet, maar toen ik dat ging opzoeken, en ik moest het zelf even opschrijven, dacht ik hé: het is één lang woord! Wat betekent tenenkrommend dan precies? Nou dat is iets als je je ergens heel erg voor schaamt. Of dat iets heel erg beschamend is. Dat iets gênant is. Dan kan dat tenenkrommend zijn. In Vlaanderen noemen ze het tenenkrullend. Grappig hè?

En het kan dus tenenkrommend zijn maar het kan ook tenenkrommender zijn of zelfs overtreffend: tenenkrommendst. Dat woord 'tenenkrommen' dat iets al heel erg beschamend is, dat dat ook nog eens een keer een vergrotende en overtreffende trap heeft, dat het zelfs tenenkrommendst kan zijn. En kromme tenen van iets krijgen, ja, is eigenlijk ook ja, je rot ergeren aan iets. Het kan ook zijn dat het plaatsvervangende schaamte, dus niet de schaamte vanuit jezelf, maar je ziet iets gebeuren en jij schaamt je voor wat de ander er aan het doen is.

Tenenkrommend, ergens kromme tenen van krijgen, kan ook zijn dat iets uitermate slecht is. En dan slecht, wat jij slecht vindt en dat je daar dus de uitdrukking voor gebruikt: kromme tenen van iets krijgen. Want het is natuurlijk een uitdrukking. En ik heb het even opgezocht. Ik dacht dat het een hele ouderwetse uitdrukking is van heel lang geleden. Maar het blijkt dat het pas in de jaren ‘80 in zwang is gekomen, want toen werden tenen als erg gevoelige lichaamsdelen beschouwd. Toen pas! Daarvoor waarschijnlijk helemaal niet. Pas vanaf de jaren ‘80 kwam daar veel meer aandacht voor en toen is dus die uitdrukking ontstaan: tenenkrommend. Dan moet je die niet verwarren met ‘gauw op zijn teentjes getrapt’, want dat is weer een hele andere uitdrukking.

Kromme tenen, ja, je kunt het ook hebben. Kromme tenen dat zijn scheve tenen. En als je scheve tenen hebt, dan kan het helpen om daar steunzolen voor te gebruiken. Want die steunzolen die helpen dan om de druk op je voeten beter te verdelen en dat zorgt er ook weer voor dat je tenen minder belast worden. Ik weet nog wel dat ik vroeger als klein meisje een soort bult kreeg aan de zijkant van mijn voeten. En ik weet niet of het bij allebei de voeten was of bij eentje. En toen bleek dat ik heel erg naar binnen liep met mijn voeten, dat ik een beetje platvoeten had. En zodoende dat er een botje helemaal ging verschuiven, dat het naar de zijkant van mijn voet kwam. Het heeft niet direct met mijn tenen zelf te maken, maar wel met mijn voet en toen heb ik steunzolen gekregen om dat weer tegen te gaan. Want dan ga je op een andere manier weer staan, het wordt anders belast inderdaad. En dat heeft toen wel geholpen, want op een gegeven moment was dat bultje ook helemaal weg aan de zijkant. En dat was wel heel prettig, want toen werd ik er ook steeds bewuster van, van hoe ik zelf sta. Ik voel nu ook nog steeds als ik met mijn voet naar binnen ga, dat het écht een platvoet wordt, of dat ik meer op de buitenkant van mijn voet ga staan -dat ik die voetrand ook voel- en dan is het veel prettiger.

Dus zo sta ik vaak, ik sta vaak hier op blote voeten aan de statafel te werken. Deze podcast op te nemen, online te werken. En dan ben ik me altijd bewust van hoe ik sta. Maar als ik sta, heb ik geen kromme tenen. Als je wel hele kromme tenen hebt, die door steunzolen niet op te lossen zijn, dan kan je dat ook operatief laten doen. Dan worden de kleine botjes van de teenkootjes, die worden gebroken en dan wordt dat weer goed recht gezet. En dan krijg je weer mooie rechte tenen. Maar als je gekrulde, samengeknepen tenen hebt of helemaal dat die voet dus verkrampt, dat kunnen dan tekenen zijn van dystonie. En dat kan dus bij de ziekte van Parkinson optreden.

En ik ben nog verder gaan kijken. Nou blijkt dat naast gekrulde tenen er ook komma-tenen zijn. Ruiter-tenen. Hamer-tenen. Mallet-tenen. Jubeltenen. Klauw-tenen. Écht! Ik stond er verbaasd van, want dat wist ik niet! Je hoort af en toe wel dat er iets met een teen is van iemand. Maar dan ja, een komma-teen? Ik heb er nooit over gehoord. Ik heb dat volgens mij ook nauwelijks gezien bij iemand. Dus het valt ook niet echt op. En dat klopt ook wel, want we zitten natuurlijk altijd met die voeten in schoenen, dus het valt niet op dat tenen op een verkeerde manier zijn gegroeid. Maar al die soorten tenen, dat is een verstoring van het evenwicht van de voetspieren. Nou, dan hebben we weer natuurlijk evenwicht. Op ‘evenwicht’ ben ik alert van, wat bedoelen ze precies? En dan heeft het te maken met dat de trek- en buigspieren van de tenen, dat die dus niet meer goed werken. Dat daar dus iets verkeerd is gegaan. Dat kan met één teen zijn, dat is bijvoorbeeld zo'n hamerteen. Volgens mij gebeurt dat met één teen. Maar het kunnen ook meerdere tenen zijn of zelfs alle tenen als het echt al die tenen zijn, dat die zich gaan verkrampen. Dat kan onder andere ook gebeuren door artrose of diabetes, bij verzwakte voetspieren, dan kan het allemaal gebeuren.

Als we kijken naar het psychische aspect, dan kan het ook zijn dat als je met gekromde tenen loopt, dan kan het duiden op spanning en stress. Dat is dan iemand die zijn uiterste best doet, waarbij het vaak wel lukt, maar ook vaak dat het nét niet lukt, dat het dan zo veel spanning op gaat leveren en dat je letterlijk met gekromde tenen gaat lopen. Nou, met gekromde tenen lopen, als je dat altijd doet, dan zorgt het ook voor spanning in je hele lijf, want alleen door het krommen van je tenen doen al die beenspieren ook mee! En ik denk als je dat helemaal doet, dan gaan je buikspieren meespelen, misschien zelfs je bilspieren. Maar als je dat continu aanspant, dan is het natuurlijk helemaal niet goed!

Je kunt het ook zelf doen. Met je tenen krommen natuurlijk en dan vraag ik me af: kun je tijdens het lopen ook je tenen krommen? En is daar een verschil ook tussen dat, als je op blote voeten loopt of met schoenen aan? Want met schoenen aan en dan je tenen krommen, voelt heel anders dan wanneer je op blote voeten loopt. Nou is blote voeten lopen sowieso heel gezond. Want op blote voeten lopen dan versterken je voetspieren. Het zorgt ook voor een verbeterde bloedcirculatie. En daarmee ook de bloeddruk, die wordt daar ook positief door beïnvloed. En als je op blote voeten in de natuur loopt, daar word je rustig van. Want dan voel je ook echt de aarde onder je voeten, je voelt echt waar je loopt, de ondergrond en zo. En ook hierbij staat dan ook, je krijgt een beter evenwicht. Je wordt je bewuster van de stappen die je zet en je wordt je ook bewuster van je eigen evenwicht. Dat kan weer bijdragen tot een betere houding, een betere lichaamshouding. Dus blote voeten lopen dat is heel fijn om op die manier te lopen. Nou moet ik zeggen, ik kan niet altijd op blote voeten lopen. Ik vind het ook niet fijn om op harde ondergronden te lopen, op de stoep, op de straat, allemaal veel te hard waar we meestal op lopen. Dus daar doe ik toch veel liever schoenen aan. Helemaal ook om te voorkomen dat je wondjes oploopt. Dat je je bezeert en zo.

Wat mij ook opviel toen ik daarover aan het lezen was, blote voeten: zonder schoenen, kunnen je voeten sneller gaan zweten! En dat kan best wel zijn dat dat zo is, maar dat valt dan bijna niet op, omdat je dan al aan het lopen bent of zo. En het meteen verdampt, want het is mij nooit op gevallen dat ik op blote voeten sneller aan het zweten ben. Nou heb ik sowieso weinig dat mijn voeten gaan zweten, dus ik heb daar sowieso niet zo heel veel last van. En er zijn bepaalde doelgroepen die beter niet op blote voeten kunnen lopen. En dat zijn mensen met diabetes of met MS of die een hernia hebben. Want die hebben een verminderde gevoeligheid in de voeten. En dan kun je beter niet op blote voeten lopen.

Er is ook nog een andere uitdrukking en die uitdrukking is: ‘je schrap zetten’. En dan vraag ik me af: als je je schrap zet, ga je dan ook je tenen krommen? Want je schrap zetten heeft natuurlijk wel te maken met een soort spanning, dan is er iets wat heel spannend is. Maar ik vind ook, je schrap zetten is ook een teken van alertheid, dat je ..ehm.. gaat opletten. En ik vraag me af, als je je schrap zet of dan ook je tenen gaan krommen? Geen idee! Dat zou ik dan moeten uitvinden als ik zelf een keer... dat iets zó spannend is, ga ik dat dan ook doen? Ga ik mijn tenen krommen?

Maar als je je tenen gaat bekijken, iedereen heeft andere voeten, maar ook andere tenen. Je kunt namelijk ook tenen lezen. Dat is dus een soort ‘tenen-taal’. Ik heb het gelezen (ha) op de website van Gehwol. En Gehwol is een merk van voetenbalsem en die geven bepaalde dingen aan over die tenen. Ze zeggen al; de vorm van je tenen, daar word je mee geboren. En dat is ook scheefstand en zo van je tenen, dat kan ook heel erfelijk bepaald zijn. In de loop der jaren kan het wel veranderen door prikkels van buitenaf. Bijvoorbeeld door verkeerd schoeisel of door een hele verkeerde houding van je voeten. En zodoende kunnen ook die verschillende tenen, die jubeltenen en hamertenen, dat kan allemaal dus ontstaan.

Maar als je kijkt naar die tenen die van gezonde voeten. Als je dan aflopende tenen hebt, grote teen, tweede teen, derde teen, die dan een beetje zo schuin a...

6 Kleurig is fleurig

Wed, 25 Jun 2025 12:00:00 +0200

Ik hou van kleur. Het liefste wil ik ook kleurrijke, opvallende hoortoestellen die gezien mogen worden. Dat is niet eenvoudig, blijkt nu ik voor de keuze van nieuwe hoortoestellen sta. Het worden waarschijnlijk zwarte. Maar ik heb een ideetje hoe dat is op te lossen.

(eigen foto van mijn huidige hoortoestellen)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Dat kan het fysieke evenwicht zijn, maar ook het psychisch evenwicht. En ook al die andere dingen die mij uit evenwicht kunnen brengen. Daar heb ik het over in deze podcast. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' en ik werk ook als hoorcoach en begeleid mensen, mensen met de ziekte van Ménière, met tinnitus, maar ook met het gehoorverlies. En deze aflevering gaat over het gehoorverlies, of dat niet per se, het gaat meer over de hoortoestellen die nodig zijn voor het gehoorverlies, om het gehoorverlies minder te maken, om beter te kunnen spraakverstaan. Dit is seizoen 9, aflevering 6: Kleurig is fleurig.

Dan neem ik je eerst even mee naar de opticien. ‘k Was naar de opticien om weer oogdruppels te halen of eigenlijk kunsttranen, want ik heb hele droge ogen. Ik heb er al een keer een aflevering over gemaakt. En die kunsttranen die helpen mij om dan toch voldoende traanvocht te hebben en dan worden die ogen niet zo droog en gaat het niet jeuken en zo, dus dat is heel prettig. Maar ik was bij de opticien en daar zag ik heel veel verschillende monturen. Te kust en te keur. Verschillend in vorm, verschillend in grootte, sowieso in kleur. En dan heb je één kleur of verschillende kleuren, binnen één bril. Er zijn mannenmonturen, er zijn damesmonturen, er zijn kindermonturen. En de vorm zelf dat het twee glazen zijn, dat is natuurlijk bij elke bril hetzelfde. En het glas is natuurlijk ook altijd hetzelfde. Ook al is de sterkte anders, het is altijd doorzichtig. Je hebt ook af en toe mee-kleurende brillen, anders dan een zonnebril. Maar veel keus daarin is er niet. Maar wél de keuze in het montuur. En ga je naar de ene opticien of naar de andere opticien en ook daar vind je weer heleboel verschillende andere monturen.

En dan een hoortoestel. En dan beperk ik mij tot alleen achter-het-oor hoortoestellen. Dat is zo'n klein toestelletje wat achter het oor gaat en dan is er een slangetje wat dan in je oor gaat. En in je oor zit dan het luidsprekertje. En het kan ook dat het een heel oorstukje wordt. Maar dan beperk ik mij weer tot alleen maar wat achter het oor zit. Dat kleine apparaatje, dat kleine toestelletje wat daar zit. Die hoortoestellen, daar heb je verschillende merken van. Best veel verschillende merken. Binnen die merken zijn er ook nog weer allerlei types. En al die types, dat heeft ook nog weer te maken... in de loop der jaren had je eerst dát toestel, toen kwam dát erbij en dat type kwam erbij, dus je hebt ook nog -verspreid over de jaren- heel veel verschillende mogelijkheden. Dat maakt dat het kiezen van het juiste hoortoestel veel moeilijker wordt, omdat er zó veel keuze is.

Toch heel anders dan bij het kiezen van een bril. Bij een bril zit daar dan toch een bepaalde beperking bij, want dat is wat in de winkel beschikbaar is, wat je kan zien. Maar bij een hoortoestel, je hebt niet de audicien die al die hoortoestellen op een rijtje heeft staan. De audicien die kiest voor jou wat bij jou het beste past naar aanleiding van jouw verhaal, over het gehoorverlies en wat jij belangrijk vindt om te versterken. Spraakverstaan of in rumoer te kunnen luisteren. Dat je graag muziek luistert of juist heel veel buiten bent. Aan de hand van het verhaal wat jij nodig hebt, kiest de audicien dan wat voor merk het beste bij jou past en welke type.

Maar dat kleine toestelletje wat achter je oor zit, die vorm daarvan, dat lijkt eigenlijk allemaal wel een beetje op elkaar. En dat is ook wel logisch, want het moet wel achter het oor natuurlijk passen. De vorm daarvan kan wat ronder zijn. Het kan wat langer zijn dan de ander. Het kan iets rechthoekigs zijn. Dat is dus heel persoonlijk wat bij jou past. Want iedereen heeft een andere vorm oren. Maar verder blijft het wel beperkt. Het blijft klein en de één is iets groter, omdat daar bijvoorbeeld een ringleidingstand bij in moet. Dan wordt het een iets groter apparaatje. En dus ook nog een verschil of er batterijtjes in moeten of dat het oplaadbaar is. Want dan hoeft daar geen batterijtje in, maar wel een kleine accu. Dus het zijn allemaal dingen die maken hoe die vorm kan zijn.

Maar dan de kleur. Ik ben eraan toe om nieuwe hoortoestellen aan te schaffen. En ik ben dus bij de audicien nu om dat uit te kiezen. En dan laat hij zien: dit is het merk wat we gaan uitproberen. Hiervan verwacht ie dat dat het beste bij mij gaat werken. En dan mag je kiezen wat voor een soort hoortoestel, welke kleur jij wilt hebben. En dan zie je die kleuren en dan is het de keuze tussen grijs, zilver-grijs, bruin, beetje metallic bruin, donkerbruin misschien nog wel, maar dan is het toch nog een soort huidskleur, of zwart. Heel veel meer keus is er gewoon niet. Zo saai! Ik vind het echt héél saai!

De hoortoestellen die ik op dit moment heb, die zijn wit met een rode achterkant waardoor wit en rood ja, dat valt tenminste op. En ik vind het heel leuk dat het rood is. Tussen de keuze die ik had stond ook nog roze, lichtroze. Nou hou ik dus van kleur, maar ik vind lichtroze, ik heb zelf ook een lichte huidskleur, is ook een beetje roze, dan vind ik 'm ook weer wegvallen. Als het nou knalroze was geweest, had ik dat heel leuk gevonden! Waarbij de audicien nog zelf zei: het is maar de vraag of we daaraan kunnen komen, aan die kleur. Maar lichtroze viel voor mij sowieso af. Toen ben ik eens gaan kijken, als je hoortoestellen intikt en je kiest voor kleur dan kom je wel bij Phonak uit. Het merk Phonak, die heeft nog wel verschillende kleuren. Ik ga nu Oticon uitproberen en dan zie je wel een paar toestellen die wel een kleur hebben, maar precies dat merk en type waar ik nu voor gekozen heb, die heeft al die kleuren niet, behalve dat lichtroze.

Dan moet je eigenlijk gaan naar de kindertoestellen. Het blijkt dat heel veel kindertoestellen wel in kleur zijn. En wat ik begrepen heb, is dat er vroeger veel meer kleurtjes waren en dat het steeds meer eruit gaat, omdat mensen er toch niet voor kiezen. Ik heb het ook gelezen op het blog van Janneke Roozen van Hoorstyle. Die heeft een blog gewijd aan dus die kleuren van het hoortoestel. Zij houdt ook heel erg van kleur en ze merkt ook dat er daar toch weinig variatie in is en weinig keuze in is.

En waarom wil ik ze laten zien? Waarom wil ik graag een kleurtje? Nou sowieso, ik hou van kleur, maar ik heb ook gemerkt: ik zie ze dan beter. Ook zonder bril zie ik een kleurtje beter dan dat het een huidskleur zou zijn. En ik wil ook laten zien als mensen al iets van achter mijn oor zien -vaak hangt mijn haar er wel een beetje overheen- maar dan wil ik het laten zien: dit heb ik nodig. En ik wil ook laten zien dat het heel gewoon is om een hoortoestel te dragen. Net als dat je een bril draagt. Iedereen vindt het heel gewoon om een bril te dragen, dat ook een hoortoestel dragen heel normaal is. Dat het erbij hoort.

Nou ja, wat ik al zei: ik hou van kleur dus het liefst wil ik dat in een kleur. En dan hoeft het nog niet eens verschillende kleuren te zijn, één kleur is wel goed. Ik geloof dat ik dan voor blauw zou kiezen of zo of ..ehm.. misschien wel groen. Waar ik minder van hou is de metallic-kleuren. En die Phonak-toestellen die ik dan vind, dat is heel vaak die metallic-kleur en daar hou ik dan weer niet van. Ik wil liever dat het wat mat is of zo. Nou ja, dat is dus écht heel persoonlijk. En jammer dat er dan zo weinig mensen voor kleur willen kiezen! Want als heel veel mensen het wél zouden kiezen, willen kiezen, dan zou dat natuurlijk veel meer zijn!

Het grappige is, als je het hebt over kleuren hoortoestellen, dan hebben ze het ook wel over ..ehm.. ja de rode kleur is voor het rechteroor en de blauwe kleur is voor links. Maar dat zegt dus niets over dat toestelletje zelf, want die is helemaal niet rood en die is helemaal niet blauw. Dan gaat het over het kleine luidsprekertje aan de ene kant is dat dan rood, de rechterkant is rood en de linkerkant is blauw van kleur. Zodat je dus ook het toestel in het juiste oor stopt. Andersom gaat ook een beetje moeilijk, want ook het draadje loopt een bepaalde kant op, dus andersom krijg je het niet eens goed in je oor.

Wat ik wel weet is dat je stickertjes kunt kopen. En die stickertjes die kun je dan plakken op je hoortoestel. En het is jammer dat het niet standaard is dat je dat door de audicien gezegd wordt, maar gelukkig heb ik dat zelf al gevonden. Ik heb er wel eens eerder over gehoord ook, dus ik ben even op die website gaan kijken, van Tiny stickers heet dat. Het lastige is alleen, daar zijn allerlei bewegende beelden. Al die stickertjes, al die thema's die ze hebben, dat verschuift steeds, dat draait, dat gaat heen en weer. En dat is weer heel lastig kijken voor mij. Dat heeft weer te maken dat het evenwicht niet goed werkt, dat bewegende beeld -en helemaal dan op deze website van Tiny stickers- is echt heel onaangenaam.

Ik heb wel gezien dat daar ontzettend leuke kleine stickertjes op zitten. En die stickertjes zijn ook weer verwijderbaar, dus je kunt ze makkelijk weghalen, dus dan kan je weer nieuwe stickers erop doen. Dus ik vermoed -ik ga nu hoortoestellen uitproberen en ik heb nu gekozen voor de kleur zwart- en ik vermoed dat ik op een gegeven moment toch naar die stickertjes ga kijken, om te kijken van hoe ik ze dus kleurig kan krijgen. Hoe ik daar toch een kleurtje aan krijg. En het zijn verschillende thema's; het kunnen bloemen zijn of abstracte kunst of noem maar op. Ik weet zeker dat ik daar kleurtjes uit kan halen, p...

5 Boodschappen doen

Wed, 18 Jun 2025 12:00:00 +0200

Het dragen van boodschappen is nogal wat. Dat kan lastig zijn. Helemaal als het evenwicht minder goed werkt.

(eigen foto van boodschappenkar)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons fascinerende en ingenieuze werkende zintuig evenwicht. Je hoort niet zo vaak verhalen over ons evenwicht. Terwijl we daar allemaal dagelijks mee te maken hebben. Je luistert naar Paula Hijne, ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En deze aflevering van de podcast 'Evenwicht, je leven' is seizoen 9, aflevering 5: Boodschappen doen.

En dan begin ik met een verhaal. Boodschappen doen.

Ik heb boodschappen gedaan, in de supermarkt vlak bij huis. Met twee overvolle boodschappentassen loop ik naar huis. Ze zijn eigenlijk te zwaar. Ik zet één tas neer en loop met de andere verder in één hand. Maar dat gaat veel lastiger. Ik loop helemaal te wiebelen met die ene tas, ik val er bijna mee om! Wat ongemakkelijk. Ik pak de tas met twee handen voor me en met moeite sjouw ik de boodschappen naar huis. Dan loop ik terug om de andere tas te halen. Die pak ik direct met twee handen vast. Met twee tassen aan beide zijden is het veel makkelijker lopen. Het lijkt wel of ik dan meer in evenwicht ben. Maar dan moeten ze niet te zwaar zijn. En lopen is sowieso altijd even uit balans toch? Dom om zo veel in één keer te kopen. Daar ben ik niet sterk genoeg voor.

Dit verhaal staat in het boek 'Evenwicht, in uitvoering', hoofdstuk 8 en dat heet: 'Links en rechts.' En dan gaat het over de hersenen. En dan ook hoe de hersenen werken in relatie tot de evenwichtsorganen en ook de linker- en de rechterhelft van de hersenen. Dat komt dan ook aan bod.

Maar daar wil ik het niet over hebben. Ik wil het hebben over die boodschappen doen. En waarom die boodschappen? Pas geleden had ik weer zo'n wiebeldag. Dat is zo'n dag dat ik instabiel ben, dat ik me wat draaierig voel, maar nog wel zelf kan lopen, eventueel met steun. En op zo’n dag, als het dan tijd is om boodschappen te doen, dan ga ik dat alsnog doen. En als dat op een zaterdag is, dan ga ik met mijn man naar de winkel. Met de auto gaan we daarnaartoe. En dat is een hele grote supermarkt. Op zo'n wiebeldag wil ik heel graag de winkelwagen hebben en die gebruiken als steun. Dus die wil ik de hele tijd bij me houden. Dat betekent dat ik dan met die kar overal dus langs ga rijden waar ik de boodschappen moet halen. Die steun is dan heel prettig.

Wat het dan nog wel weer lastiger maakt is, dat er spullen zijn die heel hoog staan, dan moet je reiken. Dan moet ik helemaal op mijn tenen gaan staan. En op je tenen staan is natuurlijk ook wel weer wat uit balans. Dat is niet handig op een wiebeldag. Er zijn ook producten die helemaal aan de onderkant liggen. Dan moet je bukken om erbij te kunnen. Niet alles is op ooghoogte. En ook dat bukken is natuurlijk kantelen met je lichaam en ook maakt dat op zo'n wiebeldag dat lastiger is. Dat moet ik dan met beleid doen. Als ik dat zelf wil pakken, moet ik dat met aandacht doen, heel rustig aan. En als mijn man dan bij me is dan wordt het iets makkelijker, want dan kan hij die spullen pakken, die hoge en die veel te laag staan. En alles op ooghoogte kan ik natuurlijk zelf dan wel doen.

Dat met steun lopen, met die winkelwagen, dan kan ik toch nog zelf boodschappen doen. Dat vind ik heel fijn. Waar ik nog wel mee te maken heb, is dat de winkel zelf allerlei triggers kan geven. En dan gaat het erom dat in een winkel, dan zie je allerlei drukke patronen, vormen, er is veel contrast, allerlei stippeltjes, streepjes, allerlei verschillende kleuren door elkaar heen en dat hele schappen lang. En vooral die grote supermarkt, met hele lange schappen, maakt als je dan daar doorheen gaat lopen, dat je aan weerskanten heel veel kleurrijke patronen allemaal ziet, en als je dan ook zelf aan het bewegen bent, dan wordt het moeilijker om daar doorheen te lopen. Dan kan ik me beter focussen op óf op mijn winkelwagen óf maar op één klein stukje steeds. En niet dat hele gangpad door kijken. Want dat zien van al die drukke patronen en kleuren, dat kan allemaal invloed hebben op dat evenwicht. En dat heeft dan ook bij mij, erge invloed op mijn evenwicht op zo'n wiebeldag. Dat zorgt écht voor desoriëntatie met alles om me heen. Dan lijkt het alsof het allemaal in beweging is. Als er dan ook nog allerlei mensen langs lopen, dan wordt dat nog wat moeilijker.

Dat geldt ook, dat als je in een winkelstraat loopt -dat doe ik trouwens niet op zo'n wiebeldag, dan ga ik niet uitgebreid winkelen- maar zelfs als mijn evenwicht verder nou, rustig is, dat ik daar minder last van heb, en ik ga wel winkelen, kan ik last hebben van al die te veel aan prikkels, door nou ja, alles wat daar te zien is. Door te veel kleuren, door te veel vormen, vooral ook door licht! Het licht van buiten, gewoon van de zon, maar ook al het licht wat door die winkels allemaal gecreëerd wordt. Wat allemaal in de etalages staat.

Sowieso ook in de supermarkt is het ook belangrijk wat voor soort licht daar dan hangt. Ze hebben recent de supermarkt helemaal verbouwd. En ik heb gemerkt dat het licht wat ze nu gebruiken, dat het voor mij fijner is, omdat dat veel rustiger is. Ik weet niet precies waar het aan ligt, maar ze hebben het zó veranderd dat het voor mij rustiger is om daar dan rond te lopen. Dus het licht zelf heeft minder invloed op mij als ik zo'n wiebeldag heb, dat ik daardoor gedesoriënteerd raak. De muziek die gespeeld wordt in de supermarkt, dat is ook afhankelijk van hoe ik mij voel. Dat geldt denk ik voor heel veel mensen, maar op zo'n wiebeldag dan moet ik geen drukke muziek hebben. Geen techno-muziek, geen ..ehm.. met heel veel snel ritme of zo. Dan heb ik gewoon het liefst rustige muziek. Kunnen ze in de winkel niets aan doen, maar ik denk dat het voor heel veel mensen toch uitmaakt wat voor muziek er is. Ik heb wel eens dat als ik aan het winkelen ben, dat ik dan een winkel binnen loop waar de muziek zó hard staat, dan ga ik niet eens verder meer kijken. Daar loop ik uit, ga ik weg. Ik vind dat heel onaangenaam als daar hele luide muziek is. En dat geldt dus ook voor de supermarkt en als dat rustige muziek is, vind ik het veel prettiger om daar even iets langer te blijven.

Maar wat kun je er nou aan doen, als je toch boodschappen moet doen en je hebt zo'n wiebeldag? Je voelt je niet zo prettig. Je bent wat instabiel. Nou, wat je dan zou kunnen doen, is dat je op hele rustige momenten gaat winkelen. Vaak zijn wij wel vroeg op de zaterdagochtend en dan zijn er nog niet zo veel mensen in de winkel, ik vind dat heel fijn.

Ik merk het wel als ik hier naar de buurtsuper ga -die is bij ons vlak in de buurt- dan ga ik wel vaak op een moment dat het wat drukker is, omdat ja, dan heb ik bedacht vlak voor het eten: ik heb dat en dat nodig, maar dan gaan natuurlijk een heleboel mensen tegelijk... gaan dan naar de winkel. Dan kan het zijn dat ik... dat ik dat wel eens te veel vind. Helemaal als ik me dan niet zo prettig voel op zo'n dag, dan wil ik al die mensen niet om me heen! Dus je kunt beter kiezen voor rustige momenten om te winkelen.

Wat mij ook helpt, helemaal op die zaterdag, is dat ik een lijstje heb. En met een lijstje dan hoef ik niet zo heel lang te zoeken. Ik hoef ook niet lang te treuzelen en dan nog te bedenken wat ik allemaal nodig heb. Dan hoef ik niet zo lang te blijven. Met zo'n wiebeldag -heb ik echt gemerkt- dan moet ik zéker geen haast hebben van, even snel dit en even snel dat. Dan is het voor mij belangrijk om de tijd te nemen en dan rustig rond te lopen en dat het niet uitmaakt of het 10 minuten langer gaat duren. Dus neem de tijd.

Een andere tip die ik geef, dit komt allemaal uit het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Daar staat het ook écht een kopje: 'In de winkel' wat je allemaal kunt doen. Helemaal als het evenwicht dus niet goed werkt. Daar staat dan ook: gebruik de winkelwagen als steun. Nou dat is ook wat ik zelf natuurlijk heel erg ervaar. Dat het heel helpend is om die winkelwagen te gebruiken.

Wat ook kan helpen is als dat dat licht toch ..ehm.. te fel is en er te veel kleuren zijn is dat je een donkergekleurde bril op gaat doen, een zonnebril. Dat tempert dan die kleurverschillen en dat maakt het contrast wat minder sterk. En dat maakt dan dat je rustiger kunt kijken. Dus ja, als het dan toch zo'n dag is waarop jij ook wiebelig bent, doe dan een zonnebril op als je naar de winkel gaat. Het klinkt misschien een beetje raar, het ziet er misschien ook een beetje raar uit, maar het kan écht helpen om toch rustig je boodschappen te doen.

Wij gaan dan vaak met de auto, dan is het met de kratten terug in de auto en dan rijden we naar huis. Maar als je zelf niet met de auto van de winkel naar huis gaat, maar gewoon zelf lopend gaat, neem dan een boodschappenkarretje mee in plaats van dat je moet sjouwen! Helemaal in het begin van deze podcast heb ik verteld over dat sjouwen van zware tassen, dat dat heel onhandig is. En als je een boodschappenkarretje meeneemt, dan heb je daar nog weer een beetje steun aan. Je kunt een boodschappenkarretje achter je aan trekken, maar er zijn ook van die karretjes die kun je vooruitduwen, net als je eigenlijk een buggy ook duwt, kan je ook die boodschappenkar voor je duwen. En dan maakt het dat je wel wat meer steun daaraan hebt. Niet helemaal natuurlijk, ..ehm.. als die omvalt dan val je om, want hij glijdt natuurlijk zo weg. Maar het geeft wel toch wat steun. En omdat hij, als hij gevuld is, is hij ook wat zwaarder en zodoende helpt het ook wel weer op zo'n wiebeldag om daarmee te lopen.

Ik heb die tas toen aangeschaft, want ik heb er zelf eentje. En dat was eigenlijk in de tijd dat de winkel hier net geopend was, dat is al jaren geleden dus, want toen had ik dus die Ménière en ik had continu dat ik aanvallen achter elkaar kreeg. En tussen de aanvallen door ook heel inst...

4 Onze taal

Wed, 11 Jun 2025 12:00:00 +0200

Taal is continu in verandering, ook al hebben we vaste spellingregels. Wat is taal precies, wat hoort ook bij taal?

(eigen foto: scheurkalender uitspraak Loesje)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En in deze podcast vertel ik over ons evenwicht, over míjn evenwicht. Maar ook over al die dingen die mij bezighouden. En daarvoor gebruik ik mijn stem en vind de woorden die ik wil delen met jou! Dit is seizoen 9, aflevering 4: Onze taal.

Je luistert naar Paula Hijne. Ik deel allerlei woorden met jou. Die hoor jij, die versta jij. Je hebt daar misschien wel beelden bij. Dit gaat dus, deze aflevering, gaat over taal. Dat is naar aanleiding van een uitspraak van Loesje. En die gaat zo:

Taal groeit. Taal ademt. Taal vindt altijd een weg.

Ja, taal. Ik beheers alleen de Nederlandse taal. En ik kan ook een beetje Nederlands met gebaren. Maar ook dan gaat het om Nederlandse gebaren. Ik ken geen Engelse gebaren, geen Amerikaanse, geen Indonesische gebaren. Ik ken alleen maar de Nederlandse gebaren. Ik denk vaak in woorden en volgens mij dan minder in beelden. En toch zal het ook wel andersom zijn. Dan is er eerst een beeld, waarna ik dan de woorden zoek en vind, die het beeld dan weer woorden geeft, die het helderheid geeft, zodat ik dat beeld kan duiden. Zou ik ook alleen beelden hebben in mijn hoofd waar geen woorden bij passen? Volgens mij is dat onmogelijk. In dromen zijn er alleen beelden en gevoelens. Of droom ik ook in woorden? Dat weet ik eigenlijk niet precies.

Taal vindt altijd een weg. Ja, dat vind ik ook dat het eigenlijk helemaal klopt, wat Loesje dan heeft opgeschreven. Op welke manier dan ook. Want in de communicatie is er altijd taal aanwezig, want communicatie is het gebruik maken van taal. En ook gebarentaal dat is een beeldtaal en al worden er geen letterlijke woorden gesproken bij echte gebarentaal, de NGT, Nederlandse gebarentaal, toch is dat communiceren met ..ehm.. gebaren, dat is ook een taal. Het heet ook niet voor niets gebarentaal.

En toch ben ik daar langer over na gaan denken van, hoe zit dat nou precies met die taal?

Als je nou kijkt naar de kunst, het maken van kunst. Dan hoef je toch niet per se taal bij te gebruiken? Sowieso iets maken, bijvoorbeeld eten klaar maken, dat kan volgens mij ook allemaal zonder taal. Je hoeft dus niet overal woorden op te leggen. Als je iets eet, maakt het helemaal niet uit of het woord ‘appel’ is. Je kunt die appel gewoon eten, zonder het woord ervoor te gebruiken. En ik had dat nooit eerder zo bekeken. Pas toen ik bezig was om na te denken over taal, kom ik op dit soort gedachten. En als ik kook, zonder recept, dan doe ik dat op gevoel, op ervaring ook en zo. En zo ook het toevoegen van kruiden. En dan maakt het niet uit of het kerriepoeder heet of dat het kurkuma is of dat het een mengsel is van allerlei kruiden. De naam zegt iets over het product, maar de naam die heb ik niet nodig om dan dat kruid toe te voegen. Ik kan gewoon die kerrie toevoegen, tijdens het koken.

En als ik kijk naar de andere dingen die ik doe, bijvoorbeeld haken. Dat haken vind ik ook heel leuk, met katoen of wol. En de soort steek die ik dan maak, die heeft een naam. Maar ook zonder de juiste naam ervoor, kan ik die steek gewoon gebruiken tijdens het haken. Ik kan zelfs een steek bedenken waarvan ik niet eens weet dat er een naam voor bestaat. Gewoon een fantasiesteek. En als ik dat maar continu herhaal, dan kan ik dat gewoon doen.

En volgens mij is het ook zo bij kleuren. Alle kleuren die hebben een naam, maar ook zonder de naam, kan ik wel gebruik maken, gewoon, van die kleuren. En het gekke is, ik zal zelf altijd de naam van de kleur of het ingrediënt, zal ik altijd in mijn hoofd benoemen. En dat komt gewoon omdat ik altijd in taal denk! En als het taalgebied in de hersenen beschadigd is door uitval, door een bepaalde ziekte, door een infarct, dan kan ik nog steeds -volgens mij- iets lekkers koken of iets kleuren of iets maken met mijn handen, want daar heb ik dus niet die woorden per se voor nodig.

Alleen creatief schrijven, dat lukt dan natuurlijk niet meer, want creatief schrijven heeft natuurlijk álles met taal te maken. Dan gaat het om letters en woorden en zinnen, om daar teksten van te maken. En ook al zou ik dan de vorm van de letter na kunnen maken, als ik geen taal meer tot mijn beschikking heb, dan hebben al die letters helemaal geen betekenis meer. En ik zou nog steeds klanken kunnen maken, maar zonder taal is het onduidelijk hoe een bepaalde combinatie letters een woord vormen en wat dat dan betekent. En ik vraag me ook af, zou ik zonder taal kunnen zingen? Volgens mij kan dat gewoon. Allerlei klanken, daar kan je gewoon melodieën mee maken en dan hoeft het niets te betekenen, dus volgens mij kun je wel zingen zonder dat daar woorden aan te pas komen.

Maar zonder taal, dan blijven alleen die beelden over. Beelden die misschien wel herkend worden, omdat er toch een ervaring aan zit, maar dan zonder dat het een woord is en zonder dat je er de betekenis achter weet. Maar voor mij is dat nauwelijks voor te stellen hoe zoiets precies werkt. Het lijkt me ook moeilijk om dat na te vragen bij mensen als taal als uiting niet meer mogelijk is. Want ja, hoe vertel je dat dan? Want vertellen doe je natuurlijk met woorden.

Taal groeit. Taal ademt. Taal vindt altijd een weg.

Taal ja, spelen met taal, dat doe ik natuurlijk heel graag hè! Als je al langer naar deze podcast luistert, dan heb je al veel vaker gehoord dat ik betekenis aan bepaalde woorden geef, aan bepaalde gedachtes geef, net weer op een andere manier dan hoe jij dat bedacht had of hoe een ander daarover denkt. En spelen met taal doe ik dan wel heel vaak met woorden. En al mijn gedachten zijn dan beelden dus, met daar die woorden toch bij. Als ik iets bedenk om te maken, dan komen daar altijd wel weer woorden bij, al gaat het maar om het materiaal wat ik wil gaan gebruiken, de voorwerpen die daarvoor nodig zijn om iets te maken, dan benoem ik in mijn hoofd toch dat materiaal of dat ding, de schaar, ..ehm.. de pen. En ook als ik een idee heb om een presentatie te geven, dan gaat het ook altijd over wat ik zeg. En wat ik wil doen. En ook daar gebruik ik natuurlijk steeds woorden voor.

Dus een leven zonder taal, lijkt mij onmogelijk om heel bewust bezig te zijn. En zelfs als ik alles in gebaren zou doen, en met mimiek, dan is het steeds een vertaling van wat ik denk, wat ik wil, wat ik bedoel. Ja, en het is ook niet voor niets natuurlijk gebarentaal.

Maar taal vindt altijd een weg. Ja, dat denk ik ook dat dat zo is. Ik kan me dus niet voorstellen hoe het leven zou zijn zonder taal. En dat is best vreemd, want ik kan me wel een voorstelling maken hoe het is om blind te zijn of doof te zijn. Alleen tegelijkertijd doof en blind zijn, dat is weer niet mogelijk - dat gaat mijn voorstellingsvermogen te boven. Hoewel, ietsjepietsje weet ik een beetje hoe dat is. Ehm.. gelukkig kan ik er ook over lezen. Ik heb pasgeleden daar ook een boek over gelezen van iemand met het syndroom van Usher die dus langzamerhand steeds minder gaat zien en ook steeds minder gaat horen. Haar voorland is ook, dat op een gegeven moment de hele, het hele zicht en het hele gehoor ook is weggevallen. Dan weet ik niet hoe je dan in de wereld staat. Hoewel zij wel heeft geleerd taal te gebruiken en woorden te gebruiken, dus ze heeft wel bepaalde beelden waar allerlei woorden bij horen.

Maar weer even terug naar mezelf dan. Ehm.. zonder taal, hoe zou ik dan boodschappen doen? Nou denk ik dat als je door de winkel loopt, dan kan je aan de hand van wat je ziet, kun je toch een keuze maken. En kun je dat dan meenemen. Want van veel spullen, dan zie je al wat het is. Alle groenten en fruit. En anders zitten er plaatjes op, op verpakkingen. En de herinnering aan hoe iets smaakt, hoe de geur is, hoe je het klaar maakt dan, kan allemaal zonder de taal die je ervoor nodig hebt. Dus volgens mij kun je best boodschappen doen zonder taal. Alleen ja, niet het lijstje natuurlijk. Als je een lijstje, een boodschappenlijstje maakt, dan heb je weer woorden nodig om het op te schrijven. Tenzij je dat natuurlijk weer met foto's zou doen! Als je foto's van het product maakt wat je nodig hebt, dan kun je dat lijstje meenemen.

Maar hoe zit het dan met getallen? Getallen dat is ook een soort van taal. En hoe ga je dan afrekenen? Als je dus contant moet afrekenen, dan heb je het nodig dat je weet hebt van de getallen - dus cijfers en het geld dus begrijpt. Dan is het wel makkelijk als je kunt pinnen met een pinpas en je hoeft die alleen maar tegen het apparaat aan te houden. Dan heb je weer geen woorden nodig en ook geen getallen. Tenzij je natuurlijk toch de pincode moet invoeren.

Er zijn mensen die analfabeet zijn, die kunnen dus niet lezen. Die kunnen de woorden niet lezen. En toch zijn ze wel voortdurend met taal bezig, want communiceren, praten met elkaar is natuurlijk ook altijd taal. En als je in het woordenboek opzoekt 'taal': ‘taal is een systeem van klanken, letters en woorden en die worden gebruikt door mensen om elkaar dingen duidelijk te maken.’ Als jij niet kan lezen, dan kun je wel dat systeem van klanken en letters en woorden gebruiken. Want mensen die analfabeet zijn kunnen wel gewoon vertellen, kunnen wel dingen uitleggen, vinden wel de woorden voor wat ze nodig hebben. Wat ze willen gaan doen.

Taal groeit. En taal is voortdurend in beweging. Er komen steeds nieuwe woorden bij. En er zijn ook woorden die verdwijnen. Er ontstaan ook allerlei nieuwe vormen van communicatie.

Er is ook een computertaal. We hebben het ook wel eens over de lichaamstaal. Maar als er helemaal geen taal meer zou zijn, volgens mij zouden dan alle, bijna alle beroepen niet meer bestaan. Net zoals dat als er geen internet...

3 Water

Wed, 04 Jun 2025 12:00:00 +0200

Water drinken, het is onze eerste levensbehoefte. Ik vind het heerlijk om wat er te kunnen drinken. Dat heb ik wel moeten leren.

(eigen foto; gebaar voor water drinken)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. In deze podcast heb ik het ook vaak over allerlei dingen die mij in evenwicht houden. Dat kan zowel fysiek zijn of juist psychisch. Dit is zo'n aflevering waarin ik het ga hebben over wat mij helpt om ook daadwerkelijk ook wel in evenwicht te blijven zonder dat het dus iets ..ehm.. fysieks is, maar het is wel heel tastbaar. Dit is seizoen 9, aflevering 3: Water

Voordat ik altijd begin bij de podcast opnemen, loop ik altijd eerst even naar de badkamer om een beker water te drinken. Of ik heb al een glas van beneden meegenomen, daar doe ik water in en dat zet ik hier bij me neer. En voordat ik ga praten, neem ik altijd eerst een slok water. Water! Water drinken, ja dat is cruciaal om te overleven. We hebben water nodig. Het is eigenlijk onze eerste levensbehoefte. Ik heb wel eens gezegd over de behoefte om te voelen ‘waar is de aarde?’ Dan gaat het weer over het fysieke evenwicht. Die behoefte die ons lichaam heeft, waar is de aarde, die behoefte is groter dan eten en drinken.

Nou denk ik dat het eigenlijk alleen maar om het eten gaat, want het drinken, ik vermoed dat dat echt wel de eerste levensbehoefte. Genoeg vocht tot je nemen, dat je genoeg vocht nodig hebt, om te blijven leven. En dat daarna de behoefte is van willen weten ‘waar is de aarde?’ En dat het eten daarna pas komt. Want dat voelen van die aarde is ook echt héél erg belangrijk. Dat weet je niet, dat is vaak een onbewust gevoel. Je gaat het pas begrijpen op het moment dat je ook echt een keer de aarde niet meer kunt voelen en hoe onaangenaam dat is. Maar dat is weer voor een andere aflevering. Nu gaat het over water. Cruciaal om te overleven.

Water zorgt er namelijk voor dat er ook een goede opname van de voedingsstoffen is. Dat je dus, als je water drinkt, ook alle andere dingen die je eet, dat dat goed vervoerd kan worden door je hele lichaam, want het water zorgt ook voor het transport. En met voldoende water, met voldoende vocht, dan kunnen al die voedingsstoffen die nodig zijn voor je lijf ook goed opgenomen worden. Het water is ook nodig voor het afvoeren van allerlei afvalstoffen in je lijf. Als je allerlei voedingsstoffen opneemt is er ook tegelijkertijd altijd een soort afvalproductie en ook dat moet weer weg! Dat gaat via de urine en de ontlasting. Dus dat afvoeren is ook net zo belangrijk. En genoeg vocht is ook nodig voor het regelen van de lichaamstemperatuur.

Water is dus cruciaal! Op één dag verlies je wel zo'n 2,5 liter vocht. En dat is natuurlijk de urine en de ontlasting, maar ook via de ademhaling en via het zweten. Al het bewegen, ook al voel je het niet direct dat je helemaal drijfnat wordt, iedereen heeft wel iets dat ie... dat ie zweet. En dan uit eten, als je gewoon alleen maar eet, dan haal je ongeveer 1 liter vocht, haal je dan wel, omdat in heel veel eten -en met name ook in allerlei groenteproducten en zo- daar zit al heel veel water in. Maar daarnaast wordt geadviseerd om toch zo'n anderhalf tot 2 liter water te drinken.

En waarom maak ik deze aflevering? Ik vind het namelijk heel belangrijk om water te drinken. Dat heb ik niet altijd geweten. Maar ik weet nog, lang geleden en dan, dat was nog in de tijd... dat ik woonde in Maarssenbroek. Daar had ik een vriendin, en die vriendin die was natuurgeneeskundige, en ik was bij haar -ik weet niet meer met welke klacht ik bij haar kwam- maar zij ging bij mij van alles meten en zij gaf toen al heel snel aan: 'Je hebt een vochttekort. Je moet veel meer vocht tot je nemen en ja, dat kan door dus voldoende water te drinken.' En gewoon water drinken, was ik toen niet gewend. Het was altijd koffie, thee, het was sap, misschien ook wel frisdrank, dat weet ik eigenlijk niet meer. Het is best lang geleden. En toen ben ik dat heel langzaam gaan opbouwen om meer water ten drinken, want ik dacht: hoe kom ik nou aan anderhalf tot 2 liter?

Dan moet ik eigenlijk elke keer gaan tellen en zo, en toen zei ze: 'als je nou gewoon een fles neerzet en die fles die moet leeg aan het eind van de dag. En dat is een literfles, dan heb je in ieder geval één liter al gedronken plus al je andere drinken aan koffie en thee. Dan kom je al een heel end. En als je die dan ergens neerzet, zichtbaar dus op het aanrecht waar je vaak genoeg langs loopt, en dan elke keer neem je daar dus water uit.'

En zo heb ik dat gedaan, ik weet dat ik dat toen nog wel heel lastig vond. Maar heel langzaamaan ben ik steeds meer gaan drinken. En dat het ook steeds gewoner werd om water te drinken. Gewoon puur water! Niets erdoorheen. Helemaal niet!

Dat was mijn eerste kennismaking dat mijn lichaam dus veel meer vocht nodig had. En het grappige is, ik wilde deze aflevering dus al heel lang maken, maar dan wilde ik wel even precies weten, waarom is water nou zo belangrijk? Dus daarom ben ik een heleboel gaan opzoeken daarover en ook in relatie tot wat ik zelf ja, daarvan ervaar. Ik weet ook wel dat op een gegeven moment was het ..ehm.. in het werk, in het onderwijs, had ik een klas met kinderen in een noodgebouw en het was ontzettend warm. En ik heb toen aangegeven dat de kinderen zelf een bidon of een flesje mee mochten nemen om op de tafel te zetten en dat we tijdens het werken, dat iedereen gewoon zelf water mocht blijven drinken. Dat was ook nodig, want het was daar zó warm! En ja je moest wel blijven lesgeven! En ik had al gemerkt, als de kinderen niet voldoende water namen, dan verslapte die concentratie, ..ehm.. (ha!) ze liepen bijna rood aan, ze hadden nergens meer zin in! Nou echt, dat is gewoon niet fijn werken! Dus, ik ben toen begonnen met dat het normaal is om dan toch water in de klas te hebben en dat elk kind daar gewoon gebruik van mocht maken. En dat hielp écht! Dat was heel prettig om te zien, het was fijn om te zien, dat de kinderen ja, als vanzelfsprekend toch ook zelf water gingen drinken en dat dat hielp! Want als jij weer een, als het heel warm is, een beetje een koel slokje water neemt -ook al is het water al wat meer lauw geworden- dan nog helpt het om je weer lekkerder te voelen. Het hoeft niet meteen heel koud water te zijn.

Toen ik zelf kinderen kreeg, ben je in het begin gewend om de kinderen, als ze al wat ouder zijn, om dan pakjes drinken mee te geven. En tot mijn verbazing was onze jongste zoon, die wilde gewoon alleen maar water! Die hoefde helemaal geen limonade mee of sap of chocomelk, hij wilde gewoon graag water. En zelfs op feestjes, het was dan nog zo dat iedereen limonadesiroop kreeg en op een feestje kreeg je dan cola of sinas, hij hoefde dat helemaal niet! Hij nam gewoon water! En mensen vonden het altijd heel gek, die hadden zo van: doe eens gezellig, neem toch ook een glas cola. Nee, hoefde hij niet. Water was genoeg. En nog steeds drinkt hij genoeg water. Ik moet zeggen, soms drinkt hij ook een kop thee en als we toch uiteten gaan neemt hij nu wel ice tea of zo, dan is het niet meteen gewoon water. Maar gedurende de dag is hij al heel gewoon om water te drinken.

En ik ben zelf ook helemaal gewend om altijd een flesje mee te nemen. Ook als ik wegga. Of juist als ik wegga. En pasgeleden was het ook, zat ik in een ruimte met zo'n elf mensen en zes van die mensen hadden allemaal een bidon op tafel staan om dus af en toe dus wat te kunnen drinken. Ook dat wordt veel gewoner voor heel veel mensen, om dus een bidon mee te nemen om dus ja, elk moment wel een slok water te drinken.

Maar hoe zit dat dan? Ik noem dan water drinken, maar je kunt gedurende de dag ook koffie nemen. Hoewel je dat wel beperkt moeten houden. Stel dat je tien koppen koffie op een dag drinkt, dan is dat niet zo handig, want daar zit heel veel cafeïne in. En die cafeïne zorgt er ook weer voor dat er toch, het water weer onttrekt uit je lijf. Dus koffie moet je heel beperkt houden. Je kunt theedrinken, maar dan niet alleen zwarte thee, maar liefst eigenlijk meer de kruidenthee. Want in thee zitten theïne, dat is een beetje hetzelfde effect als cafeïne. Dan is kruidenthee al prima. En bij een kruidenthee is het ook wel belangrijk om niet altijd hetzelfde te drinken, maar daar wel afwisseling in te hebben. En je kunt natuurlijk ook een keer een beker melk drinken, maar ook daar niet te veel van. Want dan krijg je weer veel te veel eiwitten binnen. Maar als je dat dan bij elkaar gaat optellen, dan zit je op zo'n 8 tot 10 mokken, bekers per dag. Geen kleine kopjes, maar gewoon een beker van zo'n 250 milliliter en als je er daar dan 8 van drinkt, dat kun je gewoon tellen.

Ik heb 's morgens thee gedronken, in mijn geval gemberthee. Om 11 uur een beker koffie. Tussen de middag een beker kefir, vind ik erg lekker. 's Middags een kop thee.'s Avonds drink ik een kop ..ehm.. cichorei-koffie, dat is een beetje nep-koffie. Dan zit ik al aan 5 of 6 bekers.

En dan tussendoor neem ik water. Als ik ga sporten neem ik altijd een bidon mee en dat is een bidon van zo'n 750 milliliter en ook die drink ik dan altijd leeg. Maar ja, bij het sporten, ben je heel veel meer in beweging, ben je meer aan het zweten, dus is het goed dat je dat ook weer aanvult. Dus ik kom vaak wel aan die anderhalf tot 2 liter.

En het fijne is, dat water dat helpt dan ook enorm bij de hydratatie van het lichaam. Het zorgt voor een gezonde huid. Het zorgt ervoor dat die huid stralender blijft. Dat die minder vatbaar is voor uitdroging. Het zorgt ook voor dat je niet vroegtijdig veroudert. Het houdt dus de huid gezond! En ik weet dat als ik naar de schoonheidsspecialiste ga, dan zegt ze ook altijd dat ze kan zien aan mijn huid dat ik voldoende drink. Ook al is mijn huid van mijn gezicht, dat is droog, ik heb sowies...

2 Mijn tinnitus?

Wed, 28 May 2025 12:00:00 +0200

Waarom vind ik het raar om het over 'mijn Meniere' te hebben en vind ik het heel gewoon om 'mijn tinnitus' te zeggen?

(foto vanaf de computer, van een bladzijde uit het nieuwe boek)

Transcript

Welkom, bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne en ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat gaat over ons fysieke evenwicht en de vorige aflevering heb ik ook gesproken over dat fysieke evenwicht en dan heel specifiek over de ziekte van Ménière. Toen ging het over míjn Ménière. En nu ga ik het hebben over mijn tinnitus.

Dit is seizoen 9, aflevering 2: Mijn tinnitus?

Nou ik zeg net al: de vorige aflevering ging over Ménière en ik vond dat heel raar, ‘míjn Ménière’, alsof het een bezit van mij is. Dan even terugkomend ook over hoe het gaat op dit moment in relatie tot Ménière. Ik heb verteld over dat ik af en toe wiebeldagen heb. En afgelopen week heb ik enórm veel tinnitus gehad en het weekend had ik wiebeldagen, was ik draaierig. Kon ik dus ook niet zo heel veel doen. Ik wist niet precies wat de aanleiding was. Totdat vandaag de trainer tegen mij zei, bij het sporten, dat er en enorme luchtdrukverandering was, dat het écht lage luchtdruk werd afgelopen weekend.

En toen ineens wist ik het: daardoor heb ik die wiebeldagen. Want bij een lage luchtdruk, een plotselinge daling van de luchtdruk, dan is die waterhuishouding in je lichaam, die kan erop reageren. En het oor is ook één en al waterhuishouding, daar zit die endolymfe vloeistof in. Dat kan dan een beetje, ja op gaan zwellen. Dat kan ook in het hele lijf gebeuren, maar met name ook in het oor. Mensen kunnen ook oorpijn krijgen. Er zijn ook mensen die hoofdpijn krijgen bij zo'n luchtdrukverandering. En dat kan dat het bij mij ook is gebeurd en dat het daardoor toch getriggerd heeft op die evenwichtsorganen, dat ik ja, daardoor wiebelig werd. Ik vermoed dat het daardoor komt. En ik had 'em zelf niet eens zo in de gaten, terwijl ik wel voelde dat het zaterdag een hele andere dag was dan al die weken daarvoor. We hebben best hele mooie weken gehad. En ineens was het somber, het was druilerig, er was regen – gelukkig, want voor de natuur vind ik dat heel fijn.

Maar zelf merkte ik ook dat het weerslag had op mijn hele gesteldheid. Ook op mijn emotie. Ik had eigenlijk nergens zin in, ik was wat chagrijnig. Een beetje, ja, pffoe, een beetje, een beetje... ik wilde gewoon helemaal niks. Ik heb ook weinig gedaan. Kon me nergens toe zetten. En dat kon ook niet echt, ..ehm.. echt een lange wandeling maken, zat er toch niet in want door die wiebeldag, zet ik altijd een stapje terug. Dat was ook nodig. Alleen, dan heb ik vaak nog wel zin om dát te doen en dát te doen, maar dat ging ook dit keer helemaal niet. Dus dat er zou nog wel eens aan de hand kunnen zijn geweest.

Maar het ging in de vorige aflevering over dat woordje: 'míjn'. Ik zie de ziekte van Ménière niet als bezit. En dan is er iets raars. Toen ik dat zelf teruglas, ik kreeg het transcript terug van de hele aflevering, en ik was dat aan het doorlezen en toen dacht ik: wat gek dat ik het wel heel vaak heb over mijn tinnitus. Míjn tinnitus! Dan zou je denken dat tinnitus dus wél bezit is van mij. En ik heb het ook eens even opgezocht wat ik daarover geschreven heb in het boek 'Hoor jij wat ik hoor?'. Het boek wat nu bij de vormgever ligt, wat nog niet uit is. En ik hoop dat het ergens deze zomer, dit najaar, toch echt wel helemaal klaar is.

Maar ik heb het daarover in een hoofdstuk, een deelhoofdstuk, en dat heet dan: 'Wat hoor jij?' Dan vraag ik het heel specifiek aan de lezer. En dan geef ik een heleboel soorten geluiden aan wat het zou kunnen zijn, dat oorsuizen. Die tinnitus. Hoe klinkt jouw geluid? Dat vraag ik aan de lezer. Als ik dat naar mezelf toe zou zeggen dan is het ook: hoe klinkt míjn geluid? En dan, als ik toch míjn geluid zeg, dan lijkt het toch alsof het een soort bezit is van mij. Ik vind dat raar! Ik ben er ook niet over uit van wat het verschil is tussen dat ik het gek vind om te zeggen: míjn Ménière, maar dat ik het heel gewoon vind om te zeggen: míjn geluid, míjn tinnitus-geluid. Daar kom ik nog niet achter.

Maar wat ik hoor, dat is namelijk ook een ander deelhoofdstuk in dat boek 'Wat hoor ik?', geef ik dan aan. En dan is er ook een subkopje, daar staat gewoon letterlijk: míjn geluid!

En dan heb ik een soort ervaringsverhaaltje waar ik eerst mee begin. Zal ik even voorlezen.

‘En dan is het geluid rechts ineens veel meer op de voorgrond. Het is geen lage ruis, geen zoem, meer een, meer een piep. Maar niet als een echte piep zoals pieieieie, want er is helemaal geen p te horen. Het zijn verschillende tonen. Het zijn frequenties, hogere en lagere. Is het een suis? Zzzzzz of ssssss? Of is het een uuuuuuuu. Het is zo moeilijk te omschrijven. Het is geen eenduidig geluid.’

En dan vertel ik ook verder van: ‘Het ruisje wat ik helemaal in het begin hoorde, toen het ooit bij mij begonnen is in 2000, dat ruisje is veranderd in een heel orkest aan geluiden. Het zijn verschillende tonen en volgens mij is het zo rondom de 5000 Hertz. En dat is een combinatie van ruisen, suizen en allerlei tonen, piepen, door elkaar heen. En vaak komen daar ook andere geluiden bij. Dan is er ineens een hele lage brom of een extreem hoge piep. En dat verdwijnt dan weer. Het volume dat fluctueert voortdurend.’ Ik heb nu een hele week echt hele luide tinnitus gehad, dus het volume was heel hoog. En gelukkig weet ik ook wel dat dat weer daalt naar een soort basisvolume. En dat basisvolume is al wel heel luid, maar het kan dus nog veel harder. Maar dat fluctueren kan zelfs per dag of zelfs gedurende de dag, kan dat wisselen. Meestal is links veel luider dan rechts. En als ik echt heel goed luister dan is het zelfs ook een heel ander geluid links. Dus het verschil in de geluiden, is écht anders van links en rechts. Dus het is niet precies hetzelfde. Soms heb ik het idee wel, dat het wel helemaal precies hetzelfde is. Maar als ik écht goed luister, dan hoor ik een heel duidelijk verschil tussen links en rechts.

En zoals vorige week, als dan die tinnitus zó luid is, dan komen de geluiden van buiten, die komen dan gewoon heel moeilijk naar binnen. Die komen er nauwelijks doorheen, helemaal als ik geen hoortoestellen in heb, dan hoor ik nauwelijks andere geluiden. En ik heb het ooit wel eens laten meten, in het audiologisch centrum. Toen hebben ze allerlei geluiden aangeboden en moest ik aangeven als ik mijn eigen geluid niet meer hoorde. Maar we kregen het niet voor mekaar om dat helemaal te overstemmen. Dat is toen niet gelukt. Maar dat komt ook omdat je natuurlijk al die verschillende tonen nooit in één keer kan aanbieden. Dan moet je eigenlijk precies weten welke tonen dat allemaal zijn. Nou weet ik wel, er is een geluidsfile: Zo klinkt tinnitus. En hier zijn meer dan 150 tinnitus-geluiden verzameld en daar heb ik natuurlijk naar geluisterd. Ik heb gekeken van, vind ik daar ook mijn geluid tussen, maar die heb ik dus nooit gevonden. Bijzonder is ook wel, van ..ehm.. ik hoor het ook echt ín mijn oren.

Maar ik dacht dat iedereen die tinnitus hoort, dat je dat dan ín je oor hoort. Maar dat blijkt helemaal niet zo te zijn. Want toen ik dat op een gegeven moment hoorde dat een cliënt vertelde over het geluid dat het in zijn hele hoofd zat, ben ik daarna elke keer gaan vragen, als ik iemand tegenkom die tinnitus heeft, waar hoor je het geluid? En dan blijkt ook van ja het kan in één oor zitten, dan is ook, ja dan heb je tinnitus aan één zijde. Het kan in twee oren zitten. Het kan boven het oor zitten. Het kan in het hele hoofd dus zitten! Of juist aan één zijkant of achterop het hoofd. En dan kan het heel hoog zitten of achterop het hoofd vlakbij de nek, een beetje laag. Je kunt het ook middenin gewoon voelen. Er zijn mensen die wel aangeven: ‘Ik hoor het gewoon écht middenin. Ik kan het gewoon aanwijzen, hier hoor ik het.’

En het kan natuurlijk dan ook wisselen. Als ook het volume en het soort geluid zo kan fluctueren, zo kan wisselen, dan kan het ook zijn dat die plek in het hoofd steeds wisselt. En dat is dan ook afhankelijk van het soort geluid of de combinatie van geluiden. En het kan ook te maken hebben met het energielevel van de persoon. Hoeveel energie heeft ie. Als je heel vermoeid bent en de tinnitus is dan heel luid, dan kan het ook zijn dat het daardoor heel wisselend weer klinkt.

Míjn tinnitus. Ik heb het dus over míjn tinnitus. Zo heb ik het ook vaker over míjn gehoorverlies. Míjn gehoorverlies, nou en dan vertel ik hoe dat dan precies zit, waar het verlies zit, hoeveel decibel dat is. Dan vind ik het heel raar voor mezelf, waarom ik het heel gewoon vind om míjn tinnitus te zeggen en míjn gehoorverlies. En dat ik dus míjn Ménière heel vreemd vind! Waarom is het dan níet míjn Ménière en wél míjn tinnitus en míjn gehoorverlies? Ik ben er dus nog niet achter wat het verschil nou precies is. Misschien heeft het er wel mee te maken dat als ik het heb over de tinnitus die ik hoor, dan moet ik het wel hebben over míjn geluid, omdat het een heel uniek geluid is. Omdat het bij iedereen anders is. Het is een uniek geluid wat 'ik' hoor. Maar is dat geluid dan ook echt een soort bezit van mij? Want dat.... ik zie het niet als een bezit. Meer als een feit van dat ís het. Dat geluid is er. Dat hoor ik, maar ik bezit het niet. Ik heb er ook niet om gevraagd.

Hetzelfde bij dat gehoorverlies. Míjn gehoorverlies, ja dat is natuurlijk heel uniek. Er zijn natuurlijk wel meer mensen met hetzelfde soort gehoorverlies, maar het zal nooit precies hetzelfde zijn, op precies dezelfde frequentie, daar is zoveel decibel verlies en zo. Bij iedereen is dat wel weer anders. En toch vind ik het heel gewoon, míjn tinnitus, míjn gehoorverlies. En vind ik het héél raar om te zeggen: míjn Ménière. En dat komt mi...

1 Mijn Meniere?

Wed, 21 May 2025 12:00:00 +0200

Hoe gaat het met jouw Meniere? Deze vraag kreeg ik van een collega. Ja, hoe gaat het daar eigenlijk mee? Ik geef antwoord via deze aflevering. Luister je mee?

(foto: Robinotof)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. In deze podcast neem ik je mee in de fascinerende wereld van het zintuig 'evenwicht'. En ik deel allerlei ervaringen die mij uit evenwicht brengen of die mij juist in evenwicht houden! Het evenwicht. Dat is een heel dynamisch proces. Het is continu in beweging. En vandaar ook de titel van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Daar ben ik de auteur van. Dit is de allereerste én enige podcast over het zintuig 'evenwicht'. Dit is seizoen 9, aflevering 1: Mijn Ménière?

Ik kreeg deze vraag van een collega. Die vroeg: 'hoe gaat het met jouw Ménière?' Jouw Ménière? Nou ja, even naar mezelf toe, mijn Ménière? Ik heb geantwoord dat ik daar even over na ga denken. Nou ja, dat heb ik dus gedaan en nu deel ik dat via deze weg. En in eerste instantie raakte ik helemaal in de war over het woord 'mijn'. Mijn Ménière. Dat lijkt een beetje op de vraag: hoe gaat het met de verkoop van jouw boek? En als ik 't weer naar mezelf toebreng, hoe gaat het met de verkoop van mijn boek? Mijn boek, omdat ik de auteur ben en dit boek heb gerealiseerd. Mijn boek. Ja, ik heb ook de boeken in huis. En die verzend ik dan zelf naar de klant. Dus ik heb ze ook echt in bezit. De boeken zijn mijn bezit. Dus het is terecht, mijn boeken. En als jij het boek hebt gekocht en het maakt niet uit of het nou 'Evenwicht, in uitvoering' is of 'Ménière in balans', dan is het jouw boek. En tegelijkertijd ook mijn boek, omdat ik de auteur ben. Maar dan, mijn Ménière!

Ik zie Ménière niet als bezit. Het is geen bezit. Ook al heb ik de ziekte, ik heb dat nooit ervaren als iets wat ik bezit! Ik heb er niet om gevraagd, ik heb het ook niet gerealiseerd of zo. Ik heb het nooit gekocht. Dus ik heb nooit gezegd: mijn Ménière. Dan is eigenlijk de vraag: hoe gaat het met de Ménière? Nou kan het zijn: dé Ménière, dat het ook een beetje lijkt alsof het bezit is, maar in ieder geva,l hoe gaat het ermee? Dat is een open vraag. En dat klinkt dan wel heel anders dan: heb je nog last van Ménière? Want als die vraag gesteld wordt dan impliceert dat dat ik er nog last van zou kunnen hebben.

Nou is dat wel zo (ha), maar een open vraag maakt het wel veel fijner om daarover na te denken. En de vraag is natuurlijk -wat mijn collega aan mij vroeg en wat zij wilde weten- is: hoe gaat het op dit moment met jou in relatie tot Ménière? Nou, dat wil ik delen ook in deze podcast.

Ménière bestaat uit drie symptomen. Die worden ook altijd genoemd als de ziekte van Ménière wordt uitgelegd. Dat zijn de aanvallen van draaiduizeligheid, dat is tinnitus en dat is gehoorverlies. Wat ik daar zelf bij aan heb gegeven is eigenlijk een soort vierde symptoom, dat is dat op termijn er evenwichtsbeperkingen kunnen komen. En als het gaat over hoe het nu met mij gaat in relatie tot Ménière, dan kan ik over al die vier symptomen iets vertellen.

Ten eerste die aanvallen van draaiduizeligheid. Dat is het meest kenmerkende symptoom van Ménière. De aanvallen van draaiduizeligheid. Dan wordt gezegd dat kan duren tussen de 20 minuten en 12 uur. Ik zeg altijd, het kan ook 24 uur zijn, want er zit ook vaak een nacht bij. En ook in de nacht kun je last hebben van de draaiduizeligheid. Die heftige aanvallen van draaiduizeligheid, die gaan gepaard met braken. Dat kan, dat hoeft niet, maar het is wel continu braken dat je op een gegeven moment nog steeds aan het braken bent, terwijl er niets meer in je lijf zit en dat maakt het ook heel onaangenaam. Verder is, tijdens zo'n aanval van draaiduizeligheid, is het chaos in je hoofd. En ik denk dat het nog wel een verschil is als je het aan één kant hebt of als je het aan beide zijden hebt. Ik heb het aan beide zijden. Dan is het chaos in het hoofd. Maar die heftige aanvallen van draaiduizeligheid. Ja die duurden toen van ..ehm.. ja meestal toch wel die 24 uur, er zat ook altijd een nacht bij. Ik had altijd hele lange aanvallen. En daarna werd het al veel minder en dan was ik ook dagen daarna nog steeds instabiel.

Nou, die zware aanvallen die heb ik niet meer. Die zijn al, nou ik denk zo'n 10, 12 jaar geleden of zo, denk ik, dat ik de laatste heb gehad. Het was ook in het begin heel ..ehm.. regelmatig en dat werd op een gegeven moment steeds minder, en op een gegeven moment was het één keer per jaar. En dat maakt dat je al wel merkt dat ja, het dooft misschien wel uit. Wat er wel is overgebleven, in plaats van dat het die zware aanvallen zijn, zijn wiebeldagen. En dat zijn dagen dat ik wel draaierig ben, maar niet dat ik omval. Ik kan dan gewoon nog blijven bewegen, heel voorzichtig lopen. Als het nodig is dat ik toch iets buiten moet doen, doe ik dat met een wandelstok. En die wiebeldagen die blijven. Dat is gewoon af en toe. Nou en dan zeg ik ‘gewoon’: soms is er helemaal geen aanleiding voor en soms is het heel duidelijk waardoor het komt.

Mijn laatste lichte aanval die ook langer duurde, is in 2017 geweest, dat ik een hele dag weinig kon doen. Moeilijk kon lopen. En dus ook een hele dag gewoon rustig ben blijven zitten en niets heb gedaan. En dat was na het overlijden van mijn vader, daarna was de uitvaart ook. En toen gingen we op vakantie, het was toevallig ook daarna herfstvakantie. En die eerste dag dat we daar waren, ging ik dus eigenlijk ja, niet letterlijk onderuit dan, want ik kon nog een beetje me staande houden, alleen met zo veel moeite. En toen ben ik een hele dag dus blijven zitten daar. We zaten in een B & B en heb ik gewoon ja, niks gedaan. Ik kon niet zo veel. Het was alleen niet zo heftig als al die hele zware aanvallen in het begin.

En nu zijn het af en toe van die dagen, dan heb ik daar een hele dag wel last van, maar kan ik in huis nog wel bepaalde dingen blijven doen. En ik denk dat dat zo blijft. En het wil ook niet zeggen, dat ik nooit meer een hele zware aanval zal krijgen, want dat is het grillige van Ménière. Af en toe kan dat ineens weer even opkomen dat je een hele zware aanval hebt. En misschien wel een paar achter elkaar, als een soort cluster. En dat het daarna weer heel lang wegblijft. Dus het wil niet zeggen dat het helemaal weg is. Het blijft ergens in je lichaam zitten.

Tijdens die aanvallen van draaiduizeligheid, kun je ook enorm last krijgen van oorsuizen. En in het begin is dat alleen tijdens zo'n aanval, en later blijft die tinnitus dus in je hoofd zitten, oorsuizen. Continu geluid in je hoofd. Nou had ik al tinnitus voordat ik Ménière kreeg, dus voor mij is het even anders gelopen. Maar er zijn mensen, als ze voor de eerste keer Ménière krijgen, dat het alleen nog is tijdens zo'n aanval van draaiduizeligheid en dan is de tinnitus weer even weg, totdat er een volgende aanval komt. En op een gegeven moment is de tinnitus dus blijvend.

Nou die tinnitus die heb ik nu al 25 jaar, we zitten nu in 2025. En het is in 2000 begonnen. En in 2006 kreeg ik de aanvallen van draaiduizeligheid. Die kwamen daar dan bij. Tijdens zo'n aanval -en dat heb ik nog steeds ook op alle wiebeldagen, nu nog- is de tinnitus heel luid! Is die extra aanwezig. Dus ik heb het altijd, het geluid in mijn hoofd. Maar op het moment dat ik wiebelig ben, draaierig ben op een dag, dan is die enorm hard! Al is dat ook wel, dat het ineens gebeurt, dat het ineens heel luid wordt die tinnitus, dan weet ik eigenlijk wel dat het ook een signaal is dat ik beter een stapje terug kan zetten. Dan is er iets aan de hand en dan kan ik draaierig worden. Maar het kan ook zijn dat het niet gebeurt, omdat ik een stapje terugzet. En wat rustiger ga doen. Een afspraak afzeg, omdat ik dan het vermoeden al heb: er is iets aan de hand. Soms kan ik het duiden, maar vaak weet ik niet eens waarom. Die tinnitus dat is blijvend en daar gaat nu mijn derde boek over. Ik heb drie boeken geschreven en het derde boek gaat over het oorsuizen. Over het geluid in mijn hoofd, hoe dat ontstaan is en hoe ik daarmee om ben gegaan, hoe ik op dít moment ermee om ga. En ik moet zeggen: ik ga er op dit moment ook goed mee om.

En dan het gehoorverlies. Ook dat is bij mij wel anders gelopen, want bij Ménière is er dan tijdens zo'n aanval van draaiduizeligheid, is er gehoorverlies. En ook een soort vervorming van het geluid. Het komt allemaal anders binnen, alles wat je hoort. Het kan zelfs zijn dat het ..ehm.. hyperacusis ook wordt, dat je heel gevoelig bent voor geluid op dat moment, dat het zeer doet, alle geluiden om je heen. Dat gehoorverlies, ja, dat is bij mij weer anders gegaan. Ik had al genetisch gehoorverlies. Dus ik was al bekend met het feit dat ik al minder goed hoorde. Alleen nog niet zo ver dat ik hoortoestellen moest gaan dragen. En in 2006 ging ik hoortoestellen dragen. Juist om de tinnitus wat minder scherp te maken. En daar is het toen mis gegaan, toen zijn die aanvallen van draaiduizeligheid gekomen. Toen is de Ménière begonnen. Ik heb daarna nooit meer hoortoestellen gedragen.

Pas tot en met 2018, toen ben ik erachter gekomen door onderzoek welk genetisch gehoorverlies ik heb. En toen zei de kno-arts: 'maar jij moet écht hoortoestellen gaan dragen, want jouw gehoorverlies is zó veel geworden, wil jij energie over houden op een dag? Dan is het goed om toch met hoortoestellen te beginnen.' En dat heb ik toen in overleg met de audicien gedaan, om het heel langzaam op te bouwen. En ondertussen gaat dat dus heel goed met die hoortoestellen en ben ik al toe aan een tweede toestel. En ben ik nu met nieuwe toestellen bezig om te kijken welk toestel op dit moment bij mij het beste past.

En ik moet zeggen, door die hoortoestellen, de tinnitus wordt een heel stuk minder, maar het spraakafzien (spraakverstaan-red) gaat een heel stuk beter. Het is ook écht inderdaad minder vermoeiend om gesprekken te volgen, om bij mensen samen te zijn en dan......

20 Spring

Wed, 14 May 2025 12:00:00 +0200

Springen is een superoefening voor je evenwicht én om je emoties te resetten. En nog meer tips hoe je kunt omgaan als je duizelig of instabiel bent.

(foto: Pixabay, F McDaniel)

Volledig transcript volgt nog

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. En ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' en dit keer een aflevering wat ook écht met dat evenwicht, ons fysieke evenwicht, te maken heeft. Dit is seizoen 8, aflevering 20: Spring!

Spring, dan heb ik het niet over de lente. Maar dat zou kunnen, want spring is in het Engels, het woord voor lente, het voorjaar. Maar daar gaat deze podcast niet over. Het gaat ook niet over het boek van Reina Jansen wat ze geschreven heeft met de titel 'Spring'. Dat gaat over de spreekwoordelijke sprong die je neemt als je een andere baan gaat nemen. Deze ‘Spring’ gaat ook echt over het fysieke evenwicht.

Ik heb een rubriek gelezen en dat stond in het Volkskrant magazine van 12 april 2025. Neurobioloog en schrijver Brankele Frank, die schrijft dan over dat springen. En ik wil je daar even in mee nemen waar dat over ging. Zij had het namelijk over dat zij goed chagrijnig kan zijn en dat ze daar dan ook heel erg in kan blijven hangen. En zij heeft op een gegeven moment ontdekt dat je niet in zo'n humeur kunt volharden als je gaat springen. En dan gewoon op de vloer springen. En dat kan in je eigen huis of nou ja, waar je ook bent eigenlijk. En springen doet dan iets raars met je. Het werkt bevrijdend. Je krijgt er kortstondig een licht gevoel van in je hoofd. En met het springen, kun je wat energie kwijt die zich anders gaat ophopen in je lichaam. En figuurlijk ben je ook even los van de aarde. Ja, springen is dan ook een kwestie van durven hè. Dat is ook echt even loskomen van de aarde en het kan zijn dat je dan een moment voelt dat je vrij bent van zorgen. En door te springen voel je je dus anders! Dat heeft te maken met een paar dingen en die noemt zij dan.

Ten eerste zorgt zo'n explosieve beweging voor de aanmaak van dopamine. En daarnaast stimuleert het springen je evenwichtsorgaan, dat nieuwe sensorische informatie naar je hersenen stuurt, waardoor het je emoties kortstondig reset, net zoals je een sneeuwbol schudt. Die vergelijking maakt ze dan.

En ze geeft ook nog aan dat die snelle bewegingen ook je cardiovasculaire systeem aanzwengelen. En daardoor neemt de bloed- en zuurstoftoevoer naar je hersenen toe en kun je weer wat helderder denken.

Dus zij pleit ervoor om als je... nou niet helemaal lekker in je vel zit, of als je chagrijnig bent, om dan te gaan springen. Want als je springt kun je niet blijven hangen in die chagrijnigheid. Hoe mooi is het om te weten dat alleen springen al je kan helpen!

Dat heb ik ook geschreven in het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Want dan heb je het, als je het hebt over de relatie met het evenwicht, dan gaat het over het limbisch systeem. En diep in de hersenen zit dat limbisch systeem. Het is een van de oudste delen van de hersenen. En onze heel verre voorouders hadden dat limbisch systeem al. Dat is namelijk betrokken bij emoties, geheugen, herinneringen, bij het leren, bij de motivatie en ook bij het seksueel gedrag. Alle onderdelen van het limbisch systeem hebben een connectie met het evenwicht. Dus dat die Brankele Frank als neurobioloog die uitleg ook geeft, dat juist het stimuleren van je evenwichtsorgaan dat dat zorgt voor een kortstondige reset van de emoties, ja, dat is natuurlijk wel heel gaaf, dat zij dat benoemt! Want je komt het niet vaak tegen dat iemand de relatie legt met het evenwicht. En als neurobioloog heeft ze daar waarschijnlijk wat meer mee te maken, kent ze dat dus ook. Dus ik vind het heel leuk dat ze dat benoemd heeft in haar column in de Volkskrant magazine.

En hoe kom ik er dan op om net even dit thema van springen, om daar een aflevering over te maken? Dat komt ook omdat ik de vraag kreeg van een collega hoorcoach van mij, van kun jij even iets meer vertellen over ..ehm.. een cliënt van mij, die is heel duizelig en die wil daarbij geholpen worden. Ik heb meteen een paar vragen teruggesteld. Want als je het hebt over van dat iemand duizelig is en wat kun je daar aan doen? Dan is mijn vraag: wat voor vlagen van duizeligheid gaat het over? Gaat het over de aanvallen van draaiduizeligheid? Want als je die hebt, als gevolg van Ménière of vestibulaire migraine, dan is het een kwestie van wachten tot het weer helemaal over is. Maar als het om andere duizeligheid gaat die niet draaiduizeligheid is, dan heb ik aangegeven, dan is blijven bewegen een must. En vanaf nu kan ik dat ook springen er wel bij gaan noemen, want nu ik dit zo duidelijk gelezen heb, denk ik oeh, die is ook heel mooi om die voortaan mee te nemen. Maar ik heb uitgelegd toen in de reactie naar mijn collega hoorcoach, dat er een verschil is tussen voortdurend duizelig zijn of dat je je instabiel voelt tijdens het bewegen, waar dan geen duizeligheid bij zit.

En valt die persoon dan ook echt om? Of kan die persoon het nog steeds compenseren? Dat zijn ook nog verschillen. Verschillen in de instabiliteit en ook als je voortdurend duizelig bent, voelt dat heel anders dan wanneer je alleen tijdens het lopen instabiel bent. Ik heb aangegeven dat het in ieder geval belangrijk is om te luisteren naar je lichaam. En dat kleine stemmetje dat bijvoorbeeld dan zegt zou je nu wel op de fiets gaan?

Ik herken het namelijk heel erg bij mezelf, dus ik betrek dit heel erg op mezelf. Als mijn hoofd al ergens zegt: van nou, is het wel handig om vandaag op de fiets weg te gaan? Dan is er wat aan de hand! Dat komt niet zomaar ineens naar boven. Want als er niets aan de hand is, stap ik gewoon zonder problemen op die fiets, zonder daarover na te denken. Maar als dat stemmetje er wel is, dan is het beter voor mij om niet te gaan fietsen. Dus dat geldt ook voor de ander, dat kan ik meegeven aan de ander. Je kunt dan beter niet gaan fietsen als dat stemmetje zegt: nou zou je dat nou wel doen? Het is wel een beetje afhankelijk ook van wat voor weer het is, of het rustig stabiel weer is of dat het heel hard waait of dat het regent. Dan kan het ook zijn dat het minder prettig is om naar buiten te gaan. Dus hou daar ook wel rekening mee, dat als je niet wil gaan fietsen, dat het ook van andere dingen afhankelijk is.

Als je dan wel een elektrische fiets hebt, dan is er wel veel meer mogelijk. Ik heb het er eerder over gehad, tegen de wind in fietsen is het heel fijn om een elektrische fiets te hebben en helemaal als het zijwind is. En wat je dus dan niet moet doen, als je op de fiets zit, is steeds opzij kijken. Opzij kijken naar wat er allemaal te zien is aan de zijkanten van je. Dus dan kun je gebruik maken van spiegels op je fiets, zodat je ook alles achter je goed kunt zien. En alleen maar in een blikveld voor je, een beetje schuin opzij kunt kijken, maar niet écht opzij, want dan moet je weer draaien met je hoofd en dan draait mijn stuur meteen mee en dan zit ik zo in de berm dus, dat is niet handig. En sowieso is het heel belangrijk om bij het bewegen, al het bewegen, zowel fietsen als wandelen, ook alle sporten die je doet, dat je dat met volledige aandacht doet. Dat betekent dat je bijvoorbeeld tijdens het wandelen niet een heel intensief gesprek gaat volgen. Wat ik net al zei, tijdens het fietsen dat je toch al die reeën en die vogels aan de zijkant in de gaten wil houden. Of tijdens het sporten dat je dan, ja ook een heel gesprek gaat houden of andere dingen tijdens dat sporten gaat doen. Tegelijkertijd op je mobiel kijken of zo, dat kun je beter niet doen.

Met aandacht bewegen, met datgene wat je op dat moment doet. Sowieso is het dan ook handig als je meer intensief wilt bewegen, dat je dat onder begeleiding kunt doen van een fysiotherapeut of van een ergotherapeut of dus op de sportschool. Heb ik het ook al eerder over gehad. Bij de sportschool zijn er mensen die jou kunnen helpen om op de juiste manier te bewegen. Als het gaat over dat je dan echte balansoefeningen doet, doe het dan door het heel langzaam op te bouwen. Dus door het eigenlijk letterlijk en figuurlijk in kleine stapjes te doen. Daardoor versterk je de spieren in je voeten, in je benen, in je buik. Dan hoef je niet alles dus met het evenwicht te doen. En dat is met name ook met de mensen waarbij dat evenwicht ook echt is uitgevallen. Maar dan ga je veel meer voelen in al je spieren wat je doet en hoe je lichaam ten opzichte van de aarde zich beweegt.

Doordat beter te voelen, zorgt dat ook voor meer zekerheid en dan kun je dus ook beter met die instabiliteit omgaan. Als je iets heel specifieks wil doen, dan is ismakogie een idee om te doen. Het zijn allemaal tips hè, die ik gegeven heb aan mijn collega hoorcoach. Ismakogie dat is een bewegingsleer en die is heel subtiel en die kun je overal uitvoeren. Waar, wanneer en hoe vaak je dat ook wil. Als je dat eerst geleerd hebt, je moet eerst al die oefeningen leren natuurlijk, je moet weten wat er dan precies gebeurt en dat je dat dan al een keer eerder gevoeld hebt, dan kun je dat ook vaker daarna gaan herhalen.

En daarmee leer je helemaal wat er mogelijk is met je eigen lichaam. Ik heb er heel veel van geleerd, door meerdere keren ismakogie-lessen te volgen, en nu weet ik veel beter dat als ik sta, oh ja, ik kan het beste zo staan. Ik kan het beste deze beweging op die manier doen.

En dan is het omgaan met instabiliteit, is dus eigenlijk het leren omgaan met een goed lichaamsbewustzijn.

Dan kan ook met yoga en Tai Chi, kunnen daar ook bij helpen. Want hierbij is het ook het langzaam opbouwen essentieel, maar ook dat zijn langzame bewegingen. Nou zijn yoga en Tai Chi, dat is wel veel moeilijker dan de ismakogie-oefeningen. Maar dat zijn wel vormen die ook mogelijk zijn. Ja en verder kan er nu ook bij komen dat je gewo...

19 Erbij horen

Wed, 07 May 2025 12:00:00 +0200

Er zijn verschillende betekenissen van 'horen'. De meeste betekenissen hebben met geluid en spraak te maken.

Hoe zit dat met 'Erbij horen'? Wil ik er wel bij horen? Nee. Ik wil liever 'erbij zijn'.

(foto:Pixabay, groep mensen)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne, ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering', maar voordat ik dat boek heb geschreven, had ik al een boek gemaakt: 'Ménière in balans'. En een van die thema's in dat boek is: erbij horen. En daar wil ik het deze aflevering met je over hebben. Dit is seizoen 8, aflevering 19: Erbij horen.

Het is al een tijd geleden, en ik weet nog precies waar het was. En achteraf gezien, had het behoorlijke impact op mij. We gingen een dagje uit met de familie en we hadden 's ochtends ergens afgesproken en daar zouden we op de hoogte gebracht worden wat we die dag zouden gaan doen. We ontmoetten elkaar in een restaurant en daar was het heel druk. Dus ik deelde mee aan de mensen die om me heen stonden: 'Zo, het is wel rumoerig hier, dan kan ik niet verstaan wat we gaan doen met zijn allen.' En mijn schoonzus die reageerde met: 'Dan moet je je heel goed concentreren, dan lukt het wel.' Ik legde heel rustig uit aan haar: 'Hoe goed ik me ook concentreer, ik versta het niet. Dat is niet omdat ik het niet wil, het lukt écht niet.' Schoonzus: 'Oh, dan doe je toch wat meer je best!' Ja, toen stond ik met de mond vol tanden; ik wist niet wat ik verder moest zeggen. En vervolgens heb ik me eigenlijk afgesloten van de groep en heb ik afgewacht tot we weer naar buiten gingen met de hele familie. Ik heb niet eens meer de moeite genomen om die dag ook maar iets te verstaan!

Ik ben die dag gewoon meegegaan, met de hele familie, zonder te weten wat er op het programma stond en zonder wat er verder nog verteld werd. En het is een hele gezellige dag geweest. En ik vraag me nu nog steeds af of ik écht iets heb gemist die ochtend in het restaurant. Volgens mij niet echt iets belangrijks. Wat me wel is bijgebleven is het gevoel van 'er niet bij horen' en dan nog niet eens door het niet kunnen verstaan, het was meer het onbegrip van de handicap die ik heb.

Voor de mensen die het boek 'Ménière in balans' hebben gelezen, die herkennen misschien dit verhaal wel, want dit staat in dat hoofdstuk waar het gaat over dat ‘Erbij horen’. Ik heb namelijk in het boek, en dat is het hoofdstuk 'Ménière en gehoor', heb ik de verschillende betekenissen van horen genoemd. En waarschijnlijk heb ik het in een andere aflevering ook wel eens genoemd, maar ik herhaal het nog een keer. Horen dat heeft verschillende betekenissen, dat is natuurlijk: gewoon het waarnemen, het waarnemen met je oren en ook ..ehm.. spraakverstaan natuurlijk. Ook dat je iemand hoort aan komen lopen. Of dat er gezegd wordt: laat eens van je horen. Daar bedoel je ook mee dat je iets auditiefs te horen krijgt. Of, ik heb het van horen zeggen. Ja, dan heeft ook iemand dat gezegd. Niet opgeschreven, maar gezegd. Of wie niet horen wil, moet maar voelen. Dat is een uitdrukking. En horen is ook wel dat je iemand in de gelegenheid stelt om zijn of haar gedachten naar voren te brengen. Zoals ook bij hoor en wederhoor gebeurt. Dan heb je ook te maken met spraak. Met woorden die tegen elkaar gezegd worden. Nou, horen is ook natuurlijk gewoon het beluisteren, het luisteren naar muziek, het luisteren naar allerlei andere geluiden in je omgeving. Maar ook ..ehm.. het muziekinstrument: de hoorn of de toeter. Heeft allemaal met geluid te maken.

Maar er zijn ook twee betekenissen van horen die niet met geluid te maken hebben, bijvoorbeeld de boeken horen in de kast. Dan heeft horen meer de betekenis van iets heeft een vaste plaats. Ook: volgens bepaalde opvattingen iets moeten. Of volgens bepaalde opvattingen dat iets gepast is, bijvoorbeeld je hoort met mes en vork te eten. Of ja, nee dat hoort niet hoor! Dat hoor je niet te doen! Dan heeft het niet met geluid te maken, maar een andere betekenis. Maar wat daar niet bij staat bij die andere betekenissen van horen is: erbij horen.

En dat heb ik altijd heel vreemd gevonden. Toen ik aan het schrijven was voor het boek 'Ménière in balans', ging ik op zoek naar die uitdrukking van: 'erbij horen' en die staat niet gewoon in het woordenboek onder het woord 'horen'. Het is best raar. Want als je niet meer goed kunt horen, is het juist veel moeilijker om ergens bij te horen! Vooral als alle mensen om je heen goedhorend zijn. Er wordt dan minder goed rekening gehouden met jou en met je beperking. Op het moment dat je die beperking hebt, dan is het vanaf dat moment voor jou zelf dat jij er moeite voor doet om erbij te willen horen. En dat is dan ook een hele andere betekenis van horen.

Daar bedoelen we mee dat je bij de groep past. Dat je meedoet. Dat je meetelt. Toen heb ik me een heleboel vragen gesteld.

Erbij horen, tot hoever wil ik er nog wel bij horen? Wat heb ik daarvoor over?

En hoe duidelijk kan ik zijn wat ik nodig heb om erbij te horen, om bij die groep te horen, bij die mensen, bij die familie.

En wat heb ik nodig van de ander? En wat laat ik aan de ander over?

Wat is mijn eigen rol hierin? Weet ik wel dat ik daar een eigen rol in heb, of ga ik pleasen?

Ga ik nadenken van doe ik het wel goed?

Het kan zijn dat ik wil dat iedereen mij aardig vindt. Dan zoek ik dus waardering bij de ander. En de ander bepaalt dan of ik ertoe doe! Wel erbij hoor!

Maar mensen met een gehoorbeperking die doen al heel veel moeite om erbij te horen. Want je probeert je dan aan te passen om zo in die groep mee te blijven doen. En dit kost enorm veel energie. Het luisteren zelf vergt al heel veel energie en dan ben je je ook nog voortdurend aan het aanpassen aan de mensen om je heen. Je bent heel alert op de signalen van iedereen en dan is het eigenlijk geen wonder dat het heel vermoeiend is om in een groep aanwezig te zijn. Dan kun je je nauwelijks vrij bewegen in die groep en volgens mij is dat wel wat je wil. Je hoort erbij als de groep mensen om je heen jou toelaat tot de groep. Maar je kunt je afvragen: wil jij daar dan wel bij horen? Is het nodig om anderen te laten beslissen of jij er wel bij hoort? Want alleen als jij er voldoende toe doet om mee te doen, dan pas tel je mee! En dat is toch raar!

Ik heb daar toen verder over nagedacht, want hoe zou het voor mij zijn om in plaats van de ander te laten bepalen dat ik erbij hoor, dat ik ertoe doe, dat ik zelf kan bepalen of ik er wel bij wíl horen! Dat ik dan van binnenuit de beslissing neem om mee te doen, om mij aan te sluiten bij de groep. Om erbij te zijn! Helemaal zoals ik ben! Dan is het mijn eigen initiatief om erbij te zijn, om daar te zijn waar de groep zich bevindt en daarvoor hoef ik helemaal niets meer... niet meer alles goed te horen, want erbij zijn komt dan zó van binnenuit, daar heeft die groep helemaal niets meer over te beslissen. En durf je dat wel?

Durf je... durf ik naar mezelf te kijken, durf ik naar mezelf te luisteren? Durf ik mezelf zó te waarderen, dat ik er mag zijn, helemaal zoals ik ben? Volledig. Met mijn beperkingen. Met mijn eigenaardigheden, met mijn tekortkomingen. Als ik dat durf, dan kan ik er volledig bij zijn, omdat ik niet meer hunker naar de waardering van de ander. Naar de aandacht van de ander. Dan hoef ik niet meer te vissen naar complimenten, dan hoef ik niet meer af te wachten dat de ander ervan vindt. En als dat lukt dan hoef ik ook geen teleurstelling meer te voelen als de ander mij niet opmerkt. Want als ik er volledig bij kan zijn met heel mijn wezen, dan ontdek ik ook dat ik de ander helemaal niet meer nodig heb. Het gekke is dat die ander dan vanzelf naar jou toe komt. Als ik mezelf zie staan, ziet de ander mij ook, want van binnenuit straal je dan iets uit. En de ander kan dat dan opvangen als die daarvoor open staat en die zal daar dan op reageren. En zo krijg ik ruimte in mijzelf en daardoor ook veel meer ruimte om de ander te zien.

En dat kan al heel eenvoudig door oogcontact te maken, door iets te zeggen, een complimentje te geven, een vraag te stellen. En zo kan ik de ander waarderen en afwachten of er een reactie komt, of ze wel of niet reageren en als het wel gebeurt, dan kan ik heel nieuwsgierig zijn naar die ander. Dan luister ik ook met al mijn zintuigen. Zo geef ik het ook wel eens aan, ik heb een gehoorbeperking en daardoor luister ik met mijn ogen, mijn gevoel en intuïtie. Ik luister dus met al mijn zintuigen en dan kan ik ook van de ander dingen leren. Wat zij zeggen kan mij raken. Als dat erbij horen niet meer in de weg zit, dan zit ik mezelf ook niet meer in de weg. En dat kan ik elke keer weer oefenen. Met name ook als ik naar een feestje ga, naar een groep mensen die ik wel of niet goed ken. En lukt het mij om daar aanwezig te zijn, om erbij te zijn, in plaats van dat ik zelf allerlei moeite doe om erbij te horen. Dan kan ik dus genieten van alles wat daar is. Dan wordt het zelfs vanzelfsprekend.

En dit is oefenen geweest hè, dat lukte in het begin niet, maar toen ik dit doorkreeg, dat het niet erbij hóren is maar erbij zíjn, dat heeft mij enorm geholpen om dus bij een groep mensen aan te sluiten, door eerst goed voor mezelf te zorgen, om eerst te genieten van mezelf en dan kan ik genieten ook van alles wat er om me heen gebeurt. Dan krijg ik oog voor wat de ander zegt, wat de ander doet, maar ook oog krijgen voor wat er nog meer te zien is. En dan weet ik ook wat ik nodig heb om mij goed te voeden. En goed te voeden, niet alleen maar met eten, maar ook met alle andere indrukken die er dan op te doen zijn. Als ik kan luisteren met al mijn zintuigen, dan kan ik aanwezig zijn door erbij te zijn, zonder dus heel veel moeite te doen, om erbij te horen.

Dat lukt ook als ik opmerkzaam ben. Als ik echt wel...

18 Waargenomen

Wed, 30 Apr 2025 12:00:00 +0200

We hebben op Texel heel veel vogels gezien en gehoord. Hoe kan ik vogels goed zien en horen, want zonder hulpmiddelen lukt mij dat echt niet.

(foto: Roel Hijne- met telescoop-slobeend)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons zintuig 'evenwicht' en over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne, ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En er valt nog veel meer te vertellen over ons evenwicht en alles wat daarbij komt kijken. Dit is seizoen 8, aflevering 18: Waargenomen.

We zijn een hele week op Texel geweest en we hebben daar met ons hele gezin, hebben we 83 verschillende vogelsoorten gezien. En volgens mij heb ik al een keer eerder een podcast opgenomen over dat ik vogels kijken heel erg leuk vind. Maar nu wil ik het hebben over dat zien, of dat eigenlijk dat waarnemen, van 83 verschillende vogelsoorten.

En dan begin ik met het zien. Zonder bril is dat voor mij niet mogelijk om al die vogels te kunnen zien. Om ze waar te nemen. Ik heb een bril écht nodig om goed te kunnen kijken. Eerst had ik een bril alleen voor het lezen. En toen was ik nog verziend, toen kon ik ver nog eigenlijk alles goed zien. Maar op een gegeven moment is dat veranderd, zijn mijn ogen veranderd en toen kreeg ik ook voor het vérzien daar sterkte bij op mijn bril, wat nodig is. Dus, die bril heb ik écht nodig om goed te kunnen kijken. En dan kan ik zonder bril al die vogels niet herkennen, maar met bril dus wel! En dat is heel fijn!

Want dan kan ik zelf gewoon rondkijken en dan herken ik al heel veel. Ik ken namelijk al heel wat vogels. Maar wat beter is, is dan met een verrekijker kijken. Ik heb, toen ik 60 werd, een hele mooie verrekijker gekregen en daar ben ik nog steeds heel blij mee. Die neem ik ook graag mee. En als ik daar doorheen kijk, dan haal ik alles net even wat dichterbij. Ik kijk eerst met mijn ogen, gewoon met mijn bril. En dan wat wil ik zien, dan pak ik de verrekijker en dan ga ik met de verrekijker die vogel dichterbij halen en dat is ja, heel prettig, want dan kun je veel meer zien. Dan kun je de kleur van de poten zien, de kleur van de snavel, veel meer het verenkleed hoe dat eruitziet. Je haalt het dichterbij dus je ziet het beter.

We hebben ook sinds kort een telescoop en dan haal je het helemáál dichtbij! Als je eenmaal met de verrekijker een mooi beeld hebt gevonden van vogels, dan kun je met de telescoop daarop richten en dan haal je het nóg dichterbij en dan zie je echt veel meer nog, veel meer nuances, veel meer details van die vogels. Ja, het is heerlijk om het op die manier te zien! Zonder bril zou het niet mogelijk zijn, maar met bril en verrekijker én telescoop kunnen wij echt heel veel verschillende soorten vogels dus herkennen.

Dan kun je ook vogels horen. Want heel veel vogels maken geluid. Zonder hoortoestellen zou ik al die vogels helemaal niet horen. Zou dat heel lastig zijn. En gelukkig heb ik tegenwoordig hoortoestellen en dat is écht een groot verschil met toen ik nog geen hoortoestellen droeg. Want toen hoorde ik heel veel vogels niet en dan moest mijn man zeggen dat hij een bepaalde vogel had gehoord en dan ja, dat nam ik maar voor 'waar' aan, want ik wist niet hoe het moest klinken. Maar nu, met hoortoestellen, kan ik toch veel meer vogelgeluiden opvangen. Dat heb ik vorig jaar al gemerkt. Toen waren we in de meivakantie op een camping en daar was het één kakofonie van geluiden, van vogelgeluiden, het was echt heel vol 's ochtends en toen heb ik ook het verschil gemerkt: zonder hoortoestellen, want zo hoorde ik het 's morgens heel vroeg, had ik ze nog niet in. Toen had mijn man het opgenomen, en later met het terugluisteren, met mijn hoortoestellen in, kon ik veel meer vogels onderscheiden. Kon ik veel meer horen. Dus het is veel beter met hoortoestellen om dus de verschillende vogelsoorten te herkennen.

Maar om al die geluiden uit elkaar te houden -helemaal als er een heleboel vogels tegelijk te horen zijn- daar is tegenwoordig een app voor en die app heet Merlin. En met die Merlin kun je dan al die vogelgeluiden, je kunt het aanzetten en dan herkent ie die vogelgeluiden. En dan kun je ook zien van, hé dat geluid hoor ik, dat is die vogel en dat is die vogel en dan kun je veel beter die geluiden uit elkaar houden. Helemaal als je even alleen maar dat geluid hoort, en je ziet dan ook in de app, het is die vogel, dan leer je op een gegeven moment ook die vogelgeluiden uit elkaar te halen.

En dan op Texel, het is een heel mooi eiland en alles is op de fiets te doen. Tijdens het fietsen kan ik ook heel goed om me heen kijken. Alleen, zonder trapondersteuning zou dat niet lukken. Als ik op de fiets zit en ik zou geen elektrische fiets hebben, dan wordt het al veel moeilijker om om me heen te kijken. En ik kijk graag om me heen! Ik wil zien waar ik ben en ik wil in de weilanden kijken, in de duinen kijken, in de bossen kijken of ik dan ook weer speciale vogels zie. Het gaat dus veel beter als ik trapondersteuning heb. En ik heb het er ook al eerder over gehad: ik heb ook spiegeltjes op mijn fiets, ik heb een helm op, daardoor wordt het fietsen veel veiliger en durf ik ook meer om me heen te kijken. Ook dan op de fiets komen we van alles tegen. Dan heb je ineens dat je ergens fietst en dan zie je in het weiland naast je weer, ook weer een bepaalde roofvogel. Hadden we op de eerste dag al, dat we op Texel waren. Toen zijn we echt stil gaan staan, een beetje voorzichtig, want anders zou die roofvogel misschien weer meteen wegvliegen, maar hij bleef bij ons in de buurt en we konden hem van dichtbij zó mooi bekijken! En volgens mij was dat dus een blauwe kiekendief, die bij ons in de buurt bleef, die we dus heel mooi konden bekijken. Zonder verrekijker, maar dus wel met mijn bril.

We hebben ook heel veel gewandeld op Texel. En tijdens het wandelen dan is het moeilijk om goed... ik kan om me heen kijken, maar om goed dan een vogel te herkennen, daar moet ik écht bij stil staan. En dan ga ik ook stil staan en dan goed kijken en dan kan ik ook met verrekijker kijken. Ik kan ook niet al lopend met de verrekijker lopen, dat is gewoon helemaal niet prettig. En ook het luisteren lukt veel beter als ik stil sta. Ik hoor wel een heleboel vogels dan tijdens het lopen, maar als ik dan stil sta, dan kan ik me veel beter concentreren op alleen het luisteren. Want anders ben ik veel meer gericht op het lopen. En vooral het wandelen daar in de duinen -we hebben heel veel in de duinen gewandeld- het zijn kleine paden, het zijn zandpaadjes, beetje kronkelige weggetjes, daar zitten boomstronken, dat gaat een beetje ongelijk en zo, nou dan heb ik écht mijn concentratie nodig om goed te lopen! Dus ja, ik heb te maken met beperkingen, maar gelukkig kan ik die beperkingen heel goed ..ehm.. mee om gaan, door dus daar de juiste hulpmiddelen bij te gebruiken én ook het geduld te hebben om dan rustig stil te staan. En tijdens het stil staan, om dan om me heen te kijken en ook heel goed te luisteren.

Het grappige op Texel, dat is ook een beetje een vogelparadijs. Er gaan heel veel vogelaars daar altijd naar toe. We zijn ook écht heel veel mensen tegengekomen met verrekijkers, met grote toeters, van die telescopen ook. En ja, ik wil het dan toch even vertellen: we waren bij de Slufter en daar hebben we -naast een heleboel andere vogels- hebben we ook de zwarte ruiter gezien en dat blijkt dan toch een bijzondere vogel te zijn, die niet zo vaak voorkomt.

We zijn daarna ook doorgefietst naar de Noordkop, dat is helemaal daar voorbij De Cocksdorp, waar de vuurtoren staat. De Noordkop, dat zijn de Eierlandsche Duinen en daar hebben we een stuk gewandeld en toen kwamen we de tapuit tegen. En ook heel veel kneutjes en die je ook goed kon zien, want ze gingen af en toe stil zitten en dan kon je ze goed bekijken met de verrekijker. Maar we hebben daar ook de beflijster gezien, dat zijn -zowel de tapuit als de beflijster- zijn wel bijzondere vogels om te zien. Die zie je niet altijd. Je moet ze natuurlijk eerst herkennen, maar als je ze dan herkent dan is het, ja -vind ik- een feestje om dat dan ook te zien, om ze écht zelf te zien en niet alleen te horen.

We zijn ook in Utopia geweest. Utopia en de Schorren, dat ligt weer aan de kant van de Waddenzee. Daar hebben we de gele kwikstaart gezien en die is ook best zeldzaam. De witte kwikstaart die komen we best vaak tegen, maar de gele kwikstaart veel minder. En die kwamen we daar dus wel tegen, die zitten daar een beetje in de dijk en die zitten daar op het gras en zo en allemaal tussen de schapen ook in. En bij de Schorren kwamen we ook de rosse grutto tegen. Die zou ik zelf niet direct herkennen, maar we hadden een gids bij ons en die gids kon dat vertellen, van kijk, daar zit de rosse grutto. En dan met een telescoop kan je het ook dichter bij halen en kon je het ook echt van dichtbij bekijken!

We zijn ook een dag geweest naar de Mokbaai. Dat is helemaal aan de zuidpunt, dat is vlakbij waar de boot aankomt. Bij de Mokbaai zelf daar was niet zo heel veel te zien, want we zijn er een paar keer geweest, maar toen was het steeds eb. We zijn wel bij de Horsmeertjes geweest, dat is aan de, net aan de andere kant dan van de Mokbaai. En bij de Horsmeertjes daar heb je mooie uitzichtpunten ook en daar hebben we de blauwborst gezien en de geoorde fuut. Dat zijn ook weer van die bijzondere vogels die je normaal niet zo heel gauw tegenkomt.

We hebben daar ook een hele lange wandeling gemaakt en daar, op een gegeven moment, met die Merlin-app die gaf aan dat er een tuinfluiter was en een nachtegaal. Ooh en vooral die nachtegaal, die zingt zo ontzettend mooi! Die hebben we dus ook, ja, alleen gehoord, niet gezien. De nachtegaal is een heel klein vogeltje, klein bruin vogeltje, die valt niet op in de begroeiing. Maar de tuinfluiter hebben we wel gezien en ook de rietzanger hebben we daa...

17 Het fluisteren van de wereld

Wed, 23 Apr 2025 12:00:00 +0200

Draag de stilte in je, zodat je de wereld kunt horen fluisteren. Marilynne Robinson. Wat betekent deze uitspraak voor mij?

(eigen foto, appelbloesem)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je luistert naar Paula Hijne. Ik maak deze podcast over ons evenwicht. Zowel het fysieke als ons psychische evenwicht. En alle ervaringen die ik daarmee heb. In de vorige aflevering heb ik het over ‘woorden’ gehad. Als ik iets vertel doe ik dat natuurlijk altijd met woorden. Als ik iets schrijf, schrijf ik dat altijd in woorden. Dus die gebruik ik heel vaak. En de vorige aflevering ging ook over dat er verboden woorden zijn.

Ik vond het heel moeilijk om die aflevering te maken. Omdat in die week ervoor, gingen mijn gedachten alle kanten op van, hoe kan ik dit nou gaan vertellen!? In die nieuwsbrief van Mieke Bouman, waar ik ook in de vorige aflevering even naar verwees, daar schrijft zij een heel klein stukje: 'De woorden zijn niet alleen klanken of symbolen, het is een brug tussen ons innerlijk leven en de wereld om ons heen.' De nieuwsbrief heette dan ook: Leve het woord! Ja, ik doe niet anders dan met woorden bezig zijn. Het spelen met taal. Deze aflevering gaat ook weer over dat spelen met taal en tegelijkertijd ook ga ik het heel erg naar mezelf toe brengen wat ik daar dan van vind. Dit is seizoen 8, aflevering 17: Het fluisteren van de wereld.

Dit is naar aanleiding van een citaat wat ik heb gelezen bij 'Dagelijkse gedachte.' Dat is van Marilynne Robinson en die gaat als volgt: 'Draag de stilte in je, zodat je de wereld kunt horen fluisteren.' Draag de stilte in je... nou dat is nogal een opgave voor mij, want er is altijd geluid in mijn hoofd! Het is dus verre van stil! Of zoals ik ook een keer las: 'Kon ik de stilte maar wat harder zetten.' Ja, dat vind ik dus een geweldige tekst, in het kader van tinnitus.

En dat citaat 'Draag de stilte in je, zodat je de wereld kunt horen fluisteren', daarvan weet ik niet of de auteur ervan zelf tinnitus heeft. Ik denk het niet, maar dat weet ik dus niet zeker. Want fluisteren, fluisteren kunnen verstaan, kunnen weten wat er is gezegd, dat is heel lastig met gehoorverlies. En helemaal met mijn tinnitus, want als er gefluisterd wordt moet het ook eerst nog door mijn eigen geluid heen, dan komt het dus ergens in mijn oor terecht en dan duurt het even voordat het in mijn hoofd is, zodat ik weet wat er is gezegd. En als dat fluisteren dan zo zacht is, dan kan ik het écht niet verstaan! Ik heb wel iets gehoord, psrsps pspstt maar geen idee wat dat is!

Maar terug even naar dat citaat. Hoe klinkt het fluisteren van de wereld eigenlijk? Bedoelt zij daar dan natuurgeluiden mee? Bedoelt ze dan het ruisen van de bomen, de wind zelf zie je niet maar op het moment de wind tegen de bomen aankomt, dan ruisen die bomen, die maken geluid. De vogels die zingen. Of het spetteren van de regen. En horen bij deze wereld van dat fluisteren ook alle menselijke geluiden? Het verkeer, muziek, want dat alles, inclusief alle mensen dat is toch ook de wereld!? Maar ja, dat is eigenlijk nauwelijks fluisteren te noemen toch?

Weet je, weet je wat voor geluiden een langsrijdende auto maakt?! Of als je bij een orkest bent, een orkest, mensen die samen muziek maken, als je daar vlakbij zit, nou daar komt toch heel veel volume bij vrij. Dat is geen fluisteren! Of een menigte mensen op een receptie. Zo veel mensen bij elkaar maken heel veel volume. Ik heb wel gemerkt, pasgeleden bij een uitvaart, dan zijn er heel veel mensen bij elkaar en dan is het wel heel erg stil. Er wordt zachtjes gepraat, bijna niet gepraat, al wachtend. Hoewel, in de ontvangstruimte als mensen elkaar net ontmoeten, daar kan nog wel wat meer volume zijn en zo.

Er zal altijd wel geluid zijn. Maar weer terug naar dat citaat. 'Draag de stilte in je, zodat je de wereld kunt horen fluisteren.' Hoe langer ik daarover nadenk, hoe meer ik het eigenlijk een hele vreemde zin vind. Ik vermoed dan ook dat het gaat om de stilte van het hart. Of misschien wel de stilte van je gedachten! Zonder oordelen, zonder verwachtingen, zonder ..ehm.. moet, moeten of zonder iets te moeten verklaren. Alleen weet ik dan nog steeds niet wat het fluisteren van de wereld is. Zijn dat dan de dingen die je normaal niet opmerkt?

En 'dingen' tussen aanhalingstekens hè! En als je met aandacht om je heen kijkt, zonder allerlei andere opdringende gedachten, dat je dan ineens die bloem ziet die uit de knop komt. Of dat blaadje wat ineens tevoorschijn komt. Of als je een rups op een blad ziet kruipen. Of als je het lentegroen opmerkt, al die kleine blaadjes, dat er ineens een hele lichte gloed door de bomen te zien is. Of als je de lentegeur ruikt! Kijk, sowieso het ruiken van bloemen, van dieren, als het geregend heeft, bij de zee, het zoute van de zee, dat ruiken. Het zijn allemaal gewaarwordingen die je juist niet kunt horen. Maar wel kunt zien en voelen en ruiken. Zo de zon op je blote arm. Of het briesje van de wind door je haren. En dan bedoel ik ook al die dingen die buiten te zien zijn en mee te maken zijn. Alles wat je ervaart als je buiten bent. Dan is het fluisteren, het horen van de wereld, dat is eigenlijk een metafoor voor al die gewaarwordingen, als dat bedoeld wordt.

En dan is het wel gek om ‘horen’ te gebruiken in de metafoor die de wereld op een heel andere manier te kijk zet en waarbij het horen juist ondergeschikt is aan de beleving van die wereld. En als het gaat om je veilig voelen op de plek waar je bent, dan is het gehoor wel een van die zintuigen die daaraan bijdraagt. Dat wordt heel vaak vergeten, dat wordt heel vaak onderschat hoe belangrijk dat gehoor voor je is! Als je ineens je gehoor kwijt bent, dan mis je die essentiële informatie over je omgeving. Afgezien dan van dat je niets verstaat van wat iemand anders zegt, ook alle andere geluiden die je nu vanzelfsprekend kan opvangen, die hoor je dan ook niet meer. En dan kun je je minder veilig of misschien zelfs heel onveilig voelen. En dan is de impact van gehoorverlies enorm.

Helemaal natuurlijk voor de communicatie. Want we leven in een horende maatschappij. Er wordt heel veel gesproken. Dat doe ik nu ook! Ik ben nu ook aan het praten en jij bent aan het luisteren. En om goed mee te kunnen doen, moet je je stem laten horen en kunnen luisteren om een gesprek te voeren. Om sociaal te zijn, om mee te kunnen doen. En anderen die gaan er altijd als vanzelfsprekend vanuit dat je hebt gehoord wat is gezegd. Maar als je gehoorverlies hebt dan doe je ontzettend je best om alles te volgen. En als je dat dus allemaal niet meer goed hoort, dan kost het zó veel energie. Ik heb het ook verteld in de aflevering over de schrijftolk. Hoe dat mij helpt als iemand anders voor mij typt wat er gezegd wordt, dat het mij minder energie kost om alles te kunnen volgen wat er gezegd wordt.

En als ik mijn hoortoestellen uit heb, dan hoor ik echt heel veel minder. Als ik ze 's avonds uit doe, lijkt het wel of ik bijna doof ben. En dan mis ik een heleboel uit de omgeving en dan versta ik echt de pratende mensen niet meer. Ik doe ze wel eens uit terwijl de televisie aanstaat en in eerste instantie hoor ik al die stemmen nog en ik doe die toestellen uit, dan is het ineens heel dof! Heel ver weg. En als ik dan nog wil kunnen spraakverstaan, dat lukt dan niet, dan moet ik gaan spraakafzien, als ik wil weten wat is er gezegd. Daar heb ik genoeg licht bij nodig, ik heb sowieso de spreker nodig, het gezicht erbij nodig. En dat kost allemaal extra aandacht. Ik moet alert zijn en dat kost dus ook meer energie, dus ik ben wel heel blij met mijn hoortoestellen.

Zelfs ook bij de televisie doe ik die ook in, ondanks dat ik ook ondertiteling heb en kan meelezen, vind ik het heel fijn om ze in te hebben. En ook met mijn hoortoestellen in dan is het geluid van de tinnitus, die is wel altijd aanwezig. En op sommige dagen en ook, ja de afgelopen dagen, weken, misschien wel dat al die tijd dat ik zo druk in mijn hoofd was, is ook het tinnitus-geluid ontzettend aanwezig, heel duidelijk. Dus de stilte in mij dragen, is voor mij dus echt onmogelijk als het gaat om geen geluid horen.

Stilte in mij dragen, voel ik alleen als mijn gedachten zo bezig zijn met iets wat niets met geluid te maken heeft. Bijvoorbeeld tijdens het sporten. Hoewel er dan wel vaak muziek is, maar dan hoor ik de muziek bijna niet. En vooral met balansoefeningen, als ik mijn evenwicht aan het trainen ben, dan moet ik eigenlijk geen muziek om me heen hebben. Dan pratende mensen, dat is nog wel zoveel afleiding. Als ik de oefening goed wil doen, met het balanceren, doe ik dat het liefst in stilte. Maar ook schrijven doe ik in stilte. Of als ik aan het haken ben of aan het puzzelen, knutselen en dan ben ik met de aandacht bij datgene wat ik aan het doen ben. Waar dan mijn eigen geluid, de tinnitus, eigenlijk een soort achtergrond is.

Dus die opmerking: 'draag de stilte in je, zodat je de wereld kunt horen fluisteren'... ik ben er nog niet helemaal uit wat het nou precies voor mij betekent. Misschien kan ik daar nog een andere keer op ingaan, dat het nog duidelijker voor me wordt.

Deze aflevering ging dan ook over mijn gehoorverlies, over de tinnitus, over de dingen juist niet kunnen verstaan. Maar hoe mooi zou het zijn dat ik wél de wereld kan horen fluisteren?

Dat ik erachter kom wat dat nou wél betekent? Dank je wel voor het luisteren naar mijn stem, naar mijn gedachten die af en toe van de hak op de tak gaan, die soms alle kanten op gaan. Dit was seizoen 8, aflevering 17: Het fluisteren van de wereld. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne. De podcast: 'Evenwicht, je leven'. Tot de volgende keer!

16 Wat voor woord?

Wed, 16 Apr 2025 12:00:00 +0200

Het even geduurd voor ik de woorden kon vinden om deze aflevering te maken. Mijn denken ging namelijk alle kanten op. Het gaat over bepaalde woorden, verboden woorden en... over gelijkwaardigheid.

(eigen foto)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat gaat over ons fysieke evenwicht, maar ik vertel ook heel graag over allerlei dingen, allerlei zaken die mij zelf ook weer uit evenwicht kunnen brengen, maar dan ja, psychisch, niet per se fysiek. Dit is seizoen 8, aflevering 16: Wat voor woord?

Het is een vraag dus hè, wat voor woord? En ik weet ook niet hoe deze podcast gaat lopen, want mijn gedachten gaan echt allerlei kanten op als het gaat over het gebruik maken van woorden. En ja, ik doe niet anders natuurlijk. Als ik sta te vertellen voor deze podcast of als ik aan het schrijven ben, dan ben ik alleen maar met woorden bezig. Ik ga kijken hoever (ha) ik kom hiermee.

Ik heb pasgeleden een nieuw woord geleerd en dat is gesticuleren. Gesticuleren, een raar woord, ik kende dat helemaal niet -en dat betekent gebaren maken- en dat is gek, want ik maak al heel lang gebaren. Ik ben gebaren aan het leren, maar gesticuleren is dus gebaren maken zonder dat het per se de gebaren zijn uit de gebarentaal. En het woord dat komt van geste. Dat is eigenlijk uit het Frans en dat betekent gebaar en beweging. En dat komt ergens uit de 17e eeuw en dan komt het van het Latijnse gesticulari. Wat ook weer betekent gebaren maken. Maar waarom, waarom zou je gesticuleren?

Waarom zou je gebaren maken? Nou, dat is dus het ondersteunen van de woorden die je uitspreekt. En het kan onder invloed zijn van de emoties, dat je als je een bepaalde emotie hebt, dat je met je handen nog meer uitdrukking geeft. Als ik dit sta te vertellen, dan ben ik ook vaak met mijn handen bezig. Daarom ook vind ik de statafel handig, want dan heb ik mijn handen vrij om dus ook m m'n handen te gebruiken tijdens het praten. En ook al zie jij dat niet, ergens ondersteunt het mijn eigen woordgebruik en vind ik het daardoor makkelijker.

Ik heb ook gelezen dat in ..ehm.. encyclo.nl daar staat bij gesticuleren: met bewegingen van een lichaamsdeel iets duidelijk maken. En dat vond ik wel weer grappig om te lezen, want ik zou denken dat je dat altijd met je handen doet, maar een lichaamsdeel zou natuurlijk ook zomaar een voet kunnen zijn of ..ehm.. misschien wel (ha) je knie of je hele hoofd. Met handen en voeten praten. Tekens geven, maar tekens geven doe je toch ook heel vaak wel met je handen. Dan is eigenlijk Nederlands met Gebaren, datgene wat ik aan gebaren leer, is een vorm van gesticuleren. En gebarentaal is één en al gesticuleren zonder dat je daar woorden bij gebruikt, want gebarentaal daar hoef je helemaal niet bij te praten. Dan kun je gewoon helemaal stil zijn en de hele taal met je handen laten zien wat er allemaal bedoeld wordt. En ik ben nog steeds Nederlands met Gebaren aan het leren, dat betekent dat ik aan het praten ben en tegelijkertijd de woorden ondersteun met dus een gebaar. Dus ja, een vorm van gesticuleren.

Nou, hoe kom ik hier dan op? Ik ben er eens over na gaan denken hoe dat nou precies zit met die woorden. En ik denk dat de mens... toen de mensachtigen begonnen met praten, dat dat begon met één of twee woorden. Dat dat heel langzaam is ontstaan. Eigenlijk zoals ook een baby leert praten. Een baby begint alvast allerlei geluiden te maken met de mond, die gaat brabbelen en zo en op een gegeven moment, omdat ie woorden om zich heen hoort, komt er één of twee woorden die dan ook uitgesproken kunnen worden en als dat lukt gebeurt dat steeds meer. En dan wordt die hele woordenschat, die wordt steeds uitgebreider. Dan worden er woorden gegeven aan de voorwerpen of aan het eten en drinken. Sowieso de eerste woorden papa, mama, dat zijn dan degenen die voor jou zorgen, die dus belangrijk voor je zijn. En ik denk ook dat het ontstaan van de taal, van het gebruik van woorden, dat dat dus ook écht in hele kleine stapjes is gegaan.

Nu zijn we ééuwen verder, en we komen tot de ontdekking dat er steeds weer nieuwe woorden komen. Dat er ook allerlei leenwoorden zijn, woorden uit andere talen die wij overnemen en andersom, in andere landen dat ze uit onze taal woorden overnemen. Zo zal er ook wel een verbastering van woorden zijn ontstaan. Wat eerst zo genoemd werd en nu weer nét een beetje anders genoemd werd en eigenlijk een nieuw woord is geworden. En dat komt ook, omdat we natuurlijk in de loop der eeuwen ook steeds meer zijn gaan ontwikkelen en steeds meer allerlei technische dingen te weten zijn gekomen wat... waar een woord voor nodig was. Maar ook in de gezondheidszorg, de hele wetenschap. En er komt steeds meer onderscheid om dus iets te duiden, om iets duidelijk te maken. Dat was nodig, omdat je het wil overbrengen aan de ander en daar zijn woorden heel geschikt voor. Alleen moet het woord wat ik gebruik, moet de ander wel begrijpen wat daarmee bedoeld wordt.

En dit is wel het onderscheid wat wij maken met dieren. Dieren hebben ook wel een bepaalde taal, maar niet het woordgebruik zoals wij dat nu doen. Zoals de mens dat is begonnen.

En zo zijn er ook natuurlijk een heleboel woorden die weer vergeten worden. Als we kijken al naar het oud-Nederlands. Het woordje 'glee', kent iemand dat nog? De muntmeter. Solecisme, heb je daar wel eens van gehoord? Best allemaal hele oude woorden. En dan zijn er mensen die oud zijn, die nog wel eens dat soort woorden gebruiken en dan weet je, ja dat komt uit ..ehm.. dat is van vroeger. Zo komen er natuurlijk ook steeds nieuwe woorden bij.

En ook steeds meer leenwoorden. Die leenwoorden, dat is wel grappig. Op een gegeven moment maken we het ons zo 'eigen' dat we het niet eens meer weten dat het uit een andere taal komt. Denk maar aan chocolade of douche, container, plastic, giraf, de pizza. Het zijn allemaal woorden uit andere landen die wij hebben overgenomen en die bij ons nu, ja, heel normaal zijn. Dus hoe rijk is onze taal en ook hoe dynamisch is het dat er woorden weer verdwijnen en weer nieuwe woorden bijkomen en ..ehm.. ja, het groeit, het gaat heen en weer, het gaat op en neer, ja heerlijk toch om met taal bezig te zijn!

En toen kreeg ik de nieuwsbrief een tijdje geleden van Storytelling geschreven door Mieke Bouma en die ging in op de verboden woorden die Trump heeft gemaakt. De verbodenwoordenlijst. Dat werd gepubliceerd in de New York Times, in de krant. En ambtenaren in de VS kunnen zelfs ontslagen worden als ze die woorden gaan gebruiken. Het zijn niet alleen de ambtenaren, maar ook alle wetenschappers. Die verboden woorden die zijn dan voor de grote subsidieverstrekkers, die nieuwe onderzoeksvoorstellen maken, en die deze woorden allemaal niet meer mogen gebruiken, want die krijgen geen overheidssubsidie meer, dat is de bedoeling. Ik weet niet hoe het er op dit moment voorstaat, maar die wetenschappers die mogen dat soort woorden niet meer gebruiken in hun onderzoeksvoorstellen. Maar ook niet wat er al gepubliceerd is, dat wordt allemaal nagekeken nu of daar één van die verboden woorden in staat. En dat is heel vreemd! Er staan een heleboel woorden in die het onderscheid tussen mannen en vrouwen, waarbij dat nodig is, bijvoorbeeld als we het hebben over de hart- en vaatziekten en gevolgen daarvan, dan moet je het hebben over het vrouwenhart en het mannenhart. Daar zijn we eigenlijk sinds kort achter dat het mannenhart niet hetzelfde is als het vrouwenhart, dus je moet het ook anders gaan behandelen en daar zijn allerlei onderzoeken naar gaande hoe dat dan moet.

Maar als je dat dus niet meer mag gebruiken in je onderzoek, hoe kan je dat dan onderzoeken? En als ze dat in Amerika niet meer mogen doen, dan heb je kans dat daar al die wetenschappers dus deze hele onderzoeken, wat internationaal gebeurt, ook helemaal niet meer in mee kunnen doen. Maar het kan ook gevolgen hebben, omdat zij dat niet meer mogen doen, dat ook in Nederland dat daar... dat we daar last van gaan krijgen en dat dat hele onderzoek naar het vrouwenhart gewoon stilgezet gaat worden.

Maar dat het dus sowieso zo'n hele verbodenwoordenlijst bestaat. Dan hebben ze het eigenlijk over woke-woorden. En allemaal woorden ook die ..ehm.. gaan over racisme en ongelijkheid, de verschillen tussen mannen en vrouwen, gender. Dat mag allemaal niet meer gebruikt worden. En toen had ik al van woke, ik vind woke een beetje een raar woord, wat betekent woke nou? Dus dat heb ik eens opgezocht, woke is een ..ehm.. (ha) een leenwoord, het komt uit het buitenland, het is een Afro-Amerikaans-Engels woord en dat komt van woken en woken betekent: wakker worden, ontwaken. En het verwijst naar het zich bewust zijn van de racisme-problematiek en sociaal onrecht. Sociaal onrecht jegens minderheden in de samenleving. En zo rondom 2020, dus vrij recent, kreeg woke, dat woord woke, een negatieve lading. Het was meer als een soort beschuldiging van doorgeslagen politieke correctheid en het wordt ook in verband gebracht met de cancelcultuur en gedwongen zelfcensuur. En het is ook veel breder, het is niet meer alleen maar bewust zijn van ongelijkheid en onrecht in de samenleving, zoals dus racisme en discriminatie op basis van gender ook. Maar het is ook het bewust zijn van ongelijkheid en onrecht in de brede zin, zoals ook het klimaat. Als je het op die manier gebruikt, maak je zo'n woord wat ja, iets heel duidelijk aangeeft, maak je zo veel onduidelijker en wordt het op zo veel manieren en op zo veel plekken gebruikt, dat het eigenlijk niet meer klopt! Dan heb je zo van hè, hoe zit dat nou?!

En sowieso die hele lijst van verboden woorden, die Trump dus heeft gemaakt, daarmee lijkt het wel of we teruggezet zijn in de tijd. Toen dacht ik ja, maar hoe ver ga je dan t...

15 De schrijftolk

Wed, 09 Apr 2025 12:00:00 +0200

Ik heb het wel vaker gehad over het inzetten van een schrijftolk. Maar wat doet een schrijftolk precies en hoe helpt mij dat? Ik probeer het in het kort uit te leggen en ik ben vast een paar dingen vergeten die ook belangrijk zijn.

(eigen foto: een deel van het Velotype toetsenbord van schrijftolk Wieke. Door het vele gebruik zijn niet alle letters op de toetsen meer te lezen).

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast van Paula Hijne, auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat boek gaat over ons fysieke evenwicht en over ons hele evenwichtssysteem. Maar ik heb ook te maken met mijn psychisch evenwicht. En ook met de andere beperkingen die er zijn, zoals het gehoorverlies, want ook dat kan mij psychisch uit evenwicht brengen. En daar gaat deze aflevering over. Weer over het gehoorverlies, ik heb het ook daar de vorige afleveringen over gehad en daar ga ik nu weer even over verder, maar dan weer op een hele andere manier. Dit is seizoen 8, aflevering 15: De schrijftolk.

In de vorige aflevering heb ik het namelijk even gehad over dat ja, het misschien wel goed is als ik naar zo'n inspiratiedag ga bij de radio, dat ik toch ook een schrijftolk meeneem voor mezelf, om het goed te kunnen volgen. Maar ja, wat is dan een schrijftolk? Daar ga ik het in deze aflevering met je over hebben. Een tijd geleden heb ik een artikel geschreven en dat ging over het schrijftolkgebruik en nu wil ik een klein stukje met je delen. En de titel van het artikel is: Lezen wat er wordt gezegd.

‘Tijdens mijn presentatie over de ziekte van Ménière, wordt er een vraag gesteld en de man zit achteraan. En ik versta de vraag niet dus ik keer me om, om op het scherm achter mij te kijken wat hij heeft gezegd. De schrijftolk die stopt met typen, ik ben even stil om rustig te lezen. En ik gebruik deze tijd ook om na te denken over het antwoord dat ik ga geven. Ik keer me naar de zaal en beantwoord de vraag. De man had de vraag gesteld: ‘Kun je alles goed verstaan tijdens een coachgesprek?’ en ik antwoord: ‘Vandaag heb ik geluk, want er is een schrijftolk aanwezig zodat ik kan lezen wat er is gezegd. Tijdens een coachgesprek kan ik inderdaad niet alle woorden verstaan wat de cliënt zegt. Ik luister met mijn ogen dus ik heb het gezicht van de cliënt nodig om goed te kunnen verstaan. En wat ik niet in woorden versta, begrijp ik wel met mijn ogen, mijn gevoel en intuïtie. En kan dan de verdiepende vragen stellen aan de cliënt.’

Nou tot zo ver dat stukje uit dat artikel met de titel: ‘Lezen wat er wordt gezegd’ en dat was nog in de tijd dat ik geen hoortoestellen droeg en ook nog geen tolkuren kon gebruiken om als werk in te zetten. Tolkuren die ik als zzp'er mag gebruiken. Ik had wel privé-uren, maar privé-uren mag je niet gebruiken tijdens het werk. Maar nu door een wijziging, is het een paar jaar geleden gelukt dat ik nu als coach, als zzp'er, als zelfstandig ondernemer een schrijftolk kan inzetten, dus ik heb nu tolkuren voor het werk. Ik hoef dus niet zelf de kosten te dragen als ik een schrijftolk inzet. En dat kan tijdens een coachgesprek zijn, dat kan tijdens een presentatie zijn die ik zelf georganiseerd heb, want vaak wordt het ook georganiseerd door een andere instantie en die regelen dan zelf de schrijftolk. Dan gaat het niet van mijn uren af.

Maar toen ik dat ging aanvragen, is de voorwaarde sowieso natuurlijk dat je een bepaald gehoorverlies hebt, maar ik had al privé-tolkuren, dus dat gehoorverlies dat zat wel goed. De voorwaarde was dat ik moest aantonen dat ik bij de start als zelfstandige al een gehoorbeperking had, maar ja, juist door het gehoorverlies was dat de reden dat ik een eigen bedrijf ben begonnen! Want in 2008, al best heel lang geleden, lukte het werk in het onderwijs niet meer door mijn gehoorverlies. En ik mocht eigenlijk niet eens meer werken in het onderwijs, door dat gehoorverlies. En na dus ..ehm.. een intensieve re-integratie ben ik in 2010 mijn eigen bedrijf gestart.

En in 2011 maakte ik voor de eerste keer kennis met schrijftolken en dat was tijdens een Hoormij-bijeenkomst. En dat was een bijeenkomst speciaal voor mensen met de ziekte van Ménière. Dat was toen een heel weekend waar je naartoe kon. En tijdens al die presentaties daar, daar was een schrijftolk bij. En het was voor mij een verademing! Het was helemaal nieuw voor me! Want ik merkte dat ik niet meer uiterst geconcentreerd hoefde te luisteren. Ik droeg toen geen hoortoestellen en met mijn gehoorverlies had ik het eigenlijk wel nodig. Tot die tijd had ik nog nooit eerder gehoord over een schrijftolk. Ik heb het niet gehoord bij het audiologisch centrum, niet bij de kno-arts, ..ehm.. de audicien -ik heb even in 2006 hoortoestellen gedragen en daarom kreeg ik dus de ziekte van Ménière- maar ook bij die audicien heb ik nooit gehoord over het kunnen inzetten van een schrijftolk. En ik ben bang dat het nog steeds geen standaard advies is. Terwijl dat eigenlijk wel zou moeten zijn. Want het kan zó ontzettend helpend zijn! Alleen is het belangrijk dat iedereen er weet van heeft dat er schrijftolken bestaan.

In het blaadje van... of de brochure van de Nederlandse Schrijftolken Vereniging staat ook in als een soort quote: lezend horen, schrijftolken maken het gesproken woord zichtbaar.

Maar wat doet dan een schrijftolk precies? Wat die doet, hij of zij, die typt precies wat er gezegd wordt. En die typt ook precies wie het zegt. Vaak als er meerdere mensen zijn, dan worden al die namen van die mensen even genoemd, de schrijftolk maakt daar een soort code van en die kan dan elke keer aangeven wie er aan het woord is. Dat doen ze, dat typen, op een speciaal toetsenbord, een veloboard. Daar kunnen ze zo snel mee typen, ze doen een soort van meerdere letters tegelijk waardoor je heel snel -bijna op spreeksnelheid- mee kunt typen met wat er gezegd wordt. En ik kan dat dan lezen op een tablet of dus op een groot scherm zoals ik dat ook tijdens zo'n presentatie kan zien, want dan wordt het op een groot scherm zichtbaar gemaakt, zodat iedereen mee kan lezen, ook alle mensen die daar dan aanwezig zijn. Maar meestal gebeurt het tegenwoordig ook met een tablet die dan degene die het nodig heeft dat voor zich zet en dan kun je meelezen wat er wordt gezegd in de omgeving.

Met zo'n tablet is het ook heel handig dat, er komt een soort text-on-top, een soort USB-stickje komt daar dan in, en dat is eigenlijk een draadloze verbinding met dus de laptop die de schrijftolk gebruikt, dat is zelfs zonder wifi, kan dat dan. Daardoor kan een schrijftolk in dezelfde ruimte zitten waar ik dan ook zit, maar die hoeft niet vlakbij mij te zitten. Via die text-on-top kan ik met de tablet ergens anders gaan zitten op een plekje die voor mij prettig is, waardoor ik toch licht op de spreker heb, waar er weinig achtergrondgeluid is, zodat ik echt zicht heb op de sprekers. En de schrijftolk, voor haar of hem is het belangrijk om in ieder geval wat er gesproken wordt goed te verstaan is. En dan kan zij typen wat voor mij nodig is.

Wat handig is... die tekst op de tablet die je meeleest die is helemaal instelbaar, die kun je qua kleur, de letterkleur of de achtergrondkleur kan allemaal aangepast worden naar jouw wensen. Ook de grootte van de letters, dus hoeveel je ook op het scherm te zien krijgt. En het is dus ook bruikbaar bij presentaties, want dan is het dus zichtbaar voor meerdere gebruikers, wat ik net ook al noemde tijdens die presentatie op een groot scherm. Dat kan een soort ondertiteling zijn of een boventiteling. En dat gebeurt bij de Stichting Hoormij en bij de Stichting Plotsdoven, gebeurt het eigenlijk altijd. Daar zijn standaard altijd schrijftolken bij om alles wat er gezegd wordt door de sprekers gevolgd kan worden door iedereen die er in de zaal zit.

Wat ook handig is, is dat een aantal schrijftolken, die hebben een velowalker. Dat is bedacht door een van de schrijftolken, zo van het zou handig zijn dat je al lopend ook mee kunt typen zodat we tijdens een rondleiding, tijdens recepties, waar heen en weer gelopen wordt, dat dan ook degenen die het nodig hebben alles kunnen volgen wat er gezegd wordt. Het is een soort ..ehm.. ja een tafeltje, een bord, met banden die om de schouders van de schrijftolk hangen en daar kan dan het toetsenbord op gelegd worden. En daar kan ook een tablet bij en dan kun je dus al lopend, kun je lezen wat er gezegd wordt.

Ik heb het ooit één keer gehad dat mijn schrijftolk mee was bij een ontmoeting met meerdere mensen, en het ging... het was iets van de gemeente en het ging over milieu, over de natuur, de natuur in de omgeving. En we gingen toen naar buiten toe, toen had zij dus ook de velowalker meegenomen. Toen kon ze buiten dus met mij mee lopen en kon ik toch volgen wat diegene helemaal vooraan eigenlijk zei. Ze moest het natuurlijk wel zélf kunnen verstaan, ze moest wel in de buurt een beetje blijven van diegene die dus daar aan het spreken was -de gids in dit geval- en ik kon het allemaal heel mooi volgen. Zonder met mijn neus vooraan te staan en die persoon helemaal goed aan te kijken, dat hoefde even niet.

En wat ook heel fijn is, tegenwoordig kan het ook online. In 2020 natuurlijk, toen met de lockdown is het allemaal in een sneltreinvaart gebeurd dat het ook allemaal online nu te doen is. En dat is heel prettig. Ik kan online verbinding maken met de ander. En de schrijftolk doet dat ook en dan krijg ik van de schrijftolk een ..ehm.. text-on-tap, dat is een ..ehm.. linkje en dan kan ik dat openen en dan kan ik het lezen. En ik doe dat tegenwoordig eigenlijk op mijn telefoon. Die link die krijg ik op de mobiel via de mail binnen, en die kan ik openen en dan kan ik op de mobiel zo meelezen, zet ik zo naast mijn scherm neer en dan kan ik dus precies lezen en alles volgen wat er wordt gezegd. En de schrijftolk zelf zit ook gewoon thuis of op een andere plek. Maar die kan dan inloggen en die...

14 Wat ik (niet) hoor

Wed, 02 Apr 2025 12:00:00 +0200

Tijdens de inspiratiedag van de NLPO heb ik van alles gehoord. Ik vertel niet over de onderwerpen die aan bod kwamen, ik vertel over het geluid en op welke manier er gesproken is met en zonder versterking.

Let ik er meer op door mijn gehoorverlies?

(eigen foto; van het podium tijdens de NLPO inspiratiedag)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Deze podcast is van Paula Hijne en daar luister je nu ook naar. Dit is mijn stem.

Ik heb het boek 'Evenwicht, in uitvoering' geschreven, omdat mijn evenwicht niet meer goed werkte en ik heel graag wilde begrijpen wat er nou precies aan de hand was. Dat kon ik niet vinden in de literatuur en ook van de artsen kreeg ik niet de informatie die ik zocht. Dus ben ik het boek zelf gaan schrijven over ons fysieke evenwicht. Maar, voordat mijn evenwicht uitviel, had ik al last van gehoorverlies. En dat heb ik al m'n hele leven, het blijkt een genetisch defect te zijn en daar, ja, moet ik mee leren omgaan. En af en toe loop ik er dan toch nog tegenaan dat, ondanks mijn hoortoestellen, dat gehoorverlies toch wel parten speelt en ik ben waarschijnlijk ook wel een beetje kritisch op wat ik wel en niet hoor. Dit is seizoen 8, aflevering 14: Wat ik hoor of eigenlijk wat ik níet hoor.

Sinds 2016 maak ik het programma 'Hoor jij wat ik hoor?' bij de Lokale Omroep Zeewolde en waarschijnlijk heb je het wel eens eerder van me gehoord, want ik heb er al verschillende afleveringen over gemaakt. Dat doe ik één keer per maand en dan interview ik iemand voor twee uur lang. Dan interview ik, ik stel allerlei vragen over het onderwerp, over die persoon, over nou, wat diegene voor een passie heeft, wat ie belangrijk vindt, enzovoort. Maar omdat ik als vrijwilliger bij de Lokale Omroep werk, mag ik ook mee naar de inspiratiedagen die georganiseerd worden door de NLPO. De NLPO dat is de Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen. Dat is een samenwerkings- en coördinatieorgaan voor de lokale omroepen in Nederland. En het leuke is, die NLPO die organiseert opleidingen en trainingen en, ja voor wel meer dan 10 duizend vrijwilligers die bij de lokale omroepen werken. Zo veel mensen zijn er in Nederland die zich bezighouden met lokale radio en tv. En 2x per jaar dan organiseren ze een inspiratie dag in Nederland. Een groot evenement met allerlei sprekers en workshopgevers en zo en ..ehm.. daar ben ik ook dit keer mee gegaan.

Op 22 maart dit jaar was weer deze inspiratiedag. En ik vind het altijd heel fascinerend om te horen en ook te zien hoe die presentatoren en die workshopgevers, hoe die zichzelf presenteren, want zij komen zelf uit dat vak. Zij komen zelf van de radio, ze zijn bekend van de televisie, het zijn bekende Nederlanders die dus bij een omroep werken. En dan zou je denken dat dat allemaal goed geregeld is. Dat ze het allemaal goed kunnen. Daar wil ik je in meenemen, kijken in hoeverre dat wel klopt.

Ook de locatie waar het gehouden wordt is altijd belangrijk, van hoe daar met name ook de akoestiek is. En in dat geval, nou waar we ook binnen kwamen in de ruimte waar we ontvangen werden, daar merkte je meteen al dat er heel veel geluid was, omdat er zo veel mensen waren. En mensen die elkaar dan even ontmoeten gaan allemaal met elkaar praten en dan merk je dat de akoestiek vaak vergeten wordt binnen zo'n omgeving, binnen zo'n locatie. Zelfs op evenementenlocaties -speciaal die ervoor gemaakt zijn om heel veel mensen te ontvangen- dat door die akoestiek het geluid van de stemmen allemaal nou ja, bijna nog versterkt wordt.

Dus het is ontzettend vermoeiend om in zo'n ruimte te zijn, waar zo veel mensen allemaal praten met elkaar. Dan is er nog niet eens muziek en gelukkig maar! Maar ik merk dat ik dat héél vermoeiend vind, om in zo'n ruimte te zijn met heel veel mensen. Ik kan ook zelf dan geen enkel gesprek volgen. Dat weet ik dan ook. Ik weet dan als ik met iemand écht wel iets belangrijks wil bespreken, dan moet ik naar een ander plekje, ergens langs de rand of zo waar net wat minder mensen zijn en dan zoek ik dat ook op. En anders neem ik niet deel aan zo'n gesprek.

Maar goed. Er is altijd een plenaire sessie, dan zitten alle mensen die aanwezig zijn, zitten in één grote zaal, met een podium. Wordt altijd mooi aangekleed en zo. En dan valt het mij altijd weer op dat niet iedereen met een microfoon overweg kan. En dat vind ik gek. In omroepland zou je toch denken dat al die mensen die daar werken, die zelf radio of tv maken, dat die dan toch eigenlijk geen enkel probleem moeten hebben met de microfoon. Dat ze weten hoe ze hem vast moeten houden, hoe je in een microfoon praat, dat je hem bij je mond moet houden en zo, dat je hem niet van je af moeten houden, dat je hem niet -omdat je iemand aankijkt- dat je de microfoon weghoudt van je gezicht, terwijl je wel aan het praten bent.

En ook bij het presenteren is het natuurlijk de kunst om rustig te praten! En als publiek, als je dan zit te luisteren naar zo iemand, dan vind je het ook fijn dat je eigenlijk toegesproken wordt, dat degene die praat -ook al heeft ie een microfoon in zijn hand- dat hij jou ziet in de zaal. En dan niet mij persoonlijk, maar in ieder geval dat ie wel naar de mensen kijkt. Daardoor moet ook het gezicht van de spreker, die moet in het licht staan, dus er moet goed licht zijn op het podium. Nou was het in dit geval, was het ook goed in het licht en als er dan oogcontact is, is het nog prettiger. Maar wat gebeurde er nou?

Ik ga geen namen noemen van ..ehm.. van mensen, van sprekers, want in dit geval doet het er helemaal niet toe wie het was. Het zijn allemaal bekenden uit omroepland, maar dat ga ik je hier dan niet vertellen, want het gaat meer over de ervaring die ik ermee had en wat het voor mij zo moeilijk maakte om goed te kunnen luisteren, om het gesprek goed te kunnen volgen. Er kwam een mevrouw op en die had 6, denk ik, misschien 5, misschien 7, weet ik niet, A4-blaadjes mee, helemaal vol geschreven. Dat kon ik zien, want ik zat op de eerste rij, dan kan je dat allemaal van wat dichterbij zien. En het vreemde was, zij ging het letterlijk oplezen! En als je iets letterlijk opleest van papier, dan lees je vaak veel te snel! En ten tweede, je kijkt dan steeds op je papier in plaats van dat je dus contact houdt met de mensen die in de zaal zitten, die naar jou aan het luisteren zijn. En ten derde, omdat het wordt voorgelezen, wordt het heel saai, wordt het monotoon. Het verhaal wat dan verteld wordt, is helemaal niet spontaan.

Ik heb liever dat iemand af en toe een foutje maakt of dat ie hapert en dat het dus wel spontaan verteld wordt, dan zo'n opgelezen epistel. En het duurde ook natuurlijk veel te lang, want wat ik al zei, 5, 6 A4-kantjes vol, nou dan ben je wel even een tijdje bezig. En omdat het zo veel is, heeft ze nog de neiging om nog sneller te praten, want ze had maar zoveel minuten. Het enige voordeel was dat ze met een microfoon sprak, dus voor mij was het iets makkelijker te volgen, want de microfoon, door die versterking kon ik het volgen en gelukkig was de microfoon goed afgesteld. En ik zat helemaal vooraan, zodoende kon ik haar gezicht goed zien en kon ik spraakafzien.

En toch sta ik dan weer verbaasd als je zo bekend bent in omroepland en vaak moet presenteren, dat je dus gaat oplezen! Ook al is jouw verhaal, nou vol van allerlei dingen die jij belangrijk vindt om te noemen, zorg dan dat het ..ehm.. een beetje steekwoorden zijn en dat je zelf al wel weet wat je bij dat steekwoord wil vertellen, dat je niet te veel uitweidt. Het kan best zijn dat ze het daarom gedaan heeft, want anders zou ze misschien veel te veel vertellen! Dat weet ik niet, ik heb het nu niet ontdekt, omdat ze alleen maar saai en monotoon aan het vertellen was. En ook nog af en toe zoekend naar 'waar was ik ook alweer in de tekst?', als ze dan af en toe even opkeek, dan moest ze weer terug naar dat blaadje en 'waar was ik ook alweer?' Goed.

Maar bij één van de workshops, was in een andere zaal, niet in die hele grote zaal, ze hadden daar verschillende ruimtes in dat gebouw waar dan de workshops gegeven werden. Bij één van die workshops werd in eerste instantie zonder microfoon gesproken. En dat was door verschillende mensen die achterin de zaal zaten, want er zaten best heel wat mensen, ik denk zo'n 50 mensen of zo, die konden dat niet goed volgen. Dus ja, er werd wel gevraagd van: kun je toch met een microfoon praten? En toen ging ze daar naartoe om de microfoon te pakken en toen was het helemaal niet zo eenvoudig om hem aan te zetten. Je zou denken, dat heb je allemaal van tevoren al gecheckt, geregeld, hij ligt eigenlijk klaar, maar ja, oké, gelukkig na een paar minuten werkte ie. En ik vond het een hele verademing. Want ook dan, die microfoon zorgt toch voor de juiste geluidsversterking die nodig is om het makkelijker te volgen.

En ook al zat ik helemaal vooraan, ik vond het toch fijner dat ik het geluid via de boxen hoorde, in plaats van dat ze dat met haar eigen stem deed, in een grote, hoge ruimte waar toch die stem een beetje wegviel. Dan is het veel makkelijker om te volgen. En wat ook in die locatie, in die ruimte, daar was een soort afzuiger was daar aan, met een soort laag bromgeluid, waarbij ik me al afvroeg van, ben ik nou de enige die dit hoort? En zonder microfoon hoorde je die lage bromtoon veel duidelijker en op het moment dat zij met de microfoon ging praten, werd die bromtoon een beetje overstemd en had ik daar dus geen last meer van. Dus het was juist wel heel fijn.

Bij een andere workshop zaten we in een wat kleiner zaaltje. Een kleine groep en toen kon het prima zonder microfoon. En daar was het juist heel goed te volgen, omdat qua akoestiek én het licht was daar veel beter. En wat dan opviel, die presentator die vertelde spontaan. Die had niet een blaadje voor z'n neus! Hij had wel een Powe...

13 Alles wat beweegt verandert

Wed, 26 Mar 2025 12:00:00 +0100

'Alles wat beweegt verandert', het is een uitspraak van Armando. Het past wel bij 'Alles is evenwicht', het 1e hoofdstuk in het boek Evenwicht in uitvoering. Klopt de uitspraak wel? Ik vertel wat in mij opkomt als ik de uitspraak lees en hoor.

(eigen foto, A4tje uit een tijdschrift)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne, auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En ik vertel graag over ons fysieke evenwicht en ook alles wat daarmee samenhangt, want eigenlijk is toch alles evenwicht? Dit is seizoen 8, aflevering 13: Alles wat beweegt verandert.

Alles wat beweegt verandert. Het is een uitspraak van Armando en Armando dat is het pseudoniem van Herman Dirk van Dodeweerd. Deze man was kunstschilder, schrijver, beeldhouwer, violist, acteur, theatermaker, journalist en kunstredacteur. Eigenlijk een soort alleskunner. Hij leefde van 1929 tot 2018. Deze uitspraak 'Alles wat beweegt, verandert' is dus van Armando. Hij heeft ook een andere uitspraak. Die gaat als volgt: 'Wachten is werken. Het wachten op inspiratie is werk. Je moet er altijd voor beschikbaar zijn.

En ik vind die ook wel grappig! Wachten is werken en het wachten op inspiratie is werk en je moet daar dan altijd voor beschikbaar zijn. En daarom ook is het werk. Hmmm. De vorige keer, met het maken van de podcast, wist ik nog niet wat ik deze week zou gaan doen. En toen heb ik eigenlijk gewacht op inspiratie. Alleen ja, dan is het ook wel de bedoeling dat je daarvoor open staat. Ineens zag ik die uitspraak op een groot A4, dat ligt hier gewoon op mijn bureau en daar staat op: Alles wat beweegt verandert. En ik bekijk hem even met andere ogen, die hele titel en toen dacht ik hé, maar daar kan ik ook iets over vertellen! Daar kan ik iets mee doen!

Het lijkt namelijk een beetje op: Alles is evenwicht. Dat is hoofdstuk 1 in het boek 'Evenwicht in uitvoering'. En in hoofdstuk 1 staat dan ook beetje als een quote, zo tussen de teksten in: ‘Ken jij een beweging, een actie die niet met je evenwicht te maken heeft?’ Want elke actie is mogelijk door je evenwicht. En dat past ook wel bij deze van 'Alles wat beweegt verandert'. En toch, als ik daar dan over nadenk, klopt dat wel? Klopt die uitspraak? Is er iets wat beweegt wat nooit verandert? Nou daar ben ik even over na gaan denken en als ik dan nu zo daarmee bezig ben, dan ..ehm.. dan kom ik eigenlijk tot het volgende. Als ik schrijf, en hoe stil ik dat ook doe, als ik schrijf ben ik wel in actie, ben ik in beweging, en met elke letter die ik op papier zet, verandert er iets. Want er komt natuurlijk iets tevoorschijn en op dat moment, als ik aan het schrijven ben, dan zijn ook mijn gedachten bezig, dus ook daar verandert er iets in.

Dat geldt natuurlijk ook voor het maken van deze podcast. Ik beweeg mijn mond, ik beweeg mijn lippen en mijn stembanden zijn in beweging, ik spreek iets uit. Er is iets gaande! Maar als je naar buiten kijkt, de wind buiten, die kun je alleen zien door de dingen die bewogen worden. Door de bomen. Door de struiken. Door het riet wat wuift. Door de losse bladeren die op de grond dwarrelen. Door de vaandel in de vlaggenmast. En alles verandert dan op het moment dat het in beweging is! De tak die iets buigt. Het riet wat heen en weer beweegt. De losse bladeren die op een andere plek gaan liggen. En weet ook, de vaandel, de stof van de vaandel, die slijt heel langzaam als ie de hele tijd zo in beweging is. En als het heel veel waait slijt hij zelfs nog sneller, hij verkleurt ook. En op een gegeven moment moet er weer een nieuwe vaandel komen.

En als ik hier naar buiten kijk, terwijl ik hier de podcast maak, dan zie ik mijn gehaakte spiralen, die heb ik buiten hangen, de windvangers en die draaien in de wind. En ook die slijten dus heel langzaam, die wol, waarvan het gemaakt is, of het katoen, dat laat een beetje los, door dat bewegen. En als ik nu zo naar buiten kijk, de vogels die vliegen, die fladderen en die zoeken steeds een andere plek. Buiten ook, de auto's en de fietsen die rijden. Die bewegen allemaal, die gaan en komen zo naar een andere bestemming. Dus ook daar zit verandering in. En tijdens dat bewegen van die auto, de benzine, als het een benzineauto is, die benzine die beweegt in de auto, die wordt gebruikt, verbruikt, die raakt op. De elektriciteit van mijn fiets als ik aan het fietsen ben, die elektriciteit wordt steeds minder hoe verder ik fiets en dan moet ik hem opnieuw opladen. En ook het slijten van alle materialen van alles wat je aanraakt, dus alles verandert als het in beweging is.

Maar oké. Stenen dan? Stenen die zijn heel hard, die zijn stevig, dan lijkt het al of daar helemaal niets mee gebeurt. En klopt dat wel? Als ze in een stromende rivier worden neergelegd, dan worden die stenen op een gegeven moment gladde stenen. En hoe meer water erlangs stroomt, op een gegeven moment worden het kiezels en als die weer meegenomen worden naar de zee en dan na héél veel golven en héél veel heen en weer schuren, dan worden dat zandkorrels. Ze zijn dan dus ook continu in beweging! Of er is beweging wat over de stenen heen gaat. En daardoor verandert die steen toch!

Maar als ik hier de steen hier vlakbij me zie liggen -ik heb een paar stenen hier op een soort dienblad, liggen meer dingetjes, een foto ook van mij en zo, een paar dierbare spulletjes- maar die steen dan, die blijft eigenlijk altijd hetzelfde, want die beweegt helemaal niet, die ligt daar gewoon helemaal stil. En als ik die niet oppak dan blijft die, denk ik, jarenlang, blijft die hetzelfde. Dan is er ook geen verandering zichtbaar volgens mij.

En als naar mijn eigen lijf kijk, is daar dan iets wat verandert? Ook al ben ik stil? Maar als ik iets gegeten heb, dan beweegt het eten door mijn lijf en dat eten dat verandert. Dat verandert een beetje in een zachte substantie en daar wordt van alles uitgehaald en dat wordt weer vervoerd naar andere plekken in mijn lijf, waardoor ik kan bewegen, kan denken, van alles kan doen. En sowieso de hele bloedsomloop, die is altijd in beweging, dus voortdurend in verandering.

De endolymfe, de vloeistof in ons binnenoor. In het binnenoor waar het slakkenhuis zit en die evenwichtsorganen. Die endolymfe, die is voortdurend aan het vloeien. Heel langzaam als je verder stil zit en heel veel aan het vloeien en hard aan het vloeien, snel, als ik in beweging ben. Maar tijdens dat hele langzame vloeien, wordt die endolymfe steeds geabsorbeerd en ververst. Dus het verandert steeds weer! Continu!

En zelfs hier in huis, we zijn maar met zijn tweeën, we hebben geen huisdier meer, maar toch door allerlei bewegingen van onszelf, van iets wat je beweegt, kleding, kleding die je uitschudt, handdoeken die ik aan het opvouwen ben, dan zijn er allemaal stofdeeltjes. En die stofdeeltjes die verplaatsen zich en die vallen neer en die vallen dan neer op een andere plek. Zijn heel klein -nauwelijks zichtbaar- maar als ik het wat langer laat liggen, dan komen er heel veel van die stofdeeltjes en dan zie je ineens dat stof liggen. Op de kast of op de vensterbank. En door het stof weer weg te halen, die stofdeeltjes, die zijn in beweging, worden weggehaald van die plek en dan komt de kleur van het hout... wordt weer heel veel zichtbaarder in plaats van dat het wat wittig is door de stof. En als ik járenlang op dezelfde plek stof aan het afnemen ben, dan zie je op een gegeven moment ook verandering van het hout!

Ja, en zo kan ik natuurlijk doorgaan. Zo kan ik doorgaan in het groot. In het klein. Al die veranderingen die er zijn. Op microniveau. Het kan binnen zijn en buiten. Het kan iets zijn wat plotseling gebeurt of juist héél langzaam en heel geleidelijk in kleine stapjes.

Zoals ook het groeien van planten, van de bloemen en ook het verwelken weer en het afsterven. Alles is in beweging! Altijd! Dat zijn natuurlijk ook de seizoenen, dan verandert de hele natuur voortdurend, elke keer weer. En zelfs als je helemaal stil bent, stil zit of ligt, je hele lijf is continu in beweging.

En de steen waar helemaal niets mee gebeurt, toch is die steen ook altijd in beweging, want ik heb het misschien wel eens eerder verteld, en toch vertel ik het weer! Wij zijn met de hele aarde altijd in beweging! We worden tegengehouden door de zwaartekracht. Want als de zwaartekracht er niet zou zijn, dan zou je zo van de aardbol vliegen! Maar hoe hard gaan we dan? Als je weet dat de aarde die draait in 23 uur, 56 minuten en 4 seconden rond zijn as. En de evenaar is zo'n 40 duizend kilometer lang. Als je dus op de evenaar bent, dan beweeg je dus met de snelheid van 40 duizend kilometer in bijna 24 uur. Dat is omgerekend 1670 kilometer per uur. En dan moet je ook bedenken dat de aarde die draait dus om zijn as, maar die draait ook nog eens om de zon! En dat gebeurt met zo'n 107 duizend 200 kilometer per uur. Ja, je kunt je het niet eens voorstellen, dat is een gigantische snelheid! Wat wij ook doen hier op aarde, we zijn altijd in beweging! Dus alles wat beweegt verandert.

Nou, misschien is het ook wel een open deur. Het spreekwoord 'open deur' dat betekent: niets zeggen of doen dat volstrekt overbodig is, omdat het al gezegd of gedaan is. Staat in het woordenboek van Ensie. Maar ja, als het dan zó voor de hand ligt, als dat écht zo zou zijn, alles wat beweegt verandert, dan zouden we toch helemaal geen moeite hebben met veranderen?! Ja, dat is wel het geval. Als er iemand ook maar met een plan komt, of zelfs met een heel uitgewerkt idee, dan is er altijd wel commentaar op. Dan zijn er altijd argumenten waarom het niet nodig is of waarom het overbodig is of waarom het niet kan. Want wij mensen vinden verandering zo moeilijk, zo lastig.

Bij een komende verandering, bij een aankondiging van een verandering, zetten we de hakken in het zand al. Dan is er weerstand. En dat kom...

12 Op één been

Wed, 19 Mar 2025 12:00:00 +0100

Tandenpoetsen op één been, heb je dat weleens geprobeerd? Ik wel. En dat is niet zo eenvoudig.

(Foto: Kasper Hijne)

Volledig transcript:

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne, auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering', hoe ons evenwicht werkt. In het boek gaat het over ons fysieke evenwicht, over ons hele evenwichtssysteem en dat is fascinerend als je weet hoe dat werkt. En ik wil daar nog veel meer over vertellen. Het paste niet allemaal in het boek, dus vandaar dat ik deze podcast 'Evenwicht, je leven', maak. Dan gaat het ook af en toe over het psychische evenwicht, want ja, dat is evenwicht in de breedste zin van het woord. Maar deze aflevering gaat weer heel specifiek even over ons fysieke evenwicht. Dit is seizoen 8, aflevering 12: Op één been.

Een tijd geleden kreeg ik de tip om, als je je evenwicht wil versterken, dat je dat dan eigenlijk dagelijks kan doen. Bijvoorbeeld tijdens het tandenpoetsen. Dat je dan op één been gaat staan en dan gaat tandenpoetsen. Dat ben ik gaan proberen. Ik dacht, ik wil eens even weten of dat wel lukt. En ik proberen dus, één been, tandenpoetsen en ik kreeg in de gaten dat me dat helemaal niet lukte! Ik had elke keer houvast nodig aan de wastafel, daar leunde ik dan al bijna tegenaan, want alleen maar op één been staan en tegelijkertijd tandenpoetsen dat lukte niet. En ik kwam tot de ontdekking dat ik beide doe; ik let op mijn evenwicht en ik let op hoe ik mijn tanden poets. Toen kreeg ik de tip van iemand, focus je alleen op het tandenpoetsen, want op het moment dat je alleen met tandenpoetsen bezig bent, alleen de aandacht daarvoor hebt, dan lukt het heel makkelijk om gewoon op één been te staan. Dus oké, ook dat ben ik gaan proberen. Dus op één been gaan staan en alleen maar letten op het tandenpoetsen. Dat doe ik sowieso altijd wel als ik tandenpoets en op twee benen sta, dan ben ik met aandacht aan het kijken hoe ik mijn tanden poets. En dan ben ik ook met mijn hoofd dus bezig met tandenpoetsen, dus ik weet ook wel hoe dat werkt. Maar nu op één been staan en dan ook weer op die manier focussen. En toen kwam ik erachter; dat lukt mij niet!

En dat is eigenlijk ook logisch, want omdat het evenwicht bij mij niet goed werkt, wil dat zeggen dat als ik op één been sta, dat ik daar m'n volledige aandacht voor nodig heb, om goed op één been te blijven staan zonder dat ik omval. En de ene dag gaat het beter dan de andere keer, dan de andere dag, maar als ik dus op één been sta, dan is het dus heel moeilijk om tegelijkertijd iets anders te doen. Laat staan dat ik me focus op heel iets anders. Dat lukt gewoon niet, want al die aandacht die heb ik nodig om op één been te blijven staan! En ik denk dat als je evenwicht heel goed werkt, dat dat dan bijna automatisch gaat dat het makkelijk lukt, dat je makkelijk op één been kan staan!

Ik weet dat niet meer, want dat is voor mij heel lang geleden dat mijn evenwicht nog heel goed werkte. Dus dan zou ik dat eigenlijk aan jou moeten vragen, als jouw evenwicht goed werkt, is het zo dat als jij dan op één been staat en jij gaat dan je tandenpoetsen en je focust je op het tandenpoetsen dat dan dat hele staan op één been gewoon veel makkelijker gaat. Zou ik wel eens willen weten, want voor mij werkt dat dus niet.

Het is hetzelfde eigenlijk ook als ik op een bosebal -dat is zo'n halve bal op de sportschool. Een halve bal, de onderkant is gewoon helemaal plat, maar de bovenkant is bol, daar kan je op staan- als ik daar op twee benen op ga staan, dan is het altijd natuurlijk balanceren en hoe vaker je dat doet hoe makkelijker dat gaat. Maar als ik dan de opdracht krijg om dan met een bal te gooien en te vangen, dan komt daar ook weer dat probleem bij. Dat alleen maar dat balanceren op die bal dat lukt, want daar gaat al mijn aandacht naar toe. Dan met een bal gooien tijdens dat ik sta op die bosebal, dat lukt nog wel. Want dat heb ik zelf onder controle, ik weet gewoon wanneer en hoe ver ik mijn hand kan doen om die bal te gooien. Maar het vangen is dan heel erg moeilijk. Want dat vangen is afhankelijk van wie natuurlijk de bal naar mij toe gooit. En met wat voor een snelheid dat gaat en waar die dan terecht komt, of hij rechts of links of vlak voor me of boven me. En dan moet je altijd reiken, je moet altijd uit balans om die bal dan goed op te vangen. En dan merk ik weer dat de combinatie van én het balanceren én ook nog eens een keer op die bal letten die naar me toekomt, dat dat heel moeilijk is. Dat zijn twee dingen tegelijk die -in mijn geval door dat evenwicht- dat dat niet samengaat.

Sta ik gewoon op de grond en heb ik een goeie dag dan is er eigenlijk niets aan de hand, dan gaat het gooien en vangen veel makkelijker. Ben ik in beweging, ben ik aan het lopen, dan wordt het alweer lastiger om dan een bal te vangen. Gooien gaat dan wel, maar vangen wordt dan ook weer veel moeilijker. Dan ook weer, als ik op één been ga staan, niet eens op de bosebal maar alleen maar op één been, op één been en dan een bal gooien en vangen, dan zit ik met datzelfde probleem, als wat ik heb met dat tandenpoetsen: het gooien gaat dan wel, maar het vangen wordt dan moeilijker. En dan zou je denken, ja tandenpoetsen heb je ook zelf in de hand, want die controle heb je, je hebt zelf de tandenborstel in je hand, die beweeg je zelf in je mond dus, dat heb je zelf allemaal onder controle. Maar omdat je bij tandenpoetsen natuurlijk meer heen en weer moet gaan, op en neer, ..ehm.. het trilt ook nog eens -ik heb een elektrische tandenborstel- dus het trilt aan alle kanten als je dat tegen je tanden aanhoudt, dan trilt je hele lijf een beetje mee, of tenminste je gezicht in ieder geval en dat maakt het ook zo moeilijk. Ik zou het nog wel eens kunnen proberen met een gewone tandenborstel. Misschien dat een gewone tandenborstel makkelijker is dan een elektrische tandenborstel, omdat ik dat trillen dan niet zo heb. Dat bedenk ik nu ineens: dat zou best een idee kunnen zijn. Maar in ieder geval, op één been staan en dan dus iets doen, gooien, vangen ..ehm.. een bal om me heen draaien, dan wordt dat allemaal al toch wat moeilijker.

Laat staan dat ik, als ik op één been sta en dan mijn ogen dicht doe, dat is niet te doen! Op het moment dat ik op één been sta en ik doe mijn ogen dicht, dan val ik eigenlijk al letterlijk om! Moet ik al meteen mijn voet erbij zetten, mijn andere voet erbij zetten, omdat het op één been écht niet lukt en dat wil dan weer zeggen dat mijn ogen dus súper belangrijk zijn om in evenwicht te blijven. Ik gebruik juist mijn ogen om mij letterlijk staande te houden. Juist omdat de input die ik krijg van de evenwichtsorganen, dat die minder goed werken, dus ik heb die ogen heel erg nodig om me dan op één been staande te houden.

De functie van het evenwicht ‘posturale controle’ heeft er namelijk alles mee te maken. Posturale controle is de functie, ja die doe je eigenlijk de hele dag door. Door je te verplaatsen, op welke manier dan ook, en dat kan ook dan dus op één been zijn, dan maak je gebruik van de posturale controle dus van je lichaam. Het is dan één van de 5 functies van het evenwicht. Het is dan ook het vermogen van je lichaam om zich aan te passen tijdens elke beweging die je doet. En daardoor ja, kun je dan in balans blijven of ervoor zorgen dat je weer in balans terugkomt. Posturale controle bestaat ook uit twee verschillende dingen.

Je hebt de posturale oriëntatie en dat wil zeggen: dat tijdens een beweging dat je je ledematen en je hoofd die kun je zo positioneren ten opzichte van de aarde en de omgeving, dat de beweging goed en gecoördineerd uitgevoerd wordt.

En posturale stabiliteit -dat is de andere vorm van de posturale controle- bij posturale stabiliteit: bij een verstoring van het evenwicht kun je je lichaamszwaartepunt verplaatsen zodat je weer rechtop kunt komen en kunt blijven staan.

Een verstoring van het evenwicht is natuurlijk als je op één been staat, dan is er eigenlijk al een soort verstoring en op het moment dat jij dus je standbeen hebt waar je op staat, dan ben je al je lichaamszwaartepunt aan het verplaatsen. Ja, je zorgt er dan voor dat je toch nog steeds rechtop kunt blijven staan. Eigenlijk je houdingsevenwicht. Ik probeer het namelijk nu ook al te doen, misschien dat je het al hoort (ha) ik val ook alweer bijna om dan, want ik ben tegelijkertijd nu ook aan het praten en me aan het concentreren aan wat ik aan het zeggen ben. En daar merk ik dan weer aan hoe moeilijk het is om die combinatie van op één been staan én ook me focussen op iets anders, dat dat heel moeilijk is, dat het lastig is.

Nou is het zo dat lopen, wandelen, dat is eigenlijk ook elke keer je lichaamszwaartepunt verplaatsen, veranderen. Bij lopen sta je eigenlijk steeds even op één been, om je andere been weer voor je te zetten, traplopen precies hetzelfde, maar bij gewoon lopen is het ook zo, dat je elke keer weer even op één been staat en je lichaamszwaartepunt steeds verandert.

En nou merk ik al op dat als ik alleen loop, dan loop ik best wel snel. Dan wandel ik wel snel. In een, nou ja, wat hoger ritme. En dat komt omdat langzaam stappen, dat is voor mij veel lastiger. Als ik heel langzaam ga lopen, dan gaat er nog veel meer aandacht naar het lopen zelf toe, om me dus in evenwicht te houden. En als ik juist ..ehm.. een beetje meer dóór loop, meer in een ritme loop, wat sneller, dan heb ik daar minder last van. Dan wordt het makkelijker om te lopen. Dat klinkt misschien heel gek, maar ik heb juist een beetje de snelheid nodig om mezelf ‘staande’ te houden. Nou merk ik wel dat als ik echt zo'n wiebeldag heb, die dus af en toe er nog wel is, bij zo'n wiebeldag dan is dat snel lopen ook moeilijk. Dan ga ik écht wel langzamer lopen, maar dan is ook wel natuurlijk het hele lopen met nóg meer aandacht. Dan kan ik écht alleen maar lopen, daa...

11 Bij leven en welzijn

Wed, 12 Mar 2025 12:00:00 +0100

Bij leven en welzijn, een uitdrukking van lang geleden. Wanneer zeg je dit? Wat wordt ermee bedoeld? Een aflevering over het leven en het leven totdat het voorbij is.

(foto: Louis van Walsem)

Volledig transcript:

Dit de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luister naar Paula Hijne, auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'.Dat gaat dan wel over het fysieke evenwicht, maar er is nog veel meer te vertellen over het evenwicht in zijn totaliteit. Ook het psychische evenwicht en alles wat erbij komt kijken. Dit is weer zo'n aflevering. Dit is seizoen 8, aflevering 11: Bij leven en welzijn.

"Bij leven en welzijn". Dat zegt Thijs, elke woensdag na de les op de sportschool of eigenlijk zegt ie: "Tot volgende week bij leven en welzijn".

En daar hadden we het met een paar andere mensen op de sportschool over toen Thijs wegliep, zo van: wat is dat voor een uitspraak? Het is volgens mij een hele ouderwetse uitspraak. Die -als je er over nadenkt- heeft het alles in zich. Alles.

Ja, bij leven, sowieso kun je alleen in levenden lijve volgende week weer komen, want als je tussen nu en volgende week overlijdt, dan is er geen leven meer. Welzijn, dat is een woord dat gaat over ja, onder andere, gezondheid. Zowel fysiek als psychisch. Je ‘wel’ voelen. Je prettig voelen. Je fijn voelen. Ja, dat welzijn daar is natuurlijk heel veel over te zeggen, want wat is welzijn als je ouder wordt? Oud bent. En als je dan steeds meer allerlei klachten krijgt.

Ja, en ik ben nog niet eens zo heel oud en nu heb ik al vaker last van allerlei kleine ongemakken, maar ik heb ook gemerkt, een vriendin die veel jonger is, die zegt dit ook. En ook zij voelt dat ze niet alles meer zomaar kan doen. Dat haar lijf vaker protesteert en zij werkt nog volop en sport nog regelmatig. En toch krijgen we al die kleine ongemakken.

En als ik dan de mensen hoor van de 60+ sportgroep, ja die hoor ik eigenlijk niet zo vaak dat ze iets mankeren. Dat is wel bijzonder. Alleen, als er dan wel een keer wat is, als ze iets hebben aan een knie of schouder, been of de heup of ..ehm.. de griep hebben gehad, dan zijn ze wel langer uit de roulatie. Dat merk ik wel. Dan komen ze een hele tijd niet naar de les. Dan weet ik ook niet wat ze de rest van week doen, of ze dan nog thuis oefenen of ze naar de fysiotherapeut gaan, of ze andere bezigheden hebben. Doen ze een andere sport? Ik heb geen idee. Het lijkt me wel heel belangrijk dat ze dat dan wel blijven doen.

Maar als je zo veel last hebt van iets, pijn, of dat je een beperking hebt waar je dus last van hebt, zeg je dan nog voluit: bij leven en welzijn? Of is het dan voldoende om te zeggen: nou tot volgende keer, bij leven! Dat heb ik nog nooit iemand horen zeggen (ha), alleen ‘bij leven.’ En ik heb ook de indruk dat de mensen van de 60+ sportgroep, dat het helemaal geen klagers zijn. Houdt het sporten je dan toch gezonder? Wat vrolijker, blijer of is het eigenlijk andersom? Juist de meer optimistische mensen, de sportieve mensen, die gaan juist sporten op hoge leeftijd? Dat zou natuurlijk zo maar kunnen. Uitzonderingen daargelaten. Want ik hoor natuurlijk wel eens iemand die steeds weer ergens last van heeft en dat uitgebreid zit te vertellen in de kleedkamer op de sportschool, elke keer weer. Er is altijd wel iets aan de hand, ja, die uitzonderingen zijn er natuurlijk.

Maar hoe zit het als je hebt gehoord dat je allerlei uitzaaiingen hebt in je lijf, allemaal tumoren, en dat je eerder kanker hebt gekregen en dat het succesvol is aangeslagen en dat je toen al heel veel behandelingen hebt gehad. Dat je dacht 'ik ben er doorheen' en dat je dan ineens hoort dat er allemaal uitzaaiingen zijn. Kun je dan nog voluit zeggen: bij leven en welzijn? Want hoe ga je dan met de rest van je leven om? Waarvan je niet eens weet hoelang of hoe kort dat nog duurt. En ook niet weet met welk welzijn dat zal zijn. Of is die uitspraak dan nog veel dringender, nog veel tastbaarder? Bij leven en welzijn?

En toen werd ik eigenlijk wel heel nieuwsgierig, toen ik daar over nadacht, van waar komt dat nou precies vandaan, bij leven en welzijn? Want ze zeggen wel het is een ouderwetste uitdrukking. En ik ben op zoek gegaan en wat blijkt: het is een uitdrukking van het radioprogramma 'Te bed of niet te bed.' dat is uitgezonden tussen 1967 en 1990. En Jos Ghysen en Irene Houben die presenteerden dat. En de afsluiting van dat programma was elke keer: 'Tot volgende week bij leven en welzijn'. En het werd uitgezonden door BRT 2 Omroep Limburg. Ik weet niet eens of dat nog bestaat, maar wel leuk dat het vanuit een radioprogramma is gekomen en omdat het elke keer herhaald werd is dat een uitdrukking geworden die nu nog steeds gebruikt wordt. Ja, 1967 – 1990 is het dan een ouderwetse uitdrukking? Weet ik niet.

Toen ben ik verder gaan zoeken, er zijn ook wel twee boeken verschenen met de titel: 'Bij leven en welzijn', maar die zijn later geschreven, dus waarschijnlijk hebben ze wel deze uitdrukking vanuit dat radioprogramma meegenomen als titel voor dat boek.

Wat ik ook tegenkwam is dat er een afkorting is: BLEW, dat is de afkorting voor 'bij leven en welzijn'. Het staat namelijk in het Algemeen Nederlands woordenboek en dat betekent dan, die afkorting: als alles verloopt zoals gepland, als er niets tussenkomt. En dat komt eigenlijk van Deo Volente: indien God het wil. En dat komt dan weer uit het Latijn. Maar die uitspraak die komt weer vanuit een Bijbeltekst en dan gaat het over de onzekerheid van het leven.

En de strekking daarvan is -en dat heb ik weer gelezen op de website van Vaartvaria-: wij kunnen plannen om morgen te laden en overmorgen te varen, maar als ons door Gods hand een ongeval overkomt, dan loopt het totaal anders dan we verwacht hadden. Dat is de strekking van bij leven en welzijn.

Nou, leven daar snappen we alles wel van, maar wat is dan welzijn precies? Ik dacht dat het eigenlijk alleen maar die gezondheid was, maar dat blijkt helemaal niet zo te zijn. Welzijn gaat over geluk en over voorspoed, over welvaart, welbevinden en welbehagen. En gezondheid is dan wel een heel belangrijk facet van het welzijn, maar welzijn is een beetje een soort ‘algemene levenstevredenheid’. Dan gaat het ook over verbondenheid met andere mensen en over zelfbeschikking. En dan blijkt dat je welzijn ook nog kunt indelen in allerlei categorieën, zoals zingeving, wonen, financiën, sociale relaties, werk, psychische gezondheid, vrijetijdsbesteding.

En het welzijn in de zorg, dan gaat het om het verbeteren van kwaliteit van leven en dan kun je ook denken aan hygiëne, aan gezond eten en aan bewegen. En verder is welzijn ook wel ja, dat is die zelfbeschikking hè, voor jezelf zorgen, zelfregie. Het gaat ook over de balans tussen werk en ontspanning. Gaat ook over veiligheid en met name ook over vertrouwen in nou ja, vertrouwen in de politiek, in rechters, in de politie, sowieso, vertrouwen in jouw leefomgeving en helemaal in je naasten en zo hè. Dus welzijn is veel breder dan alleen maar die gezondheid. Maar wat als je weet dat jouw leven binnenkort ten einde is?

Ik heb met Reina Janssen in 2023 een podcast opgenomen, seizoen 4, aflevering 12 'De sprong naar het einde'. Zij had toen net gehoord dat haar diagnose -allerlei uitzaaiingen in haar buik- dat ze daar niet lang mee zou kunnen leven. Behandeling was niet mogelijk en ze heeft er ook echt voor gekozen om ook echt niet te behandelen. In die podcast vertelt Reina over ja, haar levensmissie, over hoe haar leven verlopen is met name ook in het werk. Werk was ook heel belangrijk, zij wilde graag onafhankelijk zijn en zodoende heeft zij ook steeds gekanteld in haar werk en uiteindelijk heeft ze daar een boek over geschreven.

Het boek 'Spring' en vandaar ook die titel van die podcast 'De sprong naar het einde'. En zij heeft allerlei mensen aangemoedigd in hun leven, om ook te kantelen in werk, om te kijken naar je werk wat je hebt en als dat niet meer bevalt, als je daar geen zin meer in hebt, als je daarin vastloopt, ga dan iets anders doen. En zodoende heeft ze heel veel mensen begeleid in hun loopbaan. En daar kwam ze achter het ‘waarom’, waarom ze dat zo graag wilde doen, om dat ook niet voor zichzelf alleen te doen, maar ook voor andere mensen, met andere mensen. En dit is wat ze letterlijk dan ook heeft gezegd: "Ik wil je als mens gelijkwaardig laten voelen aan anderen. Door je zelf je kwaliteit, kracht en eigen wijsheid in jezelf te laten ontdekken. En dat 'waarom' dat heeft zij op een gegeven moment zo ontdekt en dat als uitspraak gedaan: 'ik wil dat er meer eigenliefde en gelijkwaardigheid op de wereld is, omdat ik heb geleefd'. Nou ja, dat heeft zij toen gedeeld met een groep mensen waar zij dan bij was. En iemand merkte toen op: "Nou dan ben je klaar!" Waarop Reina zei: "Nee, nu heb ik wat te doen".

Het boek 'Spring' is in 2017 uitgekomen. Ze is toen ook echt aan het werk gegaan om dit voor elkaar te krijgen. In heel klein dat zij heeft gezorgd dat mensen, dat er meer eigenliefde en gelijkwaardigheid is gekomen en dat zij daar een steentje aan bij heeft gedragen. En toen kreeg ze in 2023 de diagnose dat voor haar het leven ten einde zou komen, binnenkort. Niet door een ongeluk, maar doordat het lichaam zelf zegt van 'ik stop ermee'. En toen is zij volop gaan genieten van het leven. Ze heeft genoten van elke dag die ze nog heeft gekregen. En ik heb dat zo een beetje van de zijlijn mee mogen maken. We hebben elke keer contact gehouden, we hebben elkaar regelmatig gezien, kopje koffiedrinken samen. Want zij zei toen ook: "Ik wacht niet op de dood, ik leef tot het voorbij is".

Ik wacht niet op de dood, ik leef tot het voorbij is. En dat heeft ze gedaan. Op 1 maart 2025 is Reina Janssen overleden en ik was erbij, bij de uitvaart en daar heb ik gehoord weer over haar missie, over haar levensmissie...

10 Tegenwind

Wed, 05 Mar 2025 12:00:00 +0100

Op vakantie hebben we gefietst in Noord-Holland, met tegenwind. Waar moet ik rekening mee houden als ik tegen de wind in fiets?

(Foto; pixabay, Peggy_Marco)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne, auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Een boek over ons fascinerende zintuig 'evenwicht'. En ik vertel er graag over, want er is nog veel meer te vertellen dan wat ik in het boek kwijt kon. En ook allerlei ervaringen die ik meemaak wat na uitgave van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' allemaal is gebeurd. En wat ik zelf meemaak, waar ik tegenaan loop, wat mij op is gevallen, waar ik van geleerd heb en dat deel ik dan in deze podcast 'Evenwicht, je leven'. Dit is seizoen 8, aflevering 10: Tegenwind.

Ik ga het hebben over tegenwind. En in eerste instantie over de tegenwind die je ook echt buiten hebt, als je op de fiets of aan het lopen bent, en de wind pal van voren tegen je aan komt. Hoe kom ik daarop?

Wij waren op vakantie, korte vakantie, in Noord-Holland, in een heel klein dorpje, Waarland en dat ligt eigenlijk precies tussen Alkmaar en Schagen in. Daar in het midden. En dan kan je alle kanten op fietsen. Dan kun je naar het noorden, naar het zuiden naar Alkmaar, naar het noorden naar Schagen, je kunt naar het westen en dan ga je helemaal naar de zee toe of naar het oosten, dan ga je een beetje naar de binnenkant richting het IJsselmeer, maar zo ver zijn we niet geweest. We zijn meer de andere kant op geweest. Ja, dat vertel ik bewust, want door de andere kant op te fietsen, richting het westen en richting het noorden, het was noordenwind, het was westenwind, het was noord-west en zuid-westenwind, allemaal die wind, die we gelukkig steeds op de heenweg ergens naartoe hadden. En niet terug. Terug hadden we heel vaak wind mee. En dat was zó prettig!

Tegenwind is voor mij zwaar. Sowieso om het evenwicht goed te houden op de fiets en dan met tegenwind dat je nog extra hard moet fietsen, moet trappen, dat is voor mij dus zwaarder dan iemand waarbij het evenwicht helemaal goed werkt. Nou heb ik gelukkig een elektrische fiets en daarmee helpt het al enorm om goed te fietsen, om goed te blijven fietsen, want ik kan hem gewoon op ‘eco’ zetten, de allereerste stand. Maar op het moment dat de wind écht tegen is, dan kan ik 'm op ‘tour’ zetten of misschien zelfs hoger. En ik moet zeggen: dit was mijn eerste vakantie waarbij ik vaker op stand ‘tour’ ben gaan fietsen. En dat was ook een stuk makkelijker.

Dan moet ik er ook bij zeggen, dat komt ook omdat mijn man tegenwoordig ook een elektrische fiets heeft en daardoor ook makkelijker mee kan fietsen. Dus we gaan met zijn tweeën best wat sneller. Vorig jaar had hij nog een gewone fiets. En met een gewone fiets met tegenwind, ja dan gingen we óf korter fietsen, kleinere stukken óf dan toch dat hij achter mij fietste en dan hield ik heel erg rekening met het tempo wat hij dan aan kon, want ik kon dan wel makkelijker, omdat ik wat makkelijker kon fietsen met de elektrische fiets. En als hij naast me fietste, dan hield ik ook rekening met dat tempo, dan kon ik hem makkelijk op ‘eco’ houden en hoefde ik niet naar ‘tour’. Maar nu we allebei een elektrische fiets hebben, kunnen we natuurlijk allebei wat makkelijker fietsen. Helemaal met die tegenwind. Dat was dus wel heel prettig.

Want zodoende hebben we meerdere dagen dat we echt wel 50 kilometer konden fietsen. En ik weet nog wel dat 50 kilometer was altijd heel erg veel. Ook voor mijn man op de gewone fiets. Maar nu wordt dat veel makkelijker dus. We hebben dus heel makkelijk die 50 kilometer kunnen fietsen en nou moet ik zeggen, dat is niet aan één stuk door. Dat lukt me echt niet. 50 kilometer fietsen, 55, 60 kilometer, dan zitten daar ook voldoende pauzes in. En helemaal als we 's morgens vroeg al weggaan of vroeg... nou, als je op vakantie bent dan is tien uur eigenlijk wel vroeg al, want het is vakantie.

Als we dan om tien uur gingen fietsen dan gingen we zo'n anderhalf tot twee uur fietsen en dan gingen we ergens stoppen en dan konden we even rustig -ik vooral- even koffiedrinken. Eén kopje koffie per dag, heerlijk, daar kan ik dan écht naar uitkijken op het moment dat we dan al aan het fietsen zijn en ik weet: we gaan strakjes ergens koffiedrinken. En dan op een gegeven moment, een beetje zo ..ehm.. later op de middag, nee begin van de middag dat we dan gaan lunchen en dan stoppen we dus ook weer even. En dan na de lunch fietsen we op ons gemak weer terug naar huis. En in dit geval was de terugreis altijd met wind mee. Dat is écht heel fijn dat je dan dus minder hard hoeft te trappen. We konden gewoon, ik kon op ‘eco’ blijven fietsen, ja, heerlijk was dat!

We zijn dus vanuit Waarland, dat plaatsje, zijn we een dag naar Alkmaar geweest, maar dan met een hele omweg ernaartoe gefietst en zo. En we zijn een dag naar Schagen geweest en dan ook met een hele omweg. En ook zo helemaal naar het strand toe, naar het westen is dat dan, ..ehm.. eigenlijk naar Sint Maartenszee. Daar hebben we vroeger altijd gekampeerd, dus we hebben even gekeken op onze oude camping hoe het er daar uit zag, kijken of we ons plekje nog weer konden vinden. En vanuit Sint Maartenszee weer helemaal langs de kust naar beneden, door de duinen heen, langs Petten zo naar Schoorl toe en van Schoorl weer terug naar, richting dan ..ehm.. Waarland.

Het was ook schitterend weer, dus het kon ook heel goed! Behalve dan die tegenwind, dat was best wel flinke wind. Ook wel koud, dus we hebben onze winterjas steeds aan gehad. We hadden onze helm op dus ik hoefde geen muts op, want die helm beschermt ook wel wat, maar wel een dikke sjaal om, handschoenen aan, ja, nou ja, dan was het best goed te doen om te fietsen! En helemaal met die pauzes tussendoor, ja prima dan!

Wat ook opviel was dat er in meerdere plaatsjes echt tegenwoordig fietsstraten zijn. Dan is de hele weg een fietsstraat en de auto is daar te gast. Dat hebben we op meerdere plekken gezien en met name in het plaatsje, heel klein plaatsje, Kalverdijk. En in Kalverdijk had je echt, eigenlijk de hoofdstraat, tenminste ik denk dat het de hoofdstraat was, wat helemaal een fietsstraat was. Het jammere was wel dat niet alle auto's weten dat zij te gast zijn. Want we hebben regelmatig gehad dat ze ons voorbij sjeesden of met best een hoge snelheid naar ons toekwamen. Dus daar mag nog wat aan gedaan worden. Maar ik kan me ook voorstellen, als het zo'n lange straat is dat er genoeg mensen zijn, die daar elke keer doorheen moeten rijden, dat die het heel vervelend vinden. Want op zo'n fietsstraat mag je maar 30 kilometer per uur rijden, maximaal. Dus dat betekent stapvoets rijden en ja als wij dan zo'n 20 kilometer per uur rijden, wind mee, dan ja, is dat bijna zo hard als de auto. De auto gaat dan ietsje harder, maar ze scheurden ons echt voorbij, dus die hielden echt niet aan dat zij te gast zijn daar.

Ik kan me voorstellen in Kalverdijk dat ze dat niet fijn vinden daar, behalve de bewoners zelf ik denk dat die het wel prettig vinden, tenminste als de auto's zich aan de snelheid zouden houden, want het wordt daar wel veel veiliger van, voor alle mensen die daar wandelen en die daar fietsen. Maar het valt me dus op dat er echt op meerdere plekken -het was niet alleen in Kalverdijk- dat daar dus delen van de straat gewoon fietsstraten zijn geworden. Van mij mag dat nog veel vaker. Dan heb je kans dat er ook veel meer mensen op de fiets stappen!

Wat wel lastig was, waren ..ehm.. vooral in die dorpjes, die klinkerweggetjes. Allemaal klinkers, en nou, echt, dat bibbert aan alle kanten. Als je dan op de fiets zit dan blu blu blu blu blu, en dan heb je dus, ik heb twee spiegeltjes, maar dan (ha) die spiegeltjes die helpen dan ook niet echt, die bibberen dan ook helemaal mee, omdat het echt veel te veel bibbert. Alleen ja, gelukkig zijn die klinkerweggetjes ook altijd maar een beperking, die zijn niet heel lang omdat het altijd maar binnen zo'n dorpje is.

Wat er wel lastig aan is, is als die klinkers in een bepaald patroon zijn neergelegd met verschillende kleuren. Daar heb ik dan wel moeite mee. Dan moet ik heel erg opletten dat ik niet naar het patroon, naar de grond kijk, maar dat ik heel erg vooruitkijk en niet naar beneden omdat ik dan, ja, daar gedesoriënteerd door raak.

Wat ik ook wel weer gemerkt heb, is dat als je daar voor de eerste keer rijdt op zo'n weg, dan is het voor mij altijd even heel goed uitkijken van wat voor een weg is het, wat voor ondergrond is het? Hoe breed is de weg? En in dit geval ook heel vaak de fietspaden. Sommige fietspaden zijn ook écht voor één fiets, maar er zijn ook fietspaden waar je met zijn tweeën kunt fietsen en dan konden we ook naast elkaar gaan fietsen, mijn man en ik. Soms was het een beetje ..ehm.. een zandpad. Met name in de duinen ook wel. Of van allemaal schelpjes en dat knispert ook aan alle kanten, maar dat is wel anders kan de klinkerweggetjes. Maar als je daar dan voor de eerste keer rijdt, dan is het altijd een beetje ja, goed uitkijken, goed blijven kijken om je heen ook. Ook omdat je de route dus niet helemaal precies weet, waar moet ik afslaan, wanneer komt de volgende bocht? Altijd goed blijven kijken. Maar het is gelukt! We hebben daar dus een paar keer die 50 kilometer gefietst, hoe lekker is dat?!

Wat we wel ook hebben gedaan, en dat is handig als je een app hebt waar al die fiets ..ehm.. routes op staan, die knooppunten die er tegenwoordig zijn, als we zien dat het langs een ..ehm.. lange rechte weg is, dan is het vaak alleen wel een fietspad er langs, dan hebben we nog wel eens een rustiger route gekozen. Dan moesten we wel af en toe wel wat langer omrijden, maar dan gingen we niet langs die drukke weg waar de hele tijd auto's langs je heen komen. En dat zochten we dan wel uit. Dan namen we een weggetje tussendo...

9 In mijn kracht staan

Wed, 26 Feb 2025 12:00:00 +0100

Het thema tijdens het Schrijfcafe was 'Kracht'. Naar aanleiding van een afbeelding zijn we begonnen met schrijven. De volgende opdrachten waren; 'Aan welke dingen ontleen ik kracht?' en 'Aan wie kan ik kracht schenken?' Wanneer sta ik in mijn kracht?

(eigen foto van touwen in de knoop)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En je luistert naar Paula Hijne. Dit is seizoen 8, aflevering 9: In mijn kracht staan.

Een tijd geleden hadden wij bij het schrijfcafé het thema: kracht. En we mochten daar als eerste opdracht een visual kiezen, een plaatje, een afbeelding. En ik koos toen een plaatje waar allemaal lijnen, touwen, door elkaar heen liepen en die eigenlijk ook een beetje in de knoop zaten met allerlei verschillende kleuren. En die lijnen lagen allemaal op een blauwe achtergrond.

En deze kaart viel mij dus op. Die heb ik gekozen. En waarom kies ik dat dan? Als kracht het thema is? Nou, daar mochten we dus over schrijven. Die blauwe kleur, die achtergrondkleur, dat is de kleur van communicatie. Dus ergens snapte ik die ook wel. Want blauw dat is dat ook wel communicatie. Zit daar mijn kracht? Ja praten en luisteren, vragen stellen, ja horen in de breedste zin van het woord, schrijven, ook een vorm van communicatie, ja, dat hoort allemaal waardoor ik in mijn kracht kan staan. En door middel van woorden communiceer ik ook met jou. En blauw zit ook als achtergrond kleur in mijn logo van mijn bedrijf. En mijn bedrijf, ja dat gaat over niets anders dan communicatie. Dus ook die past wel heel erg goed. Dus het was eigenlijk heel logisch dat ik die kaart, met die blauwe achtergrond dan koos.

Maar waarom dan ook al die, al die lijnen, die touwen die door elkaar heen lopen, die geknoopt zijn? Nou ja, knopen doorhakken, dat is eigenlijk ook een vorm van kracht. Als je zó veel keuzes hebt, als er zo veel dilemma's zijn en als je dan de juiste keuze kunt maken. Ja en dat kan pas als iets in te knoop zit, want zonder knopen is er ook niets door te hakken natuurlijk. Hoewel, ik vind dat ik niet per se alles hoef door te hakken. Ik kan ook heel goed met geduld de knopen ontwarren. Dat is een hele andere vorm van keuzes maken, dan doe je dat in hele kleine stappen. In kleine stappen komen we tot de essentie, tot de kern.

Of misschien wel het vinden van een nieuwe weg. En al die ja, touwen door elkaar heen, dat zijn ook al die activiteiten die ik doe. Alles, alles wat ik op een dag doe, door de week doe, in een maand doe met mijn gezin, met de familie, met vrienden, met collega's. Ja al die activiteiten ..ehm.. de boekenverkoop, het schrijven zelf, ..ehm.. gebaren leren, sporten, schoonmaken, boodschappen doen, op vakantie gaan, alles! En één van die activiteiten is ook puzzelen. Puzzelen doe ik heel graag als hobby en dat is wel grappig, want ik heb het eigenlijk over het ontwarren van de knopen en puzzelen is eigenlijk de omgekeerde vorm daarvan. Kleine stukjes samen maken dan het grotere geheel. En je zou van dat plaatje, met al die touwen, zou je kunnen knippen en eigenlijk ook weer een puzzel van kunnen maken en dan weer nou ja, opnieuw puzzelen ..ehm.. ontwarren. (ha)

De volgende opdracht die wij kregen tijdens het schrijfcafé was een lijstje maken met de vraag: Aan welke dingen ontleen je kracht? En dat lijstje heb ik gemaakt en ik ga er een paar even opnoemen. Want de volgende vraag was ook meteen: Wat doe je ermee? En ik heb zo'n lijstje gemaakt met aan de ene kant dan de dingen waar ik krachten aan ontleen en aan de andere kant meteen wat ik ermee doe. En het eerste was: inademen, frisse lucht. Dat is dan eigenlijk energie opdoen. Dat doe ik ermee. Ik doe er dan energie mee op.

Schrijven, dat is voor mij ook ontspanning.

Kijken, dat brengt me in het hier en nu, als ik nu kijk, dan ja, dan zie ik wat er op dat moment voor me is.

Eten, goed eten, dat geeft mij energie.

Water drinken, dat heb ik écht nodig!

Waar ontleen ik nog meer kracht aan?

Aan mijn huis, waar ik woon. Want dat biedt veiligheid.

Ik ontleen ook kracht door in actie te komen, door juist dingen te gaan doen! Door keuzes te maken. Ja, en wat doe ik daar dan mee? Ja, dat doe je sowieso, in actie komen is natuurlijk ‘wat doen’. Maar daarbij stel ik ook grenzen, ..ehm.. ik leer daar nieuwe dingen mee, door keuzes te maken laat ik andere dingen ook liggen. Stel ik prioriteiten. Ja, ik doe er dus heel veel mee!

Waar ik ook kracht aan ontleen is door de juiste vragen te stellen aan de ander. En wat doe ik daar dan mee? Ja, dat is om dingen helder te maken.

En de volgende opdracht tijdens het schrijfcafé was dan om één van die dingen uit dat rijtje te pakken en daar weer een tijd over te schrijven. En ik koos toen voor dat woord: inademen. Voor die frisse lucht, waar ik energie door krijg. Dat heb ik toen geschreven. Begon ik met: adem in, adem uit. En met name 's nachts als ik niet kan slapen door hittebuien of allerlei gedachten, dan ga ik écht even mijn bed uit, naar de wc. Dan kan ik weer frisse lucht weer even inademen, kan ik even naar buiten kijken. En door bewust in- en uit te ademen komen de gedachten dan wel weer tot rust. En door uit bed te zijn, gaat mijn lijf ook weer een beetje afkoelen en dan voel ik ook die frisheid op mijn huid en dan kan ik weer naar bed. En dan ga ik toch weer het warme bed in en dan leg ik mijn handen op mijn buik, adem in, adem uit. En dan voel ik mijn buik op en neer gaan en als het lukt, alleen maar letten op m'n inademen -want uitademen gaat eigenlijk vanzelf- dan daalt de rust weer in mijn lijf en komen mijn gedachten tot stilstand. En dan val ik uiteindelijk weer in slaap.

En die ademhaling die is voor mij heel belangrijk om bewust te voelen, en ook dan mijn aandacht daar naartoe te brengen. Want goede slaap zorgt voor nieuwe energie. Energie om de dag door te komen. En overdag dan is die ademhaling natuurlijk ook van belang, alleen ben ik me dat veel minder bewust. Alleen nu tijdens dit vertellen, nu ik dit sta te vertellen aan jou, gaat mijn buik gewoon rustig op en neer. En de rustige ademhaling die voelt voor mij veilig, geborgen. En dat houdt me ook wel in het hier en nu. En tijdens het sporten, dan breng ik die ademhaling tot, ja, tot eigenlijk tot grote hoogte, dan ga ik sneller ademhalen, dieper ademhalen, soms moet ik helemaal happen naar lucht. Alleen dat is tot een bepaalde hoogte mogelijk, want tot het uiterste gaan dat kan ik niet meer. Dat is eigenlijk onmogelijk. Als ik dat wel een keer doe, omdat het een keer nodig is, omdat ik ergens heel hard naartoe moet fietsen of zo, dan voel ik mijn hoofd direct reageren. Dan word ik duizelig. Dan raakt mijn evenwicht gewoon verstoord. Dus ademhalen kan ik niet tot het uiterste. En wat ik wel kan doen, is dan mijn conditie opbouwen en blijven opbouwen en sterk houden, want dan lukt het wel ietsje beter. Nou dat was een tekst die ik geschreven heb naar aanleiding dan van dat woord: inademen, wat mij kracht geeft.

De volgende opdracht in dat schrijfcafé was dan: Aan wie kan ik kracht schenken? Vond ik ook een hele leuke. Mochten we eerst een heel rijtje maken. Ja, dus schreef ik als eerste mijn echtgenoot, die kan ik kracht schenken. Cliënten, mijn zoons, vrienden, vriendinnen, medesporters op de sportschool, de buren, toevallige voorbijgangers, de mensen in de gebarengroep, de toehoorders van presentaties, de lezers via mijn boeken -de patiënten, therapeuten, de artsen- ja en jij als luisteraar van de podcast. Ik kan jou ook kracht schenken als je dat nodig hebt.

De volgende opdracht was om ook weer in dit rijtje één ding te kiezen die jou zelf raakt. En zo'n rijtje schrijf je eigenlijk best snel op en ik had toen ook het woord 'toevallige voorbijgangers' die vond ik wel heel mooi. En daar mochten we weer een tijdje over schrijven. Toevallige voorbijgangers, ja wat is dan toeval? Is de ontmoeting met de ander wel toeval? Het is in ieder geval niet gepland zoals ik... natuurlijk als ik naar de sportschool ga daar ..ehm.. dat is gepland. Dus daar heb ik de ontmoeting, dat weet ik van tevoren. Als ik naar de oefengroep ga, die mensen, daar spreken we mee af. De cliënten die op bezoek komen, daar is ook de afspraak mee.

Dus waarom kies ik uit deze rij dan 'toevallige voorbijgangers'? Dat komt omdat ja, omdat het een soort kleine cadeautjes zijn. Ik zie dan een bepaalde blik, een ontmoeting alleen met de ogen. En dat kan al heel krachtig zijn. Als ik met zachte ogen de ander aankijk, zonder oordeel, zonder iets te moeten of te willen, dat is al zó veel! Dat is zó heerlijk om zo iemand op die manier te ontmoeten. Alleen met een blik in de ogen waarin ik de ander zie! Écht zie! Zonder dat ik ook maar iets weet over die ander. Er is geen verhaal, er is geen verleden, geen toekomst en we hoeven nergens naartoe! We zijn alleen er even op dat moment voor elkaar en hoeven verder niets. En zo'n toevallige ontmoeting die geeft kracht naar beide kanten. Helemaal als er ook helemaal niets in mijn hoofd opduikt, dat vind ik het allerfijnste. Alleen onze ogen die elkaar ontmoeten en dat besef, want het komt niet heel vaak voor, dat besef als ik dat bewust voel, dat is ja, een ervaring als een cadeautje. Hoewel... een cadeautje is misschien iets te veel, het is eigenlijk meer een verrassing, want de ontmoeting is helemaal niet gepland. En er hoeft niets uitgepakt te worden en er hoeft ook niets mee te worden gedaan! Het is alleen oog in oog. En dan van hart tot hart. Heel even in verbinding met die ander. En daar heb ik dan ook een 'Elfje' over geschreven, dat zijn 11 woorden achter elkaar, een heel klein gedichtje.

Alleen

onze ogen

die elkaar ontmoeten

geeft al zoveel voldoening

Verbinding

En ik kom er dan ook achter, dat als ik in mijn kracht sta, als ik mij krachtig voel, dan k...

8 Het verschil maken

Wed, 19 Feb 2025 12:00:00 +0100

Wanneer heb ik een verschil gemaakt? Daar moest ik wel even over nadenken. En dan gaat het ook ineens over het ego. Egocentrisch zijn en een sterk ego hebben, wat is het verschil?

(Profielfoto: Robinotof)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Dit is seizoen 8, aflevering 8: Het verschil maken.

Ik vind het wel spannend om deze aflevering te maken over ‘het verschil maken’. Want wanneer heb ik nu een verschil gemaakt? Dan komt een beetje dat ego naar boven. En ik noem aan het begin 'je luistert naar Paula Hijne', dus mijn naam noem ik ook, wat voor ego zit daarachter?

Maar oké, ik begin even met de vraag die ik onlangs gekregen heb. En de vraag was of ik een herinnering had aan een moment waarop ik een groot verschil heb gemaakt. Dan kom ik eigenlijk terug op heel vroeger, in de klas, ik werkte in groep 3 op de basisschool, en daar leerde ik de kinderen lezen. En het moment dat ze ontdekten dat die letters een klank hadden, een betekenis hadden, dat als je die letters aan elkaar ging plakken, dat er dan een woord uit kwam, en als je dat dan uitsprak dat ze dan ook wisten wat het betekende. Bijvoorbeeld de letters de sss, de ôh en de kû, want zo noem je dat in groep 3 -het is de es, de oo en de kaa- maar als kinderen leren lezen dan doe je de klanken sss, ôh, kû, als je dat aan elkaar plakt, dan is dat sok. En dan op het moment dat ze dat uitspraken, dan zag je die verbazing dat ze ineens beseften dat ze een woord hadden gezegd, waarvan ze ook een beeld meteen konden vormen, namelijk die sok!

En dat was elk jaar weer dat er kinderen waren waarbij die verbazing zo duidelijk was, en daar hielp je ze bij! En dat is waar ik dan het verschil in maakte dat ze zo ver kwamen. Het had natuurlijk ook een andere juf kunnen zijn, maar op dat moment deed ik dat met die kinderen! Dus daar maakte ik het verschil!

Later, toen ik niet meer in het onderwijs werkte en met cliënten ging werken -en dat gebeurt nog steeds- zijn er heel veel kleine momenten waarbij je dan ineens het spreekwoordelijke kwartje ziet vallen, als ik dan iets uitsprak naar aanleiding van wat de cliënt zelf al verteld had. En dat gaf dan, of dat gaf... dat gééft zoveel meer inzicht, dat ze ook meteen weten welke stap ze verder durven te zetten! En wat ook... waar ik het verschil wel in maak, is nou ja, die ene opmerking die ik een keer maakte naar iemand. Zomaar in een opwelling gezegd. Toen ik juist op dat moment heel waarachtig aan het luisteren was en ook zonder oordeel. En dat ik die opmerking, die ik gemaakt had, allang weer vergeten was, en dat die ander op een gegeven moment daarop terugkomt, en aangeeft 'dat heb jij toen gezegd en dat heeft mij zó veel geholpen'. Nou, dat zijn van die opmerkingen dan, ja, daar heb ik een groot verschil gemaakt zonder dat ik me dat bewust was dat die ene opmerking zo zou blijven hangen.

En het is gek dat ik me tegenwoordig me er zo weinig bewust van ben dat ik een verschil heb gemaakt. Want mijn handelen is er helemaal niet op gericht dat ik een verschil zou moeten maken. En als dat wel gebeurt, als ik een verschil maak, dan hoef ik er ook helemaal geen compliment of een waardering over te horen. Dat is fijn als het gebeurt hè, als iemand wel een compliment geeft, maar het is helemaal niet noodzakelijk. En komt dat omdat ik dan niet zo vaak meer in tegenstellingen denk? In ..ehm.. winnen en verliezen? Of zou het beter zijn als ik er ..ehm.. wél over na ga denken dat ik een verschil zou kunnen maken?

En dan niet vanuit het ego, maar meer juist vanuit de kennis die ik zo graag wil delen, net zoals ik hier nu de podcast ook maak. Mijn verhaal delen. Mijn manier van vertellen. En dat ik dat ook kan gebruiken om dat weer te delen.

En zo voel ik mij een beetje de spreekbuis om de missie uit te dragen, de missie van: ja bijvoorbeeld het... hoe je kunt leren leven met Ménière, met tinnitus, met gehoorverlies. En natuurlijk hoe je kunt leren leven met het zintuig 'evenwicht' als dat helemaal niet meer zo werkt. Ja, en dan mag je mijn naam daarbij eigenlijk vergeten, als je maar wel blijft onthouden wát ik heb gedeeld. Dat daar iets van blijft hangen. Dat de indruk die blijft hangen, dat dat je bij blijft.

En als ik hier dan over nadenk, van waar heb ik een groot verschil gemaakt, in het verleden? Dan ploept er eigenlijk omhoog dat ik vroeger veel vaker mijn ego liet reageren. En dan bedoel ik eigenlijk het ego, een beetje in de negatieve zin van het woord. Dan ga ik eigenlijk terug naar toen ik als regisseur werkte bij ..ehm.. het oogstfeest-cabaret en het onderwijstoneel, hier in Zeewolde. En als regisseur, dan zag ik de mooie plaatjes al voor me. Ik zag de beelden voor me. De teksten die... hoe ze gebracht konden worden. En ik vond dat heerlijk om daar een heel mooi totaalplaatje van te maken zo op het toneel. Dus ik bekeek dat dan ook van alle kanten. Ik wilde overal rekening mee houden. En af en toe kreeg ik daar best kritiek op en die kritiek, ja die pakte ik eigenlijk heel persoonlijk op. En ik vond het best moeilijk om daar dan op de juiste manier mee om te gaan.

En ik weet niet of dan, toen, mijn ego dan in de weg zat. Dan ja, vond ik het helemaal niet leuk dat mijn werk, waar ik zó veel tijd en aandacht aan had gegeven, dat mijn werk en mijn beeld bekritiseerd werd. Dus ik kon er niet helemaal boven staan. En ik kon ook niet ontdekken hoe ik daar mee om kon gaan. Ik weet dat ik meerdere gesprekken heb gehad met ..ehm.. andere deelnemers, andere acteurs, ik heb ook samen met een andere regisseur samen gewerkt, dat we hele gesprekken over hebben gehad van, hoe gaan we hier dan mee om?

En met de wijsheid van nu, had ik er natuurlijk heel anders mee om kunnen gaan. Met name ook om die hele kritiek niet persoonlijk op te pakken. En toch weet ik wel dat ik op dat moment wel iets heel goeds daar op dat toneel heb neergezet. Bij al die uitvoeringen die we hebben gedaan. En dat kwam dan ook door de samenwerking met alle mensen die daar waren, op en naast en achter het toneel, want ik vond iedereen daar belangrijk in; de muzikant die meespeelde, de decorbouwer, degene die de kleding deed, die de mensen ging schminken, degene die voor de koffie en de thee en al het lekkers zorgde, degene die het licht deed en het geluid. Dus niet alleen maar de mensen die op het toneel stonden maar iederéén vond ik daar belangrijk in. En het hele totaalplaatje heb ik steeds voor me gezien en daar ook steeds in geholpen waar dat nodig was. Dat ging niet om die ene hoofdrolspeler. En ik vond het ook heel moeilijk als zo'n hoofdrolspeler dan allerlei kritiek had, want ik vond dat elk steentje, elke bijdrage die geleverd werd, dat dat belangrijk was.

En waarom vond ik dan die ene hoofdrolspeler dan zo moeilijk... had ik daar grote moeite mee? Ja, dat was dan ook iemand, denk ik, met een groot ego, en dat het míjn ego aantastte.

Ego betekent eigenlijk: ik. Komt uit het Latijn en betekent niks anders dan: ik.

Maar als je het hebt over iemand die een groot ego heeft, dan vind je jezelf heel erg belangrijk. Ja, en dat is meer egocentrisch. Nou vind ik dat als je jezelf belangrijk vindt, dat daar eigenlijk niet heel veel mis mee is, maar het wordt pas moeilijk als het ook jouw hele besluitvorming beïnvloedt. Of als je je juist heel superieur voelt aan de ander, dat je dan zo trots bent ten nadele van andere mensen. Dan vind ik dat je een groot ego hebt, en ja dan heb je het meer over ..ehm.., dan voel je je meerderwaardig ten opzicht van de ander. Aan de andere kant, je hoeft je ook niet minderwaardig te voelen, maar kun je je gelijkwaardig voelen?

En dat is dan ook de uitleg van het ego, van het 'ik', dat bedoelen we heel positief, dat is ‘gevoel van eigenwaarde’. Een sterk ego is iemand die met problemen om kan gaan, die nieuwe mogelijkheden ziet, die voldoende veerkracht heeft als het leven moeilijk is. Dat is een sterk ego. En toch kon ik mij dus toen, door die ene hoofdrolspeler, kon ik me helemaal uit het veld laten slaan. En dan vergat ik eigenlijk al die andere medespelers, al die andere mensen die er ook aan mee deden, al die mensen die gewoon hun taak deden, zonder problemen, zonder vragen te stellen, zonder allerlei opmerkingen te hebben. En dat vond ik dus toen toch heel moeilijk, van die ene persoon die dan kritiek had. En dat is dan meer ook door de onmacht. Ik kon het niet helemaal begrijpen en ik kon ook niet begrijpen waarom ik me daardoor zo uit het veld liet slaan. En het duurde best heel lang voordat ik daar boven kon staan, dat het me niet meer in de weg zat.

Tijdens het regisseur zijn, dan ben ik de spin in het web. En waarschijnlijk was ik niet ‘spin’ genoeg dat ik mij dus door een mug (ha) uit het veld liet slaan. Het kan ook zijn dat die ene hoofdrolspeler zich gedroeg als een soort roofvogel, die uit was op ja, mij vermorzelen of zo en zag ik dat dan niet?

En tegenwoordig denk ik dat ik dat heel anders zou oppakken. Heel anders zou uitvoeren, want ik denk dat ik vragen zou stellen, want het kan best zijn dat die ander ook vanuit een stukje onmacht of onbegrip of misschien wel onzekerheid dat daardoor die kritiek kwam. Dus ik zou nu eerder die vragen stellen. Eerst begrijpen en dan begrepen worden. Vooral die dus hè!

Maar ja, we hadden het ook even over het ego, over dat verschil maken. Dat ik dat verschil kan maken zonder dan egocentrisch te worden. Hoe doe je dat dan? Want als ik mijn boeken wil promoten, als ik mijn missie wil uitdragen, als ik ja, mijn kennis wil delen, dan is het goed om daar zichtbaar voor te zijn. Dat mensen weten dat ik dat doe. Dat dat boek er is. Dat ik die presentatie kan geven, dus dan ligt het toch aan mij om zichtbaar te zijn en mij als persoon, daarin kan ik het verschil maken. Dus hoe doe je dat dan?

Ja, en dan d...

7 Radio

Wed, 12 Feb 2025 12:00:00 +0100

Sinds 2016 maak ik een radioprogramma bij de Lokale Omroep Zeewolde. De titel van het programma is de eerste vraag die altijd stel: Hoor jij wat ik hoor? Ik krijg er verschillende antwoorden op.

Als de radio 's avonds aan staat, versta ik niet wat er wordt gezegd. Zelfs het verschil tussen muziek of stemmen hoor ik niet. Maar hoe kan het dat ik ook middenin de nacht de radio hoor?

(eigen foto van de wekkerradio)

Volledig transcript:

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering', hoe ons evenwicht werkt. In deze podcast neem ik je mee in de fascinerende wereld van het evenwicht. Zowel fysiek als psychisch. En dit is seizoen 8, aflevering: Radio.

Als je mij al langer volgt, dan weet je dat ik een radioprogramma maak bij de lokale omroep in Zeewolde. En dat programma heet: 'Hoor jij wat ik hoor?' Dat maak ik al sinds 2016. Dus dat is al heel lang. Strakjes, in januari 2026, dan maak ik het programma al 10 jaar! Dan zit daar natuurlijk wel de periode van corona bij. Toen zijn er wat minder programma's gemaakt en zo, omdat we niet in de studio mochten. Ik mocht geen gasten ontvangen, dus er zijn wel wat afleveringen uitgevallen. Maar ik maak het één keer per maand, en niet vaker omdat ik, ja, het kost best heel veel tijd.

Ik zoek zelf de gasten uit die ik uitnodig om te interviewen. Ik zoek zelf de muziek uit. Ik regel dus de datum. Ik regel dat er een technicus bij is en ook dat de studio gereserveerd is, zodat we goed kunnen opnemen. En we nemen altijd op. Dus het is geen live programma. Het programma wordt overdag opgenomen en het wordt op zondagavond uitgezonden. Zondagavond van 8 tot 10 uur, dat is een beetje mijn vaste uur, dat 'Hoor jij wat ik hoor?' dan te horen is. Elke zondagavond. Ik neem het één keer per maand op en dat betekent dat in die maand zelf, het programma een paar keer herhaald wordt. Dat gebeurt heel vaak bij de lokale omroep, dat programma's herhaald worden en dat is in mijn programma dus ook zo.

En ja, 'Hoor jij wat ik hoor?', een programma over horen in de breedste zin van woord. Zo hoor je het ook in de jingle, als je naar het radioprogramma luistert. En dan interview ik allerlei gasten, over allerlei soorten onderwerpen, en dat kan van alles zijn. Het kan ook gaan over het levensverhaal, maar het kan ook gaan over werk, over een hobby, over vrijwilligerswerk. Over iets waar zij heel erg voor staan, voor dat ze iets regelen, vaak is het ook wel vrijwilligerswerk. Sporten kan het over gaan, muziek maken. Nou, noem maar op!

En ook mensen met gehoorverlies en zo, over tinnitus heb ik het pas weer gehad. Over hobby's die ik zelf ook heel erg leuk vind. Want dat is wel heel belangrijk; de onderwerpen die ik kies en de gasten die ik kies, dat is waar ik nieuwsgierig naar ben, waar ik waarschijnlijk ook wel het een en ander over weet, maar waarvan ik het heel leuk vind dat andere mensen daar ook meer over te weten komen. Dat de luisteraars daar ook van kunnen genieten, van zo'n verhaal. En zo'n interview is het ook. Ik stel de vragen zó dat de mensen zelf weten wat hun antwoord is, omdat ze praten over iets wat hun passie is, wat zij leuk vinden, waar ze enthousiast over zijn.

Ik gebruik daar wel hulpmiddelen bij. En die hulpmiddelen is voor mij dus echt een koptelefoon opzetten. En dat is heel fijn. Die koptelefoon kan ik zelfs over mijn hoortoestellen heen doen. En dan gaat het ook niet piepen of zo. Dat is heel prettig, want dan kan ik namelijk de spreker, de gast die ik heb, die ik interview, die kan ik makkelijker verstaan. Omdat de stem veel dichter bij mijn oren nog is, het is écht, door de koptelefoon krijg ik het nog dichter bij me. Dan hoef ik niet de hele tijd spraak af te zien, ik hoef niet de hele tijd te kijken naar het mondbeeld en naar de ander. En dan kan ik even zelf naar de klok kijken, ik kan op mijn papier kijken, want dat is mijn andere hulpmiddel. Ik heb mijn aantekeningen daar liggen waar de vragen op staan, maar ook het papier waar ook de muzieknummers op staan -dat doe ik natuurlijk niet allemaal uit mijn hoofd- zodat ik dus dat kan oplezen op het moment dat het nodig is. Dus dat zijn dingen die ik heel prettig vind.

Wat ik ook tegenwoordig doe is tijdens de radio, dat ik in plaats van zitten, ga ik staan. Dus ik sta tegenover de gast, die kan ik goed aankijken maar daardoor heb ik ook iets meer bewegingsruimte. Net als wanneer ik nu de podcast opneem, dan heb ik 2 handen vrij, ik kan wat bewegen, ik kan mijn voeten op en neer zetten, dat voelt veel makkelijker om te vertellen, maar ook om vragen te stellen. En ook om goed te kunnen luisteren naar de ander. Dus dat zijn ook allemaal dingen die mij helpen.

Goed, mijn programma 'Hoor jij wat ik hoor?', dat is ook altijd de eerste vraag die ik stel, dat geef ik ook aan. De eerste vraag die ik altijd stel is: 'Hoor jij wat ik hoor?' Het grappige is, er zijn wel vier categorieën waarin mensen een antwoord kunnen geven. Want ik krijg elke keer wel een ander antwoord. Maar het lijkt een beetje op elkaar, dus daarom heb ik het ingedeeld in vier categorieën. De eerste is een beetje dat: horen, ja 'Hoor jij wat ik hoor?'. Dan gaat het over horen als communicatie. En dan geven ze aan: ja we horen precies hetzelfde wat er wordt gezegd, maar we interpreteren dat op een hele andere manier. En dat kan dan komen door een andere ervaring of een andere achtergrond, andere geschiedenis, karakter, zienswijze, reflectie, kennis, noem naar op. Horen is dan luisteren naar het gesproken woord.

De andere categorie is: anders horen door het gehoorverlies. Er zijn gasten namelijk die ook gehoorverlies hebben. En als niet alle geluiden meer hoorbaar zijn, dan gaat het vaak over de mate van het gehoorverlies en op welke frequenties dat ook is en vaak noemen ze dan ook wel even een voorbeeld. Dat ze dan bepaalde dingen niet meer horen zoals een auto die voorbijrijdt, dat horen ze niet meer zo maar. Of het koffiezetapparaat wat pruttelt. Allemaal geluiden die dan wegvallen en waar ze het dan over hebben als ik die vraag heb gesteld.

De derde categorie ja, dan, (ha) jij hoort iets wat ik niet hoor. Ja, degene die mij goed kennen, die weten dat ik tinnitus heb. En dat geven ze dan ook aan, dat ik iets hoor wat zij niet horen en dat ze eigenlijk ook geen idee hebben wat ik hoor! Maar als ze zélf tinnitus hebben, dan gaat het eventjes bij die eerste vraag over het verschil tussen wat we horen en of zij een ruis hebben of een piep of een brom, in welk volume, daar kunnen we het even heel kort over hebben.

Maar die vierde categorie, dat zijn de mensen die zeggen: 'weet ik niet!' De vraag komt dan zo onverwachts en dan hebben ze eigenlijk helemaal geen antwoord op die vraag. En vaak vinden ze het heel spannend bij mij om gast te zijn, om geïnterviewd te worden. En ik zet ze eigenlijk een beetje op het verkeerde been met zo'n gekke vraag en dan vinden ze het moeilijk om daar antwoord op te geven. Maar ook als ze zeggen: 'ik weet het niet', is dat natuurlijk ook een antwoord. En dan gaan we over op de volgende vraag en dan is het vaak een vraag over waar ze geboren zijn, waar ze vandaan komen, waar ze eerst gewoond hebben, nou allerlei vragen waar ze daarna vervolgens overal antwoord op hebben (ha). Dat is wel heel grappig dat ook het antwoord: 'ik weet niet' helemaal niet erg is.

En dat is dus radio maken. Een radioprogramma maken over allerlei soorten onderwerpen. En het interviewen vind ik ontzettend leuk om te doen. Ik heb natuurlijk leren coachen, dus de kunst van het vragen stellen, dat kan ik ook gebruiken bij het interviewen. Dus ik stel de vraag en tegelijkertijd kan ik daar dan ook dieper op ingaan. Dus als ze een antwoord geven, wat óf niet helemaal duidelijk is óf waar ik echt zo van heb: hier kan je nog wel wat meer over vertellen, dan vraag ik dat ook. Dat betekent dat ik ook zelf heel goed moet blijven luisteren wat iemand vertelt. Dat ik écht moet kunnen volgen, waar heb je het nou precies over?

En dan moet ik bekennen, zelf luister ik heel weinig naar de radio. Ik luister ook heel weinig naar andere podcasts, want het luisteren, het luisteren naar radio, luisteren naar een podcast, dat ervaar ik steeds weer dat het mij ongelofelijk veel energie kost. Ik heb er namelijk geen mondbeeld bij, ik heb geen mimiek, ik zie geen lichaamstaal, dus ik moet alles op gehoor doen. En dat vind ik best moeilijk, dat vind ik dus ja, ..ehm.. zwaar om daar ook de aandacht bij te houden. Ik heb heel vaak toch het beeld erbij nodig of ik moet het ook mee kunnen lezen, zoals mijn eigen podcast. Daar zit altijd het transcript bij, dus dan kun je meelezen met wat er gezegd wordt en dan is het dubbelop; dan kun je én luisteren én lezen tegelijk. Maar dat heb ik heel vaak bij andere podcasts niet. En al helemaal niet bij radio, bij een radioprogramma.

Dus ik heb zelf heel weinig de radio aan. Heel af en toe als we in de auto zitten, dan wil mijn man nog wel eens de radio aanzetten. En dan horen we een of ander programma. En daar ook merk ik in, dat ik niet alle stemmen goed kan verstaan. En het leidt me dan ook heel erg af, als ik wat anders aan het doen ben. Ik kan maar één ding tegelijk, dus als ik naar de radio wil luisteren of naar een podcast, moet ik eigenlijk alleen maar gaan zitten en luisteren. Terwijl je de neiging hebt om nog even andere dingen te gaan doen. Er zijn mensen die kunnen, dat, die gaan juist wandelen en gaan een podcast luisteren. Of doen in de auto dus de radio aan of luisteren naar een podcast en rijden ondertussen en kunnen toch goed om zich heen kijken en veilig rijden. Nou dat is aan mij niet besteed, ik kan dat niet. Ik moet óf dan -ik rijd ik zelf geen auto- maar op de fiets bijvoorbeeld, dan moet ik echt alleen maar fietsen en rondom me heen kijken en zo, en niet a...

6 Dan heb je nog iets aan je dag

Sat, 08 Feb 2025 12:00:00 +0100

Ik vind het een vreemde uitspraak: Dan heb je nog iets aan je dag. Waarom? Dat leg ik uit in deze korte aflevering van de podcast Evenwicht, je leven.

(Foto: Pixabay, van Sonja-sunrise)

Volledig transcript:

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' met als boventitel: Hoe ons evenwicht werkt. En in deze podcast neem ik je mee in de fascinerende wereld van het evenwicht. Dit is seizoen 8, aflevering 6: Dan heb je nog iets aan je dag.

“Dan heb je nog iets aan je dag.” Voor mij is dat een hele vreemde zin. Deze hoor ik wel vaker op de sportschool. Als ik dan aankom, om half 9 ongeveer, dan gaan er al mensen weg. Ze zijn al klaar met sporten. En als ik dan vraag zoiets van: “Heb je lekker gesport?”, dan krijg ik als antwoord, “Ja hoor, ik heb het al gehad -zo heel moe ook hè-. En dat is wel fijn, want dan heb ik ook nog iets aan mijn dag.” Dus vroeg opstaan om vroeg te gaan sporten is bedoeld om daarna nog iets aan je dag te hebben. Nou snap ik dat wel, als je, voordat je gaat werken eerst gaat sporten. Want dan kun je namelijk ook op tijd beginnen met je werk. En dan is het juist heel slim om ook dan vroeg te gaan sporten.

Maar het vreemde is, dit wordt juist gezegd door mensen die niet meer werken, die niet meer in het arbeidsproces zitten. Die al met pensioen zijn. Ja, dan snap ik ook wel als je -terwijl je met pensioen bent- toch ook druk nog bent met vrijwilligerswerk, dat je dan eerst gaat sporten en dat je je daarna gaat inzetten voor de ander. Middels dat vrijwilligerswerk, wat het ook maar is. En dat is natuurlijk helemaal oké. Maar als ik dan doorvraag, wat ze verder gaan doen op die dag, dan krijg ik het antwoord: “Ja, ik heb geen afspraken, dan zie ik wel wat ik ga doen vandaag.”

Hè!? Vroeg sporten omdat je dan nog iets aan je dag hebt en dan eigenlijk niet weet wat je gaat doen?! Dat vind ik dus vreemd. En ik realiseer mij, om dan even bij dat sporten te blijven, voor mij is het sporten onderdeel van de dag. Sporten is voor mij ook noodzaak. Het is namelijk belangrijk om mijn evenwicht continu te prikkelen. En daar is de sportschool natuurlijk bij uitstek geschikt voor, dat is dé plek om dat de doen. Daarnaast, thuis natuurlijk het traplopen, ..ehm.. het heen en weer lopen naar de supermarkt, een wandeling maken, heen en weer fietsen naar het dorp, naar de fysiotherapeut, naar de gebarenoefengroep, het werken aan het stabureau, de hele dag door prikkel ik mijn evenwicht in meer of mindere mate. En tijdens het sporten op de sportschool is het natuurlijk juist veel méér.

Bij het sporten is het natuurlijk ook dat ik mijn conditie goed blijf houden, en wellicht wel een beetje kan verbeteren weer. En ook kracht opbouwen en mijn kracht ook houden. De spieren sterk houden. En het is ook een beetje de sociale contacten. Je komt daar natuurlijk andere mensen weer tegen, je hebt daar weer even een babbeltje met deze of gene. En dan degene die klaar is met sporten, dat je even vraagt: “Heb je lekker gesport?” en dan als antwoord krijg: “Dan heb je nog iets aan je dag.”

Ik besef me: ik hoef niet meer iets heel vroeg op de dag te doen, om dan nog iets aan mijn dag te hebben. Ik kan gewoon tussen 7 uur, half 8 opstaan om dan heel rustig de dag te beginnen, want de dag ís er al. En eigenlijk maakt het ook niet zo veel uit wat ik ga doen. Of ik ga werken of dat ik iets ga regelen of een gesprek voeren. Andere mensen ontmoeten. Of dus ga sporten. Ik heb dan ook de mogelijkheid om mijn eigen agenda te bepalen. En meer dan vorige jaren besef ik mij, dat ik ook andere keuzes kan maken in wat ik wel en niet oppak. En hoeveel tijd en energie ik erin stop. Dus ik hoef niet meer iets haastigs, 's morgens heel vroeg te doen, om daarna nog iets aan mijn dag te hebben. Als alles wat ik doe iets bijdraagt aan de dag, dan hoeft de dag niets te ‘hebben’, tussen aanhalingstekens. Dan is het ‘erbij zijn’. Met aandacht de dingen doen, zorgt ervoor dat elk moment van de dag ertoe doet!

En nu snap ik dus ook, nu ik dit zeg, snap ik ook waar het om gaat. Nu snap ik ook waarom ik dat zo'n vreemde zin vind om te zeggen: ‘dan heb ik nog iets aan je dag.’ Ik doe met aandacht de dingen op een dag en zo doet elk moment van de dag ertoe! Dat hoeft niet in de toekomst te zijn. Elk moment is er. Die dag is er vanzelf, daar hoeven we helemaal niets mee te doen. Die dag is er vanzelf, het wordt vanzelf weer avond, het wordt vanzelf weer nacht. En met een beetje geluk staan we ook elke ochtend weer op om weer een nieuwe dag te beginnen. En dan niet om iets vroeg te doen of heel haastig te doen of wat dan ook om dan nog iets aan de dag te hebben, want die dag ís er al! Ja dat zijn van die, van die dingen, dan vraag ik me wel eens af hoe komt het dat het mij triggert dat iemand zoiets zegt?

Nou, dit heb ik even dus uitgewerkt, zo'n zin, zo'n regel. En het fascineert mij ook altijd om dan nét even verder te denken, dan alleen maar zo'n zin aan te horen en daar niets mee te doen. Eigenlijk is het wel grappig, ik hoor zo'n zin, ik luister ernaar, ik neem het mee naar huis, het doet me iets, het raakt me. En dat ik dan dus nu dit verhaal daarover vertel en dan uiteindelijk tot de conclusie kom, dat ik het liefst de dingen met aandacht doe, op een dag, want zo kan elk moment van de dag er iets toe doen. En dan maakt het niet uit op welk moment het is, élk moment doet ertoe!

Nou, ik geloof dat ik deze podcast voor mezelf ook nog wel vaker kan terugluisteren, om mezelf ook weer scherp te houden dat het mij zelf niet overkomt om te zeggen: dan heb ik nog iets aan mijn dag. Dank je wel voor het luisteren naar deze aflevering van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne. En dit was seizoen 8, aflevering 6: Dan heb je nog iets aan je dag. Dank voor het luisteren en tot de volgende keer.

5 Alweer traplopen

Wed, 05 Feb 2025 15:30:00 +0100

In eerdere afleveringen heb ik het al eens gehad over traplopen en hoe belangrijk dat is voor ons evenwicht. Ik kan het niet vaak genoeg zeggen. Dus: alweer traplopen.

(eigen foto's met Canva gemaakt)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En fijn dat je weer luistert! Ik ben Paula Hijne, auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Hoe ons evenwicht werkt. En in deze podcast vertel ik nog veel meer over ons evenwicht. Want er is nog zó veel meer te vertellen, zowel fysiek als psychisch en dat paste niet allemaal in één boek. Dus vandaar deze podcast. Dit is seizoen 8, aflevering 5: Alweer traplopen.

In seizoen 1, aflevering 6 heb ik namelijk al een uitgebreide podcast gemaakt over traplopen. Daarin heb ik ook een heel verhaal verteld over de hele lange trap in de mergelgroeve in Maastricht. Daar sta je eerst bovenaan, beetje bovenaan de berg en dan kijk je zo over die hele groeve. En daar is een trap waar je helemaal naar beneden kunt lopen, naar de bodem van de mergelgroeve. Trap af blijkt dan heel zwaar te zijn, als je evenwicht niet goed werkt. We hebben daar toen gewandeld en we zijn later weer terug gekomen. Toen moesten we die trap weer helemaal op, want de fietsen stonden boven, dus trap op. En ook dan merk je weer hoe zwaar dat is. Maar op een hele andere manier.

Bij trap af lopen kijk je namelijk de diepte in en de diepte in kijken dat is, als het evenwicht niet goed werkt, dat is best lastig. Dus als je dan naar beneden loopt van de trap af, is het altijd belangrijk dat je je goed vasthoudt, dat je met aandacht loopt en dat je goed kijkt hoe je je voeten neerzet. En vooral die diepte in kijken bij een hele lange trap -en eigenlijk bij elke trap al waar je naar beneden gaat-, dat is lastig. Trap op, dan heb je te maken met je conditie. Dan ga je namelijk tegen de zwaartekracht in, dan moet je jezelf echt omhooghalen en dat maakt het dat het heel vermoeiend is. En daarom, traplopen, het is de ideale evenwichtsoefening zowel naar boven als naar beneden, waarbij dus naar beneden lopen, dus nog veel belangrijker is.

En de foto van het boek 'Evenwicht, in uitvoering', daar staan twee voeten op die de trap aflopen. Dat is dus een hele bewuste keuze geweest. Juist omdat traplopen in ons dagelijks functioneren, in ons dagelijks leven, dat kunnen we gewoon heel vaak doen. Dus vandaar die ideale evenwichtsoefening.

Nou en hoe kom ik hier nu op om 't alweer over traplopen te gaan hebben? Dat komt omdat de wc bij ons in de badkamer, die is op de eerste etage, die was stuk. En 's nachts moet ik er heel vaak uit en ik gebruikte natuurlijk die wc, want die is dichtbij. Dat doe ik heel vaak in het donker. Dan sta ik op in het donker en ik loop dan op de tast naar het toilet. En nu helemaal, want we hebben hele donkere gordijnen. Komt er helemaal geen licht binnen in de slaapkamer. En dan loop ik door en dan kom ik in de hal en daar is een klein smal raam en dan komt er een beetje licht van buiten. En de wc-deur hou ik altijd een stukje open, want dan is er nog iets te zien, dan heb je nog een beetje contouren die je op de wc ziet. Maar oké, de wc was kapot, dus die kon ik niet meer gebruiken boven. En ja, de loodgieter, dat duurde twee maanden voordat ie kwam. Dus twee maanden lang heb ik elke nacht, als ik naar het toilet moest, één, twee, soms wel drie keer in de nacht, dan moest ik dus helemaal naar beneden lopen.

Ja, dan zal je wel afvragen, dat is toch helemaal geen probleem, dat doe je toch? Maar dat is dus anders als je evenwicht niet goed werkt, dan wordt dat namelijk al een heel stuk moeilijker. Dan wordt het écht eigenlijk een uitdaging. En ik wil het heel graag in het donker doen. Ik wil het liefst geen licht aan doen, dan heeft mijn man er ook geen last van, wordt hij daar niet wakker van. Kan ik dat heel stilletjes zelf doen. En als ik dan beneden aankom, aankwam, het is eigenlijk al verleden tijd, want de wc is op dit moment weer gemaakt, dan deed ik mijn slippers aan. En die slippers, daar loop ik niet mee de trap op en af, dus die staan beneden en die deed ik dan aan en dan had ik toch niet hele koude voeten. En als ik weer dan naar boven ging, dan zette ik de slippers weer beneden in de hal en kon ik de trap weer op naar boven. Maar ja, hoe heb ik dat dan gedaan? Je wordt wakker, je moet naar het toilet, je bent echt zóó slaperig nog dat je ja, ..ehm.. een beetje, beetje, beetje wankelt. Dat heb ik heel vaak wel als ik nog half slaperig ben.

Hoe deed ik dat dan? Ik stond dan natuurlijk toch op en als ik mijn bed uitkom, houd ik mijn handen altijd bij de muur, want daar heb ik meteen steun aan. En dan loop ik van het bed en dan loop ik langs de kast. Ook die hou ik even vast en dan kijk ik goed: daar ga ik naar toe lopen. Dan loop ik een beetje naar het licht, omdat die slaapkamer zo donker is. Dus dan liep ik dus daarnaar toe en dan kwam ik bij de trap. De trap is meteen naast onze slaapkamerdeur, dan pakte ik de leuning vast. Dan stond ik met mijn voeten op de rand van de trap en dan ging ik eerst voelen: waar sta ik precies? En daarna ging ik dus met mijn voet naar beneden.

En heel vaak, als ik zo slaperig was, deed ik dat dan stap voor stap, dat ik één stap naar beneden zette en de andere voet erbij zette. En dan weer de volgende, eigenlijk mijn rechtervoet is dat dan meestal, die zet ik naar beneden toe en de linkervoet zet ik erbij en dan weer de rechtervoet een traptrede naar beneden, linkervoet erbij. Dat was voor mij makkelijker en dat kon ik met veel meer aandacht doen dan wanneer ik voet voor voet, stap voor stap, naar beneden ging. Dat kon wel 's morgens vroeg als ik al een tijd wakker lag in bed. Zo maar midden in de nacht was het voor mij veel fijner om dat voet voor voet te doen. Dus één voet naar beneden, rechtervoet, linkervoet erbij. Rechtervoet naar beneden en linkervoet erbij. En dat is elke keer weer een stukje balans vinden, weer opnieuw goed je evenwicht zoeken en pas als het evenwicht weer goed was, wanneer ik dat weer onder controle had, dan pas kon ik de volgende stap zetten. En zo ben ik dus twee maanden lang, elke nacht, in ieder geval één keer per nacht, zo naar beneden gelopen. En daarna natuurlijk in het donker ook weer omhoog.

Dan moet ik zeggen: naar beneden lopen vond ik veel moeilijker dan dus het naar boven lopen. Dat ging me veel makkelijker af. En als ik dan boven was, en het is nog steeds zo, want als ik van het toilet kom, dan loop ik weer de donkere slaapkamer in en dan is het ook weer op de tast, loop ik dan naar de kast toe, ik raak de kast aan. Met de andere kant voel ik al een beetje waar het bed is, dan raak ik de muur aan, en dan zo langzaamaan naar het bed.

Dan moet je ook weten, ik ga dan 's nachts zonder bril en zonder hoortoestellen. En dan heb ik ook voor mijn ogen, ook nog gel in mijn ogen, omdat ik weinig traanvocht heb en dan is het voor de nacht heel fijn om die gel in te hebben. Dan zie ik dus nog veel moeilijker! Dus het is een... nou bijna een driedubbele handicap: ik hoor niet zo goed, ik zie het allemaal niet goed, ik moet het écht op de tast doen en het evenwicht werkt ook niet goed. En tóch heb ik het elke keer gedaan en blijf ik 't ook nog steeds doen. As ik 's nachts naar de wc ga, probeer ik in het donker dat allemaal te doen. En dat komt ook wel, ik ben gewend natuurlijk aan deze omgeving. Ik ken de trap goed, ik ken de weg naar de wc goed, dus dan lukt dat ook wel in het donker.

Dat is heel anders als wij bijvoorbeeld naar een bed & breakfast gaan. Dan wordt dat veel moeilijker. Dan ben ik mij heel bewust van de trap, als daar een trap is, want soms is de bed & breakfast natuurlijk gewoon gelijkvloers. Maar als dat een trap is, waar je ook 's nachts naar beneden moet om naar de wc te kunnen, dan ben ik me heel bewust waar ik loop, hoe ik loop. Dus ik zorg ja, al bijna dat ik wat meer wakker ben en niet zo ontzettend slaperig. En anders doe ik er dus écht een lichtje bij aan. Dan wil ik nog wel eens 's nachts ook echt de lamp aan doen, dan wordt mijn man wakker, dan heb ik zo het is maar zo, want ik wil toch veilig die trap af kunnen. En met name daarna ook de trap weer op. Wat ik ook dan vaak doe is dat ik de gordijnen niet helemaal dichtdoe, zodat er altijd wel wat licht binnen komt, op een kamer die voor mij onbekend is. Dat vind ik dan toch wel heel fijn.

Nou, ik vertelde net al natuurlijk over dat trap af lopen, dat je dat dus kunt doen door je ..ehm.. ene voet naar beneden doen, andere voet erbij zetten en je kunt natuurlijk ook gewoon om en om naar beneden lopen. Maar er zijn ook mensen die achterstevoren de trap af gaan. Dan moet ik zeggen: dat vind ik best wel moeilijk, maar bij een smalle trap is dat wel veel veiliger. En een smalle trap kom je wel op verschillende plekken tegen, ook wel eens in musea en zo, of bij een molen waar je naar binnengaat en waar je dan graag boven wil kijken. Dan, als ik naar beneden ga, ga ik altijd achterstevoren en dan hou ik me ook vast aan de, aan de ..ehm.. traptreden zélf. Vaak is het ook dat je die gewoon kunt vastpakken, omdat het houten planken zijn of een vlizotrap. En dan hou ik me vast aan die traptreden en zo ga ik dan achterstevoren naar beneden.

Dat doet me ook denken aan de vlizotrap vroeger bij mijn ouders in huis. Wij sliepen dan daar op een zoldertje. Mijn vader had in het huis een zoldertje gemaakt en daar mochten we dan altijd logeren. En die trap op dat ging dan nog wel, maar de trap af was ook altijd achterstevoren, want dat had mijn vader zo ook aan ons geleerd en dan ook altijd de leuning vast pakken en anders dus de traptreden vasthouden en dan zo stapje voor stapje naar beneden. En moest ik altijd heel goed voelen wanneer die laatste tree er was, zodat ik ook mijn voet goed op de grond kon zetten, zonder dat je dan ja ..ehm.. nog een traptrede te gaan had. Altijd...

4 Gebruik je 3 I's

Wed, 29 Jan 2025 12:00:00 +0100

Gebruik je 3 I's. Het is een 'begrip' hier in huis. Over welke 3 I's heb ik het? Een verhaal over een bureau, wonen in dit huis, coachen en de 3 I's.

(eigen foto)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je luistert naar Paula Hijne en ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En ik vertel graag over ons evenwicht, maar dan in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 8, aflevering 4: Gebruik je 3 I's.

Gebruik je 3 I's. Wat bedoel ik daarmee? Dan wil ik beginnen met te vertellen waarom ik deze podcast wil maken, hoe ik op dit idee ben gekomen. Dat kwam omdat ik in het Volkskrant Magazine -eentje van vorig jaar, van 2024, ergens in het najaar- daar stond een essay in geschreven door Wilma de Rek, dat had de titel: de 3 R'en. En dat ging over Rust, Reinheid en Regelmaat. Wat betekenen die 3 R'en? En daar gaat het essay over en wat ik zo mooi vond is, dat ik las dat in 1905 is die term, de R'en, gelanceerd door Sien van Hulst. Sien van Hulst is in 1868 geboren, en toen zij 26 jaar oud was richtte zij een vereniging op voor wijkverpleging en ziekenzorg. En een paar jaar later werd dat Het Groene Kruis. Dat was een landelijke vereniging en vanaf die tijd werd ook die Sien van Hulst het gezicht van Het Groene Kruis in Friesland, maar ook ver daarbuiten. Ze gaven voorlichtingsbijeenkomsten en brachten ook brochures uit.

En één van die brochures schreef Sien van Hulst in 1905 en die gaf ze als titel: Reinheid, rust en regelmaat. Het was maar een brochure van maar 15 bladzijdes en ging voornamelijk over de verzorging van pasgeboren baby's. Na de dood van Sien van Hulst in 1930 begonnen haar 3 R'en, die zij dus bedacht had, die begonnen een nieuw leven! Na de 2e wereldoorlog werd dit de slogan voor de Hollandse huisvrouw! Toen Nederland een verzorgingsstaat werd, met het gezin als hoeksteen van de samenleving, en de huisvrouw als belangrijkste steunpilaar. Ja, dit vind ik dan heel bijzonder om te weten dat die 3 R'en toen meegenomen zijn en dat die dus door de huisvrouw zijn omarmd. En nu hoor je nog heel vaak die 3 R'en, rust, reinheid en regelmaat, dat dat zo belangrijk is in het leven.

Misschien nu wel meer dan ooit, omdat we ja, in een hele drukke, volle, actieve samenleving zijn waarin van alles gebeurt. Ook in het hele leven om ons heen. Ook wat er in de wereld gebeurt, dan is helemaal die rust, reinheid en regelmaat een hele mooie slogan waar we misschien wel weer terug naar kunnen.

Maar in ieder geval, doordat ik dat las dacht ik zelf aan het gebruik van de 3 I's die bij mij in huis gewoon zijn geworden. Maar ja, wat zijn die 3 I's dan? Dan wil ik je meenemen in het hele verhaal hoe ik die 3 I's heb gebruikt, ja, bij mij in huis hier. Dan begin ik met het bureau. Een bureau dat stond in het ouderlijk huis van mijn man en dat werd gebruikt door zijn vader. Groot bruin houten bureau, dat stond op een heel klein kamertje. En op het moment dat mijn man uit huis ging, toen heeft zijn vader dat bureau op zijn oude slaapkamer neergezet en dat was een beetje de spil in die kamer, want hij stond echt mídden in de kamer. En daaraan heeft de vader van mijn man nog heel veel aan gewerkt. Daar stonden zijn kalligrafiepennen met inktpotjes, allerlei soorten papier, want daar was hij altijd mee bezig. Wat verf stond daar ook op. Houtskool, ik weet niet waar hij allemaal mee aan het werk was, maar dat bureau werd in ieder geval flink gebruikt!

En in 2000 hebben wij ons huis gekocht. We hebben in ons huis, in de garage, hebben we meteen eigenlijk een soort muurtje gebouwd, zodat we een voor- en een achterkant hadden. We hebben de garage op gedeeld in twee delen. Toen in 2001, was de verkoop van het huis, het ouderlijk huis van mijn man. Zijn ouders waren allebei overleden en het huis moest leeg. Alle spullen moesten eruit, die werden verdeeld. En dat bureau heeft heel lang op die kamer gestaan, maar moest toen weg. Iedereen mocht bedenken van wat ze mee wilden nemen uit dat huis en dat bureau bleef nog staan en toen heb ik gevraagd: “Mag ik dat bureau meenemen?”

En dat bureau is meegekomen hier naar ons nieuwe huis, waar we toen eigenlijk nog maar nét in woonden. En dat bureau is neergezet aan de achterkant in de garage, want we hadden het al in twee delen gedeeld. En in het achterste deel daar is ook een verwarming, daar staat ook een koelkast, waren wat planken opgehangen om spullen op te zetten en daar hebben we ook het bureau neergezet, want we wisten eigenlijk niet zo goed waar we het in huis neer moesten zetten. Maar ik wist wel: ik wil dit bureau nog niet wegdoen. Dit bureau is ergens nog nodig voor. Een beetje op intuïtie was dat. Intuïtief heb ik besloten: dat bureau mag mee naar huis en daar gaat nog iets mee gebeuren. Ik wil dat nog niet kwijt. Het heeft dus al die tijd achterin die garage gestaan.

En toen werd ik ziek in 2006. Toen woonden we dus al een aantal jaren in dit huis. En met het re-integratietraject kwam ik erachter: ik wil gaan coachen. Ik wil mensen gaan begeleiden een-op-een, niet meer in het onderwijs met kinderen, maar op een hele andere manier, met volwassenen ook. En ik ben in 2008, ben ik een soort zelfstudie gaan doen om te weten hoe je nou moet coachen. Toen kwam ik al in aanraking in een van die coachboeken over de 2 I's. En dat vond ik al heel leuk! Ik heb toen sowieso alles wat ik leerde in de zelfstudie, heb ik op hele grote vellen papier geschreven. Dat heb ik allemaal opgehangen, om elke keer terug te kijken naar: oké, wat heb ik nou precies geleerd? Waar gaat het over? En ik heb verbanden gevonden, ik heb inzichten opgedaan, ik vond dat heel mooi om dat in het heel groot te zien en om dan dus daarvan te leren. En daar stonden ook die 2 I's bij. Ja, wat dat allemaal inhoudt? Daar kom ik dan strakjes op.

In ieder geval, ik wilde mensen gaan coachen. Daar heb ik het met mijn man toen ook wel over gehad en zo. En... maar stel dat ik dat wil gaan doen, hoe doe ik dat? En ineens had ik het plan. Een ingenieus idee! Als we nou de voorkant van de garage nou eens gaan ombouwen en dat ik daar een soort praktijkruimte kan maken. Ik was er helemaal enthousiast over. Ik heb toen overdag mijn man gebeld die aan het werk was, zo van nou hoor eens, dit plan heb ik. Hij zegt, nou goed idee! Maak maar een plan, ga maar bedenken hoe je dat dan voor je ziet. Dan gaan we daar in de herfstvakantie mee aan de gang. Nou, ik ben dus gaan nadenken: wat wil ik dan precies?

En daar komt ie: dat bureau wat ik helemaal in het begin heb verteld, dat bureau dat achterin de garage stond, dat heb ik naar voren gehaald en dat is ja eigenlijk, het eerste meubel wat paste in mijn praktijkruimte. En dat past ook precies daar bij het muurtje, alsof het ervoor gemaakt is, dat het daar past. Het is namelijk geen standaard bureau, hij is wat smaller dan normale bureaus zijn en het paste daar perfect! Daar begon het mee. Als dat bureau daar in die hoek komt te staan. Toen ben ik verder gaan denken. Wat doe ik op de vloer? Wat wil ik op de muur? Wat voor een andere meubels zijn daarbij nodig? In ieder geval een ronde tafel waar ik met cliënten aan kan zitten. Ik wil ook een kastje waar ik dan dossiers in kwijt kan.

Nou, al die dingen heb ik opgeschreven. Het plan heb ik gemaakt. En toen ik dat eenmaal helemaal klaar had, en mijn man thuiskwam, had ie zo van: nou een heel goed plan, dan gaan we dus in de herfstvakantie daarmee aan de slag. En dat zijn we toen ook gaan doen. Dat betekende dus dat we een heleboel moesten verbouwen, beneden in de garage. Spullen die voor in de garage stonden moesten naar achteren. Spullen die achter in de garage stonden, daarvan gingen de dingen allemaal buiten in een schuurtje. En zo hebben we een heleboel dingen opgeruimd, maar ook ingericht. Dus we hebben er een vloer ingelegd ..ehm.. we hebben behangen, we hebben het plafond wit gemaakt, want dat was heel grijs, een beetje grauw. Dus het is een lichtere kleur geworden. En we zijn naar de winkel geweest om bepaalde meubels te kopen die daar ook heel mooi in passen. En zo heeft mijn man ook een paar planken opgehangen. Nou al die dingen hebben we toen geregeld in één herfstvakantie, in één week. Ik heb dus het initiatief genomen om aan de gang te gaan. Om dat dus te gaan ..ehm.. regelen, dat ik dus een praktijkruimte voor elkaar had.

Bij die coachpraktijk is er een deur naar de hal toe. Dat betekent dat als mijn mannen in huis waren -mijn jongens waren toen nog kleiner, dus die woonden gewoon nog bij ons in huis- dan hadden ze de neiging om heel vaak die deur door te komen, ook al was ik daar gewoon aan het werk. Ze kwamen gewoon binnen. Toen dacht ik: ze moeten weten dat als ik aan het werk ben, en helemaal als ik met cliënten bezig ben, dat ze niet binnen kunnen komen. Toen heb ik een deurhanger gemaakt en daar heb ik opgeschreven: gebruik je 3 I's. Nou toen ik dat de eerste keer had opgehangen en zij hadden dat gezien, hadden ze natuurlijk: mam, wat bedoel je daar nou mee?! En dat heb ik toen uitgelegd. Ik heb uitgelegd over die 2 I's waar ik eerder over gelezen had. En die 2 I's die staan voor: wees inventief en toon initiatief. Ik heb er eentje daarvoor nog aan toegevoegd. En dat is de I van intuïtie. Dus gebruik je 3 I's. Want op het moment dat ze mij nodig hadden, konden ze ook zelf wel bedenken wat ze precies moesten doen en daarbij dus: gebruik je intuïtie, wees inventief en toon initiatief. Daar zijn die 3 R's voor. (ik zeg R’s maar ik bedoel I's)

En die deurhanger, die gaat nog regelmatig op de deur als ik weet dat mijn man thuis gaat komen en ik ben met een cliënt in gesprek in mijn praktijkruimte. Dan hang ik 'm daar op, want hij kan niet altijd zien dat ik daar met een cliënt zit. Dus die deurhanger is nog steeds actueel, wordt nog steeds gebruikt. En toen ik dus deze aflevering zo aan het voorbereiden was en over aan het nadenken was met die 3 I's, toen dacht ik: het zou ook an...

3 Pascal en Decibel

Wed, 22 Jan 2025 12:00:00 +0100

Deze aflevering gaat over 'geluidsdruk'. Wat is geluidsdruk? Wat heeft Pascal daarmee te maken? En hoe zit het dan met Decibel?

(eigen foto, audiogram)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En dit is seizoen 8, aflevering 3: Pascal en decibel.

Wat betekent nou Pascal en wat is decibel? Het heeft even geduurd voordat ik dat zelf echt kon begrijpen en dat wil ik wel met je delen. En dan begin ik eigenlijk met luchtdruk.

Om te weten wat luchtdruk is, want daar heeft het ook allemaal mee te maken, de luchtdruk is de druk die lucht uitoefent op ja, eigenlijk alles wat zich op aarde bevindt. En luchtdruk bestaat, omdat lucht onder invloed staat van de zwaartekracht. De zwaartekracht van de aarde. En daarom heeft het gewicht. Dat is die druk. De luchtdruk die werkt in alle richtingen en varieert dan van plaats tot plaats.

En waarom vertel ik even over luchtdruk? Want ik ga het hebben over geluid. En wat is geluid? Geluid dat is een verandering in de luchtdruk. Dat zijn trillingen in golven door de lucht. En die geluidsgolven die kunnen zo zijn tussen de 20 en 20.000 Hertz. Dat kunnen onze oren, die kunnen dat waarnemen.

En wat is Hertz dan? Hertz is de eenheid voor het aantal trillingen per seconde. 20 Hertz dat zijn weinig trillingen en dat zijn lage tonen. 20.000 Hertz dat zijn heel veel trillingen en dat zijn de héle hoge tonen. En helemaal 30.000 Hertz, dat ja, dat zijn maar heel weinig mensen die dat nog goed kunnen waarnemen met hun oren. Dus Hertz, dat zijn geluidsgolven, de hoeveelheid geluidsgolven per seconde. Daar heb ik het eerder over gehad; ik heb er vaker over gesproken, onder andere in seizoen 4, aflevering 20: Hoor je dat? Dan heb ik het over de werking van het oor en dan gaat het ook over die Hertz frequenties.

Maar ik wil het nu hebben over de geluidsgolven die met een bepaalde kracht onze oren bereiken en dat is de geluidsdruk. Ik heb over Hertz dus heel veel geschreven en over decibel heb ik alleen maar geschreven: 'dat is het volume van het geluid'. Maar toen vroeg ik me toch af: wat is dat precies, dat volume van het geluid? Hoe komen ze aan ..ehm.. de schaal daarvan? Dat ben ik dus gaan opzoeken en dan kom ik eerst bij Pascal uit. Pascal die geeft aan de eenheid voor druk. Dat is de eenheid voor de geluidsdruk. En Pascal -het is wel vernoemd naar een man, naar Blaise Pascal- die leefde in de 17e eeuw, en hij was onder andere wis- en natuurkundige. En 1 Pascal, het gaat over de druk van 1 Newton op 1 vierkante meter. Dus het heeft écht te maken met druk. Ook weer onder invloed van die zwaartekracht hè, waar ik het al eerder over heb gehad.

Even een heel ander klein weetje over die Blaise Pascal, die naamgever van de geluidsdruk, hij is ook uitvinder geweest van het openbaar vervoer. Maar dan dus in de 17e eeuw, dus écht heel lang geleden. Maar dat was een tussendoortje.

Die geluidsdruk in Pascal, nou ga ik nog een keer uitleggen hoe dat zit met dat geluid. En dat heb ik gevonden op de website: de geluidsisolatiedokter. Dat is een website uit België, maar daar vond ik toevallig een hele mooie ..ehm.. regel, mooie zin over de uitleg ervan, hoe dat nou zit met die geluidsdruk. Daar komt hij dan, ik lees hem voor:

‘Een geluidsbron brengt de luchtmoleculen aan het trillen, waardoor de ene molecuul zijn buur aanstoot en vervolgens terugkeert naar een evenwichtspositie. En dat proces zorgt voor een serie onderdrukken en overdrukken ten opzichte van de atmosferische druk’. En die atmosferische druk dat is het gewicht van de lucht op een oppervlakte, ook weer die luchtdruk eigenlijk hè! En die is er dus altijd. En die verandert wel met de hoogte, dus waar je dan ook bent, het is elke keer een andere atmosferische druk. Een geluidsgolf is dus niets meer of minder dan een zich voortplantende serie onderdrukken en overdrukken veroorzaakt door het trillen van de luchtmoleculen. Nou, dit wordt dus dan uitgedrukt in Pascal.

En de minimale luchtdrukvariatie die wij mensen kunnen waarnemen, is en daar komt hij: 0,00002 Pascal. En bij een drukverschil van 20 Pascal, dan zit je eigenlijk tegen de pijngrens aan, dan doen onze trommelvliezen ongelooflijk veel pijn! Dan heb ik het dus over luchtdruk en we hebben het dus over de... eigenlijk het volume van het geluid, de druk waarmee die geluidsgolven in ons oor, nou ja, min of meer geperst worden.

Maar ik las het net al voor hè, die ..ehm.. het minimale wat wij kunnen horen, dat is 0,00002 Pascal, en wat heel zeer doet aan onze oren tot aan de pijngrens zit je op 20 Pascal. Daar zitten heel veel getallen, zitten daar nog tussenin. Het dynamische bereik dan van onze oren, dat is het verschil tussen de gehoordrempel, dat is het allereerste wat wij kunnen horen, tussen de gehoordrempel en de pijndrempel, dat is een factor miljoen. En dus de lineaire schaal, Pascal is dus een lineaire schaal, en als we dat in Pascal gaan gebruiken, dan krijg je een hele grote, ja en misschien wel een veel te onoverzichtelijke schaal. En daar komt decibel om de hoek kijken!

Want decibel dat is een logaritmische schaal en die is dan beter geschikt. En over decibel heb ik het al eerder gehad. Het vorige seizoen, seizoen 7, aflevering 19, toen heb ik een aflevering gemaakt over 'doof of zo' en toen heb ik verteld over decibel. Alleen nu ga ik een stapje verder om erachter te komen wat decibel nou precies inhoudt. Ja, dat is dus een maat voor de geluidsdruk, eigenlijk het geluidsdrukniveau. Alleen niet in Pascal, want dat zou veel te groot zijn. Ze hebben dat dus anders verdeeld. Logaritmische schaal. En dat hebben ze decibel genoemd. Decibel is een kleine d en een hoofdletter B, dB en dat is afgeleid van Bell.

En ja dat is ook weer een weetje eigenlijk. Uiteindelijk is Bell... komt van Alexander Graham Bell en die leefde in de 19e eeuw, hij is zelfs in 1922 overleden, en Graham Bell is de uitvinder van de telefoon [en even weer een tussendoortje, want Graham Bell was ook spraakleraar aan mensen die doof waren, aan kinderen die doof waren. En hij was ook heel erg tegen het gebruik van gebarentaal, allemaal dingen waar ik allemaal connecties mee heb hè, ik leer zelf ook gebaren en zo.

Het gekke is dat deze Graham Bell, die had wel een heel goed contact met Helen Keller en die was doofblind. En die leerde zelf de tactiele gebarentaal, die leerde braille, die leerde spraakafzien. Ze was doofblind en ze is cum laude afgestudeerd op de universiteit. Ze kende wel vijf talen en ze heeft tientallen boeken geschreven. En ze is héél belangrijk geweest voor de doofblinde gemeenschap in die tijd en nog steeds is ze daar een voortrekker van, een heel belangrijk figuur. En ook eigenlijk dus wel met die ..ehm.. gebarentaal dat, ja zij wel het tactiele, het voelen van letters en zo, dat de letters in je hand geschreven worden, dat op een andere manier... dat jou... jij aangeraakt wordt, zodat je voelt wat er gezegd wordt. Maar ondanks dat zij doof en blind was, kon ze ongelooflijk goed leren en ja, zij had dus heel goed contact met die Graham Bell, de uitvinder van de telefoon, die natuurlijk weer alles met geluid te maken had. Het is heel gek allemaal, (ha) dat dat zo bij elkaar komt].

Goed, terug naar decibel, want daar gaat deze aflevering over. Decibel is eigenlijk puur een getal en het is dus onafhankelijk van een fysieke eenheid. Ze noemen dat een ‘dimensieloze’ eenheid. En decibel dat is 10x de logaritme van een verhouding. Dus ze hebben die lijst van Pascal, die lineaire schaal, die hebben ze in een logaritmische schaal neergezet. De decibelschaal is dus een logaritmische schaal. Dat betekent dat elke stap van 10 decibel een tienvoudige verandering in intensiteit vertegenwoordigt. Bijvoorbeeld: dat een verhoging met 10 decibel staat gelijk met een toename van druk met een factor van 10. En een verhoging van 20 decibel, staat voor een vermeerdering met een factor 100 en een toename met 30 decibel, dat is een verhoging met een factor 1000 zelfs.

Nou, het voordeel is dan van die decibel schaal, is de overzichtelijkheid. Dat is veel makkelijker. Het blijkt ook dat de respons van het menselijk oor is ook logaritmisch. Ik heb net al verteld over een verhoging van 10 decibel dan is het een toename van de druk met factor 10, maar voor geluidsintensiteit, als je plus 10 decibel doet, dan wordt dat door het menselijke oor geïnterpreteerd als een verdubbeling van de geluidssterkte. En een toename van het geluidsintensiteitsniveau met factor 100, dus die 20 decibel erbij, wordt geïnterpreteerd als een verviervoudiging van de geluidssterkte en een toename met factor 1000, dit is die 30 decibel, die wordt geïnterpreteerd als een verachtvoudiging van de geluidssterkte.

Dat wil zeggen dat zelfs 3 decibel, dat is... dat lijkt heel weinig, dat wordt door de mens als een hele merkbare verhoging in geluidssterkte ervaren. Vandaar ook dat als we het hebben over op festivals, dan willen we... dat is weer naar 103 gegaan. Als ze die 103 weer terug gaan doen naar 100 decibel, dan is dat een heel aanmerkelijk verschil! Dat zou dus veel beter zijn voor ons en misschien is 100 wel veel te veel, je kan beter gaan naar zo'n 80 decibel.

Wat is dan 80 decibel? 80 decibel dat is ongeveer als iemand heel hard aan het roepen is en 80 decibel staat dan voor 0,2 Pascal. Nou als je weet dat die gehoordrempel die 0,00002 Pascal is, dan zit je op 0 decibel, dan is 0,2 Pascal natuurlijk wel een héél end verder, maar dan noemen we dat 80 decibel om dan een betere schaal te krijgen in verdeling van die geluidsdruk.

Om dan een beetje een beeld te krijgen, als je niet de vorige aflevering van decibel gehoord hebt: het geritsel van een boomblad, dus als de bomen een beetje aan het ritselen zijn, dat is ongev...

2 Alles is minder behalve

Wed, 15 Jan 2025 12:00:00 +0100

Ik ben verkouden en dan doen een heleboel functies het in mijn lichaam minder, behalve...

De aflevering begint met een stukje tekst dat ook in het nieuwe boek 'Hoor jij wat ik hoor' staat. Het manuscript voor het boek is af. Een mijlpaal in het schrijfproces.

(foto: Pixabay-MissKarin)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne, ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En dat is het allereerste boek over dit fascinerende zintuig. Na de uitgave van het boek in 2020 kwam ik erachter dat er nog zó veel meer is te vertellen over het evenwicht, zowel fysiek als psychisch. En dan gaat het ook bij mij over de ziekte van Ménière, over tinnitus, over het gehoorverlies en over al die andere dingen die ik meemaak in mijn leven die een psychisch effect hebben, maar dus altijd wel weer een relatie hebben met dat evenwicht. Dit is seizoen 8, aflevering 2: Alles is minder, behalve...

En misschien heb je het al gehoord aan mijn stem, ik ben verkouden.

‘Ik ben enorm verkouden, ik heb een zere keel, ik heb een volle neus, ik kan helemaal niets meer ruiken en proeven en al mijn spieren in mijn lijf doen pijn en ik kan dus helemaal niet zo veel doen! Ik voel me slap. En het lijkt of ik watten in mijn oren heb, want ik hoor nagenoeg niets. Ik heb geen trek in eten. Ik kan me niet focussen op een boek of een puzzel of een gesprek. Er is helemaal geen concentratie. En ik ben zó moe! Alles in mijn lichaam doet het minder, behalve... ja de tinnitus. De tinnitus, het oorsuizen, die is harder in plaats van minder. Waarom wordt die niet minder als mijn hele lichaam wél minder presteert? Dat is toch gek!’

Nou, deze ervaring die is van járen geleden. Het is zelfs een ervaring van voordat ik ..ehm.. de ziekte van Ménière kreeg in 2006. Toen ik eenmaal in 2006 Ménière had en dus thuisbleef -niet meer naar school ging, afstand heb genomen van het onderwijs- toen ben ik eigenlijk helemaal niet meer verkouden geweest. En dat heeft zo geduurd tot 2021, want toen kreeg ik corona, zoals heel veel andere mensen. Dat was best een heftige, want een jaar lang heb ik helemaal niets meer kunnen ruiken en proeven. Gelukkig is dat heel langzaamaan weer teruggekomen, maar nog steeds zijn er momenten dat ik heel weinig proef. Vooral 's ochtends vroeg heb ik dat, als ik dan aan het ontbijt zit en ik ben dan aan het eten dan wil het nog wel eens dat ik helemaal niet proef wat ik eet. Ook het ruiken zal er dan niet helemaal zijn, dat zal ook niet helemaal goed zijn, net alsof het nog niet wakker is geworden. En dan merk ik dat later op de dag, dat het wel terugkomt. En dat ik dan later, als we 's avonds -eten we meestal warm- dat ik dan met het warme eten dan wel weer ja, met smaak kan eten. Dat ik het dan wel weer proef.

En ..ehm.. ja vroeger in het onderwijs, was ik regelmatig verkouden. Wel meerdere keren in het jaar. En sinds dus die corona, heb ik dat ook weer, dat ik een paar keer per jaar verkouden word. Net zoals nu. Is ook niet zo heel gek; er zijn allemaal mensen om me heen die allemaal verkouden worden en zo, dus het is niet raar dat ik dan ook aangestoken word, omdat ik ook met mensen om ga. Dat is misschien ook wel het verschil dat ik toen in 2006, dat ik thuis kwam te zitten en niet meer in het onderwijs werkte, dat ik ook heel veel minder sociale contacten had. En als je minder in contact komt met andere mensen, is de kans dat je verkouden wordt ook veel kleiner. Dus ik denk dat dat er ook mee te maken heeft. In ieder geval, nu kom ik wel weer heel veel met mensen in contact en misschien is dat ook de reden dat ik dan nu steeds veel, steeds meer, vaker verkouden ben.

En dat verhaal wat ik in het begin vertelde, dat is een stukje uit het boek 'Hoor jij wat ik hoor?' Dat boek heb ik nu geschreven. Het manuscript is klaar, maar daar wil ik even terugkomen, op dat verhaal zelf. Want dat verhaal past nu ook hè. Mijn neus zit verstopt, mijn oren zitten verstopt en alles klinkt heel dof en heel ver weg. Ik ben héél moe. Het voelt alsof ik zo elk moment weer in slaap kan vallen en ik heb eigenlijk nergens zin in. En toch ben ik gisterochtend, ben ik wel gaan sporten en ik ben ook naar het schrijfcafé gegaan. Dat is in het dorp hier, ik ben op de fiets nog weggeweest. Het was koud buiten en het is wel heel lekker als je dan toch een verstopte neus hebt. En het heeft me wel goed gedaan, dus ik kwam eigenlijk vol energie weer thuis. Sowieso na het sporten, maar ook na het schrijfcafé. Maar toen merkte ik 's avonds na het eten, dan word je weer wat moe en zo, dan begon ik ook weer volop te snotteren en dan doet alles het dus weer minder!

Alles dat... dat, je wordt wat slap ..ehm.. je hebt dan toch ook daarna helemaal nergens meer zin in 's avonds, maar een beetje zitten. Ja, alles doet dus het minder, behalve dus die tinnitus! Die blijft dus luid en duidelijk aanwezig. En dat verhaal dus over die verkoudheid en over dat alles minder wordt in je lichaam behalve die tinnitus, ja dat is natuurlijk een verhaal wat heel erg past in het boek over tinnitus.

En vorige week -het was het begin van januari- heb ik op die eerste werkdagen het manuscript af gemaakt. Dat heb ik een hele tijd laten liggen, want de vormgever die had aangegeven: 'ik kan pas in januari daarmee aan het werk'. En ik denk dat het goed is dat ik het een tijd weg heb kunnen leggen, want toen ik opnieuw dat manuscript door ging nemen, kwam ik erachter van hé, dat past veel beter daar! En als ik dit hoofdstuk nou in een ander hoofdstuk verdeel, een extra hoofdstuk, dan wordt het veel overzichtelijker. En zo heb ik dus een paar hele rigoureuze wijzigingen gedaan, waar ik achteraf heel blij mee ben dat ik dat heb kunnen doen. En vorige week heb ik dus die laatste puntjes op de i gezet en toen heb ik het manuscript door gestuurd naar de vormgever, ergens aan het begin van de week al. En ja, dat is weer een beetje zo'n mijlpaal als jouw boek, het manuscript daarvan, helemaal klaar is. Dat je dan zegt van: ja, nu is het zoals ik het helemaal wil hebben, zo had ik het voor ogen en zo is het ook geworden.

Het ligt nu bij de vormgever. En ik heb het manuscript ook gestuurd naar twee meelezers aan wie ik gevraagd heb om ook het voorwoord te maken, dan kunnen ze zien wat het uiteindelijke manuscript is geworden. En ook dat voorwoord heb ik van deze mensen ontvangen, dus nu kan de vormgever ermee aan het werk. Die gaat eerst redigeren, gaat eerst kijken of de spelling helemaal goed is, of er geen foutjes meer instaan, en misschien dat ze ook nog aan komt van: nou ja, kan je niet beter dat of dat doen, of kun je dat niet beter weg halen of daar nog iets aan toevoegen? Ik ben heel benieuwd of ze daarmee komt. En daarna wordt het écht helemaal vorm gegeven, mooie lay-out gaat het worden en ja, dan wordt het een écht fysiek boek!

Ik ga dan de komende tijd nadenken over de volgende stap die ik moet gaan zetten, dat is dus naar de.. welke uitgever, nee, wel of niet uitgeven!? Ik denk dat ik het in eigen beheer ga doen, maar dan wel, het moet naar een drukker. Dus de drukkerij kan ik gaan inlichten, ik kan gaan vragen, op een gegeven moment als we weten hoe veel bladzijdes het boek gaat worden en zo en de grootte ervan, dan kan ik dat doorgeven aan een drukkerij en een offerte opvragen. Nou ja, dat soort dingen, dat is wat er nu allemaal in gang gezet gaat worden. En dan ..ehm.. komt dit verhaal over alles is minder, behalve de tinnitus, dus tijdens een zware verkoudheid heb ik dan overal last van, alles wordt minder, alles wordt ..ehm.. ja minder voelen, minder proeven, minder ruiken, minder horen sowieso, het geluid is helemaal vervormd, behalve de tinnitus, dat ie er altijd helemaal luid en duidelijk overal overheen speelt (ha!). Dat verhaal komt dan ook in dat boek en dat is ook dan deze aflevering: seizoen 8, aflevering 2: alles is minder, behalve...

Je hebt geluisterd naar de podcast 'Evenwicht, je leven', ik ben Paula Hijne. Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer.

1 Kippenvel

Wed, 08 Jan 2025 12:00:00 +0100

Dit is de eerste aflevering van seizoen 8.

Wanneer krijg je kippenvel? Wat is kippenvel eigenlijk?

(foto; kippenvel, pixabay)

Volledig transcript

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over het evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En dat is het allereerste boek over dit fascinerende zintuig.

Na de uitgave van het boek, kwam ik erachter dat er nog zó veel meer is te vertellen over het evenwicht, zowel fysiek als psychisch. En daarom maak ik deze podcast.

En ik heb al 7 seizoenen gemaakt met elk 20 afleveringen. Dus je kunt altijd nog even terug gaan luisteren vanaf seizoen 1 als je mij nog niet eerder hebt gehoord. Dit is seizoen 8, aflevering 1: Kippenvel.

Waarom maak ik een aflevering over kippenvel? Ja dat had ik dus niet van tevoren bedacht dat ik hier een aflevering over zou willen maken... kippenvel!! Maar pasgeleden kreeg ik weer kippenvel, toen ik luisterde naar een zangeres op tv en ineens vroeg ik mij af, wat is dat precies, kippenvel? En dat heb ik dus opgezocht en dat wil ik graag met je delen, want kippenvel heeft ook met evenwicht te maken. Ik heb eerst gezocht in het Van Dale basiswoordenboek. Daarbij staat over kippenvel: dat zijn puntjes op je huid als je het koud hebt of van iets schrikt. En dan staat er een zinnetje bij: van een griezelfilm krijg ik kippenvel. Dat geeft al een beetje aan waardoor het gebeurt, maar wat is het nou precies?

Toen ben ik verder gaan zoeken, op Wikipedia. Kippenvel, er zijn ook andere woorden voor: dat is horripilatie of spasmodermie. Dit is het verschijnsel dat haren op de huid rechtop gaan staan. En hierdoor krijg je koude rillingen en ziet de huid eruit als die van een geplukte kip op gans. Nou vond ik dat ‘gans’ wel een beetje gek, maar nou blijkt dat in het Duits hebben ze het over Gänsehaut, dus dan gebruiken ze juist de gans voor het woord kippenvel. En in het Engels is het goose bumps en ook dan is het ook die gans die ze daarvoor gebruiken. Hoe zit het dan precies?

Net al gaf ik aan in het Van Dale basiswoordenboek zeiden ze al van: het is ..ehm.. als je het koud hebt, dus kippenvel treedt op bij het voelen van kou. Maar het kan dus ook bij bepaalde emoties zijn, zoals angst of diep ontzag. Of bij het beluisteren van indrukwekkende muziek. Nou ja, en dat is wat ik natuurlijk ook heb ervaren, dat juist een bepaalde zangeres mij kippenvel gaf nadat ik dus luisterde naar haar stem of naar die muziek, naar die melodie. Toen dacht ik van wat betekent het nou precies? Wat gebeurt er nou in je lijf? Nou dat komt dan door kleine spieren, die zitten onder de huid, hele kleine spieren en die trekken zich samen, waardoor de haarzakjes een beetje omhoog gaan staan en dan gaan de haren van die haarzakjes helemaal rechtop staan.

Dat wordt veroorzaakt door het autonoom zenuwstelsel. En het deel van het autonoom zenuwstelsel -dat heet het sympathische zenuwstelsel- dat is wanneer het lichaam in actie is, dan treedt het sympathische zenuwstelsel in werking. Het is dan ook dat je kippenvel, kun je helemaal niet onderdrukken. En het ontstaat meestal op je onderarmen, op je benen of op je borst, bij mannen is dat met name, want kippenvel ontstaat op die delen van je lijf waar veel lichaamshaar zit. Nou heb ik op mijn benen helemaal niet zoveel lichaamshaar (ha) dus ik voel het eigenlijk niet ja, nee ik voel wél kippenvel over mijn hele lijf, maar alleen het kippenvel is te zien op die delen van waar dus wel veel haar zit.

Het gekke is dat er helemaal geen spreekwoord is over kippenvel, van ‘daar krijg je kippenvel van’ of zo, dat is helemaal niet echt een officieel spreekwoord. Maar wel het spreekwoord: ‘mijn haren rijzen te berge’. Een beetje een ouderwets spreekwoord en dat betekent dan -staat in het ‘Groot spreekwoordenboek’- men zegt wel dat iemands haren bij grote schrik recht overeind gaan staan en te berge betekent hier dan ook gewoon: omhoog. Recht overeind. Nou, dat is ook hè, als je ergens van schrikt dan kun je dus ook kippenvel krijgen en dat is precies wat dat spreekwoord eigenlijk ook zegt. Eigenlijk zegt het spreekwoord dat je dan kippenvel krijgt, want je haar op je hoofd, bovenop, die gaan helemaal niet recht overeind staan, het zijn juist al die kleine haren op je lichaam waarbij dat gebeurt.

Maar wat is nou kippenvel als je bekijkt van waar komt het dan vandaan? Nou, dat heeft te maken, bij de dieren, bij dieren die ..ehm.. hebben ook, die krijgen ook kippenvel en daar heeft het ook nut bij, want als zij kippenvel krijgen, bij kou of bij schrik, dan gaat hun vacht overeind staan en dan ontstaat een soort isolatielaagje die de kou buiten houdt en ook omdat dat weer omhoog komt, die vacht, groter, worden ze groter, is dat ook een beetje om te imponeren, om zichzelf te beschermen, om te laten zien: nou ik ben groot genoeg, ik ben groter dan jij. Dus kippenvel is voor ons een evolutionair overblijfsel van onze behaarde voorouders. Het heeft bij ons eigenlijk helemaal geen functie meer.

Daar is een artikel over verschenen in de Quest, in november 2024, heel recent eigenlijk. En daar staat ook nog in: er zijn mensen die op commando kippenvel kunnen krijgen en hoe dat kan, dat is eigenlijk een mysterie. Ze weten niet hoe dat, hoe dat kan, want het is meer een reflex, je kunt het niet onderdrukken, kippenvel krijg je dus, ja vanzelf! Door dus ..ehm.. de overgang van warmte naar kou, maar ook dus dat schrikken en zo.

Maar ik was meer benieuwd naar hoe dat dan zit met die emotionele betrokkenheid en die verbinding. Dus ik ging zelf ook eens even kijken wat ik zelf daarover geschreven heb en dat is in het, dat is in het hoofdstuk 10, dat over voelen gaat. Dat. En het is het kopje: ‘Super gevoelig. Het kan zijn dat je super gevoelig bent op bepaalde plekken op je lichaam. Je kent vast wel iemand die je niet over de voetzolen mag strijken. Of prikken in de zij en je hoeft er maar naar te wijzen en de ander krimpt al in elkaar. Of het oorlelletje van de ander aanraken. Als iemand dat bij mij doet, (ha) dan zorgt dat voor een huivering door mijn hele lichaam. En het zachtjes aanraken van de hand, vooral van iemand die je niet zo goed kent, kan heel vreemd en tegelijkertijd heel intiem aanvoelen, voor beiden. Een stevige handdruk zijn we dan weer veel meer gewend.

Maar elke aanraking zorgt voor een bewuste of onbewuste reactie van het lichaam en dat is rillen, schrikken, lachen of huilen, ontspanning, alertheid, verkramping of kippenvel. En dat heeft dan ook direct invloed op de werking van de evenwichtsorganen, omdat er een verandering van houding plaats vindt. En dat kan heel duidelijk te zien zijn, hè, als je gaat lachen dan is dat een hele duidelijke reactie van je lichaam, want dan gaat je lijf ook een beetje op en neer en zo. Maar het kan ook heel subtiel zijn en dat is bijvoorbeeld dat kippenvel, dat gebeurt heel subtiel, dat kun je wel van buitenaf zien, maar je blijft verder eigenlijk helemaal stil staan. Maar toch, dat maakt voor de werking van de evenwichtsorganen helemaal niet uit, want ze registreren immers ook hele subtiele veranderingen’.

Ons evenwichtsorgaan is het allergevoeligste zintuig wat we hebben. Dus ook kippenvel beroert dus de evenwichtsorganen. En dan zijn aanrakingen, die kunnen ook emoties teweegbrengen en dat is beetje het innerlijke voelen. En die emoties dat kan zijn blijdschap, angst of woede, die emoties die zorgen weer voor sensaties in je lichaam. Zoals bijvoorbeeld ook de vlinders in je buik of de knoop in je maag of een dichtgeknepen keel. En zelfs deze emoties kunnen een subtiele verandering van houding teweegbrengen en dus de evenwichtsorganen extra stimuleren. En nou, daar hoort dus dat kippenvel ook bij. En kippenvel ja, kan dus ook duiden op emoties.

Als er een bepaalde emotie is, dan ja... ..ehm.... hoe heb ik het opgeschreven? Ja ik heb het gevonden: ‘spiritueel kippenvel’ kan duiden op een emotionele betrokkenheid en verbinding. Ons brein begrijpt de emotie en daar krijg je dan kippenvel van. Of misschien is het wel andersom. Je krijgt eerst kippenvel en dan begrijp je de emotie die dat teweegbrengt. En dat komt ook als je open staat voor nieuwe ervaringen. Dan heb je ook meer kans om kippenvel te krijgen.

En die vond ik wel interessant, want ik heb me altijd afgevraagd: ben ik tegenwoordig gevoeliger geworden om kippenvel te krijgen, want ik krijg het best vaak. Ben ik gevoeliger geworden dan vroeger? Dan kan het zijn dat ik ook veel bewuster met van alles bezig ben en ook bewuster met iemand in gesprek ben, waardoor ik dus meer open sta voor wat er allemaal gebeurt en dan is dus ja, die kans op kippenvel is dan ook groter en dat gebeurt dan ook vaker. Want ja, tijdens een gesprek, dan voel ik dat, de cliënt die zegt dan iets en dat klopt dan zó. Dat is zó waar. Die cliënt is op dat moment zó zichzelf en zó authentiek, en daar krijg ik dan kippenvel van. En op het moment dat ik kippenvel heb, dan heb ik al zo van: wat jij zegt dat klopt gewoon helemaal!

Ik heb het ook als ik zelf het verhaal vertel over het schilderij met het vliegende tapijt en elke keer als ik dat verhaal vertel krijg ik zelf kippenvel, omdat ik dan weer de emotie terugkrijg die ik ook had toen ik dat schilderij voor de allereerste keer zag! Als je wilt weten hoe dat is, daar heb ik eerder een aflevering helemaal over gemaakt, over het vliegende tapijt.

Ik heb het ook wel als ik aan iemand denk die mij zeer dierbaar is of was en dan kan ik ook ineens zomaar kippenvel krijgen. Ik heb het ook als mijn man over mijn rug streelt, heel zachtjes, heel zachtjes, dan krijg ik een soort huivering door mijn hele lijf, een rilling en het gekke is, het is niet alleen kippenvel op je armen, of je onderarmen en benen, ik heb het eigenlijk over mijn hele lijf dat ik het krijg, ik voel het helemaal to...

20 Durven luisteren

Wed, 18 Dec 2024 12:00:00 +0100

Durven, daar is lef voor nodig. Heeft dit met angst te maken? Ik heb namelijk geschreven dat ik op een gegeven moment naar het geluid van de tinnitus durfde te luisteren. Wat bedoel ik daarmee?

(Foto; gemaakt tijdens de voorstelling Jij hoort in het theater. Kunstwerk speciaal gemaakt voor deze voorstelling).

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne en ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Maar er valt nog zó veel meer te vertellen over ons evenwicht. Niet alleen het fysieke, maar ook het psychisch evenwicht. En ook daar vertel ik graag over en daarom maak ik ook deze podcast, omdat er nog zo veel kennis is te delen en ook zo veel ervaringen over ons evenwicht. Over mijn evenwicht in dit geval. Dit is seizoen 7, aflevering 20: Durven luisteren.

Seizoen 7, aflevering 20, dit is de laatste aflevering van seizoen 7. Hierna volgt seizoen 8. Maar dat is nog aflevering 20: Durven luisteren.

En ik begin even met een citaat: ‘Durf is het eerste ingrediënt voor succes, zonder kracht om te springen, blijven we vastzitten in de veiligheid van het bekende’. Dit is een uitspraak van Lao Tse. En Lao Tse was een Chinese filosoof geboren in 571 voor Christus, dus heel lang geleden en hij wordt gezien als de grondlegger van het taoïsme.

Maar even terug naar die quote, naar dat citaat: 'durf is het eerste ingrediënt voor succes'. Deze aflevering gaat over durf, want ik noemde het net al: aflevering 20: Durven luisteren.

De audioloog die het manuscript 'Hoor jij wat ik hoor?' meegelezen heeft -ik vond het heel fijn dat er ook een audioloog zou meelezen, want dan is er ook een professional die dan meer weet over tinnitus, want het gaat over tinnitus, het boek 'Hoor jij wat ik hoor?', dus ik vond het heel fijn dat hij mee wilde lezen. En hij had opmerkingen gemaakt onder andere bij de tekst 'toen ik eenmaal naar het geluid durfde te luisteren' -de zin gaat natuurlijk veel verder- maar toen heeft hij erbij gezet over dat woord 'durven', dat durven te maken heeft met angst en ik heb dus dat... die opmerking gemaakt, maar voor mij is het een hele andere manier van durven ..ehm... misschien wel van lef hebben.

Het kan natuurlijk zijn dat lef ook dus wel gekoppeld is aan angst. Ik weet het niet precies, maar het was voor mij meer de bewustwording ervan. Ik kan bewust gaan luisteren naar de tinnitus. Het is een mogelijkheid, het is een keuze. Ik kan luisteren met aandacht naar mijn eigen geluid! En dat over die angst, daar had hij vaker wel ja, opmerkingen over. Hij vond ook dat ik heel vaak die angst niet benoemde en dat klopt ook. En ik heb juist bewust dat woord angst vermeden, om het te vaak te gebruiken. Het wordt af en toe wel genoemd, maar ik ga er zeker niet over uitweiden. Ik wil namelijk een beetje, ja, meer zachte woorden gaan gebruiken en angst ja, daar zit nog zó veel achter en uiteindelijk gaat het over doodsangst. En daar wil ik het helemaal niet over hebben! Ik wil die associatie met tinnitus niet met doodsangst associëren.

Maar ik heb het natuurlijk ook over de innerlijke strijd. De fasen die ik in het boek benoem van 'Hoor jij wat ik hoor?', de eerste fase is schrik en schrik heeft met angst te maken. Maar innerlijke strijd, hij noemde daar overal die angst bij, maar zo zie ik dat dus niet. Als je kijkt naar die innerlijke strijd, dan heeft tinnitus zeker wel invloed op de emotionele gesteldheid en daaraan worden allerlei gedachten en overtuigingen gekoppeld. En andersom - je hebt allerlei overtuigingen en gedachten over de tinnitus en die kunnen ervoor zorgen dat de tinnitus extra opvalt en dat het daardoor meer in de weg zit.

En toch geef ik dan aan: het is goed dat er een innerlijke strijd is. Dat is echt mijn mening hè! Maar ik ja... voor mij is het ook belangrijk om te beseffen dat iedereen die innerlijke strijd aan mag gaan. Het is namelijk een strijd in jezelf, over wat er is en niet meer kan en je ziet af én toe wat er wél mogelijk is. En dat mag schuren, het mag ..ehm.. ja, een beetje op en neer gaan, je gevoelens over de tinnitus, je gedachten over de tinnitus, het mag op en neer gaan, want dat houdt je in beweging. En die beweging die is nodig om tot acceptatie te komen, want zonder beweging, zonder in actie te komen, ga je de tinnitus nooit accepteren, want het gaat niet vanzelf. Als je niet in beweging komt, dan blijf je steeds in hetzelfde kringetje ronddwalen. En dan blijf je dus slachtoffer van je tinnitus. En dat wil je niet. Je wil er juist uit.

Die audioloog had ook een opmerking gemaakt over het.... dat ik wilde vluchten voor het geluid. Dat schrijf ik in een van de teksten. En dan geeft hij ook aan: ‘vluchten is een reactie op gevaar!’ Maar dan benoem ik dat niet helemaal duidelijk, want ik bedoel er namelijk mee dat ik weg wilde van het geluid, omdat het mij uit mijn concentratie haalde of omdat ik er niet in slaap van kon vallen. Niet omdat ik de tinnitus eng vond of als ik dat als gevaar zag, maar omdat het een stoorzender was en ik niet wist hoe ik van die storing af kon komen.

En als je dan teruggaat naar de uitspraak van die Lao Tse: 'Durf is het eerste ingrediënt voor succes, zonder kracht om te springen blijven we vastzitten in de veiligheid van het bekende’. Dan geeft hij aan: ‘vast blijven zitten in de veiligheid van het bekende’ en dan vind ik dat wel weer een beetje raar als het gaat om te durven luisteren naar het geluid. Want niet durven luisteren naar mijn geluid, dat had dus niet te maken met veiligheid. Ik heb het geluid namelijk nooit gezien als iets veiligs of onveiligs, ben ik eigenlijk nooit mee bezig geweest. En ik wist gewoonweg niet dat ik een keuze had om ernaar te gaan luisteren, met bewuste aandacht.

Tinnitus was voor mij dan ook eerder het onbekende in plaats van het bekende. En juist nadat ik durfde te luisteren, toen werd het geluid bekend voor mij. Ik herkende het en zo werd het ja, min of meer een vertrouwd geluid. Ja en dan zou je weer kunnen opmerken dat de tinnitus dus eerst on-vertrouwd was, dat er misschien wel wantrouwen was en dat heeft weer te maken met onveiligheid natuurlijk. En dus met angst voor het geluid. Maar toch, ja, ik kan me niet herinneren dat ik ooit bang ben geweest voor het geluid zélf.

Maar was er dan wel iets waar ik wél bang voor was? Want ik handelde dus meer uit onwetendheid, helemaal aan de beginperiode van de tinnitus. En iets wat je niet weet, en niet begrijpt, daar kun je... daar kun je niet zo veel mee. En ik was dus op zoek naar het begrijpen, want dan wist ik wel welke andere keuzes er waren en hoe ik er dan anders mee om kon gaan. En omdat ik dat eerst niet wist, wist ik ook niet wat ik erover kon vragen en aan wie ik dat dan kon vragen en waar ik dan de juiste informatie kon vinden. En daardoor liep ik vast. Ik kon niet verder met het leren omgaan met tinnitus. Ik bleef dus niet veilig ermee zitten, ik ging eerst ertegen vechten! En als je ertegen wilt vechten? Ja daar is ook lef, durf, moed voor nodig. Maar ik ontdekte dat ik niet ertégen moest vechten, want dat lukte helemaal niet, op geen enkele manier. Ik kon het beter in de ogen kijken en in dit geval, naar het tinnitus-geluid luisteren! Dat vergt ook weer lef, moed, durf!

Durven luisteren naar het geluid en er dan geen oordeel meer over hebben. En ik denk -nou ik weet het eigenlijk wel zeker- dat is de allermoeilijkste stap op de weg naar acceptatie!

En ik besef me ineens -durven luisteren naar dat geluid- ik besef me ineens, dat ik, toen ik dat ontdekt had, dat ik toén ook als coach naar de ander durfde te luisteren zonder eigen verhaal, zonder oordelen, zonder in oplossingen te komen. Dus het durven luisteren naar mijn eigen tinnitus-geluid heeft mij véél meer gebracht, omdat ik ook als coach op een hele andere manier durfde te luisteren naar de ander. Dat is grappig, dat besef ik nu pas! Dan heb ik misschien toch een soort boodschap achter de tinnitus gevonden! Dat is interessant. Deze ga ik onthouden en ik vind dit wel een heel mooi inzicht zo aan het eind van het jaar 2024, waarin ik van alles heb verteld over het fysieke evenwicht, over ons psychische evenwicht, waarin ik allerlei kennis heb gedeeld, maar ook mijn eigen ervaringen heb gedeeld, zowel fysiek als psychisch.

Alles iets met het evenwicht. En in dit geval ook over gehoorverlies en tinnitus in ieder geval. En die tinnitus sowieso, want dat is mijn derde boek, 'Hoor jij wat ik hoor?' Ik wilde dat dat eind van 2024 uit zou komen, dat is niet gelukt. En ook dat loslaten ervan, dat dat had gemoeten, dat ik dat per se had gewild, ook dat loslaten daarvan, dat is héérlijk dat ik dat kan loslaten. Dan komt het in 2025 en dan komt het op het juiste moment, op de juiste plek, bij de juiste mensen terecht.

Dank je wel voor het luisteren. En als je al heel lang mij volgt; dank je wel voor het luisteren nou... naar het hele jaar in 2024 naar de podcast: 'Evenwicht, je leven'. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne en tot ziens in 2025, want dan wil ik nog meer heel veel mooie afleveringen maken van 'Evenwicht, je leven'. Tot de volgende keer!

19 Doof of zo?

Wed, 11 Dec 2024 12:00:00 +0100

Tijdens een online presentatie konden de deelnemers mij goed horen en zien. De deelnemers zaten allemaal bij elkaar in een zaal. Ik kon niets horen van wat er daar in de zaal gebeurde. Ik was tijdelijk even helemaal doof.

Hoe zit het met decibellen (dB) geluid en dB gehoorverlies? Een korte uitleg.

(foto; uit het boek Evenwicht in uitvoering, tabel van geluid in dB)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Mijn naam is Paula Hijne en ik ben auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Ja, en dat gaat over ons hele zintuig 'evenwicht' over ons hele evenwichtssysteem. Maar er is nog veel meer te vertellen over het evenwicht, want ook het hele psychische evenwicht komt daar nog bij. En daarover vertel ik vanuit mijn eigen ervaringen ook in deze podcast. Dit is seizoen 7, aflevering 19: Doof of zo?

Ik heb een presentatie gegeven in het Hoorcafé in Amsterdam. En die presentatie ging over het evenwicht. Ze wilden heel graag dat thema een keer behandelen. En daarover had ik al een keer in een zoom-bijeenkomst online, een bespreking met de drie organisatoren. Dat zijn drie hoorcoaches, collega-hoorcoaches, van mij. En zij wilden weten van, wat kunnen we dan over dat evenwicht doen? En toen bleek al gauw dat ze het liefst hadden dat ik dat zélf ging vertellen.

Nou is Amsterdam niet naast de deur. Ik rijd zelf geen auto, de presentatie zou een half uur duren, maar dat betekende dan dat ik zo'n nou, reistijd, drie uur totaal onderweg ben. Op een middag, eind van de middag, vrijdagmiddag, dat ik zelf had: nee dat ga ik niet doen, daar ben ik heel lang voor onderweg en voor een half uur presentatie, hmmm, kan het ook online? Nou dat vonden ze eigenlijk prima en toen vertelde ik ook dat ik al meerdere keren online een presentatie heb gehouden, onder andere bij de Stichting Plotsdoven, bij de inloophuizen. Want ook die inloophuizen doen ze vaak op een middag. En dat is best ver van Zeewolde vandaan! En omdat het best behoorlijke reistijd is met het OV, hebben we dat steeds online gedaan. Het is ook een paar keer 's avonds gebeurd, nou dan is het ook prima. Dat is voor mij anders gewoon niet te doen en ik kan toch een presentatie houden. En dat was ook deze keer zo.

Het was prima dat ik over het evenwicht zou komen vertellen. En mijn beeld, het beeld van mij, zou groot in het scherm komen, zodat iedereen dat goed kon volgen. En ik was ook een half uur eerder al, voordat de mensen binnen kwamen, zodat we de techniek even konden regelen. Nou, dat was ook zo, dat lukte, laptop... via de laptop kon ik één van mijn collega-hoorcoaches zien en die was het aan het regelen dat het allemaal goed klopte. En op een gegeven moment hoorden zij nog niet, of andersom geloof ik, ik hoorde hun niet, in ieder geval het werkte nog niet. De ..ehm.. het beeld was prima, ik kon ze zien, zij konden mij zien. Maar het geluid nog niet. Toen hebben ze daar iemand nog weer bijgehaald en uiteindelijk lukte het dat ze mij goed konden horen.

Maar toen andersom. Ik hoorde helemaal niets! Ik hoorde de stemmen niet, ik hoorde geen achtergrondgeluiden, zoals stoelen die verschoven worden of iemand die hoest of kopjes die rinkelen, geroezemoes of als er een sirene buiten zou zijn geweest, allemaal niet!

Ik stond daar dus te wachten totdat ik de presentatie zou gaan geven. Ik zie al die mensen binnenkomen en je krijgt er eigenlijk niets van mee, auditief. Ik kan het alleen zien. Ik was op dat moment dus doof, terwijl ik wel de mensen kon zien, kon ze allemaal zien zitten, wel een beetje vaag, niet helemaal scherp, maar ik kon ze zien en ik kon ze ook zien bewegen en zo, maar ik wist niet wat wordt er gezegd?

Op een gegeven moment ging één van de organisatoren alvast een praatje houden, iedereen welkom heten. En ik had geen idee! Vertelt ze al iets over mij of is ze meer aan het uitleggen over het Hoorcafé en over de plek waar ze zitten of zijn het huishoudelijke mededelingen?

Ik kon haar ook niet goed zien, want ik zag haar van de zijkant, dus ik kon ook niet spraakafzien, ik kon helemaal niets volgen. Toen heb ik op een gegeven moment gevraagd aan degene die bij mij de techniek regelde en die dat in de gaten hield: ‘Is er geen tablet?’ Ik geloof dat ik het zelfs via de chat heb gevraagd -dat kan online, dan kan je gewoon chatten- en heb ik gevraagd: ’Is er een tablet beschikbaar, zodat ik toch mee kan lezen wat er gezegd wordt in de zaal?’ Want er was een schrijftolk en alle mensen konden ook op die manier meelezen. En gelukkig er was ook nog één tablet voor mij. En die werd netjes voor het scherm neergezet, zodat ik ook alles kon volgen wat er gezegd werd.

En dan is het toch raar om te praten tegen een groep mensen -ik ben alleen maar aan het zenden- en dat ik niet direct contact terugkrijg. Er is geen oogcontact, want ze zitten eigenlijk te ver weg. Ik kan dus ook niet echt ingaan op de reacties, mensen die knikken, mensen die een beetje vragend kijken, daar kan ik niet op ingaan. Het presenteren ging best goed, en ik sprak rustig en duidelijk en gebruikte mijn mimiek erbij, en toch was het heel gek dat ik dus al die geluiden daar -terwijl ik weet dat daar allerlei mensen zitten- dat ik dat niet kon horen!

Op een gegeven moment op het eind van de presentatie, na een half uur presentatie, werden er vragen gesteld door de mensen, er werd ook met een microfoon rond gegaan en dat kon ik gelukkig lezen! Dus ik lees op de tablet, dat en dat is de vraag. En dan de schrijftolk was daar heel slim in, die schreef dan, die typte dan: Paula dubbele punt (:) en dan wist ik oh nu kan ik antwoord gaan geven. Dat was dan wel weer heel grappig, terwijl we dat niet van tevoren hadden afgesproken, was dat wel een hele goeie! Dan wist ik: nu kan ik antwoord geven. Andere mensen zien het ook, want ze zien allemaal hetzelfde beeld op de tablet wat de schrijftolk typt. En zo kon ik dus wel antwoord geven. Er was dus wel interactie op die manier! Dat was wel heel prettig dat dat kon.

Maar dat doof-zijn, dat voelde vreemd. Bij de andere keren, als ik online een presentatie hield, dan was het altijd dat ik het geluid wel kon horen. De achtergrondgeluiden, die hoor ik dan toch wat meer, je bent wat meer betrokken in de omgeving waar je dan bent. En dat heb ik hier dus toen gemist.

Maar aan de andere kant, nu ben ik deze podcast aan het opnemen. En ik heb hier nu geen beeld bij van jou als luisteraar, dat jij zit te luisteren. En je luistert niet op dit moment, jij luistert pas op jouw moment. Dus ik ben het nu aan het opnemen en jij hoort het pas later. Eigenlijk ben ik nu doof tijdens die opname. Hoewel, dat is niet helemaal waar, ik hoor mijn stem hier door mijn eigen koptelefoon. Ik praat en in de microfoon en ik hoor dat. En dat was een verschil ook tijdens die presentatie in Amsterdam, daar had ik ook de koptelefoon op, maar ik hoorde mijn eigen stem niet door de koptelefoon, dus ik had die versterking niet, wat ik met deze microfoon hier wel heb, had ik toen niet. En ook dat maakte dat het heel anders klonk voor mij. En ik had wel de koptelefoon nodig, want daar zit mijn microfoon aan, dus ik moest 'm wel op doen, dus dat was toch wel een groot verschil.

En als we het dan toch hebben over... over doof-zijn en zo, daar ben ik pasgeleden ook mee bezig geweest, want dat is ook een klein onderdeel in het boek 'Hoor jij wat ik hoor?', mijn derde boek. Want daar schrijf ik ook over het gehoorverlies. Heel veel mensen -het is een boek over tinnitus, over het oorsuizen- en heel veel mensen met tinnitus hebben ook gehoorverlies. Het is mijn verhaal, dus het gaat ook over mijn gehoorverlies. Daar vertel ik dan over.

En dan leg ik ook uit van: hoeveel verlies het kan zijn, maar dan moet je eerst weten: hoe zit dat precies met ..ehm.. geluiden? En als je dan voorstelt dat wat ..ehm.. Het wordt gemeten in decibellen. En dat een... de stille natuur, bijvoorbeeld ruisende bladeren en zo, dat is zo'n 0 tot 40 decibel aan geluid, zit daar tussenin. En een gesprek of een kamer waar meerdere mensen roezemoezen, dat is zo'n 40 tot 80 decibel. Daar komen ook al een beetje de verkeersgeluiden er een beetje bij, het is... het gaat zo naar de 80 decibel.

Een drukke verkeersweg of een voorbijrazende trein, dat zit zo tussen de 80 en 90 decibel aan geluid. En een popconcert dat is 90 tot 95 decibel. Als ze daar al bij blijven, want een popconcert ook nog veel luider zijn, 95 tot 100 decibel. En ze hebben zelfs al aangegeven dat 103 decibel nog steeds mag! Nou, dat is eigenlijk onmogelijk dat dat mag, want het is ook het ..ehm.. een knal van een geweerschot, dus het is kei- en keihard! Véél te luid! Als je een laag overvliegend vliegtuig hebt en je bent daar gewoon buiten ook bij, dan zit dat tussen de 100 en 120 decibel. En alles wat boven de 120 decibel komt, dat is eigenlijk de pijngrens en daardoor, als je dat hoort, dan kan er ook écht gehoorverlies ontstaan! Dan kan je daar ook écht doof door worden. En dat kan tijdelijk zijn, maar het kan ook zijn dat het helemaal stuk gaat en dat je dan dus niets meer hoort.

Hoe zit dat dan met, als je dan doof wordt? Dan hebben we het ook over die decibellen. Dat wordt gemeten in decibellen. Dus hoeveel geluid is er nodig om nog iets te verstaan? En dan heb je het altijd over dus hoeveel verlies het dan is. Als je een gesprek op grote afstand of zachte gesprekken, die kun je dan niet helemaal meer volgen, dan zit je al op een verlies van zo'n 30 decibel. Dan hoor je de geluiden boven (=lager) de 30 decibel, die hoor je al niet meer, dan moet het écht minimaal 30 decibel aan geluid al zijn, wil je dat nog kunnen verstaan. Als je een verlies hebt tussen de 30 en de 60 decibel, dan kan je een gesprek op meer dan 1 meter of sowieso een heel zacht gesprek, kun je helemaal niet meer volgen. En helemaal dan als je in een groep zit...

18 Wiebelen

Wed, 04 Dec 2024 12:00:00 +0100

Na een intensief weekend ben ik op de maandag zo wiebelig. En toch ben ik gaan sporten. Dat lukte! Ik was er helemaal verbaasd over.

(eigen foto)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En je luistert naar Paula Hijne. Dit is seizoen 7, aflevering 18: Wiebelen!

Ik heb het al in seizoen 2 een keer gehad over wiebeldagen. Dat is dus al een tijd geleden. En die wiebeldagen die zijn er nog steeds. En daar wil ik het deze aflevering over gaan hebben. Maar dan eerst ook de aanleiding waardoor dat ontstaan is. Want die wiebeldagen die zijn er niet zomaar, vaak is er iets vooraf gebeurd. En dat weet ik ook, want mijn evenwicht, het beschadigde evenwicht, dat is eigenlijk een beetje een zwakke plek, zoals andere mensen last krijgen van hoofdpijn of buikpijn. Zo zie ik dat mijn evenwicht op het moment dat ik heel intensief ergens mee bezig ben geweest of dat er iets heel ergs is gebeurd, dat ik even niet weet wat ik ermee aan moet, dat het dan kan zijn dat mijn lijf gaat reageren in de vorm van dus ja, wiebeldagen. Beetje draaierigheid ..ehm.. instabiliteit en ja dat is dit keer ook weer gebeurd.

Ik ben naar het weekend geweest, het gebarenweekend, het NmG-weekend, georganiseerd door de Stichting Plotsdoven. En daar konden we weer een heel weekend oefenen met gebaren. Oooh, zo heerlijk! Het was heel goed georganiseerd. Het waren hele fijne mensen allemaal! Het was gezellig! We hebben heel veel gelachen! We hebben serieus geoefend, want we hebben echt lessen gehad van docenten. Docenten in gebarentaal en in dit geval dus NmG. En wat ik vooral wilde leren, dit weekend, is gebaren afzien. Ik ken zelf heel veel gebaren. Ik kan niet de Nederlandse gebarentaal, een ingewikkelde taal, omdat ik het Nederlands heel goed beheers. Maar ik ken wel heel veel gebaren uit de Nederlandse gebarentaal. Die ken ik wel en die kan ik ook zelf doen, met mijn handen. Maar het afzien bij de ander, en dat in een verhaal, dat vind ik moeilijk.

En het mooie was dat de docent die wij hadden, dat zij ook een filmpje had en dat heeft ze 2x gedaan. Een filmpje, dat gingen we eerst voorbereiden door de woorden die in het filmpje gebruikt werden, gingen we eerst even allemaal doornemen. Nou die woorden die waren vaak wel bekend, omdat ik daar de gebaren wel van wist. Dus dan kun je een beetje al voorstellen waar het verhaal over gaat. Daarna kregen we het filmpje te zien en zij ging die gebaren doen zonder stem, maar wél dus met het hele gezicht. Het mooie was, tot 2x aan toe heb ik het hele filmpje kunnen volgen. Juist omdat ik wist natuurlijk welke woorden er gebruikt zouden worden. En dan heb je al een beetje een idee welke kant het verhaal opgaat. Maar ook, omdat ze het heel duidelijk deed én ook omdat het heel rustig gebeurde. En ik kon dus op die manier de gebaren afzien. Nou dat was voor mij al heel helpend, want dat is wat ik wilde leren.

Uiteindelijk op ..ehm.. 't begon op vrijdagavond, en op zondagmiddag gingen we weer naar huis en ik kwam helemaal moe en voldaan thuis aan. Ik was ook heel blij daarom want, ja, omdat het zo gezellig was geweest en ja, ik had het écht naar mijn zin gehad. Ik ben ook een beetje op tijd naar bed gegaan en de volgende ochtend, op maandagochtend voelde ik al: oei, dan voelde ik die draaierigheid al helemaal. Op het moment dat je opstaat voel ik hem al, dan ben ik al meteen instabiel, dan moet ik me vasthouden. En ik ben me toch rustig gaan aankleden, ontbijten en op maandagochtend ga ik altijd sporten en toen had ik al bedacht: ik ga sporten, dus ik had mijn spullen allemaal ook al klaar gelegd op zondagavond al. Dus die heb ik maandagochtend meegenomen. Ik dacht: ik ga eerst lopen en als het lopen niet gaat, dan loop ik weer terug naar huis en dan zeg ik de les af. Ik ben gaan lopen, wel met aandacht, want dat was nodig, omdat ik -ik loop natuurlijk altijd met aandacht, maar nu nog met extra aandacht- en dat lukte!

Dus ik ben helemaal tot aan de sportschool gekomen en ik kon daar naar binnen. Ben de trap opgelopen, ook de trap op lopen, zó, dat was ook met extra aandacht goed opletten! Ik ben me gaan omkleden ik ben toen op de crosstrainer gaan staan. En dat is ook eigenlijk een heel erg wiebelding, ik dacht; ik ben heel benieuwd, wordt het hierdoor erger of wordt het daardoor misschien iets minder? Of blijft het hetzelfde? Nou, dat cross-trainen, dat trappen dan, dat ging goed. Gebruik ik nooit mijn armen hoor, mijn armen aan die grote hendels die gebruik ik niet, ik hou me altijd vast, binnenin de cross-trainer heb je gewoon een recht ‘stuur’ eigenlijk, daar kan je je aan vastpakken en mijn benen gaan dan op en neer. Net eigenlijk als op je fiets, maar het gaat veel meer vooruit en achteruit. Ik vind het zwaarder dan gewoon fietsen. Maar dat doe ik nu al zó lang dat ik dat, die beweging, al helemaal gewend ben, dus nou, ik dat doen. Ik dacht: ik doe mijn ogen ook een tijdje dicht, en ook dat lukte! Met mijn ogen dicht en me gewoon goed vasthouden kon ik dus wel blijven trappen.

Nou, uiteindelijk na een kwartiertje of zo begon de les en ik ben naar de les toe gelopen. En dat is de kinesis-les. Heb ik ook al eerder over gehad, hoe belangrijk het is voor mij om de kinesis-les op de sportschool te doen, want daar worden heel veel balansoefeningen gedaan. En dat was ook dit keer weer. En ik dacht: ik ga kijken, kan ik terwijl ik wiebelig ben, toch die balansoefeningen doen?

En we hebben écht van alles gedaan en ik heb alles mee kunnen doen! Het enige wat ik niet doe is, dat ik achterover ga liggen om buikspieroefeningen te gaan doen, want die zitten dan in die les... zitten er ook wat buikspieroefeningen in. Liggen, dat doe ik nooit en dat deed ik natuurlijk nu ook niet! Want als ik achterover ga liggen, dan is er altijd iets van draaierigheid en dat duurt even voordat dat weer over is. Maar tijdens een buikspieroefening ga je op en neer, op en neer en gaat het heen en weer, dan heb je dus elke keer die draaierigheid en die blijf je voelen. Ja! En nu heb ik het helemaal, dus dat doe ik sowieso helemaal niet! Maar ook dit keer niet.

Een andere oefening die we wel hebben gedaan, is op twee blokken staan. Twee blokken op de grond, op een matje zodat je niet zomaar wegglijdt. Je gaat op die twee blokken staan en dan moet je op één been gaan staan en door de knieën heen buigen, andere blokje pakken, want daar haal je je voet van af. Dan pak je het blokje, die schuif je vooruit en daar zet je je voet op en dan andersom. Je andere been, ga je door je knieën heen, je andere voet van het blokje af en dan pak je weer dat blokje en schuif je vooruit. Dat is een oefening die ik... toen ik die de allereerste keer deed, vond ik die super moeilijk! Toen kreeg ik daar een beetje hulp bij van de trainer van 'ga echt goed door je knieën heen' en toen ging het lukken! Ineens had ik door, zo moet ik het doen. Nou, daarna hebben we dat vaker gedaan, het zit vaak in de les. En ook dit keer, toen dacht ik van: oh dan ben ik heel benieuwd of dit gaat lukken, want dit is een oefening, nou daar word écht je evenwicht op de proef gesteld. Want je moet door je knieën, het kost ongelofelijk veel kracht ook. En het lukte! Ik stond zelf helemaal verbaasd dat het me lukte. En dan niet elke stap, want af en toe moest ik er toch even een stap tussen zetten en toch (ha) even de grond aanraken en... vind je het gek op een wiebeldag dat dat niet helemaal lukt? Maar ik vond dat ik juist dat op een hele goede manier toch nog voor elkaar kreeg!

En een andere oefening was met zo'n ..ehm.. zak -normaal zit daar een soort zand in of zo- die je dan in je armen houdt en die draai je dan in je armen en dan kun je hem omhoog tillen, een soort gewichtheffen wordt het dan. En dit keer was dat met een zak waar water in zit! Een waterzak, een langwerpige ja... slurf, ja hoe moet ik het zeggen? Een ronde zak en met water gevuld, dus dat wiebelt alle kanten op. Die moest je in je handen pakken, in je armen draaien en omhoogtillen en weer naar beneden en dat heen en weer. Maar daardoor wiebel je dus elke keer een beetje mee, door dat water, en ook dat lukte mij! Ik stond zelf helemaal verbaasd. Ik stond verbaasd dat het lukte! Hoe is het mogelijk dat als je draaierig bent, dat je dan toch dat soort oefeningen nog kunt blijven doen? En het kan dus wel! En ik vermoed dat het komt, omdat mijn spieren zo sterk genoeg zijn. Mijn ogen... met een goede bril op, kan ik heel goed gebruiken om me én met de spieren én met mijn ogen me goed in evenwicht te houden. En dat dat dus lukt, ook op een dag dat ik wat draaierig ben!!

Ik ben zelfs 's middags... na het sporten ben ik naar huis gegaan, en ik ben 's middags nog op de fiets weggegaan. Want ik had een afspraak ergens verderop in het dorp en ook toen had ik van: gaat het lukken met de fiets? En jawel, het fietsen lukte heel goed! Dan ..ehm.... ben je waar je aan moet komen. Ik zet daar de fiets neer, ik stap af en ik wil gaan lopen en dan voel ik weer: oh ja, ik ben draaierig. Op de fiets had ik daar veel minder last van dan op het moment dat ik weer stond en ging lopen. Maar, omdat ik al wist dat het zo was, dan hou je jezelf in de gaten. Dan doe ik voorzichtig aan, let ik extra op hoe ik loop en dan is het toch helemaal goed gegaan en ik ben ook op die manier weer veilig thuisgekomen. En dan ben ik wel heel erg blij dat ik 's avonds niet meer de deur uit moet en dat ik gewoon lekker kan zitten, dat ik niets hoef!

Maar de volgende dag had ik zelfs zo van, nou misschien is het wel over! Het is gisteren eigenlijk best goed gegaan, dus misschien is die draaierigheid helemaal weg. En dat was niet zo. Ook de volgende dag was ik weer draaierig. Dus dat betekent dat ik weer rustig aan moest doen. In zoverre, ik had op maandag niet echt rustig aan gedaan. Maar dan doe ik dat nu wel, op deze dag. En ik ben aan het werk gegaan op de computer...

17 Zonder traanvocht is het moeilijk kijken

Wed, 27 Nov 2024 12:00:00 +0100

Mijn ogen maken te weinig traanvocht aan. Dat is niet zo handig. Een aflevering over kijken, een bril en oogdruppels. Ik zeg oogdruppels, maar eigenlijk zijn het kunsttranen.

(eigen foto)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En je luistert naar Paula Hijne. Deze podcast gaat over ons evenwicht. Dat kan zowel fysiek als psychisch zijn. En dit is -denk ik- een beetje een combinatie, omdat het met kijken te maken heeft en kijken heeft ook alles met evenwicht te maken.Dit is seizoen 7, aflevering 17: Zonder traanvocht is het moeilijker kijken.

Dat is -denk ik- de langste titel die ik tot nu gebruikt het in deze podcast. Ha! Je komt er vanzelf achter waarom ik deze zo gekozen heb; ‘zonder traanvocht is het moeilijker kijken.’

Als klein meisje kreeg ik al een bril. Ik denk dat het zelfs al was toen ik nog op de kleuterschool zat. Waarschijnlijk hebben ze gemerkt op de kleuterschool dat ik niet alles helemaal goed deed of zo of... goed kon uitwerken en dat ik naar de oogarts ben geweest. Je ging toen niet meteen naar de opticien. Volgens mij ging je als kind eerst naar de oogarts en de conclusie was dat ik een bril moest gaan dragen. Dus als klein meisje kreeg ik al een bril.

En ik weet dat mijn moeder toen al ontdekte dat ik van alles ineens zag, dus het klopte ook wel dat ik daarvoor dat veel moeilijker vond. Dat ik niet alles kon zien met mijn ogen. En ik heb al die tijd dus een bril gedragen, op de kleuterschool, de lagere school, want zo heette dat. Later is dat allemaal de basisschool geworden, maar toen had je nog twee aparte scholen. En ook op de lagere school heb ik dus die bril gedragen. Ehm... we woonden toen in Vlaardingen, we zijn verhuisd naar Vianen en ook daar in de klas was ik -denk ik- een van de weinige kinderen met een bril. Ik kan me namelijk helemaal niet herinneren... oh ja, nu ineens bedenk ik me: er waren twee andere meisjes die ook een bril droegen, en volgens mij was er geen enkele jongen die een bril droeg. En toch ik ben er nooit mee gepest. Ik vond het zelf ook prima om hem op te doen, want ik had hem nodig. Dus ik heb er nooit problemen mee gehad. Op de havo heb ik dus ook altijd een bril gedragen. Dat kan ik ook zien aan alle klassenfoto's die gemaakt zijn.

En na de havo wilde ik heel graag lenzen. Ik wilde toch af van die bril, ik vond het toch leuker om zonder bril te lopen. Vond ik misschien toch wat mooier of zo. Ik was daar wat meer gevoeliger voor geworden. Dus toen ging ik naar de opticien om dan, in plaats van een bril, lenzen aan te laten meten. Dus hij heeft het helemaal onderzocht en toen gaf ie al aan: jij mag geen zachte lenzen, alleen maar harde lenzen. En dat kwam omdat ik veel te droge ogen had. Ik maakte te weinig traanvocht aan. En als je te weinig traanvocht hebt, dan mag je dus die zachte lenzen niet, want die zachte lenzen liggen een beetje over dat traanvocht heen. En omdat die zachte lenzen veel groter zijn, dan is het nodig dus dat dat traanvocht ..ehm... daaronder een beetje blijft bewegen, en als je te weinig traanvocht hebt dan lukt dat niet. Dus die harde lenzen, die zijn kleiner en daar kon het dan nét mee. En dan moest ik wel in de gaten houden... ik moest ook elk jaar opnieuw terug naar de opticien en dan ging hij dat weer opnieuw meten hoe dat dan ging. Ik weet niet of dat was, omdat dat ik te weinig traanvocht had, of dat het meer was of mijn lenzen op dat moment nog goed genoeg voor mij waren. Maar oké, dat in en uit doen van die lenzen, dat moest je altijd heel zorgvuldig doen. Daar heb je vloeistof bij nodig ..ehm.. daar moest je allemaal extra kosten voor maken. En als ik mijn lenzen uit had, dan kon ik heel moeilijk zien. Dan moest ik eigenlijk elke keer weer mijn bril opdoen. Maar dat verschil tussen de bril opdoen nadat je de lenzen uit had gedaan, daar merkte ik aan dat dat moeilijk was. Want die bril was op een gegeven moment niet meer helemaal de juiste sterkte, dus ik moest dan eigenlijk weer een andere bril daarvoor aanschaffen en nou, die kosten, dat vond ik allemaal best heel duur.

Toen dacht ik op een gegeven moment, bij de geboorte van Kasper, ik ga weer een bril dragen. Ik stop met de lenzen, die doe ik weg. En toen ben ik weer gewoon een bril gaan dragen. En dat was veel makkelijker. Dat was veel makkelijker om op en af te doen. Hoefde je niet elke keer zorgvuldig schoon te maken en bang te zijn dat je ogen gingen ontsteken. Ik hoefde niet elke keer vloeistof te kopen, écht veel eenvoudiger!

Nou moet ik ook zeggen: ik heb hem niet altijd toen opgedaan, m'n bril. Ik had hem voornamelijk nodig bij het lezen. Ik heb een bril met plus-glazen en ik heb hem toen niet altijd opgedaan, want ik kan me herinneren, ook alle foto's die we hebben van bijvoorbeeld de verjaardagen van de kinderen en zo, daar sta ik allemaal op zonder bril. Dus ik deed hem met name op als ik ging lezen en wat langer ging lezen en zo.

En op een gegeven moment, je gaat dus, ja tussendoor toch steeds naar de opticien als je weer toe bent aan een nieuwe bril, en dat was gewoon om de paar jaar zo. Toen was duidelijk dat ik ook voor het ver weg kijken een bril nodig had. Ik had ook ineens ook de min-sterkte in de bril nodig. Er zat sowieso altijd al een cilinder in, dus het verschil tussen links en rechts is ook wat groter en zo. Oké, allemaal gedaan, ik kreeg toen een bril voor allebei!

Voor ver weg en voor dichtbij kijken. En in eerste instantie heb ik nog een aparte leesbril erbij gehad toen. Maar dan merk je ook dat die leesbril op een gegeven moment minder goed is, omdat de sterkte niet meer helemaal overeenkomt. Dus op een gegeven moment ging ik naar een multifocale bril. En ik kreeg ook een opmerking van de opticien, van: ‘het is beter dat je de hele dag je bril gaat dragen. Waarom doe je dat eigenlijk niet?’ Ja, vanaf die tijd ben ik dat langzamerhand gaan doen. Het was even wel opbouwen. Ik ben dat niet meteen in één keer helemaal gaan doen.

En toen was er ineens die kampeervakantie. We waren aan het kamperen, ik weet eigenlijk niet meer precies waar we waren, ik denk in Zeeland dat we daar waren, want daar zijn we de meeste vakanties geweest. En na een heerlijke fietstocht -zonder bril overigens- kreeg ik ineens heel veel last van dat ik niets kon lezen daarna. We kwamen thuis, we gingen zitten -en ik weet nu ook al welke camping het is, want het is dezelfde camping waar we ook dit jaar zijn geweest, want ik zie me nog zitten- ik wil gaan lezen en ik kan niks lezen! Het beeld was helemaal vaag! Toen dacht ik: hoe kan dit?! Wat is er aan de hand?!

En ik schrok daar natuurlijk enorm van. Alleen ja, je bent op vakantie, dus je laat het niet meteen onderzoeken. Ik heb het laten gaan en ik merkte ook, de volgende dag ging het eigenlijk wel weer. Ook met mijn bril op toen, zelfs met mijn bril op was het vaag. Maar de volgende dag was er eigenlijk niks aan de hand.

Ik ben natuurlijk wel na de vakantie direct naar de opticien gegaan. Zo van nou, wat ik nou toch heb meegemaakt, ik kon ineens helemaal niets meer lezen! En toen kwam de opticien erachter; dat komt omdat je veel te droge ogen hebt! Je traanvocht dat verdwijnt veel te snel. Dat kunnen ze meten, want dan doen ze er even iets in en dan moet je knipperen en dan kijken ze: ‘het is bij jou zo verdwenen!’ Ja, en als er dan een hele harde wind waait, dan is het dus nóg sneller verdwenen en dan duurt het heel veel langer dat er weer een beetje traanvocht in mijn ogen zit. Dus zonder dat traanvocht is het dus moeilijker kijken!

En nu kan ik dus helemaal niet meer uren achter elkaar lezen! En daar.. die.. die.. die droogte van die ogen heb ik natuurlijk mijn hele leven al, alleen heb ik dat toen niet gecombineerd met het feit dat ik, toen, ik niet zo goed zag. Nu weet ik dat! En ik ben toen gaan druppelen, want dat heeft de opticien natuurlijk gezegd: ga maar druppelen, deze druppels kun je daarvoor gebruiken. Dat heb ik toen ook nou... een jaar gedaan of zo en daarna heb ik andere druppels gekregen. Hij zegt: ‘ik heb nu veel betere druppels en ga maar eens kijken of dat gaat werken’. En nu moet ik dan om de paar uur mijn ogen druppelen. En dat merk ik al, dat ik als ik even niet meer goed kan lezen, als ik even niet meer goed... als ik iets wil pakken of zo, nou dat het vaag wordt. En ik merk ook dat droge ogen, die gaan op een gegeven moment zeer doen. En helemaal natuurlijk het lezen van kleine letters wordt dan steeds moeilijker. Dus het druppelen is zo belangrijk en ik merk het ook steeds beter. Ik merk dat het weer nodig is om te druppelen. En dan ga ik dat ook écht doen.

Dus het is wel noodzaak dat ik die druppels altijd in de buurt heb. Ik neem ze ook altijd mee als ik ergens naartoe ga en dan kom je wel weer met het probleem, zoals in de zomer als je dan een lange fietstocht wilt doen, dan is het ook vaak warm en die druppels hebben een bepaalde temperatuur nodig. Ze mogen niet boven de 25 graden komen en dat heb je in de zomer dus wel en dan neem ik ze dus niet mee. Dan laat ik ze -in dit geval- in de caravan, want we hebben tegenwoordig een caravan en dan staan de druppels in de koelkast. Het is trouwens ook heel lekker, dat die koelte van die koudere druppels, dat je die in je ogen krijgt! En eigenlijk zou ik dan dus ook druppels mee moeten nemen als we een lange fietstocht gaan doen, maar ja, dat is dan door die temperatuur weer lastig om te doen.

Maar traanvocht dat moet er dus altijd voldoende zijn. Dat wist ik vroeger niet. De opticien heeft dat nooit op die manier verteld, maar tegenwoordig weet ik dat wel. Ja en dan ga ik uien snijden en dan ga je vanzelf toch tranen. En dan zie je, er is dus wel traanvocht, het kan wel aangemaakt worden, maar ik merk wel dat ik daar vroeger met het uien snijden veel meer last van had, dat ik heel veel meer tranen kreeg en tegenwoordig is dat veel min...

16 Alles op zijn tijd

Wed, 20 Nov 2024 12:00:00 +0100

Heb ik er vertrouwen in dat alles op zijn tijd komt? Geldt dat ook voor moeilijke dingen die mij overkomen? En neem ik dan de juiste beslissingen op het juiste moment?

Ik wil dat alles op zijn tijd komt. Hoe zit het dan met het creatief zijn? Dat wil ik namelijk zo graag, want ik zit zo vol ideeën. Of creëer ik iets altijd op het juiste moment?

Een aflevering over de tijd en creatie.

(eigen foto)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne en ik vertel over het evenwicht, zowel het fysieke als het psychische evenwicht. Dit is seizoen 7, aflevering 16: Alles op zijn tijd.

Als je me al een tijdje volgt dan heb je al begrepen dat ik een beetje op zo'n kantelpunt sta. Dat ik nog niet zo helemaal precies weet waar ik naartoe ga. En nu maak een podcast met de titel: Alles op zijn tijd.

Hoe kom ik daar dan aan? Ik was pasgeleden op een training: Vrouwen op de radio. Dat wordt georganiseerd door de NLPO. Dat is voor mensen die bij de lokale omroep werken en dan kun je een soort training volgen. Allerlei verschillende trainingen die ze hebben. En ik vond deze wel interessant. Vrouwen op de radio. En dan gaat het om de techniek. We hebben dus op een eenvoudige manier de techniek geleerd, wat nodig is tijdens het maken van een radioprogramma. We moesten daar een nummer aankondigen en afkondigen en dan tegelijkertijd de juiste schuifjes open en dicht en de microfoon open en dicht en zo. En ik koos toen het lied van Stef Bos: Alles op zijn tijd. En als ik daar dan over nadenk, dan is het niet zo raar dat ik dat gekozen heb. Ik koos het puur intuïtief, zo van, dat vind ik mooi om het iets over de tijd te gaan hebben. Want Stef Bos die zingt in dat liedje: Alles op zijn tijd, ik wil alles op zijn tijd. Mijn geluk heeft geen agenda, liever alles op zijn tijd. Je leert jezelf kennen, je raakt de ballast kwijt, alles komt ooit samen op een kruispunt in de tijd.

Alleen die tekst al maakt dat ik echt heb van: wat bedoel ik daar nou precies mee dat het mij zo raakt? Dat 'alles op zijn tijd'? Daar wil ik het in deze aflevering met je over gaan hebben. Want, heb ik er wel alle vertrouwen in dat alles op zijn tijd komt? Dat ik de stappen op het juiste moment zet? Dat ik net iets leer op het moment dat ik het goed kan gebruiken!

Alles op zijn tijd!

Dan geldt dat ook voor de moeilijke dingen? Voor de moeilijke acties, de vervelende zaken? Geldt dat ook ziekte? En dan denk ik: nee, dat overkomt je, om wat voor reden dan ook en welke oorzaken het dan ook heeft. En er zijn zo veel dingen waar ik helemaal geen controle over heb, wat ik niet in de hand heb, ja en misschien hoeft dat ook helemaal niet. Als ik maar op het moment dat het nodig is, op de juiste manier reageer. Dat wil ik heel graag, de juiste actie ondernemen. Op dat moment de juiste actie. Het kan natuurlijk ook zijn dat ik later, dat het dan duidelijk wordt dat het geen handige actie was, of dat het niet helemaal de juiste beslissing was, maar op dat moment is het wel de juiste actie.

Alles op zijn tijd, waar komt die uitdrukking vandaan? En ik kan me ook niet voorstellen dat iedereen het ermee eens is, met die woorden. Want als je een ramp overkomt of een ongeluk, daar is toch eigenlijk nooit de juiste tijd voor? Dat overkomt je, dat komt van buitenaf. En soms is iets wel te voorzien, maar vaak weet je het helemaal niet. En aan de ene kant is dat natuurlijk maar goed ook, want anders ben je er al heel druk mee bezig. Dan zou ik me heel erg druk maken om van alles en nog wat en dan weet ik nóg niet of ik het juiste doe op het juiste moment. En aan de andere kant, als je weet dat er iets heel onheilspellends aan komt, dan kun je je er wel op voorbereiden, en dat wellicht vermijden. Misschien kun je er ook voor vluchten, dat weet ik niet. Of voorzorgsmaatregelen nemen. Dan ben ik actief iets aan het doen, aan dat onvermijdelijke. Maar liever ben ik onwetend en dan zie ik wel wat er op dat moment nodig is. Op dat moment ja, weet ik dan hoe mijn lijf reageert, welke emoties er zijn en hoe anderen mij kunnen helpen en wat ik nodig heb. En eigenlijk wil ik dat ook helemaal niet weten. Ik wil niet nadenken over dreigingen, omdat het toch vaak weer helemaal anders gaat en soms zelfs heel onvoorstelbaar anders, dat als je je al hebt voorbereid, dat het helemaal voor niets zou zijn geweest. Nou ja, dan heb ik liever al die dingen waar ik me wél op kan voorbereiden en die dan ook heel goed te doen zijn.

Bijvoorbeeld al zo'n presentatie. Een presentatie geven, dat vind ik heel leuk. Ik vind het spannend leuk, daar kan ik heel erg naar uitkijken. En dat kan ik heel erg voorbereiden en ook op het moment dat ik mijn tekst even kwijt ben, dan is er altijd wel een draad die ik kan oppakken aan de hand van korte teksten ..ehm.. aan beelden, aan voorwerpen van wat ik mee heb. Het is soms ook de blik in de ogen van een ander dat je denkt: oh ja dit is het volgende wat ik ga vertellen. En er zijn dus mensen die (ha) vinden het echt vreselijk om te presenteren. Die vinden het doodeng. Die blijven daar liever heel ver van weg. Wat dat betreft ga ik dat soort uitdagingen graag aan. En helemaal natuurlijk als mijn expertise er ligt en als ik er heel blij van word, of als ik het heel graag voor het voetlicht wil stellen, dat ik dat heel graag wil uitdragen. Ja, dan wil ik dat heel graag doen en dan ook, zo'n lezing, nou, kom maar op! Maar ja, alles op zijn tijd! Noemde ik het net al hè!

Ik heb het ook de afgelopen tijd gehad over dat ik heel graag weer wil creëren, creatief zijn. Ik heb daar ooit wel eens eerder iets over gezegd, dat het vooral het creatief schrijven en zo, creatief denken, creatie, creëren, creatief zijn, het zijn hele mooie woorden. Twintig jaar geleden had ik dat nooit zelf gezegd over mezelf! Dat ik creatief ben, dat vond ik helemaal niet. Daar dacht ik eigenlijk ook niet over na. Toch zal ik waarschijnlijk m'n hele leven al creatief zijn geweest. En dan niet specifiek op het kunstzinnige vlak, maar meer in het bedenken van ideeën, oplossingen. Zoals ik vroeger als heel klein meisje al deed, dat ik hele programma's maakte voor de verjaardagsfeestjes van mij en van mijn zusjes. En dan ging ik spullen klaarleggen. En dan ging ik een programmaatje maken met tijden wanneer we wat gingen doen. En dan ging ik het eerst even oefenen. En dan, als de kinderen allemaal kwamen, dan ging ik dat regelen dat we dat allemaal op tijd gingen doen! Later ging ik naar de Scouting, daar was ik leidster bij de kabouters. En elke opkomst -dat is dan ook de bijeenkomst van de kabouters, van de scoutingleden en zo- elke opkomst die we hadden gingen we iets anders doen. Maar dat bedenken elke keer weer van verschillende dingen doen, zingen, knutselen, een spelletje doen, een spelletje buiten, binnen, zó veel mogelijkheden, ik vond dat heerlijk om te doen.

En daarna op de pedagogische academie. Ja, daar leerde je lessen bedenken en hoe je dan een onderwerp leuk en enthousiast kon brengen en hoe je daar ook verschillende werkvormen voor kon gebruiken. Dat deed ik natuurlijk altijd al bij de scouting, dus ik vond het ook helemaal niet moeilijk om het op de pedagogische academie te doen. En toen, elke dag op school, toen ik eenmaal ging werken, voor de klas, in de klas, vond ik het heerlijk ook om dan aan dat werk steeds weer iets nieuws te ontdekken. Ook al doe je dat jaar in, jaar uit, dezelfde leeftijd kinderen, dezelfde klas, dezelfde methodes, vond ik het toch altijd heel leuk om nieuwe dingen daarin te ontdekken. En je mocht natuurlijk alles doen! In het basisonderwijs, dan ben je allround juf, knutselen, tekenen, zingen, ..ehm.. dansen, de gymlessen doen en natuurlijk gewoon alles wat ze moesten leren aan schrijven, rekenen, taal, lezen. En ik denk dat geen enkele les ooit hetzelfde is geweest! Ook al gebruikte ik dezelfde methode, deed ik dezelfde opdracht, het was altijd weer anders, omdat je andere kinderen om je heen hebt. Dus die hele dynamiek van de klas waar je dan in meebeweegt. En de ene keer ging dat heel makkelijk en de andere dag vond ik dat best wat lastiger. Je ziet die kinderen groeien in een heel jaar tijd dat ze bij je zijn. Dus ook al wordt een liedje bijvoorbeeld 100x per schooljaar gezongen, het zal nooit precies hetzelfde geklonken hebben. En zo geldt het natuurlijk voor al die dingen die we deden op school, geen dag was hetzelfde!

Toen we eenmaal in Zeewolde kwamen wonen, heb ik verjaardagprogramma's gemaakt. En dan ging ik bij kinderen op bezoek met een scala aan materialen, aan spulletjes en dan ging ik daar een kinderfeestje houden, omdat een van de kinderen dan jarig was. Dat bedrijf heette Fèstéro, 'k vind het nog steeds een leuke naam. Ik heb daar uitgebreid over verteld in seizoen 5, aflevering 19: 'Vooruit denken'. Toen heb ik uitgebreid over dat Fèstéro, dat bedrijf, verteld. Ik heb toen ook een logo daarvoor gemaakt. Behalve de kabouterfeesten die ik gaf, ging ik ook andere feestje houden. Nou als je het leuk vindt kan je daar nog een keer naar luisteren.

Maar wat er ook in die periode gebeurde, is dat ik bij het Oogstfeest-cabaret ging, hier in Zeewolde. Dat werd één keer in het jaar gehouden, zo ongeveer in november. En daar maakte ik teksten voor. Op een gegeven moment heb ik daaraan meegedaan, stond ik daar op dat podium mee te zingen. En toen werd ik gevraagd voor het jaar daarop, om de regie te gaan doen. En die regie doen, dat heb ik samen met een man ook gedaan, we deden dat samen, we hadden daar een duidelijke taakverdeling in. En elk jaar was dat wel weer een nieuw feestje om dat te organiseren! En ik voelde me een beetje de spin in het web. Ja ik hield alles in de gaten! Ik was zelfs bezig met het maken van het lichtplan! Wat ik dan bij de mannen die het licht deden daar kon neerleggen. En ik hield me ook bezig met de wiss...

15 Uit evenwicht

Wed, 13 Nov 2024 12:00:00 +0100

Ik sta evenwichtig in het leven. Pfff, dat kan ik op dit moment niet echt zeggen. Ik voel me verre van evenwichtig.

eigen foto

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne en ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering', want er is nog heel veel meer te vertellen over ons evenwicht. En dit is seizoen 7, aflevering 15: Uit evenwicht.

En dan begin ik even met een citaat. Een citaat van Dagelijkse Gedachte:

‘Lopen, fietsen, leven... je leert het niet zonder te vallen’. Het is een eigen gedachte van Telina Treels.

Ik vind dat een hele mooie uitspraak. Ik had het eigenlijk zo kunnen gebruiken in het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En zo blijf ik eigenlijk elke keer zoeken naar teksten rondom het evenwicht. En dat kan zowel de evenwichtsaandoening zijn, het zintuig 'evenwicht' zelf, als ook het psychische evenwicht, oftewel het mentale evenwicht. Ja, en dan mentaal? Mentaal, ik vind dat best een moeilijk woord. Dus ik heb het even opgezocht, op internet dan. Mentaal is een ander woord voor ‘psychisch of geestelijk, refererend aan de menselijke geestvermogens zoals denken, voelen, waarnemen. Maar tegenwoordig refereert mentaal vooral aan het cognitieve vermogen zoals denken, onthouden, herinneren en interpreteren’. En een andere uitleg is: ‘mentaal is alles wat niet fysiek is, maar met de psyche te maken heeft. Dit zijn die dingen die we denken en voelen. Iets wat mentaal is, is abstract. Je kunt het niet aanraken, omdat het puur geestelijk is’.

Ja en dan in die uitspraak hebben ze het over dingen die we denken en voelen. Vooral dat ‘voelen’, bedoelen we hier met voelen, de emoties die benoemd worden met het hoofd, met het denken? Voelen zelf is heel fysiek! We voelen iets in ons lichaam en we willen dat duiden met een uitleg, met een verhaal, met een veronderstelling. We willen er een woord op leggen. Ik heb het wel eens eerder gehad over emoties. Maar dat is allemaal denkwerk als je er een woord op legt. Hoewel het voelen zelf, een hele fysieke gewaarwording is. En zonder verhaal, alleen ‘voelen’ dat is zó ontzettend moeilijk voor ons. Ja en dan kom je dus toch wel uit op dat dat voelen een mentale kwestie is, want we denken er heel veel over.

En het is ook wel wat ik vaak met cliënten bespreek, het komt bijna in elk traject wel voor. Is het durven voelen van de emoties zonder oordelen, zonder woorden, zonder een verhaal erbij te maken, is dat een mogelijkheid, lukt dat? En bijzonder is het dat het eigenlijk altijd wel een issue is. Het is, het gaat niet vanzelf bij de mensen. Of komt dat omdat dit eigenlijk het allergrootste struikelblok is van de mens? We denken namelijk veel te veel! Ik inclusief hè! Ik denk ook veel te veel! Want we willen van alles duiden. We willen snappen wat we voelen. En als we er dan een woord aan geven, dan kunnen we het uitleggen aan de ander. Alleen, wat iemand onder het woord van een emotie vindt vallen? Bijvoorbeeld ‘je down voelen’, dat is voor iedereen anders! Dat is in gradatie anders, in vorm, in het niet tot actie komen, maar welke acties dan? En wat jij voelt en denkt bij een bepaalde emotie kan compleet anders zijn dan wat ik voel en denk!

Alleen ja, deze aflevering heet: uit evenwicht. Hoe kom ik hier dan op? Ja, dat heeft dan ook weer te maken met de uitspraak die ik mezelf heb gegeven ook, die bij mijzelf past: ‘ik sta evenwichtig in het leven’. En in seizoen 2, aflevering 4, heb ik het al een keer gehad over evenwichtig zijn. Evenwichtig zijn, dat is voor mij een werkwoord. Het is een dynamisch proces. Het is niet zo dat het altijd in balans is, het leven. Dat het op en neer gaat, dynamisch dus is. En dan jaren geleden, sprak ik over mijzelf van: ik heb gehoorverlies én ik ben professioneel luisteraar. En ook: ik heb evenwichtsverlies, maar ik sta heel evenwichtig in het leven. Dat zijn twee van die uitspraken die ik jaren geleden gedaan heb. En er komt nu een kentering in. Dat gehoorverlies, ja zonder hoortoestellen, dan lukt het nauwelijks om een goed gesprek te voeren en het spraakverstaan zonder hoortoestellen in kost dan zó veel energie, dan kan ik zelfs met moeite de vragen stellen die op dat moment nodig zijn. Omdat het luisteren zélf al zo veel vraagt. Dus ik ben heel blij met de hoortoestellen, want dan wordt dat toch nog een beetje makkelijker.

En nu zit ik met die vraag voor mezelf, het werk als professioneel luisteraar, wat wil ik daarmee? Is het nu het juiste moment om te stoppen als coach? Om niet meer die professionele luisteraar te zijn. En dan mijn evenwicht! Ik zei al, ik sta evenwichtig in het leven. Door allerlei klachten raak ik op dit moment zowel fysiek als psychisch uit evenwicht. En dat merk ik al aan mijn lopen, dat als ik loop dan moet ik dat met nóg meer aandacht doen dan dat ik het anders deed. En ook als ik opsta uit een stoel, dan moet ik eerst stevig gaan staan en dan pas gaan lopen. En ik heb een hele periode gehad dat ik zó lekker in mijn vel zat, dat het allemaal veel soepeler ging, veel makkelijker ging, dan kon ik wél meteen opstaan en lopen en zo en dat gaat op dit moment allemaal minder. En dan heb ik nu op dit moment geen wiebeldagen, en ook de afgelopen periode niet gehad, toch zijn er allerlei andere lichamelijke klachten die mij toch uit evenwicht brengen. En dat voelt dus zeker niet als evenwichtig in het leven staan. Of evenwichtig in het leven ‘lopen’. Of evenwichtig in het leven ‘fietsen’. En al helemaal niet evenwichtig in het leven ‘denken’!

En dat komt ook, ja, pas geleden ben ik geïnterviewd, ben ik zelf geïnterviewd in een radioprogramma. Dat ging over gebarentaal, maar daar was ook de technicus bij. En de technicus van dat radioprogramma die helpt ook heel veel bij mij, in mijn programma. Dus die kent me al een beetje. Die heeft al heel veel van mij gehoord. Hij is ook wel wat ouder, hij heeft dus heel wat meer levenservaring en hij hoorde in dat gesprek, in dat interview, dat ik iets deed wat hij nog helemaal niet wist en toen zei hij: maar jij doet zo veel! Is dat niet te veel wat je doet? En toen zei die van: ‘maak eens een lijstje van de dingen die je doet, zodat je dat even ja, op een rijtje hebt en dan kijken wat dat nou allemaal is’. En dat komt ook omdat ik regelmatig last heb van hartkloppingen, en had ik in september 2024 daar extra last van had, dat hij écht zo zei: ‘jij moet echt wat rustiger aan gaan doen’. Ik vind al dat ik niet zo veel doe. En toch ja, ik verveel me nooit. Ik ben altijd ergens wel mee bezig.

Ik merk ook dat ik op een kantelpunt sta. Met het oog eigenlijk op de toekomst, want dat is... het is niet op dit moment dat ik dat allemaal dan anders doe, het is écht naar de toekomst toe. Wat wil ik dan anders doen? Wat ga ik niet meer doen? En wat wil ik wel graag blijven doen? Maar ja, omdat dus fysiek, ja, vraag ik me af, geeft mijn lijf dan nu toch allerlei signalen aan om het écht anders te gaan doen? Ja en dat is een beetje een dilemma, ik sta een beetje op een kantelpunt. Ik voel me nog veel te jong om volledig te stoppen met mijn bedrijf. En nou ja, door toch met anderen te praten, merk ik dat er wel een tussenweg is. Ik zou kunnen gaan in de Kleine Ondernemers Regeling, ik denk er steeds meer over om dat te gaan doen. Dat betekent dan dat alle netwerkbijeenkomsten die kan ik dan skippen.Intervisie en nascholing, dat is helemaal niet meer nodig! Reclame maken voor mijn bedrijf kan ik dan laten en dat ik ervoor zorg dat er artikelen komen in kranten en tijdschriften over het werk wat ik doe, dat kan ik allemaal overslaan. Als er een coach-aanvraag is voor een traject dan kan ik 'nee' zeggen en doorverwijzen naar andere Hoorcoaches. En de hele administratie bijhouden, dat hoeft dan niet meer.

Nou ja, als ik dan naar het lijstje ga kijken, als ik dat er allemaal afhaal en dan het lijstje, dus op een rijtje, heb staan van al die dingen die ik dan wél doe en wel kan blijven doen, dan ja, dan schrik ik toch eigenlijk wel (ha), want daar staan nog zó veel activiteiten op. Inclusief ook het huishouden, moet ik niet vergeten. Die kan ik zeker meetellen, want het huishouden zelf is een fysiek iets, wat altijd ook met mijn evenwicht te maken heeft. Dus dat is heel goed om dat ook in kleine stappen te doen, dat ik niet het huishouden doe op één dag héél veel tegelijk, maar dat ik dat ja, verdeel over verschillende dagen. Maar dan met al die andere activiteiten erbij, ja hoe kan ik daar dan een keuze uitmaken? Wat kan ik wél doen? En wat kan ik dan beter laten? En zolang ik niet weet waar mijn klachten vandaan komen, ja, voel ik me heel onzeker. Ook onzeker in wat nou de juiste weg is. Nou komt er wel een vervolgonderzoek naar de hartklachten en dat is nog even afwachten dus, wat er nou aan de hand is. Want als ik dat weet, dan weet ik ook of ik me toch volledig mag blijven inspannen of dat ik dat op een andere manier moet gaan doen. Ik weet alleen wel dat wat er nu aan de hand is, dat het me wel in de weg zit! En dan ja, vraag ik mezelf wel af: kan ik dan beter nu al veranderingen in zetten? Of kan ik beter even nog ermee wachten totdat ik meer weet over wat die klachten nou zijn en waar het vandaan komt?

Durf ik het onrustige gevoel volledig toe te laten, zonder verhaal? Want ik merk dat ik heel gauw weer in het verhaal kom, dat ik heel gauw ga denken waardoor dat allemaal kan komen en en ja... durf ik alleen te voelen? Durf ik ‘uit evenwicht’ te zijn? ..Ehm.. me even niet evenwichtig te voelen? En dan heb ik het eigenlijk ook alleen maar over mezelf, en ik heb het niet over al die heftige toestanden in de wereld. Ik merk dat dat ook aan me trekt, dat dat ook invloed heeft op hoe ik me voel. Dus ja, moet ik dat ook mee laten wegen? Sta ik mezelf toe om even uit evenwicht te zijn? Nou, dat is een vraag die nog openligt. Dat is een vraag waar ik de...

14 Verdriet in mijn lijf

Wed, 06 Nov 2024 12:00:00 +0100

In Margriet nr 44 staat het artikel: Wat verdriet met je lijf doet. Voor het ervaringsverhaal in het artikel ben ik geïnterviewd. Daarover vertel ik in deze aflevering. En ik stel mezelf de vraag, zit er nog steeds verdriet in mijn lijf?

(foto, fragment van het artikel uit de Margriet)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 7, aflevering 14: Verdriet in mijn lijf.

Dit is weer het psychische evenwicht waar ik het over ga hebben. Dat hoort bij evenwicht in de breedste zin van het woord. En verdriet daar ga ik het straks over hebben. Ik ga het eerst even hebben over andere emoties die er ook zijn. En die ja, uiteindelijk ook kunnen leiden tot verdriet of dat het een combinatie kan zijn.

Heel recent had ik op een gegeven moment een spinnenweb in mijn oog, in mijn linkeroog. Ik zag allemaal kleine bewegende, friemelende dingetjes, eigenlijk in een soort spinnenwebvorm. Dus ik ben naar de huisarts gegaan en die vertelde dat zijn mouches volantes, vliegende vliegjes... zijn ook... floaters wordt het genoemd. En dat hebben we bij het ouder worden, gebeurt dat, dan kan dat zo in je oog ontstaan en dan ga je dat zien en dan kan de huisarts dat zelf niet zomaar zien, maar zelf zie je dat wel. En het kan behoorlijk irritant zijn, maar het kan eigenlijk helemaal geen kwaad en het gaat vanzelf over, want er is eigenlijk niks aan te doen.

Alleen, ik merkte op een gegeven moment dat ik ook allerlei lichtflitsjes zag. Op een ochtend werd ik wakker en ik zag ook dat het wazig was. En heel groot verschil tussen mijn rechter- en mijn linkeroog. Met mijn rechteroog zag ik alles gewoon scherp, met mijn linkeroog zag ik opeens dat het allemaal wazig was, inclusief dan die kleine flitsjes. Ik ben toen naar de opticien gegaan om te vragen: ja wat kan ik hieraan doen? En hij zei toen: ‘je gaat nu weer direct naar de huisarts, verwijzing vragen voor de oogarts en het is heel belangrijk dat je dat nu direct gaat doen. En anders ga je naar de eerste hulp, want het zijn wel je ogen’, gaf hij er nog bij aan. Toen ben ik weer naar huis gefietst en ondertussen had mijn man al de huisarts gebeld, omdat ik dat onderweg wel even verteld had aan hem. En ik kom thuis en we konden meteen, direct terecht bij de huisarts. En ik heb dat verhaal verteld en hij heeft ook op dat moment de oogarts gebeld in het ziekenhuis waar ik dan ook terecht kon. En dan ga je met spoed daarnaartoe. Dus we zijn daarnaar toegegaan. En de oogarts die heeft het bekeken en toen zei ze ook: het is heel goed dat je bent gekomen.

Want was er aan de hand? In de oogkas, aan de achterkant, daar zitten allemaal adertjes en zo en zo'n adertje was gesprongen. Doordat het gesprongen was ging het trekken aan mijn netvlies en dat zijn die lichtflitsjes die je dan ziet. En ook dat wazig worden komt omdat dat netvlies niet helemaal, ja, juist gevormd is dan, er wordt aan getrokken. Ze heeft goed gekeken en toen zei ze: 'er zit geen scheurtje, het is alleen dat eraan getrokken wordt, maar er is eigenlijk nu niet direct wat aan de hand, alleen het is wel zaak om daar heel zorgvuldig mee om te gaan. Dus ga niet sporten, ga niet naar de yoga, niet zwaar tillen, niet vooroverbukken.'

En zo heeft ze me naar huis gestuurd, ze zegt ‘dan zie ik je over drie dagen terug’. Ik was op vrijdag daar geweest en na het weekend nog een keer naar de oogpoli om dan weer opnieuw te kijken. Nou, dat is gebeurd, ik ben weer opnieuw naar de oogarts gegaan, zij heeft weer gekeken en toen zei ze ook: 'het is stabiel gebleven, het is niet anders geworden.' De klachten waren ook hetzelfde. Ik zie nog steeds af en toe die lichtflitsjes, ik zie nog steeds dat het een beetje wazig is, maar ze zegt: 'hier hoeven we nu niets aan te doen. Ga nu een week nog heel rustig aan doen en over een week kun je dan wel weer van alles bewegen. Maar op het moment dat het erger wordt, dat het nog waziger wordt, dat je nog andere klachten daarbij krijgt, dan moet je direct komen.' Nou en zo ben ik dus weer naar huis gegaan.

Maar wat ik merkte is in eerste instantie, toen ik van de opticien hoorde 'je moet nu met spoed naar de oogarts', dat ik heel verdrietig was. Ik begon te huilen, onderweg fietsend naar huis, en dan ja, dan helpt zo'n fietstocht ook nog wel even, rustig fietsen, want ja ik had zelf al, ik moet -denk ik- rustig aan doen, weet ik niet, maar vanzelf deed ik dat al, maar ondertussen wel huilen. En ik kwam thuis en we konden direct naar de huisarts toe en toen merkte ik dat ik daarna weer rustig werd en helemaal toen we zaten te wachten bij de oogarts, dan merk ik dat eigenlijk ben ik best wel ..ehm.. bang, maar dat uit zich dan in heel stil worden. Heel erg in mezelf keren, liefst mijn ogen dicht en dan maar afwachten. Ja en dat is wat ook bij mij gebeurt als er verdriet is.

Het bijzondere is dat toen ik daar bij de oogarts zat, was ondertussen de Margriet uitgekomen. Het tijdschrift Margriet wat elke week uitkomt, en daar stond mijn verhaal in. In een groot artikel met de titel: Wat verdriet met je lijf doet. En dan gaat het erover dat verdriet zowel psychisch als fysiek elkaar kan versterken, ja, met elkaar te maken heeft, dat je het eigenlijk niet los kunt zien. En dan gaat het over de spreekwoordelijke steen in je maag of je darmen in de knoop of een ..ehm.. ja wat is het, een brok in je keel. Dat is wat allemaal verdriet kan doen. Daar stond mijn verhaal in! Vlak voor de zomervakantie 2024, ben ik geïnterviewd door iemand die met dit artikel bezig was en zij had mij gevonden in de database van Vaker In De Media, VIDM. Of nee, het was zelfs anders, want ik heb wel eerder contact met deze dame gehad en zij vond mijn verhaal wel interessant om dan te gebruiken en toen vroeg ze ook van: heb jij te maken gehad met verdriet? En daar moest ik wel even over nadenken, hoe was dat ook alweer? Want het is natuurlijk best heel lang geleden. Maar daar is dus een artikel uitgekomen en dat staat in dat grote artikel dus in de Margriet, Margriet nummer 44 met de titel: 'Wat verdriet met je lijf doet.'

En dat ga ik gewoon even voorlezen. De titel van dat stukje van mij is: 'Ineens kon ik niet meer doen wat ik het liefst deed'. Nou en dan staat er bovenaan: Paula Hijne (61) was juf op een basisschool en had een passie voor haar werk. Maar in 2006 gooide de ziekte van Ménière roet in het eten. En lange tijd dempte ze haar emoties met een vervreemdend gevoel als gevolg. En dan staat er de tekst alsof ik het helemaal zelf zo gezegd heb.

‘Ik was op en top juf, werken met kinderen zit écht in mijn DNA, maar in 2000 kreeg ik flinke tinnitus en toen daar in 2006 de ziekte van Ménière bij kwam, met aanvallen van enorme draaiduizeligheid en de neiging om om te vallen werd het teveel en ineens kon ik niet meer doen wat ik het liefste deed! En ik kwam terecht in de ziektewet. Van een volle agenda ging ik naar een lege agenda. Tijdens mijn re-integratie mocht ik kinderen een-op-een begeleiden, maar ik kwam er al snel achter dat dat niet was wat ik wilde, want ik miste de dynamiek van de klas enorm. Terwijl duidelijk was dat ik niet meer voor de klas zou terugkeren.

Thuis huilde ik wel, maar ik dempte vooral mijn emoties. Als ik 's avonds aan tafel zat, met mijn man en zoons, dan voelde het alsof ik niet echt bij de gesprekken was. En in eerste instantie lijkt het alsof zo'n groot verdriet nooit zachter wordt, maar dat werd het wel. Op een dag fietste ik weg van de kinderen die ik individueel begeleidde en ik zwaaide naar ze en dacht ineens: als ik nu eens niet meer met kinderen ga werken, wat is er dan mogelijk?

Dat was een enorme doorbraak, alsof er een hele zware jas van me afviel! Ik accepteerde dat ik een wandelstok nodig had. En dat het lukte om zelf een boodschap te halen en dat was geweldig! Het lukte ook om naar de sportschool te gaan, dat was het moment dat ik stopte met vechten tegen wat me was overkomen. En mijn emoties kwamen terug. Vanaf toen ging ik vechten voor wat ik allemaal wilde realiseren en dat geeft zoveel meer energie! Natuurlijk is het verdriet niet geheel verdwenen, soms is het er ineens en dat is prima. Ik stop het niet meer weg!’

Nou, dat is het artikel wat de journaliste ervan gemaakt heeft. Sommige dingen heb ik iets anders gezegd, maar dat maakt niet heel veel uit, want dit is wel een verhaal wat aangeeft dat verdriet ook ervoor kan zorgen dat je juist je emoties dempt. En dat is wat ik nu recent weer heb ontdekt. Dat ook als ik bang ben, dat eerder mijn emotie van bang-zijn gedempt wordt in plaats van dat het versterkt wordt en ik weet niet precies wat ik doe, maar het is alsof ik er even niet... niet helemaal bij ben. Of ik niet helemaal erbij wil zijn! Beetje afstand wil nemen of zo. Ik weet niet precies hoe het werkt, maar ik weet wel dat het dus voor demping zorgt. En dat kan ik me nog heel goed herinneren ook op het moment dat ik dus niet naar school kon en dus overdag de hele dag in huis zat en heel veel moeite had om mijn evenwicht te bewaren, dat ik niet wist wat kan ik dan nu wél doen? En dat waren echt ook... daar zaten huildagen bij, maar met name ook dat ik dan een hele dag doorkwam zonder dat ik achteraf precies weet wat ik nou had gedaan. Sowieso heel weinig en ik weet nog wel dat ik op een moment bedacht van: ik kan gaan puzzelen, dat puzzelen mij heel erg hielp om gewoon weer iets te doen te hebben.

En toen ik eenmaal weer een beetje zelfstandig de trap op en af kon, dat ik ook zelf de was kon ophangen. En dat is dan wel weer heel bijzonder, de was op hangen is voor mij ook iets wat heel fijn is om te doen. Ik vind het helemaal niet erg, ik doe dat graag, omdat dat me een gevoel geeft van dat dat zinvol is, het is nodig, het hoeft ook niet in de droger, dat scheelt ook weer -scheelt een hoop elektriciteit- maar was ophangen is voor mij iets van nou, iets van troos...

13 Even mijn oren ontspannen

Wed, 30 Oct 2024 12:00:00 +0100

Zegt de yoga docent: Ontspan je oren. Ik begon spontaan te lachen, want hoe doe je dat?

(foto: Pixabay, Karolina Grabowska)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert Paula Hijne. Dit is seizoen 7, aflevering 13: Even mijn oren ontspannen.

Op vrijdag ga ik altijd naar de yogales en dat doe ik op de sportschool. Daar is een yogadocente die dan allerlei oefeningen met ons doet. Het is de Do-In yoga. Je hebt allerlei verschillende vormen en deze yoga op deze manier vind ik een hele prettige manier. Het fijne ook is dan de laatste oefening die gedaan wordt tijdens de yogales, en dat wordt bij veel soorten yoga wel gedaan, is het stilliggen.

De savasana of savasána, ik weet niet precies hoe je het uitspreekt, want ik versta het eigenlijk nooit, want ik heb nooit mijn hoortoestellen in als ik naar de yogales ga. En dit keer was ik heel dichtbij de docente gaan liggen op mijn matje, om te kijken of ik haar wel zou kunnen verstaan. En dus, zij doet een soort geleide meditatie. Ze vertelt dan een heleboel waar je op kunt letten en hoe je kunt ontspannen en dat doet ze op een hele rustige manier. En toen zei ze ineens: ontspan je oren! (ha) En spontaan begon ik dus te lachen -weg de stilte in mijn lijf- en ik schudde helemaal van het lachen, want ik wilde eigenlijk niet hardop lachen voor de andere mensen, dat vond ik eigenlijk een beetje vervelend voor de anderen, maar ik had echt zo van: hoe kan ik mijn oren ontspannen als ik ingespannen aan het luisteren ben? Want ja, zonder die hoortoestellen in, dan kost het toch nog wel heel veel aandacht, heel veel inspanning.

Meestal doe ik helemaal geen moeite om de meditatie te volgen, als ze dat dan doet. Als ik lig dan zie ik namelijk niets, dus ik kan niet spraakafzien en dan heb ik écht zo van: nou, ik lig dan ook verder weg bij de docente vandaan, en ik dan kan ik het toch niet verstaan dus ja, waarom zou ik er dan moeite voor doen óm het te verstaan? Want dan praat ze ook wat zachter. Het kan zijn dat ze deze keer ook iets luider sprak, omdat ik zo dichtbij haar was. Maar in ieder geval, ik begon dus te lachen toen ze zei: ontspan je oren. En na de les hebben we dat besproken. Ze had ook gezien dat ik ging lachen, (ha) want ik had: wat is dat dan: je oren ontspannen, hoe doe je dat dan? En toen vertelde ze ook: het gaat dan om je spieren en al die andere spiertjes rondom je oren, richting de kaken. En naar je achterhoofd en eventueel zelfs je oorschelp. Er zijn dus mensen die hun oorschelp ook echt kunnen ontspannen. Ik zou niet weten hoe het moet, ik voel dat niet. Ik kan mijn oorschelp niet bewegen. En ook de ontspanning achter je oorschelpen. Maar hoe... hoe doe je dat dan ook zonder het aan te raken? Want je ligt immers helemaal stil tijdens zo'n oefening bij de yoga. En toen vertelde ze al: door bewust met aandacht naar dat gebied te gaan rondom je oren, dat zorgt al voor iets van ontspanning. En sowieso je kaken ontspannen, zorgt ook voor dat het gebied rondom je oren ook ontspannen raakt, meer ontspannen raakt.

Dus toen had ik al bedacht, als ik de volgende keer naar de schoonheidsspecialiste ga, dan doet ze altijd een hoofdmassage en waarschijnlijk masseert ze mijn oren ook, dus dan ga ik de volgende keer er even goed opletten, hoe voelt dat dan, rondom mijn oren als ze dat masseert? Want je kunt het ook masseren hè, en dan is het natuurlijk met gerichte aandacht het allemaal aanraken, met name die hele oorschelp. En het blijkt dat je oren die bevatten ook allerlei reflexpunten die in verbinding staan dus met het lichaam. Net zoals dat je op de voetzolen hebt. Op de voetzolen, heb ik ook wel die reflexologie, ook wel eens gehad, dat bepaalde drukpunten op de voeten kunnen helpen met het helen van het lichaam als daar iets aan de hand is. Het blijkt dat dat soort punten ook op je oren allemaal zitten. Het zijn natuurlijk... dat is allemaal heel veel kleiner dan op de voeten. En ik heb dan ook best wel kleine oren. Ik heb een kleine neus, maar ook kleine oren. Maar in ieder geval, ontspan je oren kan dus ook doordat... als je je kaken ontspant dan lukt het al, maar ook dus als je ze gaat masseren, dan is dat toch een soort ontspanning in dat gebied ook rondom de oren.

Maar bij oren ontspannen, als slechthorende, dan denk ik veel eerder aan orenrust. De luisterinspanning, dat je die afwisselt met niet-luisteren. En orenrust hoe kun je dat dan verder doen? Nou, dat is eigenlijk al als je in een grote ruimte bent waar heel veel andere mensen zijn of waar muziek is, dat je dan naar een rustige plek gaat. Dat je... of even naar buiten loopt, waar dan niet allerlei verkeersgeluiden zijn, maar waar het wat stiller is. Of wat mij ook heel erg helpt is dan naar de wc gaan. En dan zonder mobiel, geen mobiel mee dat je ook geen afleiding hebt met dat je weer van alles aan het lezen bent, dat je ook je ogen even rust geeft. En dan naar de wc, dat geef ik ook altijd aan als moment... een rustmoment in alles. Dan ga je dus daar naartoe, dan ga je rustig in die ruimte zitten en dan ja, je gaat voelen met je eigen lichaam wat je allemaal aan het doen bent. Als je moet plassen, dan ben je rustig aan het plassen en dan ruik je misschien de plas, je hoort het... als ik mijn hoortoestellen in heb dan hoor ik dat ook. En dat zorgt wel ook voor ...ehm... orenrust ook al is er wel wat geluid om je heen, maar het is zó veel minder dan wanneer je in die hele luide omgeving bent.

Wat natuurlijk ook is, dat je in ieder geval, als je je oren wilt ontspannen, die orenrust wilt regelen, dat je dus zéker geen luide muziek meer op je oren hebt. Helemaal niet met oortjes in dan. Je zou wel naar hele rustige, zachte muziek kunnen luisteren, dat kan juist wel weer heel ontspannen zijn. En dan geef je je oren misschien toch rust, terwijl er toch van buitenaf wel wat geluid is, maar je hoeft er dan niets mee! Je hoeft het alleen maar, nou ja, op te vangen zonder dat je dan bewust hoeft te luisteren.

En als je dan toch in een ruimte bent waar veel mensen zijn en je hebt geen plek om naartoe te gaan, dan zou je ook zo'n noise cancelling koptelefoon op kunnen doen. Dan wordt je omgeving veel stiller en dan heb je ook orenrust. Een noise cancelling koptelefoon is dan prima om te doen, alleen, je moet het ook niet heel vaak gebruiken, want alleen maar stilte om je heen horen blijkt ook helemaal niet goed te zijn. Dus orenrust gebruik je op het moment dat je de luisterinspanning juist heel erg afwisselt met niet luisteren. Orenrust is niet luisteren. Niet met aandacht iets opvangen. Gewoon rustig ...ehm... zodat ja, dan heeft het dus niet te maken meteen met alle spiertjes rondom je oren, maar juist met het binnenste, dat het dus de geluiden die je opvangt, dat het allemaal milde geluiden zijn, zachte geluiden. En dat je niet meer met aandacht hoeft te luisteren en dat is echt orenrust. En dat hebben wij als slechthorenden zeker nodig. En ik denk dat het voor iedereen wel heel goed is om af en toe die orenrust te nemen in plaats van dat je alleen maar aan het luisteren bent.

En dat doet me ook denken aan ‘ogenrust’. Vind ik ook heel fijn om te doen. Dat je niet alleen maar op het scherm zit te kijken. En uren achter elkaar. En ik heb al begrepen dat als je, nou ja, een uur aan het werk bent achter het scherm, dat je toch van dat uur, zo'n 5 tot 10 minuten, dat je dan iets anders gaat doen. En dat zou die ogenrust kunnen zijn, je ogen ergens anders op richten. En dan niet gericht kijken, maar gewoon een beetje zacht kijken, zonder dat er iets hoeft, zonder dat je inspanning daarvoor hoeft te doen. En dan zorg je ook voor die ontspanning.

En ik ben nu heel benieuwd, dat als ik de volgende keer weer met yogales meedoe en de yogadocent die doet weer zo'n geleide meditatie en als ik dan bij haar in de buurt lig, en zij zegt dan weer 'ontspan je oren' wat er dan gebeurt, ga ik dan weer lachen of kan ik dan ook zelf met aandacht naar mijn oren gaan zodat het vanzelf een beetje ontspant? Ben ik heel benieuwd naar. Ik ga dat gewoon de volgende keer uitproberen want ik denk -juist omdat het gebeurd is- dat zij het zéker nog een keer gaat zeggen om te kijken wat mijn reactie zal zijn, dus ik ben heel benieuwd. (haha!)

Dit is seizoen 7, aflevering 13: 'Even mijn oren ontspannen' van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne. Dit was een korte aflevering. Ik ga dan weer van alles maken. Als jij vaker wilt blijven luisteren kun je je abonneren op de podcast, dan krijg je een seintje binnen dat er weer een nieuwe aflevering klaar staat. Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer!

12 Symboliek

Wed, 23 Oct 2024 12:00:00 +0200

Deze aflevering wilde ik al heel lang maken. En dat is nu eindelijk gelukt. Een aflevering over symboliek. Over welke symboliek heb ik het dan? Wat is de symboliek achter ziek zijn? Is die er wel? Waarom zoeken we ergens symbolische waarde achter?

(eigen foto van enkele symbolen die ik in huis heb, kaarten van: Stenen vertellen Palaysia, Levensbomen- M Huizinga, Yanosh)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En je luistert naar Paula Hijne. Als je mij al langer volgt, dan heb je al ontdekt dat ik, ja, misschien wel een beetje van de hak op de tak spring. De ene keer gaat het over het fysieke evenwicht, de andere keer is het een stukje informatie wat ik deel en dan is het weer iets wat ja, heel dichtbij me ligt, wat ...ehm... mij psychisch heeft geraakt, waar ik mee bezig ben, en ja ook dit is weer zo'n onderwerp (ha) seizoen 7, aflevering 12: Symboliek.

Ik zoek eigenlijk overal wel de symboliek achter. En toch ben ik er steeds meer van overtuigd dat wij mensen alledaagse zaken en ziekten en ervaringen een symbolisch idee geven. Terwijl ik me steeds meer afvraag: klopt dat wel, dat die symboliek daarachter zit? En ik ben er toch steeds mee bezig.

In de evolutie is er nooit over nagedacht of iets symbolisch uitgelegd kan worden. Het is nooit iets van tevoren bedacht, zo van, nou, dat symbool kun je eraan vastknopen.

Bijvoorbeeld de stenen uit de aarde, die zijn nooit gemaakt om er een symbolische waarde aan te geven, volgens mij. Dat komt gewoon door de samenloop van de aarde. De aarde zelf hè, de grond, de druk, de temperatuur, en zo zijn die stenen ontstaan. Die zijn geslepen door de wind en door het water en door het schuren op elkaar. En dat is allemaal gebeurd zonder plan. Er zit geen model achter, er zit geen betekenis achter.

Wij mensen zorgen voor een betekenis achter die stenen. Ik heb ook verschillende stenen in huis, bijvoorbeeld de malachiet. Dat is de laatste steen die ik heb gekocht. Daarvoor had ik al een heleboel andere in huis. En de malachiet is een hele mooie groene steen met allemaal verschillende groene kleuren. En die malachiet daar staat dan bij: ‘neem mij mee als je op zoek bent naar avontuur of als je je leven intenser wilt beleven. Ik stimuleer je fantasie en help je om meer doortastend te zijn, ik ontspan je lijf als je last hebt van krampen.’ Dan denk ik: dat is eigenlijk wel een hele goeie, want ik heb af en toe echt ...ehm... kuitkrampen, 's nachts, dus dan zou ik deze steen bij me neer kunnen leggen of wel zo dat ik... dat ie ergens tegen me aanligt, dat het zou kunnen helpen! Wie weet?

Of bijvoorbeeld de luipaard jaspis, dat is ook een hele leuke steen, want dat is een beetje een bruine steen met allemaal kleine rondjes erop en daarvan wordt gezegd: ‘ik help je om beter naar jezelf te luisteren en te zien dat jij belangrijk bent, zodat je beslissingen neemt die goed zijn voor jou, niet omdat iemand anders het heeft gezegd. Ik regel ook een heerlijke nachtrust.’ Nou, dan als je dat dan leest, dan zou ik écht die malachiet en die luipaard jaspis naast me neer moeten leggen of misschien wel in mijn bed. Dan kan ik én goed slapen én ik heb geen last meer van die kuitkrampen. Ik kan het proberen. Maar iemand heeft ooit bedacht dat dit eraan vastzit. En klopt dat dan ook wel?

En ik vind het wel heel leuk om bezig te zijn met symboliek, want ik heb wel meer van deze, kaarten en ja, met name kaarten zie ik hier liggen. Zoals ook bijvoorbeeld de levensbomen. Iedere boom is namelijk een levensboom. ‘Elke boom heeft unieke eigenschappen en z'n eigen specifieke kracht. En als bijvoorbeeld de eik jouw levensboom is dan is de kracht van de eik een eigenschap van jou. En dat is maar één aspect, want de verbinding van de boom via zijn wortels met moeder aarde die zorgt ervoor dat we contact kunnen maken met onze wortels en zelfs met vorige levens en wijsheid van andere tijden. De stam spiegelt ons leven, ons lijf. Een afgebroken tak vertegenwoordigt vaak een periode waarin trauma plaatsvond. En de kroon van de boom heeft contact met het hogere en het alwetend veld. De kroon geeft dan de gelegenheid om te reizen naar de ongekende mogelijkheden. En iedere boom is een levensboom omdat iedere boom een unieke kijk op het leven geeft.’

Nou en dan heb ik bijvoorbeeld uitgezocht: de vlier, dat is niet per se mijn levensboom, maar ik vond hem wel mooi, want bij de vlier wordt ook de uil erbij afgebeeld. En daar staat dan: ‘op de grens van wat wel en niet gezien mag worden bevind jij je, in de schemering ontstaan woorden en wees wijs met wat je ziet en hoort.’ En dat is er nog eentje van de vlier dat is namelijk de genezeres die daar ook bij hoort. Dan gaat het over reïncarnatie: ‘alles wat je beleeft geeft inzicht, leert wat ziekte, verlies en pijn te vertellen hebben. Stap in het wiel van het leven en aanvaard reïncarnatie om je zielsmissie te leven.’ Er zijn heel veel mensen die helemaal niet in reïncarnatie geloven, maar als dan wel de vlier jouw levensboom is, hoe zit dat dan? Welke symboliek zit daar dan achter? Of betekent dat dan voor jou heel erg... betekent het voor jou dan iets heel anders?

Zo heb ik ook kaarten van Yanosh. Dat zijn echt hele mooie kaarten, soort mandala's en hele ja, bijzondere kleuren ...ehm...geometrisch en daarvan wordt gezegd dat: ‘elke kaart die bevat een unieke inspirerende codering die invloed heeft op ons onderbewustzijn. De verborgen geometrie is de taal van onze ziel. Door het focussen op de geometrie absorbeert ons onderbewustzijn deze codering energetisch. Waarna verschillende processen opgestart zullen worden om oude patronen te helen en zodoende start onze groei naar een hoger bewustzijn en zullen we antwoord vinden of vele levensvragen.’ Het kan zijn dat je ook helemaal afhaakt op dit soort taal, maar dit is wel wat gebruikt wordt voor mensen om een soort symboliek in hun eigen leven te ontdekken. En zo heb ik dan de kaart gevonden, die heb ik zelf getrokken uit die hele stapel kaarten die ik heb, en dat is ‘conversion’, dat betekent wending. En daar staat dan weer bij: ‘de energie van wending laat je ervaren dat je de mogelijkheid hebt om alles te manifesteren wat je wilt, want gedachtekracht gaat sneller dan ooit. Als je creëert van binnen naar buiten in plaats van buiten naar binnen. Want échte kracht zit vanbinnen.’ Ja, en als ik dat dan lees dan denk ik oh wauw dat vind ik heel erg mooi! En wat kan ik er dan mee?

Ik kijk steeds nuchterder naar al die symboliek die erachter zit, van klopt dat wel? Iemand heeft dat bedacht of misschien wel een hele grote groep mensen die dat dan bedenkt, maar het zijn wel de mensen die het bedenken!

En zo heb ik ook nagedacht over de symboliek achter dat ziek worden. En die symboliek kan ik dus niet vinden! Want dat is, ja, als je ziek wordt, dan heb je een virus opgelopen van iemand. Of er is een verkeerde celdeling in je lijf. En die verkeerde celdeling, dat gebeurt heel vaak. Als ik mijn jongste zoon hoor, die vertelt dat dan, je DNA is continu eigenlijk aan het refreshen, aan het resetten. En dat, als er een verkeerde... foutje wordt gemaakt, dan wordt het ook weer opgelost, gewoon door het lichaam. Dat lichaam functioneert zoals het langzaam is geëvolueerd, maar ook zonder plan! Zonder idee, zonder model of zo, er is geen voorbereiding voor geweest, maar het functioneert wel heel goed. Het functioneert uitstekend door onze eigen genen die sterk zijn. En de omstandigheden die maken dat er wel invloed op is van hoe dat dan verder werkt, ook op het helend vermogen. Denk aan soort voeding, aan omgeving ...ehm... aan het licht, licht-donker, slapen, waken, vervuiling van de lucht die we inademen, ...ehm... Alles wat je met voeding binnenkrijgt dat niet goed is voor ons lichaam. Maar daar kan je dus allemaal ziek van worden, maar je weerstand kan natuurlijk wel verminderen. Maar zit daar dan een symbolische bedoeling achter? Achter dat ziek worden?

En het is ook meer hoe je ermee omgaat, als je eenmaal ziek bent. En dat hangt dan weer af van je karakter. En ook weer van al die omstandigheden van of je wel medicatie kunt gebruiken, of je wel geholpen kunt worden, of jij een plek hebt om ook ziek te mogen zijn zodat je weer kunt helen. Maar je kunt daar natuurlijk allerlei symbolische waarden omheen hangen. En dat is ook wel, ja heel bijzonder om dat te doen maar, niemand heeft dat toch speciaal gemaakt daarvoor?

Zoals ook de symboliek van kleuren! Vind ik ook altijd heel interessant. Want dan zeggen ze ook de kleur rood, die staat voor vuur en passie, maar je kan ook tegelijkertijd iets heel anders erover vinden. Dat het warm is of een opvallende kleur, zacht. Of kan ik rood gewoon een hele mooie kleur vinden? Of blauw? Blauw wordt vaak ook geassocieerd met communicatie. Lentegroen, dat hele lichte groen, kan ik daar ook van genieten zonder daar dan die symboliek achter te vinden, zonder dat ik dat weet?

Zo heb je ook, achter elke naam zit ook een symbolische waarde, een soort uitleg. Dat is met mijn naam, dat is met jouw naam. Als je dat opzoekt dan vind je altijd wel een soort uitleg waarom dat zo is. Iemand heeft dat ooit bedacht. Dat kan ook zijn uit de hele oude mythologie, uit hele oude verhalen. Maar ook die mythologie is gemaakt door mensen. Ergens zijn er altijd mensen die dat dus ergens genoteerd hebben, opgeschreven hebben, doorgegeven hebben, verteld hebben.

Dieren hebt niets met symboliek. Wat is 't dan bij ons bijzonder dat wij wél die symbolische waarde hebben en ja dan kom je ook op die vraag van: ‘wat is de zin van het bestaan?’

Er is ooit in de Volkskrant een hele serie portretten geweest van mensen die die vraag mochten beantwoorden op hun eigen manier. En die vragen ze dan: wat is de zin van het bestaan? En dan, als je die antwoorden bekeek, ja, die zijn heel wisselend. Die zijn i...

11 Met de bus

Wed, 16 Oct 2024 12:00:00 +0200

Het is een hele reis geweest. Ik vertel over de route die ik heb afgelegd naar de benoeming als lid van het ROCOVF. Het heeft alles met 'de bus' te maken. Zo zie je hoe je via via op een bepaalde weg komt die je van tevoren nooit zelf had bedacht.

(tekening bus; is foto van Pixabay)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En je luistert naar Paula Hijne. Ik vertel graag over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 7, aflevering 11: Met de bus.

Het is een hele reis geweest. En ik begin bij het begin en je hoort vanzelf wel waar ik naartoe ga. Het begin begon bij een coach-opleiding die ik ging doen, een patiënt-coach-opleiding in Zwolle in 2013. Ik wilde wel patiënt-coach worden en ik ben dat gaan doen in Zwolle waar ik elke trainingsdag met de bus en trein naartoe ging.

Tijdens die training heb ik Paula Boek leren kennen. En Paula Boek is de vrouw van Jan Troost. Jan Troost is een hele bekende man als het gaat over de belangenbehartiging van mensen met een handicap. Jan Troost was zelf gehandicapt en maakte zich echt hard om allerlei dingen voor elkaar te krijgen in Nederland, als het gaat over de inclusieve maatschappij. Hij organiseerde in 2017 een congres: Gelijk is gelijk. Dat was in Utrecht. En ik werd uitgenodigd door Paula Boek, die ik van de opleiding kende, om naar dit congres toe te komen. Zij was heel trots dat haar man dat had georganiseerd en zij heeft verschillende mensen uitgenodigd van: wil je daar naartoe komen?

En ik ben er naartoe gegaan. Met de bus en de trein. Tijdens dat congres heb ik een heleboel mensen gezien met allerlei verschillende handicaps, zowel zichtbaar als onzichtbaar. Ik heb met heel veel mensen gesproken daar. Het mooie is dat ze ook voor alle mensen die slechthorend waren, daar schrijftolken en gebarentolken bij gevraagd hebben om te helpen, zodat iedereen mee kon doen. Want gelijk is gelijk. Tijdens dat congres werd er een oproep gedaan voor VN-ambassadeurs. Voor het VN Verdrag Handicap, want toegankelijkheid in alles dat is een mensenrecht, geven ze aan. Dat hoort bij dat VN Verdrag Handicap, we willen dat iedereen mee kan doen.

Toen is er ook verteld over de Lokale Inclusie Agenda. De Lokale Inclusie Agenda gaat ook over die inclusieve maatschappij, maar dan binnen het lokale gebeuren, binnen de plaats waar jij woont. Daar is al een verdrag voor ondertekend in 2016 en elke gemeente is verplicht om een Lokale Inclusie Agenda op te zetten en ook uit te voeren. En in ons dorp, ja, daar hebben ze er al wel een paar dingen voor gedaan, maar nou, nog niet zo heel veel.

Omdat ik VN-ambassadeur ben geworden voor dat Verdrag Handicap, sta ik ook geregistreerd en ik wilde dat ook graag om dan juist die Lokale Inclusie Agenda in Zeewolde op de kaart te zetten. Nu is het zo dat... er zijn zo'n 194 gemeenten in Nederland, die hebben al zo'n LIA -de afkorting van Lokale Inclusie Agenda- maar dat betekent dat er 140 plaatsen zijn die dat nog niet hebben. En we zijn nu 8 jaar later, want in 2016 is er al voor getekend dat dat allemaal op gang zou komen, dat het opgezet zou worden en nu 8 jaar later zijn er nog 140 gemeenten in Nederland die dat nog niet hebben! Ze hebben ook het besef van die urgentie nog niet. Of ze hebben nog niet de juiste mensen gevonden die dat willen gaan doen. Hier in Zeewolde heb ik dus al een paar keer een bijeenkomst gehad. Ik heb verschillende gesprekken gehad en daarna is het weer stil komen te vallen en (zucht) ik ben eigenlijk nog steeds aan het wachten. En af en toe stuur ik dan berichtjes over hoe het er nu voor staat, onder andere ook van dat ik wist nu hoeveel gemeenten wel en hoeveel gemeenten niet zo'n LIA hebben, dat heb ik doorgestuurd naar iemand die bij de gemeente dus werkt en vervolgens hoor ik daar helemaal niets van. Ik weet wel dat het heel belangrijk is, maar ik kan op die manier niet mijn steentje bij dragen als VN-ambassadeur, voor dat verdrag Handicap, en dat wil ik wel graag.

En toen kwam er iets anders op mijn pad, want toen werd ik benaderd door de provincie Flevoland voor deelname aan het ROCOVF. En het ROCOVF, dat is een afkorting en het staat voor Regionaal Overleg Consumentenbelangen Openbaar Vervoer Flevoland. ROCOVF.

Er zijn verschillende ROCOV's in Nederland, want elke regio heeft zijn eigen ROCOV. En ik ben voorgedragen als vertegenwoordiger van de doelgroep: slechthorenden en doven. Wat daar nog bij komt is dat ik ook de vertegenwoordiger ben van degene die evenwichtsuitval heeft. Alleen dat hebben ze hier niet in de benoeming aangegeven, want je wordt daar echt speciaal voor benoemd. Door de Gedeputeerde Staten van Flevoland ben ik daarvoor benoemd om dus zitting te nemen in dat ROCOVF. Best bijzonder.

En toen ik daar de allereerste keer naartoe ging, ben ik dus met de bus naar Lelystad gegaan, want het is in het provinciehuis in Lelystad. En als ik dan met de bus ga, dan moet ik eerst van Zeewolde naar Harderhaven, dat is vlakbij Harderwijk. Dan moet ik overstappen, dan moet ik eerst een stukje lopen en daar overstappen op de bus naar Lelystad. Wat je normaal met de auto ongeveer in een half uur zou doen, ben ik zéker een uur onderweg. Waaronder ook de wachttijd en zo bij de bushalte. En dan moet ik ook nog daar lopen naar het provinciehuis. Nou is het vanaf het station Lelystad naar het provinciehuis, dat is maar een klein stukje, dus dat is niet zo ver lopen, maar het hoort wel bij de reistijd natuurlijk.

Oké, dat ROCOVF. Waar staat dat voor? Dat staat dus voor consumentenbelangen openbaar vervoer Flevoland, maar het gaat met name over de bus. Over al het busvervoer binnen Flevoland. En in zo'n ROCOV zijn vertegenwoordigers uit verschillende sectoren, het kan zijn een reizigersorganisatie, dat kan een scholier zijn, jongeren, studenten, ouderen en mensen met een functiebeperking. En dat zijn natuurlijk zowel de zichtbare functiebeperkingen als de onzichtbare. Alleen, ik ben nu de enige binnen de ROCOV Flevoland met een functiebeperking en die is nog niet eens zichtbaar, dus ik moet het ook even uitleggen daar aan hen, wat het betekent dat ik gehoorverlies heb en wat ik nodig heb om dat dus te kunnen volgen als ik daar met een groep mensen ben. Ja, en wat doet de ROCOVF dan?

Het gaat dan wel over de bussen, maar ja, wat dan met die bussen? Het gaat over beleidsstukken. Het is eigenlijk een soort adviescommissie voor dus het openbaar vervoer en we krijgen dan beleidsstukken aangeleverd en dat kunnen we allemaal inlezen. Daar gaan we dan ja, mee aan de gang, daar gaan we over discussiëren, daar worden vragen over gesteld en er wordt advies over gegeven. En dat wordt dan weer teruggegeven aan ...ehm... het openbaar vervoer, aan degene die daar dan op dat moment mee bezig is. En soms krijgen we daar ook een terugkoppeling van. Ik denk eigenlijk dat dat altijd wel de bedoeling is, ik ben er nog maar kort bij ,dus ik moet nog een heleboel gaan mee maken. Maar dan draag ik mijn steentje bij om dat busvervoer binnen Flevoland om dat goed voor elkaar te krijgen. Het gaat bijvoorbeeld over de... openbaar vervoer, over de infrastructuur van de haltes, de stations, over de transferpunten, de toegankelijkheid van die haltes en stations, de reisinformatie die wordt gegeven. Maar het kan ook gaan over de kwaliteitsmonitoring van de uitvoering ervan. Zoals de punctualiteit en de dienstverlening. Het kan gaan ook over de dienstregelingen zélf, over de tarieven. Het gaat ook over het materieel, dus de bussen zelf en de toegankelijkheid van de bussen en ook de sociale veiligheid, voel je je veilig in de bus?

En dan is er ook nog een soort beheerstaak die het ROCOVF heeft, handhaving en toezicht, sociale veiligheid en daar gaat het ook over de veiligheid op stations en bij de bushaltes. Dus het is best heel breed waar je over mee denkt. En ik denk dan mee als diegene met een gehoorbeperking en ook dan de evenwichtsuitval.

Dus waar lopen wij dan als slechthorenden tegenaan en wat is, wat ik dan dus ...ehm... kan aangeven binnen het ROCOVF om iets mee te doen? Nou, dat is bijvoorbeeld ook die actuele informatie, die wil je dat het beschikbaar is. Dat je bij de bushalte al weet: komt de bus wel of niet? En komt de bus wel op tijd? Ik weet, als ik naar Utrecht ga, dan zijn er allemaal van die mooie borden met ...ehm... ja, lichtgevend, dat je precies kan zien welke bus er gaat komen en over hoeveel minuten en zo. Dus ik weet precies wanneer de bus -mijn bus- eraan komt. Maar dat heb ik hier in Zeewolde helemaal niet. Dat is gewoon een bushalte waar voor de rest helemaal niets bij aangegeven staat, dus dat moet ik altijd zelf op een app zoeken. Maar het is heel fijn als je eigenlijk bij de bushalte en je ziet het. Trouwens, in Nijkerk is het tegenwoordig ook al zo, als ik daar de bus instap, dan zie ik daar ook die informatie en dan weet ik ook, oh ja, de bus komt over 5 minuten eraan. Dan weet je ook dat ie komt.

Maar wat ook belangrijk is, is als je binnen komt en de chauffeur vraagt iets aan je, of die geeft antwoord op een vraag die ik stel en als ik het dan niet kan verstaan, wat gebeurt er dan? Wat is daar dan voor mogelijk? Ik wil juist hem kunnen verstaan of haar, er zijn ook heel veel vrouwelijke buschauffeurs. En helemaal als er een calamiteit is, dan zit je in de bus en dan is er iets aan de hand en je begrijpt eigenlijk niet wat, je kan het niet verstaan, het wordt omgeroepen, maar het is dus niet te verstaan. Wat doe ik dan? En wat kan de chauffeur voor mij betekenen? Dat is iets waar je, ja, wat ik zelf kan aangeven; wat gebeurt er in de opleiding bij de chauffeurs over het feit dat er mensen binnenkomen die slechthorend zijn of zelfs doof zijn en die toch alles mee willen krijgen? Wat doe je dan? Zijn er dan bepaalde basisgebaren? Is er een spraak-naar-tekst-app die ze dan kunnen inzetten? Hoe...

10 Optimist

Wed, 09 Oct 2024 12:00:00 +0200

Ik ben een optimist. Maar wat is dat precies? Ik heb namelijk ook de neiging om pessimistisch te reageren. Ben ik dan een pessismist?

(foto Pixabay, van de zeilboot Optimist)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En je luistert naar Paula Hijne. En ik neem je mee in die fascinerende wereld van het evenwicht zowel fysiek als psychisch. Dit is seizoen 7, aflevering 10: Optimist.

Dan begin ik even met een quote: Een optimist ziet een stap terug, na een stap naar voren, niet als een tegenslag, maar als een dansje. Het is een uitspraak van Robert Brault en het komt van 'Dagelijkse gedachte'. En ik vind dat wel een mooie quote, dus die ben ik een beetje aan het uitvogelen. Ik heb opgezocht: er zijn optimisten in mannelijke en vrouwelijke vorm.

Je hebt een optimist en als het een vrouw is, is het een optimiste, en het is iemand die alles van de positieve kant beschouwt. Zo vind je het in het woordenboek. En bij optimist bedoel ik niet de eenmans-jeugdzeilboot met spriettuig van 3,5 meter zeiloppervlak en van 2 meter 30 lang en 1 meter 50 breed, en die dan ook vaak als eerste boot gebruikt wordt om kinderen mee te leren zeilen. In de tijd dat ik op de zeilschool in de zomervakantie lesgaf, heb ik ook een paar keer de jongere kinderen in de optimisten begeleid. En veel later heb ik dat hier in Zeewolde ook nog geprobeerd, maar ik vond het niet fijn om ook op zondag verantwoordelijk te zijn voor andere kinderen. Ik was ook aan het werk in de klas, ik had mijn eigen gezin, dus op zondagochtend was een beetje family time, heerlijk met m'n eigen gezin. En nadat ik Ménière had gekregen, heb ik nog één keer gezeild, met een vriendin mee, maar dat wiebelen in die boot, ja dat vond ik dus écht wel onprettig. Want tijdens het zeilen met stevige wind, toen ging het aan de wind, ging het nog wel, beetje halve wind, dat ging al een beetje minder goed, maar met de wind mee en dan ook nog eens een keer die golven, van andere boten en zo, dat was helemaal niet fijn! Kon ik helemaal niet handlen, dus vanaf toen heb ik eigenlijk nooit meer gezeild.

Oké, dit was even een uitstapje van dat citaat, even weer terug. Want het gaat niet over de optimist, de zeilboot. Wat is een optimist dan wel? ‘Een optimist kiest de positieve en versterkende aspecten in zijn omgeving uit en richt daar zijn aandacht aan. Ook heeft de optimist de neiging om informatie die niet bij z'n positieve perspectief past, te filteren of zelfs te negeren.’ Het komt uit een boek van Juul van den Boomen: Optimisme aan het werk. En dan gaat ie nog verder: optimisten denken in mogelijkheden in plaats van onmogelijkheden. En ze hebben geloof en vertrouwen in een goede afloop. Pessimisten daarentegen geloven in een slechte afloop.

Ik ben een optimist, als ik de mensen om me heen mag geloven (ha), als ze mij typeren dan zeggen ze wel: je bent optimistisch. En dat klopt wel en toch, ik heb ook de neiging om een idee, stel ik hoor een idee van iemand, om dat dan direct te bekijken met een hele kritische blik. En dan ga ik wijzen op de obstakels, dan zie ik moeilijkheden al en zelfs de onmogelijkheden en dan kan ik zelfs een heel rijtje vaak opnoemen van waarom het eigenlijk helemaal geen goed idee is. En als ik dat door heb, vaak duurt het even dat ik al een beetje aan het ...ehm... het idee aan het afkraken ben, dan heb ik best moeite om mezelf weer te herpakken, om het om te keren.

Als coach, als iemand dan met een idee bij me komt en ik ben dan als coach aanwezig, dan zou ik veel eerder gebruik kunnen maken van de juiste vragen stellen om nog meer duidelijkheid te krijgen wat nou dat idee inhoudt, wat het precies betekent en wat het uiteindelijke doel is, zodat de ander zelf beter inziet wat ervoor nodig is om het uit te voeren en waarschijnlijk ook zelf de obstakels benoemt of misschien wel de uitdagingen kan benoemen.

Dus bij een idee, waar ik direct de haalbaarheid niet van inzie, ga ik me eigenlijk als een pessimist gedragen en niet als coach. Dat is toch best gek hè? En het rare is, ik zou het juist eigenlijk heel goed kunnen gebruiken. Het provocatief coachen. Ik zou dan kunnen doen zo van: komt iemand met een idee en ik dan zeg: ‘jij denkt dat je dat kunt? Ja dat lukt écht niet. Wie neem je daarvoor mee? En weet je wat er allemaal kan gebeuren?’ En dan zo'n heel rijtje onaangename of moeilijke dingen opnoemen. Ha, dat doe ik dus ook weer niet hè!

Het provocatief coachen heb ik helemaal niet echt in de vingers. Heel af en toe kan ik een opmerking maken, maar om dat helemaal provocatief te doen? Dat kan ik niet. Dus als ik nog een keer iets zou willen leren op coach-gebied zou het dat zijn.

Goed, maar bij een eigen idee, als ik zelf een idee heb, dan wil dat pessimisme er ook nog wel eens insluipen. Bijvoorbeeld het idee dat ik graag wil weer zwemmen. En dan benoem ik waarom ik het níet doe. En ik heb wel zes verschillende redenen ervoor en dat heb ik wel eens eerder benoemd, al in een podcast eerder. En dan ook nog; ik word zelfs misselijk als ik ruik dat iemand net uit het zwembad komt. En dan hebben ze al heel veel minder chloor hier in het zwembad dan vroeger. En toch, ik weet precies hoe heerlijk het voelt om gedragen te worden door dat water en dat dat water mij helemaal omhult en om de weerstand te voelen in het water en tegelijkertijd ook het glijden door het water heen. Dat wil ik écht wel weer een keer voelen.

Maar waarom zet ik dan al die beren op de weg? Waar is dan mijn optimisme gebleven? Of zit er zo veel realiteit in die beren, dat het een soort van beschermingsreactie is dat ik het beter niet kan doen? Omdat zwemmen echt wel consequenties voor me heeft voor hoe ik me na het zwemmen voel, want ik heb immers rekening te houden met de beschadiging van de evenwichtsorganen. Dus niet alles kan ik meer zo vanzelfsprekend doen. Zoals ook van de zomer op de kermis dat er allemaal van die hele leuke draaidingen zijn en de zweefmolen, nou ik zou er zóó graag heen willen, maar dat moet ik écht niet meer doen!

Maar hoe zit het dan met mijn optimisme? En bestaat er zoiets als gezond pessimisme? Zoals ik ook een gezond wantrouwen heb? Want ik doe echt wel de ramen en deuren op slot hè, als ik wegga (ha) en ik laat mijn tas ook niet ergens zomaar open staan.

Even terug naar die quote van helemaal in het begin 'een optimist ziet een stap terug, na een stap naar voren, niet als een tegenslag, maar als een dansje'. Nou waarschijnlijk past dit optimisme mij beter. Er staat dan ook dat optimisten tegenslag ervaren en dat het gaat om stappen vooruit en achteruit te zetten. En dat zelfs bij tegenslag er iets uit te halen is wat weer helpend is. Ha, een dansje, dansen daar heb ik ook al eerder een podcast over gemaakt, zelfs de afgelopen podcast ging daar ook even over. Dat heb ik weer genoemd: ik wil het heel graag en ik doe het veel te weinig. En ook hier zijn er weer allemaal beren! En ik heb ook niet altijd zin in geluid, in muziek om me heen en toch ja, de beweging in de vorm van dans voor mij, dat vind ik zóó heerlijk om te doen!

En tijdens de groepsles op de sportschool dan is er heel vaak met de oefeningen, dan is er muziek bij en dan doe je de oefeningen op het ritme van de muziek en die kan ik dan het beste uitvoeren als ik het een beetje dansend doe, een beetje swingend. Mijn hele lijf swingt dan mee! Ja! Dat dansen. Ik zou het écht veel vaker willen doen, dus hoe kan ik dat als optimist voor elkaar krijgen? Oké dat was dus denken in mogelijkheden. Ik zou bijvoorbeeld elke dag toch even de muziek kunnen aanzetten. Maar ja, hoe doe ik dat dan? Want de telefoon geeft geen fijn geluid, ...ehm... de cd-speler die doet het niet meer, de laptop met koptelefoon lukt niet door de draad waarmee ie aan de koptelefoon vast zit. Ik zet mezelf al meteen vast hè! Hoe graag wil ik dan dansen? Wat heb ik ervoor over? Wat wil ik wél doen, wat... wat... wat kan ik wél regelen?

Of is de wens om te dansen te klein? Komt het daarop neer? Het weer kunnen zwemmen, het vaker kunnen dansen, dat ...ehm... het is geen noodzaak. Ik kan ook prima uit de voeten zonder deze activiteiten. Ik leef ook zonder zwemmen en vaker dansen. Dus als ik het écht zou willen, dan zou ik toch die mogelijkheden scheppen om het waar te maken? Dat lukt namelijk wel met de podcast maken. Ik kan elke week een aflevering maken en in hele kleine stapjes lukt het afronden van het boek, van het 3e boek, lukt ook en dan komt het allemaal op de juiste tijd en op het juiste moment. En ik heb wel een geloof en vertrouwen in dat de dingen precies gebeuren op het juiste moment. Dat is namelijk een kenmerk van optimisme of geloof en vertrouwen hebben. Is dat hét kenmerk van de optimist? En dan ben ik dus geen optimist die alles zonnig inziet en ik ben ook geen pessimist die alles van de donkere kant bekijkt. Ik ben misschien wel beide! De ene keer optimistisch, de andere keer wat pessimistisch, misschien kunnen ze beiden tegelijk, naast elkaar bestaan. Dus ik heb het even opgezocht.

En nou blijkt: er zijn drie soorten optimisme en ik heb gevonden wat het bij mij is. Het is dispositioneel optimisme. Dat is van Suzanne Segerstrom, die heeft daar over geschreven. Dispositioneel optimisme, dat is een algemene verwachting over de toekomst waarbij je beseft dat je met uitdagingen te maken krijgt, die je uiteindelijk allemaal kunt oplossen. Het is een persoonlijkheidskenmerk die stabiel is in de loop van de tijd. Ja, die vorm van optimisme, daar herken ik me heel erg in, met name met dat woordje: ‘uiteindelijk’ wat je allemaal kunt oplossen. Haha, die vind ik wel heel leuk!

En dan zegt Trudel Fitzgerald, een andere mevrouw, die heeft geschreven: 'terwijl we door het leven gaan, door ups en downs, komen we terug op ons eigen niveau van optimisme'. Dus als het een tijd niet goed gaat en je bent toch af en to...

9 Ruimte

Wed, 02 Oct 2024 12:00:00 +0200

Als je af en toe vastloopt, dan is het fijn als je met iemand in gesprek bent die de juiste vragen stelt. Dit is de weergave van zo'n gesprek, waardoor ik weer even dichterbij mezelf kwam.

(foto uit mijn archief, uit 2016)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En dat kan zowel het fysieke evenwicht zijn als het psychische evenwicht. Want ja, dat is evenwicht in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 7, aflevering 9: Ruimte.

Ik was naar de sportschool. En na de sportschool dan blijf ik nog wel eens kletsen, en zo raakte ik in gesprek, of eigenlijk ik ben aan het luisteren. En ik luister naar jouw verhaal en ik stel daar vragen over, het is best een heftig verhaal. En ik luister en ineens is het dan andersom. En toen vroeg jij: ‘hoe gaat het nou met jou? Want je vertelde al eerder dat het niet zo goed gaat.’ En toen moest ik even schakelen, want wat gaat er niet precies goed en hoe ga ik dat vertellen? Hoe leg ik het uit?

Toen vertelde ik met name over die fysieke klachten. Ik heb, lichamelijk dus, ik heb te vaak hartkloppingen. Ik heb mijn zweetbuien nog steeds. Ik heb kramp in mijn kuiten en met name in de nacht, dan moet ik er erg mee oppassen. Ik heb ook ja, regelmatig last van mijn buik na het eten en zo en ook het slapen gaat niet zoals ik wil. En waar dat vandaan komt? Ik heb geen idee! Is er een relatie tussen die klachten? Ik ben bij de huisarts geweest en ik heb dat besproken en ik ga nog bloed prikken. En toen zei jij, of toen vroeg jij eigenlijk, ‘maar je vertelde dat je een heerlijke vakantie hebt gehad, hoe zit dat dan?’

Ja, inderdaad, vertelde ik ...ehm... er waren helemaal geen klachten, behalve dan de hittebuien, want die hittebuien blijven vanaf dat ik door de overgang heen ben of eigenlijk tijdens de overgang al, heb ik last van die hittebuien, opvliegers.

‘Maar wat is er dan anders thuis?’ vroeg jij. Ja dat weet ik dus niet. Ik heb het heel erg naar mijn zin in ons eigen huis. Ik leef samen met een hele lieve man. Ik vind het ook heel fijn om thuis te zijn. Ja, toen gaf jij mij even de tijd en bedacht ik ineens, kan het dan komen omdat ik mezelf weer van alles opleg na de vakantie? Doelen die ik wil waarmaken en het liefst binnenkort. En al pratend hoorde ik mezelf ineens zeggen het woord 'moeten'. En moeten dat zit eigenlijk helemaal niet in mijn vocabulaire, dus hoe kom ik aan dat woord 'moeten'? Doe ik dat dan toch onbewust?

Het is natuurlijk wel prima om doelen te stellen, om doelen te verwezenlijken. Alleen lukt mij dat het beste als er juist geen druk achter zit en die druk is wat ik mezelf opleg, en ik ging daar een beetje over door vertellen en ineens zei ik dus: ik wil creëren, ik wil iets doen! Iets uit mijn handen laten komen, iets maken wat er nog niet is! Nou ja, daar heb ik het volgens mij wel eens eerder over gehad. Maar in ieder geval, in mijn jaarplan van 2024, daar heb ik het ook opgeschreven. Maar waarschijnlijk heb ik het daar nog niet concreet genoeg gemaakt, want daar staat namelijk -ik heb het even opgezocht- uitzoeken hoe ik eindelijk creatief kan zijn en kunst kan maken. En ik ga nieuwe dingen bedenken! En daar staat het dan al: uitzoeken en bedenken. Ja dat zijn natuurlijk niet de juiste woorden. Tenminste ...ehm... niet voor mij, want ik heb namelijk voor ogen: ik ben creatief, ik voer het uit en ik doe het nu! Dus wat ik heb opgeschreven in het jaarplan, ja dat is nog gaande, dat, ik ben het nog aan het uitzoeken, het is er nog niet.

‘Maar wat houdt we dan tegen om dat je doen?’ Ja dat vroeg jij dan ook hè? Dat was die vraag, wat houd je dan tegen? Ja, al die andere dingen die ik mezelf heb opgelegd. Als ik nu eerst dit afmaak, dan kan ik straks of later, volgende week, volgend jaar, daaraan... daarmee aan de gang gaan en dat werkt dus niet. En toen ontdekte ik dat het creatief bezig zijn, zie ik eigenlijk als een soort beloning voor als het andere werk allemaal gedaan is. Dus ik wil eerst al het andere werk gedaan hebben voordat ik creatief bezig mag zijn. Maar ja, dan kan ik het ook omkeren, eerst creëren en daarna pas dat andere werk gaan doen. En toen zei jij: ‘Noteer dat dan in je agenda! En neem dan anders een lege agenda en dan schrijf je op een bepaalde datum met de tijd erbij: ik ga schilderen of nou ja, tekenen, ...ehm... scheuren, plakken wat je ook maar wilt doen.’ En dat klopt wel, want zo werkt het wel. Als ik iets heb genoteerd dan regel ik het ook, dan voer ik het uit. Dan doe ik het gewoon. Kan ik dat gewoon opschrijven. Maar hoe kan het dan dat het de laatste weken dat niet is gelukt. Als ik terugkijk in mijn agenda zijn ook echt dingen doorgestreept, heb ik het niet gedaan. Ik heb me dus niet aan mijn eigen afspraken gehouden en toen vroeg jij al: ‘Maar wat zit er dan in de weg?’ Hmm, 'k kon me er niet toe zetten ik heb toen eerst maar twee podcast afleveringen gemaakt. '

Maar' zei jij toen! (ha) Ik heb het dus als alternatief gedaan, die andere afspraak voelde niet als prioriteit of zo?! Hoe kan ik daar dan dichterbij komen, bij datgene wat ik juist heel graag wil? En jij gaf als tip: ‘Meditatie. Meditatie is een hele goede vorm om dichtbij jezelf weer te komen.’ En, nou ja, stil zitten, meditatie is niet helemaal aan mij besteedt, toen zei ik zelf al: dansen! Want zo reageerde ik ook: dansen, ik wil dansen en ik opende mijn armen, (ha) ik doe het nu weer, bij de podcast, terwijl ik hier sta, ik open mijn armen, ik wil dansen. ‘Dan kan je dat toch gewoon in huis doen?’ Toen zei ik van: nee! in de zaal bijvoorbeeld op de sportschool, daar is dan zoveel ruimte om me heen, daar kan ik dan heerlijk in bewegen! En dat woord pikte jij eruit, dat woord 'ruimte'. ‘Wat is er dan met die ruimte? En je gaf al aan, ja tijdens jouw vakantie ervaarde jij de ruimte om je heen, was je buiten, je had verder niet heel veel om handen, je kon helemaal zelf bepalen wat je wilde, je kon ver om je heen kijken.’ Nou dat klopt, dat was ook zo, daar was die ruimte ook. En toen gaf ik mezelf een beetje de opdracht mee van, hoe kan ik die ruimte nou zo voelen dat die ook zo voelt als ik thuis ben?

En dat ik ook die ruimte voel tijdens het werken aan de mijzelf opgelegde opdrachten? Ruimte. Gewoon met open armen. De ruimte inademen, de ruimte ontvangen. En dat heb ik ook, hebben we ook samen ook wel even gedaan, we deden allebei wel van, die ruimte ontvangen. Ik hoor het je nu nog zeggen. En met dat ik het nu uitspreek, voelt het ook wel als iets luchtigs, hoewel dat is niet helemaal het juiste woord. Het is eerder eigenlijk beide voeten op de aarde en als ik daar nu verder over nadenk, is het... het voelt wel als iets van liefde, liefde voor mezelf. Heb ik het natuurlijk vaak over gehad, over de mildheid in mezelf, dat ik mild mag zijn, dat ik mezelf niet hoef af te keuren daarin. Dus ik mag lief zijn!

En als ik lief ben voor mezelf, dan kan ik die liefde ook laten zien en kan ik die liefde geven en ontvangen. Maar ja, zo verliep het gesprek dus niet hoor, het gesprek verliep nog weer heel anders (ha), maar dat is wat er nu met me gebeurt, wat ik nu bedenk.

Die ruimte, die ruimte in mezelf is de sleutel waarvan ik niet wist dat ik hem zocht. Deze ruimte die heeft wel zijn grenzen en dat is nodig om mijzelf niet te verliezen en dat betekent juist dus geen lége agenda, maar het betekent: mijn agenda vullen met de juiste activiteiten, op de juiste momenten, met de juiste mensen en met mezelf. En ja, die de ruimte omarmen ...ehm... betekent ook bewegen en dansen. En ook met zachte ogen in jouw ogen kijken en de ruimte daarin zien! De ruimte…

Seizoen 7, aflevering 9 van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Dank voor het luisteren en tot de volgende keer.

8 Lijnen-deel 3

Wed, 25 Sep 2024 12:00:00 +0200

Er zijn verschillende lijnen en niet alleen lijnen als werkwoord. Ik heb de magische lijnen ontdekt. Wat dat is, en hoe ik dat dan doe leg ik uit. Het is een uitvinding van Ellise.

Op de foto staat een afbeelding van magische lijnen (eigen foto)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En deze aflevering gaat over een andere manier van lijnen. Dit is seizoen 7, aflevering 8: Lijnen deel 3.

Ik heb het al twee afleveringen gehad over... ja, lijnen in de vorm van een werkwoord en ja een ander woord voor afvallen. En dan ging het over, met name over voeding en over een andere manier van eten. Dus niet alleen de voeding zelf, maar ook de manier waarop je de voeding binnen krijgt. Zelfs een klein stukje over de spijsvertering, maar dan gaat het over dat werkwoord lijnen. En daar ga ik het nu niet over hebben.

En ik wil het níet hebben over alle touwen op een boot, die eigenlijk lijnen worden genoemd, helemaal geen touwen zijn. En deze aflevering gaat ook niet over handlijnkunde. Handlijnkunde dat zijn de lijnen in de palm van je hand, waaruit karaktereigenschappen en je levenspad zijn af te leiden. Dat is een beetje een hele eeuwenoude traditie. Maar ik ga het ook niet hebben over de familielijn. Of over de buslijn. Of de uitdrukking: een lijn trekken. Of iemand aan het lijntje houden. Of dat ligt in de lijn der verwachting. Maar ik ga het ook niet hebben over de lijntjes in het gezicht, die lijntjes, die lachrimpeltjes, en dan zeg ik het al, (ha) je zegt de lijntjes in het gezicht, maar dat zijn eigenlijk rimpeltjes. En ook niet over een vis aan de lijn hebben. Nee, daar ga ik het allemaal niet over hebben.

Ik ga het hebben over een lijn zoals je die op papier kunt zetten. Met een potlood of een pen. Ja, het is eigenlijk een soort streep zetten. Hoe kom ik er nou bij om over lijnen op deze manier, over strepen, daar dus iets over te gaan vertellen? Nou dat komt, afgelopen zomervakantie waren wij in Middelburg en daar heb je een boekwinkel, de Drukkerij, en dat is een geweldige boekwinkel! Maar daar hebben ze niet alleen maar boeken, daar hebben ze ook een heleboel andere soorten spullen. En ook kantoorartikelen en zo. En daar was één kast en in die kast daar stonden allemaal kleurboeken in voor volwassenen. En ik was daar eigenlijk wel een beetje nieuwsgierig naar, dus ik stond zo voor die kast, zo een beetje te kijken en ik zie daar ineens boeken staan met de titel: Magische lijnen. Toen werd mijn nieuwsgierigheid wel gewekt, zo van: wat is dat dan?!

Dus ik heb die... zo'n boek gepakt en ik heb het eens even doorgebladerd en dan zie je een heleboel lijntjes op de bladzijden. Die magische lijnen, en dan maak ik eigenlijk een stukje reclame, want zo heet het ook die boeken, die heten ook 'Magische lijnen' dat is bedacht door Élisse. En Élisse die ja, die houdt ervan om allerlei dingen te ontdekken en te bedenken. Ze is creatief. Maar die Magische lijnen dat is een nieuw concept van kleurplaten en dat combineert nieuwsgierigheid, concentratie, ontspanning en verbazing. En dan elke nieuwe pagina kun je zien als een soort ontdekking!

En dan zegt zij ook zelf: Ontsnap even uit de mallemolen van het dagelijkse leven en laat je leiden door de lijnen. En vergeet alles; schermen, verplichtingen, zorgen en maak je hoofd leeg. En ontdek het resultaat van het ongedwongen kleuren en deel je favoriete kleurplaten.

Nou dat doe ik dus nu bij deze. Ik ga dit delen, want ik had het boek in eerste instantie in mijn hand, en ik deed dat open en ik zie alleen maar lijnen staan, ik zal zo uitleggen wat precies de bedoeling is, maar ik zie al die streepjes! Heel veel streepjes op die bladzijden. Allemaal horizontale streepjes, heel veel! En ik had echt iets van: wow! Dat is heel onprettig om naar te kijken! Helemaal omdat het evenwicht niet goed werkt, dan is een patroon, want eigenlijk is het een soort patroon waar je naar kijkt, dat kan heel vervelend voor je zijn. Tenminste voor mij. Met mijn ogen kijk ik ernaar, maar ondertussen word ik eigenlijk een beetje gedesoriënteerd als ik ernaar kijk! Maar het resultaat ervan als je dus die kleurplaat hebt ingekleurd, is wel een heel grappig resultaat!

Dus ik had wel zoiets van: stel dat ik dat nou meeneem, dan kan het zijn dat als ik daarmee begin, dat ik dat helemaal niet kan! Maar het kan ook zijn dat het juist wél lukt en dan heb ik weer iets overwonnen! Dan kan ik dus toch met zo'n patroon, met daarnaar kijken en zo, daar toch aan werken. Dus ik heb het wel meegenomen en zelfs op de camping al, ben ik begonnen en toen heb ik dat boek opengedaan en in dit geval is het een -even kijken hoor- Magische lijnen, katten en katachtigen. Nou heb ik wel iets met katten, hoewel we zelf geen kat meer hebben. Maar ik vond het wel een heel leuk thema, die katten, dus ik heb het meegenomen, en ik ben begonnen op die eerste bladzijde. En dat was inderdaad best heel moeilijk om die lijnen te kleuren!

De bedoeling is namelijk, het zijn allemaal horizontale lijnen, en die lijnen die hebben op sommige plekken gewoon verdikkingen. Het zijn dunne lijntjes, het zijn een soort regeltjes en dan is het de bedoeling dat je begint en dan ga je bovenaan kleuren, binnen die lijntjes. Binnen die lijn en die ga je helemaal volgen. Van links naar rechts horizontaal en van rechts weer naar links. Van links naar rechts en van rechts naar links. En dan kom je onderweg als je die lijn volgt, zie je dan van die bobbeltjes en die bobbeltjes ga je ook allemaal inkleuren. Kun je met een stift doen of met een kleurpotlood en dit geval deed ik dat met een stift. En dan was ik aan het inkleuren en ik merkte al heel snel na ...ehm... 4-5 lijnen dat ik dat best heel moeilijk vond. Toen dacht ik oké: dan moet ik het dus in kleine stukjes gaan doen. Dus ik heb het boek weer dicht gedaan en een dag later heb ik hem weer opengedaan en heb ik weer een paar lijntjes gedaan en zo heb ik dat heel langzaamaan gedaan. Maar ik merkte dat alles wat ik nog niet gekleurd had, dat ik daar last van had! Toen dacht ik oh ja, maar dat kan ik natuurlijk tenietdoen door er gewoon iets overheen te leggen en dat heb ik toen ook gedaan. Ik heb de lijnen waar ik nog lang niet aan toe was, daar heb ik iets overheen gelegd met een ander boekje of zo, dus ik had alleen het lijntje waar ik dus ...ehm.... dat wat ik ging kleuren!

En zo heb ik dus uiteindelijk die hele bladzijde van die lijntjes, heb ik dus gekleurd! En het grappige is dan, door dus die verdikkingen die daarin zitten, dat patroon wat daarin zit, daar komt op een gegeven moment dan dus een katachtige uit. En ze heeft verschillende thema's ervan gemaakt, want het zijn ook andere dieren, het zijn mandala’s, ik denk ook dat ze iets met bloemen wel heeft gedaan en zo. Dus verschillende patronen komen dan tevoorschijn. Als je alleen maar leeg naar de bladzijde kijkt met alleen maar die lijnen, dan herken je het nog helemaal niet. Je moet het écht inkleuren, wil je het patroon herkennen.

En toen had ik dus die bladzijde af, ik vond het er heel grappig uitzien en toen ging ik naar de tweede bladzijde, naar de volgende. Het is een beetje dik papier, dus het is wel heel fijn om te kleuren en toen dacht ik: als ik nou eens onderaan begin en de bladzijde dus niet rechtop neerleg, maar even kantel, en dan neerleg en dan m'n hand... is dan vóór waar ik ga kleuren. Ik ben rechts en dan begin ik onderaan, eigenlijk als ik hem dan dwars leg, bovenaan en dan zo ...ehm... naar me toe en dan weer van me af en weer naar me toe en van me af, dan heeft mijn hand, die houdt dan tegen dat ik al die zwarte lijntjes blijf zien, dat hele patroon. En toen werd het een heel stuk makkelijker merkte ik. Dat vond ik zo grappig. Zo kon ik in plaats van 3 of 4 lijntjes per keer, kon ik ineens, nou, wel 8 of 10 lijntjes doen. En er staan er heel veel op het papier, dus je bent ook wel een tijdje bezig. En toen begon het eigenlijk wel heel leuk te worden, dat je dus veel meer kan doen per keer!

Nou en ook die bladzijde heb ik dus helemaal afgemaakt totdat het dus écht, nou ja één patroon er weer in zit en in dit geval is het -waar ik nu naar kijk, zelf voor me, ik heb het hier voor me staan- een jong poesje met een soort bal die voor hem ligt. En dat herken je nog niet als je beneden bezig bent, want daar gebeurt nog niet zo veel, maar verderop als je naar boven gaat, dan komt het eigenlijk tevoorschijn, eigenlijk komt door het in te kleuren, komt er dus een afbeelding tevoorschijn.

En nu ben ik dus bezig met de derde. Ik heb er nog niet zo heel veel gedaan, want ik heb ook heel veel zitten haken afgelopen zomer en dat ben ik ook hier thuis nog aan het doen. En boeken lezen en zo, dat vond ik ook nog wel heel fijn, ben ik ook nog steeds mee bezig. Dus heel af en toe doe ik dit en dus nu ben ik weer met een volgende bezig. Het is wel een hele leuke bezigheid, want je moet het heel geconcentreerd doen. Het is een heel dun lijntje waar je tussendoor moet, een heel dun streepje eigenlijk, daar moet je tussendoor met je stift en je moet het natuurlijk heel... proberen heel ...ehm... recht te doen, want als je een beetje gaat wiebelen, ja dan past het al niet meer, je moet het écht precies volgen wat daar op die bladzijde staat!

En dat wordt dus Magische lijnen genoemd dat Élisse waarschijnlijk dan zelf ook écht zo heeft bedacht. En ja, ik vind het enorm leuk als je zoiets kunt bedenken wat nog niet bestaat en dat je dan op deze manier daar boeken voor kunt maken, waar heel veel mensen plezier aan kunnen hebben. Ik heb het nog niet bij andere mensen gezien, maar ik weet wel dat er heel veel soorten boeken al van zijn, dus er zullen genoeg mensen zijn die dit fenomeen, Magische lijnen, ook kennen. Zó grappig om te doen, dus het is eigenlijk, ja zoiets wat je tussendoor even kan doen; ik heb even niets te doen, oh dan kan ik e...

7-Lijnen-deel 2

Wed, 18 Sep 2024 12:00:00 +0200

In de aflevering lijnen deel 1 heb ik verteld over het anders eten. Dat ging met name over de voeding. Als vanzelf werd ik minder zwaar. Er zijn meer dingen die ik toen anders ben gaan doen, namelijk op een andere manier gaan eten. En ook de combinatie van de voedingsstoffen, die invloed hebben op de spijsvertering.

(foto: pixels)

Transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En ook dit keer, het gaat niet alleen over het fysieke evenwicht maar veel meer over dat psychische evenwicht. Dit is seizoen 7, aflevering 7: Lijnen - deel 2.

Ik heb al in de aflevering ‘Lijnen - deel 1’ het gehad over dat ik jaren geleden, toen ik een hele periode thuis kwam te zitten, als gevolg van de ziekte van Ménière, dat ik toen anders ben gaan eten. En als doel was om gezonder te eten, om écht anders te eten, om uit te proberen wat beter mij past en het doel was niet om af te vallen. En dat gebeurde dus wel. Dat was eigenlijk een soort bijkomstigheid waarbij ja, dat eigenlijk ook prima was, dat dat zo gebeurde.

Ik heb dus ook in die tijd echt gekozen, bewust gekozen, om anders te gaan eten. Ik was in die periode ook veel beter aan het leren ...ehm... welke signalen mijn eigen lichaam me gaf. En ik leerde dus die signalen ook te herkennen, erkennen, om er vervolgens ook iets mee te doen! Dus dat is heel fijn, als je dan op een gegeven moment weet dat als er een andere behoefte is, dat je dat ook gaat oppakken, dat je dat gaat uitzoeken. En zo kan het dus ook zijn dat je veel bewuster met voeding dus omgaat.

En het kan dan zelfs zijn dat je dan veel beter gaat proeven en ruiken en dat je dan ook écht zin hebt om veel gezondere dingen te gaan eten. Het kan ook zijn dat als je, nou ja, een bepaalde ziekte hebt gekregen, dat je dan ook gaat zoeken: is er dan een bepaald dieet of bepaalde voedingsmiddelen die je dan juist bij je ziekte kan gebruiken om dat beter te kunnen handelen.

Nou is er voor Ménière... zijn er eigenlijk geen echte voedingsadviezen. Er wordt wel veel gesproken over Ménière en voeding en er zijn ook mensen die dus bepaalde linken leggen naar een tekort van een bepaalde voedingsstof, bepaalde vitamines of mineralen, maar wetenschappelijk is daar helemaal niets nog over vastgelegd. Dus ik heb ook in het boek 'Ménière in balans' helemaal daar niets over gezegd van wat je beter wel of beter niet kan gaan eten. En dat heb ik de vorige keer in die aflevering Lijnen - deel 1, heb ik dat benoemd met wat ík ben gaan doen om anders te gaan eten, maar wat niet als advies is voor iedereen die Ménière heeft. Er zijn wel andere dingen geweest die ik ook in mijn voedingspatroon heb veranderd, de manier van eten en die wil ik nu gaan noemen. Want dit is iets wat voor iedereen heel goed kan helpen. En ik heb dat ook beschreven in het boek 'Ménière in balans', want ik merkte al, toen al, mensen hebben écht de behoefte om toch een soort houvast te hebben. Van wat kan ik dan toch gaan aanpakken? En ik heb toen gezegd, ja dat moet je zelf uitzoeken wat betreft het eten zélf, maar er zijn wel dus andere manieren die kunnen helpen.

En de eerste tip die ik dan geef is: zorg voor een rustige omgeving tijdens het eten. En ga rechtop zitten en ga het liefst aan tafel zitten en gebruik dan ook geen tv of krant als afleiding. En dan heel goed kauwen. Heel langzaam eten en dat je dan ook goed gaat kijken, ruiken en proeven wat je nou precies eet! Als je dus al die zintuigen gebruikt, dan voel je dus in je mond wat je eet en je slikt je eten dan pas door als het bijna vloeibaar is. Dus je blijft zo lang kauwen dat het goed vloeibaar is en dan slik je het pas door. Als je dat dan volhoudt dan ontdek je vanzelf of je dan meer wilt eten of dat je voldoende hebt gegeten, want dan is er veel eerder het signaal van je lijf: dit is genoeg. En als je je dan voldaan voelt, dan stop je met verder eten, ook al ligt er nog wat meer op je bord. En het gekke is: we zijn natuurlijk heel erg gewend om ons bord leeg te eten, we vinden het ook niet zo netjes, ook als je bij iemand anders eet, dat er dan nog eten op je bord blijft liggen. We willen altijd, nou, dat het op is. Maar als jij je voldaan voelt, dan is dat het belangrijkste, want dat is het doel van eten, dat jij lekker hebt gegeten, dus dan mag je dat gewoon laten liggen!

En dan tip 2, staat allemaal in het boek 'Ménière in balans' hè. Als je dan toch anders wilt gaan eten, verander dan kleine dingen in de voeding. Voel dan elke keer wat dat nieuwe voedsel of het andere voedsel met je doet. Als dat prettig voelt, dan kan je dat natuurlijk vaker gaan klaarmaken. Merk je dat het niet zo prettig is, dan laat je dat achterwege en dan ga je iets anders zoeken. Dus je kunt er tijdens het eten al op letten wat het met je doet, maar ook hoe het voelt na het eten. Wat doet het dan met de spijsvertering, hoe voelt het in je maag, hoe voelt het in je darmen, welke reacties zijn er in je lijf na het eten? En wat ik de vorige keer ook genoemd heb, is ook het opletten met de e-nummers in je voeding. En dat is met name met alle producten die 'kant-en-klaar' zijn, ga kijken welke e-nummers dat zijn en welke voorbewerking het voedsel al heeft gehad. En dan is het wel weer, ja een extra tip: zo min mogelijk echt voorbewerkte dingen eten.

En dan tip 3: als je langzamer en bewuster eet, dan ga je op een gegeven moment merken wat je lichaam écht nodig heeft. Je voelt je dan veel lekkerder na het eten. En dan heb je geen last meer van een dip in de loop van de dag. En dan ook, de ene keer heb je behoefte aan zout en dan heb je weer iets meer behoefte aan zoet en een andere keer wil je meer iets vloeibaars of juist iets warms hebben. En vervul dan ook de behoefte die jouw lijf aangeeft! Als je dan dus nieuwsgierig wordt naar waar die behoefte dan vandaan komt, dan kun je er natuurlijk over lezen. Er zijn heel veel boeken over voeding en gezondheid en kies dan datgene wat bij je past.

En tip 4: drink water. Ook dat heb ik in Lijnen - deel 1 ook genoemd drink water. En als je dat niet zomaar lust, kun je er een beetje citroensap in doen of een heel klein schepje vloeibare honing of misschien wel een geurig bloemetje. Tegenwoordig zijn er heel veel bloemen die ook eetbaar zijn - dat waren ze al, maar we weten het steeds beter welke bloemen dat dan zijn. Maar, als je maar veel drinkt! Ongeveer zo'n 2 liter per dag, naast al het andere drinken.

Nou is het niet helemaal waar, want je kunt ook alle koppen thee, kruidenthee, kun je allemaal meetellen als zijnde wat drinken is en dat het eigenlijk water is, want kruidenthee bestaat natuurlijk gewoon uit water.

En dan heb ik wel een belangrijke tip bij de ziekte van Ménière, de alcohol. Ja, die kun je dus beter laten staan, want daar kun je dus wel extra draaierig nog weer van worden.

En dat zijn tips dus die ik in 'Ménière in balans' heb gebruikt. En ik heb ook van cliënten gehoord dat ze daar heel blij mee zijn, dat ze gewoon een houvast hebben. Dat ze, want dat kun je in de hand hebben, de verandering van eten en dan is het niet eens per se nodig omdat ze dan af willen vallen, maar omdat ze een beetje controle terug willen in hun leven. En het gebruik van voeding en gebruik van hoe je daar mee om gaat met die voeding, dus hoe je dan ook eet, dat heb je wél in de hand. Dat heb je onder controle.

Nou heb je ook vanuit Ayurveda -heb ik de vorige keer ook al over genoemd- er staan ook wel -in de Ayurveda- dat type dat ik ben, dat, die geven weer andere dingen aan dan het bloedgroependieet aangeeft, maar bij de Ayurveda geven ze toch ook voor de spijsvertering een paar mooie tips aan. Bijvoorbeeld: begin pas te eten als de vorige maaltijd verteerd is. En dan geven ze aan: geen tussendoortjes. Nou ben ik het daar niet helemaal mee eens, want als je dat hele eten verdeelt over de hele dag dan kunnen er wel tussendoortjes zijn, alleen zijn dat geen snacks. Niet om te snacken, maar het is meer dat wat je niet bij de maaltijd tussen de middag neemt, neem je dan later op de dag bijvoorbeeld. Een andere tip is ook: de maaltijd kan er het beste zo uitzien dat je nog ...ehm... dat je er trek in blijft houden, dus als je een maaltijd hebt dat er lekker uitziet dan wil je dat ook wel graag eten. Wat ook een belangrijke tip is: vis, vlees en fruit mag je niet combineren met melk. Melk is sowieso een heel goed voedingsmiddel, maar ook in de voedselcombinatieleer geven ze aan dat melk vrijwel nergens echt bij past, dus kun je het beter los drinken, zonder dus... tijdens de maaltijd dat te gebruiken.

En het beste is, als je groente wil eten, gebruik dan alle groenten wat afkomstig is van het seizoen, en fruit eigenlijk ook. En dan hebben we natuurlijk... in deze tijd kunnen we aan alle groenten en fruit komen, omdat het van de hele wereld komt -het wordt overal naartoe gevlogen- en toch is het het beste eigenlijk om groenten te eten die hier, in Nederland, in ons westerse klimaat, wat daar het beste groeit en wanneer dat groeit. En dat betekent in de winter veel meer koolsoorten en in de zomer kan dat veel meer de sla zijn. Alleen ja, we weten niet zo goed meer waar het vandaan komt, als wij voedsel kopen in de winkel. Komt het nou écht uit Nederland? Is Nederlandse bloemkool ook écht uit Nederland of komt het toch uit het buitenland? Dat weten we niet. Kun je ook niet zo gauw achter komen.

Nog een andere tip vanuit de Ayurveda: tijdens de maaltijd dat je kleine slokjes drinkt en dan beter geen koude dranken, maar steeds met kleine slokjes tijdens het eten. Dus eigenlijk na het kauwen pas en je hebt doorgeslikt dat je dan pas een slokje drinken neemt en niet als je aan het eten bent meteen met ...ehm... drinken erbij. Want dan ben je alles al in je mond helemaal aan het zacht maken zodat je het makkelijk door kunt slikken. Maar de vertering is juist belangrijk in je mond, dat kauwen. En later in de...

6 Van patient naar HoorCoach

Tue, 10 Sep 2024 12:00:00 +0200

In gesprek met Anke Heij. Zij vertelt over de keuze die ze heeft gemaakt om als HoorCoach te gaan werken.

(foto, banner van Anke)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En we gaan het nog steeds hebben over gehoorverlies. Dit is seizoen 7, aflevering 6: Van patiënt naar HoorCoach.

P: Ik heb namelijk Anke Heij hier nog steeds bij me. Ze heeft al 2 afleveringen met mij samen gedaan. Ik interview haar en zij vertelt over haar proces en dit geval gaat het over het proces van patiënt naar HoorCoach. Dan, mijn eerste vraag aan jou nu is, Anke, de patiënt, voel jij je patiënt?

- Ja, daar kan ik maar één kort antwoord opgeven: nee. Tegelijkertijd vraag ik me af hoe zou een... wanneer ben je patiënt? Hoe voelt dat dan? Maar ik voel me los van dat mijn oren niet helemaal doen wat ik eigenlijk wel zou willen, voel ik me gewoon gezond. Ik ben deze zomer alleen op reis geweest, in Noorwegen. Ik kan van alles doen, dus...

P: Je kan werken.

- Ik kan werken, ik werk full time zelfs. Ja dus ik voel mij geen patiënt nee. Maar mijn oren doen het wel anders dan ik zou willen.

P: Je was wel patiënt op het moment dat jij naar de kno-arts ging, net nadat jij hebt gehoord in...dat jij merkte in 2018: ik hoor het niet meer goed. Toen was je dus wel even die patiënt hè? Daar is een heel proces ...ehm... in gang gezet, daar hebben we het net in de afgelopen aflevering over gehad. Maar dan nu, ook naar het HoorCoach zijn, want ik noemde in de eerste aflevering met jou al dat jij mijn collega HoorCoach bent. Dus hoe ben jij HoorCoach geworden? Kijk, mijn eigen verhaal ken ik, maar hoe zit dat bij jou?

- Nou niet op een achternamiddag. 't Is best een heel proces geweest. Dat is bij jou ook zo, weet ik toevallig.

P: Haha!

- Nou ik was professional in het werken met doven en slechthorenden, want ik heb 15 jaar als tolk gebarentaal gewerkt. En toen werd ik zelf plotseling slechthorend, patiënt, zo je wilt. Ik ging inderdaad de medische molen in. En ik verwonderde me eigenlijk al best snel, want ik ontdekte dat het audiologisch centrum z'n werk heel goed deed op dat waar het audiologisch centrum goed in is: gehoorverlies en hulpmiddelen. De kno-arts keek naar de medische oorzaak. De huisarts, nou het eerste aanspreekpunt was natuurlijk. De audicien, die mij hoortoestellen gaf met de boodschap deze zijn goed voor u. Zonder dat ik eigenlijk een idee had wat ik daarin kon vragen, maar de samenwerking onderling die miste. Dus ik stond daar, met heel veel vragen van: ja wat nu dan? Want ik krijg hoortoestellen met de vraag: is dit... bent u tevreden? Dit is het maximaal haalbare, dat was de boodschap, maar is dit wel het maximaal haalbare?

P: Ja, hoe weet je dat? Hoe ga je dat meten, hoe? Haha!

- Goede vraag.

P: Je hebt geen vergelijkingsmateriaal dan.

- Ja dat klopt, dus ik vroeg aan de audicien: kan het beter. Nee het kan niet beter zei hij. En dat nam ik dan maar aan, want voor mij een totaal nieuwe wereld.

P: Dat is de professional.

- De professional wél, maar als patiënt al die vragen de ik kon stellen en de dingen waar je thuis mee te maken kreeg, dat was voor mij nieuw. En ik wist wel dankzij mijn professional-zijn sneller waar ik terecht kon, dus ik heb heel veel wachttijden kunnen verkorten, dat was wel heel fijn. Met name, het audiologisch centrum had anders een hele lange wachttijd gehad.

En ik had vooral heel veel vragen. En er was iemand die mij toen tipte van: er is een dame in Haarlem, Wendelina Timmerman heet ze van Hooridee, waar je misschien wat vragen zou kunnen stellen. Toen dacht ik: nou ja als niemand mijn vragen beantwoordt, want de kno-arts gaf niet echt antwoord op wat ik wilde weten van hoe je dat nou dat leven met gehoorverlies? Hoe minimaliseer je nou die impact? Dan ga ik naar Wendelina toe en dan ga ik haar vragen stellen. Dus ik ben een aantal keer naar Haarlem geweest en verschillende gesprekken met haar gehad. En ik besloot eigenlijk al heel snel, als dit is wat het is, want het was mij wel duidelijk dat mijn leven met gehoorverlies nooit meer een leven zonder gehoorverlies ging worden.

P: Nee, want het zou niet verbeteren, dat was heel duidelijk hè? Er is gewoon iets stuk.

- Er is iets stuk.

P: Er is iets wat niet meer werkt.

- Ja.

P: Dat wist je heel duidelijk, ze zeiden, dat zou niet meer beter worden.

- Nee, sterker nog, het zou waarschijnlijk slechter worden. Alleen al omdat ik ouder word en als je ouder wordt gaat je gehoor vaak achteruit ook.

P: De natuurlijke ouderdom...

- Ja, de natuurlijke ouderdom, verder wist ik het nog niet. Nu weet ik dat ook los daarvan er telkens weer stukjes plotsdoofheid bij komen, maar dat wist ik toen nog niet. Dus ik wist dat het slechter zou worden, alleen al omdat ik ouder zou worden. En ik weet nog dat ik toen door het bos liep en helemaal begon te tintelen, dat mijn lijf begon te tintelen en dat mij inviel: oké, maar dan ga ik supergoed worden in leven met gehoorverlies. Als dit is wat het is dan ga ik hier supergoed in worden en ga ik die impact minimaliseren, want dat ben ik aan mij verplicht en dat ben ik ook aan mijn omgeving verplicht, aan mijn partner, aan mijn familie, aan mijn vrienden. En Wendelina organiseerde toen een cursus 'coach gehoorverlies en werk' en ik ben ook professioneel coach. Ik heb volgens mij in 2012, 2013 mijn post-hbo diploma als life coach gehaald. Was ook geaccrediteerd door het tolkenregister, voor tolken gebarentaal als coach. En ...ehm... ik dacht nou ja dan ga ik coaching doen, maar puur voor mij zelf. Want ik wil supergoed worden in leven met gehoorverlies dus ik wil leren wat er te leren is. Nou, daar heb ik heel veel geleerd. En uiteindelijk werd ik gevraagd... door GGMD, dat is een organisatie die doven en slechthorenden helpt, om daar te solliciteren als gebaren-docent. Ik ben daar docent Nederlands met gebaren geworden. En ik kwam bij mensen thuis, ik hoorde allemaal verhalen over uitgevallen van werk, kreeg allemaal vragen gesteld van hoe doe jij dat als slechthorende? En daar ontdekte ik dat mensen heel veel niet wisten waarvan ik dacht dat dat algemeen bekend was.

P: Ja, dat het logisch is dat het verteld wordt door kno-artsen, door audiologen, door audiciens.

- Ja, door maatschappelijk werkers, door alle hulpverleners die daarom heen staan en ik heb mijn ogen uitgekeken in die periode. Dat ik dacht van: jij bent je werk kwijtgeraakt maar misschien had dat helemaal niet gehoeven. Want deze en die en die mogelijkheden heb jij niet ingezet. Zo waren er heel veel vragen. En op een gegeven moment ontdekte ik dat ik de kennis die ik voor mezelf had opgedaan -want ja, ik ben nogal van tot op de bodem, tot ónder de bodem, dus ik heb heel veel geleerd over gehoortechniek, hoe lees je nou een audiogram, hoe minimaliseer ik nou die impact in mijn dagelijks leven- en dat ik die ging doorgeven. Toen nog als gebaren-docent, maar het paste natuurlijk niet helemaal binnen mijn opdracht.

P: Nee, ik zou zeggen, dat is niet de taak die je dan hebt.

- Het was niet mijn taak en dan had ik natuurlijk weinig tijd voor, want mijn... ik moest mijn lesschema volgen.

P: De vraag was er dus wel?

- De vraag was er wel en ik probeerde dat binnen dat lesschema de ruimte te zoeken om die informatie te geven. En op een gegeven moment kreeg ik zo veel vragen, ook op een gegeven moment van iemand die zei maar mijn werkgever wil jou wel betalen.

P: Oh, kijk ja?

- Dat ik dacht van: ja maar hier moet ik wat mee! En daarnaast ben ik als mens ook iemand die uitdaging nodig heeft, dus mijn brein heeft het nodig om uitgedaagd te worden. En ik dacht: ja maar hier kan ik mijn ei in kwijt. En toen heb ik lang nagedacht van: wat ga ik nou doen? En toen dacht ik: oké, maar dan ga ik hier mijn werk van maken, dan ga ik hier mijn bedrijf van maken en uiteindelijk heb ik toen Kunst van het Mogelijke opgericht, coaching, training en advies bij gehoorverlies. En dat is denk ik, ja ongeveer 4 jaar na mijn plotselinge gehoorverlies dat ik mijn bedrijf opzette, toen nog heel klein. Omdat ik steeds weer die vragen kreeg. Uiteindelijk -blijkt nu- dat 70 % van mijn trajecten wordt betaald door zorgverzekeraars, ...ehm... ik zeg het verkeerd, door verzuimverzekeraars, door werkgevers. En ik kreeg opdrachtgevers. Een van de opdrachtgevers die ik heb is PlanPlan advies, fantastisch bedrijf die innovatieve hoorhulpmiddelen voor op de werkplekken levert.

P: Ja daar heb ik heb ook over gehad in een podcast toen ik vertelde over mijn eigen hoorhulpmiddelen en toen heb ik het ook over PlanPlan gehad. Ja ja.

- Ja ik was heel blij met ze. PlanPlan heb ik leren kennen omdat ik nieuwsgierig was, omdat ik altijd alles uitzoek. Zij hadden een soort werpmicrofoon en ik ontdekte dat ik met die werpmicrofoon kleine groepjes buiten op een open veld kon begeleiden. En zij bleken ook een mobiele koffer te hebben met 8 microfoons waardoor ik ineens weer groepen kon begeleiden, waarvan mij gezegd was door hoorzorg dat kun jij niet meer, want je kunt wel een groep begeleiden, maar je kunt de antwoorden niet verstaan, ja dan wordt het wel lastig toch?

P: Ja.

- En daarmee kon ik dat wel, want ik begeleid nu groepen tot 20 mensen, interactief.

P: Met behulp van deze hoorhulpapparatuur?

- Met behulp van deze middelen. En uiteindelijk bleek ik zoveel over techniek ontdekt te hebben dat ik de vraag kreeg: oh wil je niet voor ons komen werken? Dus ik doe nu regio Noord- en Oost-Nederland. De werkplekonderzoeken.

P: Voor PlanPlan?

- Voor PlanPlan, dus uiteindelijk ontstond een combinatie van veel weten over techniek, we hebben het in een van onze vorige gesprekken, vorige aflevering gehad over rouw en verl...

5 Leren leven met gehoorverlies

Tue, 03 Sep 2024 12:00:00 +0200

Deze aflevering heb ik gemaakt met Anke Heij. Zij vertelt over haar proces in het leren leven met gehoorverlies. Plotseling slechthorend worden is een rouwproces. Aangezien je elke dag te maken hebt met de gevolgen van dat verlies, wordt dat 'levend verlies' genoemd. Hoe dat zit, vertelt Anke met aandacht, want hier is nog veel te weinig over bekend.

(foto van de boeken die in de aflevering genoemd worden, gemaakt door Anke)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. De vorige aflevering heb ik gesproken met Anke Heij en dat ga ik deze aflevering weer doen. Dit is seizoen 7, aflevering 5: Leren leven met gehoorverlies.

P: Anke, je bent hier nog steeds bij me. En we gaan nu vertellen over de impact die gehoorverlies op je kan hebben. Ik herken dat niet direct bij mijzelf, maar jij hebt dat wel heel erg meegemaakt en dat geldt voor heel veel mensen die dus slechthorend worden. En dan hoor ik vaak ook dat -gek ook hè ‘horen’?- je hoort vaak dat gehoorverlies een soort rouwproces kan zijn. Hoe zit dat? Wat kun je daarover vertellen?

- Er is heel veel over te vertellen dus als jij mij vraagt: hoe zit dat, dan is mijn eerste vraag in mijn hoofd: waar zal ik beginnen?

P: De vraag van, wanneer heb je zelf ontdekt dat het voor jou zó moeilijk was om het te handelen dat je op een gegeven moment ontdekte dat het een soort rouwproces was?

- Ik denk dat het na een tijdje was. Ik begin even bij het begin. In 2018, eind 2018 ontdekte in mijn werk, daar hadden je het de vorige aflevering over, dat ik plotseling slechthorend was geworden. En ik ontdekte ook dat ik daardoor mijn werk niet meer kon doen. Dus in één keer was mijn carrière als tolk gebarentaal, na 15 jaar, voorbij. Ik was 39 en kwam thuis te zitten. En ik had een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Daar moest ik mee om tafel want we hadden afgesproken als ik mijn werk niet meer kan doen, kan ik afgekeurd worden op mijn beroep, beroepsarbeidsongeschiktheid. En ik denk dat ik daar al merkte dat het mij heel erg raakte, want mijn hoofd snapte dat ik niet meer kon werken, in ieder geval niet dat vak, maar mijn gevoel pakte dat niet. Een soort verbijstering, ongeloof, ...ehm... mijn hoofd wist wat me overkwam, maar mijn gevoel nog niet. Gevoel van verdoofd. Ik weet nog dat ik heel veel buiten ben geweest, op de heide heb gezeten. Dvd'tjes heb gekeken, nou ik vind televisiekijken helemaal niet leuk dus als ik de hele dag dvd'tjes kijk dan is het goed mis. En ik denk dat dat voor mij het eerste moment was dat ik door had: maar hé hier is wat anders dan anders. Geluiden klonken anders, communicatie was minder vanzelfsprekend dus voor mij was alles wat vertrouwd was, ineens anders.

P: En als je dat nu zo vertelt, herken ik dat wel. Op dat moment dat ik in 2006 uitviel met Ménière, die periode heb ik wel gehad. Dus dat is voor mij toen wel, waarschijnlijk ook dat rouwproces geweest.

- Ja dat is geweest voor jou. Zo benoem jij dat.

P: Zo noem ik het écht ja! Ja!

- Ja en voor mij was het eerst heel langzaam het besef van oké, mijn wereld is veranderd ...ehm... ik weet nog niet hoe ik dit ga doen, maar ik moet hier een vorm in vinden om dit te handlen. Dus ik kon wel het besluit nemen, die vorm ga ik vinden, maar hoe die eruit zag en hoe ik dat aan ging pakken? Geen idee! ...ehm... en toen werd ik uiteindelijk afgekeurd, 100 % beroepsarbeidsongeschikt. Dus ik kreeg een rapportage waarop stond: Mevrouw Heij is volledig beroepsarbeidsongeschikt. Toen dacht ik: dit gaat niet over mij. Maar daarna daalde het wel in: oh shit als dit dan over mij gaat, is er écht wel wat aan de hand. En ik merkte dat ik elke dag tegen de gevolgen aan liep van die geluiden die anders klonken. Dat ik die liefste woordjes van mijn liefste lief niet meer vanzelfsprekend verstond aan mijn rechterkant. Dat als ik naar een feestje ging ik ineens niet meer goed kon verstaan. Ik weet nog dat mijn ouders jarig waren, en dat ik heel lang na heb gedacht, ja ga ik daar wel naartoe? Want dan zit ik daar en dan versta ik het niet. Kan ik niet beter thuisblijven? Of moet ik misschien een tolk in gaan zetten? Dat wat ik vroeger zelf natuurlijk was. Ik was tolk, dus moet ik een ex-collega in gaan zetten om op mijn ouders' feestje mee te kunnen gaan doen?

En ik merkte dat dat heel veel pijn in mezelf gaf. Ook fysieke pijn, dus niet alleen emotionele pijn maar ook een fysieke reactie daarop. Verdriet, die verbijstering is ook best lang gebleven en ik snapte niet wat er gebeurde! Want ik dacht, dat was een jaar verder, ik was ook heel moe dat eerste jaar, eerste anderhalf jaar denk ik. Ik dacht op een gegeven moment: er is iets mis met mij. Want is dit wel een normale reactie dan?

We zijn nu anderhalf jaar verder, en nog steeds en... ...ehm...

P: Is er iets psychisch aan de hand?

- Ja dat.

P: Is het eigenlijk ook wel, alleen als gevolg van het gehoorverlies.

- Klopt.

P: Alleen wat en waarom en...

- Ja en er was niemand die mij begeleidde, er was niemand die me aan de arm nam en zei van: ...ehm... maar dit is er aan de hand. Ik heb een paar gesprekken gehad bij het maatschappelijk werk van het audiologisch centrum, helemaal in het begin. Dat was heel fijn, dat was voor toen passend. Maar verder begeleidde niemand mij en ik had... ik begon het idee te krijgen dat er iets mis met mij was. Want ik dacht nou ik weet nu dat ik slechthorend ben, ik weet dat het nooit meer zo wordt als vroeger dus dit is wat we gaan doen. Hoe zo al die emoties?

P: Haha!

- Dat heeft geen functie!

P: Nee. Ha waarom!? Waarom zijn die er?

- Doe niet zo moeilijk. En ik weet niet of je van Arjen Lubach de avondrubriek 'Tot op de bodem' kent?

P: Ja.

- Ik ben van tot ónder de bodem...

P: Haha!

- Dus ik ben gaan zoeken. Ik dacht als er dan iets mis met mij is dan wil ik ook weten wat er dan mis met mij is. En toen kwam ik op het verhaal van levend verlies. Blijvende rouw door levend verlies en dat betekent eigenlijk dat je... elke dag loop je weer tegen de gevolgen van je beperking aan. Ik loop elke dag tegen de gevolgen aan van dat het nu anders is dan vroeger. Dat ik het werk niet meer kan doen, wat ik heel graag deed. Jij wilde daar iets over zeggen?

P: Ja nou ook zo van, je zegt blijvende rouw en dan ook levend verlies, is dat dan hetzelfde?

- ...ehm... het levend verlies betekent dat het rouwproces nooit afgerond wordt en dat zal ik uitleggen.

P: Daarom levend verlies.

- Daarom levend verlies. Het blijft leven.

P: Ja

- Het is iets wat telkens terugkomt en wat blijft leven, wat geen einde heeft. Want als iemand overlijdt kan je daar heel verdrietig van zijn, kun je daar veel emoties bij hebben, het is wel duidelijk afgerond.

P: Diegene is overleden en komt niet meer terug.

- En ook dan kan je nog jarenlang rouwen hè, ook dat is normaal. We denken vaak, dat is de tweede misvatting: tijd heelt alle wonden. Zo werkt dat niet.

P: Nee nee, dat is heel wisselend, het ligt aan heel veel factoren hoe dat werkt.

- Ja dat klopt en een rouwproces heeft 4 rouwtaken en die zijn best wel hard werken. Je moet de werkelijkheid van dat verlies onder ogen zien. Dus in mijn geval, ik ben slechthorend. Om dat door te laten dringen kost dat best wel tijd, het is niet meer zoals vroeger.

De pijn van dat verlies ervaren. Vervolgens moest ik me aanpassen aan mijn wereld na dat verlies, van hoe doe je dat dan leven met slechthorendheid? En vervolgens -want ik vond alles stom en ik vond alles vervelend in die periode weet ik nog, ook dingen die ik vroeger leuk vond, vond ik gewoon stom- moest ik me weer leren herinneren en leren genieten van dingen. En als je die rouwtaken af kunt ronden, dan kun je eigenlijk dat verlies weer in je leven vervlechten en kun je verder. Maar elke dag kom ik tegen dat ik op een feestje dat ik het niet versta als ik een feestje heb. Dat ik om herhaling moet vragen. Dat ik dingen die i vroeger deed niet zo graag deed en dat schuurt elke dag weer. En je kunt niet nu alvast accepteren voor de rest van de toekomst

P: Accepteren sowieso hè, dat zeg ik altijd, dat is niet één moment en als je nog in dat proces zit, zit je hier en dat accepteren is héél ver weg, is nog een heel doel verderop. En daar groei je langzaam in.

- En misschien bereik je dat ook nooit.

P: Dat kan ook nog.

- Want voor mij is accepteren zoiets als ik op een dag word ik wakker en dan ben ik super blij dat ik gehoorverlies heb. Nou ik verwacht niet dat dat moment gaat komen.

P: Oké. Ja oké, dat is voor mij alweer anders. Ja. Mooi dat je het ook zo ziet. Ja. Haha!

- Het is ook welke betekenis geef je aan accepteren, dus voor mij is het anders leren vasthouden. Vervlechten in mijn leven, maar omdat het nooit afgerond raakt, telkens van die schuurmomentjes terugkomen.

P: Ja en je gehoorverlies, je krijgt elke keer weer meer gehoorverlies.

- Ik ben dit jaar weer een stuk gehoor kwijtgeraakt. Er is getest, er is weer 15 db verlies op rechts in 2 jaar. Dus het is ook weer opnieuw instellen met mijn nieuwe mogelijkheden en dat is een proces wat telkens doorgaat en wit nooit afgerond wordt. Dat betekent dat ook die rouw nooit stopt. Die is altijd in de buurt. En ik wilde het graag bespreken met jou samen, omdat ik zelf gemerkt heb, ik zei al ik ben van 'tot onder de bodem', dat ik er eigenlijk niks over kon vinden, bijna niks. Wat informatie in twee goede boeken.

P: Over levend verlies dan hè?

- Over levend verlies. In 'Helpen bij verlies en verdriet van Manu Keirse staat wat informatie. En in 'Goed leven bij kwetsbaarheid en beperking' van Dirk de Wachter en Manu Keirse staat wat informatie. Maar verder vond ik daar eigenlijk weini...

4 Van horend naar slechthorend

Wed, 28 Aug 2024 12:00:00 +0200

Deze aflevering ben ik in gesprek met Anke Heij. Zij vertelt over de dag dat ze slechthorend werd en welke impact dat op haar heeft.

(foto; in mijn studio, gemaakt door Anke)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En dat ga ik dit keer helemaal doen, dat hele brede spectrum over ons evenwicht. Dit is seizoen 7, aflevering 4: Van horend naar slechthorend.

En deze podcast ga ik niet alleen maken. Dat ga ik doen met Anke Heij. Anke Heij is een collega van mij, collega hoorcoach. En ik ga met haar, ja, een beetje onderzoeken wat er bij haar is gebeurd rondom slechthorendheid en ook van hoe je daar dan mee om gaat. Hoe ga je om met als je slechthorend wordt. Dus welkom Anke!

- Dank je wel! Fijn dat ik hier mag zijn, Paula.

P: Ja dat wilde je zelf ook graag hè want je vertelt graag over wat jou is overkomen.

- Ik vertel graag wat mij is overkomen, in die zin dat ik merk dat ik anderen daar heel erg mee kan helpen omdat ik zelf heel erg gemist heb dat ik er informatie over kon vinden.

P: Het gaat echt over informatie delen, je wil mensen informeren over wat het allemaal met je kan doen. Maar ook wat je eraan kan doen hè?

- Klopt en ik merkte zelf toen ik plotseling slechthorend werd, dat was in 2018, hoe wanig daar over te vinden was. En weinig....[door elkaar - niet verstaan]

P: Dat is vrij recent. 2018 hè?

- Ja ik zeg altijd maar, ik maak graag grapjes over dingen soms, soms een beetje harde grapjes maar ik ben bijna 6 jaar geleden plotseling slechthorend geworden dus ik heb... bijna mijn 6e verjaardag mag ik vieren van mijn slechthorendheid.

P: Ah kijk...

- Over een paar weken.

P: Ja, dan wil ik eigenlijk wel bij het begin beginnen even, van wat is er gebeurd op het moment dat je wist dat je slechthorend werd. Want bij mij is het heel anders gegaan, want bij mij ging het heel langzaam, heel geleidelijk, sluipend erin gekomen. Bij jou is het anders gegaan, dus dat verhaal, je hebt het al een keer eerder verteld wat ik gehoord heb, ik heb meerdere verhalen van jou al gehoord, en dat had iets te maken met dat je aan het werk was. En dat verhaal wil ik graag horen. Kun je dat delen?

- Zeker. Ik was tolk gebarentaal. Doventolk. Zo heet het officieel niet, maar veel mensen kennen het als doventolk. Dus ik tolkte voor mensen die zelf doof waren of zwaar slechthorend en gebaren gebruikten. En ook voor de horende mensen natuurlijk. Want als iedereen gebaren zou kunnen, dan kun je elkaar ook zonder tolk begrijpen. En ik tolkte op dat moment op een hbo-opleiding en op een hbo-opleiding heb je hoorcolleges en werkcolleges. En ik weet nog dat ik die dag kwam tolken op een plek waar ik al 2 jaar getolkt had, dus al heel vaak, één dag in de week. En de docent stond rechts van mij en ik dacht: wat praat hij zachtjes.Dat heb je wel eens dat mensen wat zachter praten en dat ligt natuurlijk aan die ander. Dat snap je.

P: Kende je deze docent al? Had je die eerder gehad?

- Ik had hem denk ik één of twee keer gehad, ik vond hem nooit heel hard. Want je hebt dan lesroosters van 8 weken ongeveer hetzelfde. Maar ik vond hem nu zachter dan anders dus ik denk die heeft misschien zijn dag niet. En ik merkte dat ik vragen uit de zaal wat moeilijk verstond, ze klonken ook heel zachtjes, ik moest heel goed luisteren. En vervolgens was er een werkcollege, dus we gingen naar een andere ruimte. Een werkcollege bestaat uit groepjes, ik denk ongeveer 6 groepjes die in één ruimte aan het werk waren en dan hoor je allemaal geroezemoes en ik merkte dat ik niet kon verstaan wat het groepje... wat daar gezegd werd.

P: In het groepje waar jij ging tolken?

- In het groepje waar ik ging tolken en ik herinner me nog dat ik zó veel moeite moest doen dat ik dacht: ja mar dit werkt niet. Ik schrok heel erg, maar ik wilde toch mijn werk blijven doen. Ik ben professional. En ik zit daar, de dove student moet ook mee kunnen doen. Dus ik heb iedereen op een andere plek neergezet. Gevraagd om te gaan verzitten zodat ik het iets beter kon verstaan. Achteraf weet ik, maar dat wist ik toen nog niet, dat mijn linkeroor beter was dan mijn rechter. En ik weet nog dat ik wegging uit dat werkcollege -wat professioneel qua tolken eigenlijk helemaal nergens op sloeg- dat ik dacht dit moet ik weten, maar ik wil het niet weten.En om een heel lang verhaal heel kort te maken, dat was het einde van mijn tolkcarrière.

P: Dat was ook de laatste keer dat je getolkt hebt, daar?

- Het was de laatste keer dat ik daar getolkt heb. Ik heb nog wel een paar keer daarna getolkt in kleinere situaties, bijvoorbeeld in een ziekenhuis. Een-op-een gesprekken. Die gingen best goed, maar in de wachtkamer dan weer niet. En die horen er toch bij.

Dus ik heb wel van alles nog geprobeerd om te kijken: wat kan ik doen om het beter te verstaan? Toen kwam ik in de hulpverlening terecht. Het audiologisch centrum, de audicien, de kno-arts, ja en daar kwam gewoon uit -wat best wel heel hard was- jij bent een heel stuk gehoor kwijt. Met name rechts maar links ook een stuk. ...ehm... dit gaat 'em niet meer worden.

P: Maar die allereerste keer dat je dus naar de huisarts ging, had je toen zelf al het vermoeden dat het gehoor niet meer goed is?

- Ja, kijk ik werkte ruim 15 jaar met mensen met gehoorverlies. Dus voor mij was wat er gebeurde ...ehm... iets wat ik in de praktijk al vaker had gezien bij anderen.

P: En gehoord ook...

- ...en gehoord... ja...?

P:...dat ze plotsdoof werden. Dus eigenlijk was het niet heel raar.

- Het was niet heel raar. Ik wist ook ...ehm... welke vragen ik kon stellen. Waardoor ik een stuk sneller hulp kreeg dan andere mensen in die situatie. Maar ik wist natuurlijk niet precies wat er aan de hand was. Ik wist alleen dat er iets met mijn gehoor was. Dat was me meteen duidelijk. En dat werd ook bevestigd. Ik ben verschillende keren getest, om te kijken of de tests wel klopten. Ja, en dat was duidelijk, het was gewoon slecht. Rechts kon ik geen spraak meer verstaan, wel klanken, maar bijna geen hele woorden meer. Sorry. Rechts was dat. En links kon ik wel verstaan maar klinkt alles zachter. Dus ik moest hoortoestellen.

P: Dus beide kanten heb je gehoorverlies maar er is wel een heel groot verschil?

- Ja.

P: En weet je ook wat er gebeurd is dan, dat dat nu zo is. Wat er toen gebeurde? Was daar een aanleiding voor? ...ehm... was het bekend in de familie?

- Het zit bij ons niet in de familie. Alleen ouderdomsslechthorendheid. Maar dat was dit niet. Want ik was 39, dus ik was nog... mag ik zeggen: piepjong.

P: Je was toch nog wel heel jong.

Haha! Vergeleken met mij helemaal. Haha! Ja...Haha!

- Ik was 39 dus het was geen ouderdomsverlies. Het zit dus niet in de familie. Ik wist wel vanuit mijn werk dat bij 70 % van de gevallen, van mensen met gehoorverlies, er geen oorzaak is te vinden. En ...ehm..... Daar had ik rekening mee gehouden, dat er geen oorzaak was te vinden. Ze hebben nog gekeken naar een brughoektumor. Dat is een tumor die om de gehoorzenuw heen groeit waardoor het geluid minder goed doorgegeven wordt naar de hersenen. Maar die zat er niet.

P: Nee, dus dat is goed om dat uit te sluiten dan hè? Je had ook geen andere klachten ervan hè?

- Nee ik heb geen evenwichtsklachten. Gelukkig niet. Wel tinnitus. En die is ook harder geworden.

P: Had je die toen meteen of...?

- Ik had al tinnitus. Ik weet ook nog wanneer ik tinnitus kreeg op de dag af. Het was in 2014 in de zomervakantie. Ik was aan het kamperen, in Californië en ik lag daar in mijn tentje en ineens was de piep er, op rechts. Dat weet ik nog. En in 2017 heb ik een auto-ongeluk gehad en daar heb ik tinnitus op links van bij gekregen.

P: Oké. Heb je toen al hoortesten gedaan in het audiologisch centrum? Toen je tinnitus had?

- Nee, daar was geen reden om een hoortest te laten doen voor de tinnitus.

P: Oké, want dat is wel wat nu tegenwoordig bij een huisarts, als je naar een kno-arts gaat met tinnitus is dat het eerste wat ze gaan doen. Niet speciaal audiologisch centrum wel kno-arts. Gaan ze toch eerst een hoortest doen. Ze willen weten of er toch ergens gehoorverlies is.

- Oké. Dat is goed om te weten.

P: Maar dat is bij jou nooit gedaan toen?

- Ik heb wel eens hoortesten laten doen. Maar nooit naar aanleiding van tinnitus.

P: Nee oké!

- Als tolk wil je weten dat je een goed gehoor hebt dus het was wel handig om het te blijven testen.

P: Maar toen is dat niet gebeurd, pas in 2018 toen je dus écht merkte tijdens de les dat jij ineens dus die stemmen allemaal niet goed kon verstaan, toen ben je gaan onderzoeken wat er dan aan de hand is.

- Ja!

P: Weet je of jouw verlies in het middenoor zit of in het binnenoor?

- Mijn verlies zit in het binnenoor. Perceptieverlies noemen ze dat. Er is iets met mijn slakkenhuis niet helemaal goed. En daarnaast zit er waarschijnlijk iets in de verwerking van mijn hersenen. Want als er omgevingsgeluid is, dan wordt mijn spraak ineens veel minder. Dus horen is méér dan enkel de oren. Het zit in het binnenoor, dus de trilhaartjes die doen het niet goed meer. Waardoor het geluid niet helemaal goed doorgegeven wordt op een aantal frequenties.

P: Ja die trilhaartjes die zitten in het binnenoor hè, in het slakkenhuis ja.

- Ja en er is iets in mijn hersenen wat niet goed verwerkt, waardoor omgevingsgeluid al heel snel storend is.

P: Ja ja. Dus de filtering van de geluiden is al heel anders bij jou. Dat het spraakverstaan is moeilijker eruit te halen op het moment dus dat er omgevingsgeluid is. Dus dat is dat het filteren van het geluid wat moeizamer gaat.

- Klopt.

P: Is dat...

3 Lijnen-deel 1

Wed, 21 Aug 2024 16:00:00 +0200

Lijnen als werkwoord, dat betekent afvallen of een dieet volgen. Hoe ben ik anders gaan eten, wat is er toen gebeurd en wat doe ik tegenwoordig met het eten?

(Foto: eigen foto van boeken over voeding)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De enige podcast in Nederland die gaat over ons zintuig evenwicht en over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 7, aflevering 3: Lijnen, deel 1.

Lijnen. Ik wil dat gaan gebruiken als ...ehm... werkwoord. Het werkwoord lijnen, dat betekent eigenlijk een beetje aan de lijn doen, ...ehm... afslanken, afvallen, dieet houden of een dieet volgen, vermageren. Ik heb het hier eigenlijk nooit eerder over gehad. En afgelopen vakantie, dacht ik ineens van dat ik bezig was met een lijstje maken voor... voor ja podcast-afleveringen, en ik kan het wel een keer gaan hebben over de voeding. Over hoe ik anders ben gaan eten. Dat heeft te maken met dat ik voor 2006, voordat ik de ziekte van Ménière kreeg, was ik eigenlijk best zwaar en misschien wel té zwaar. En wellicht kwam dat dan wel doordat ik een beetje aan het troost-eten was, vanwege de te luide tinnitus en door het verminderde gehoorverlies, want ik kon steeds moeilijker de kinderstemmen op het werk, kon ik verstaan. Waardoor het werk ook op school heel zwaar werd, maar ook in mijn privéleven.

En ik raakte heel erg vermoeid, gefrustreerd en zo en toen ik in 2006 helemaal uitviel voor het werk -wegens dus die aanvallen van draaiduizeligheid die steeds bleven komen- en nou, dat ik echt besloot van nou ga ik de ziektewet in, nou ben ik ziek. En in die maanden dat ik dan thuis was, had ik tijd om op een gegeven moment, ik denk dat het echt na 4, 5, 6 maanden misschien is geweest, dat ik na ging denken over andere voeding.

Ik had ook meer de tijd om uitgebreid te kunnen koken. Dat heb ik in het begin niet gedaan. Toen ik net uitgevallen was, was mijn hele evenwicht uit balans. Mijn hele leven eigenlijk ook uit balans en heb ik een heleboel niet kunnen doen en niet zelf voor mezelf kunnen zorgen. En had ik gelukkig een gezin die dat voor mij deed, maar toen ik zelf weer ging opkrabbelen, letterlijk en figuurlijk, ging ik mij meer bezighouden met het koken en ook uitgebreider, want daar had ik alle tijd voor.

En in 2008 las ik toen het boekje: Wat zit er in uw eten? Een heel klein boekje, een klein zwart boekje en dat gaat over e-nummers en met name ook wat er op etiketten staat en ...ehm... wat heel veel in bewerkt voedsel zit. Wat je dus ook... die etiketten die je leest in de supermarkt op allerlei producten en daarin staat ook van welke e-nummers het beste kunt vermijden. Er zijn een heleboel e-nummers die zijn prima om te gebruiken, maar er zijn er ook genoeg die nou ja, liever niet! En dat zit wel heel vaak in bewerkt voedsel.

Met die etiketten lezen kwam ik erachter dat ik een heleboel producten eigenlijk niet meer wilde gebruiken. En in hele kleine stappen ben ik toen allerlei pakjes en zakjes en voorbewerkt voedsel wat eigenlijk al 'kant-en-klaar' is om dat te gaan vermijden. En ik ben toen zelf het eten gaan kruiden, zelf alle groenten en vlees en alles ben ik zelf gaan snijden en gaan gebruiken. Dus onbewerkte producten. En in die tijd ging ik ook zelf minder vlees eten. En dan had ik mannen in huis die heel graag wel vlees eten aten, toen dacht ik. oké: ik maak voor jullie vlees klaar, maar zelf hoef ik het niet meer.

En zo gebeurde het dat ik op een gegeven moment vegetarisch ging eten. En toen waren er nog heel weinig alternatieven, dan heb ik het over ja, 2008, 2009. Naast het vlees schap had je nog niet al die vegetarische alternatieven die er nu wel zijn. Ik ging wel meer ei eten, kaas, peulvruchten, noten, als vervanging voor het vlees, want ik moest natuurlijk wel eiwitten blijven gebruiken. En in die tijd ging ik ook 3x per week sporten en langzaamaan, werd ik steeds minder zwaar. Dat was helemaal geen doel, dat was helemaal geen doel wat ik mezelf gesteld had. Ik hoefde helemaal niet te lijnen vond ik zelf, maar door dus heel bewust en anders te gaan eten, gebeurde dat dus wel. Wat ik wel heb gemerkt is, nou ja af en toe at ik nog wel eens vlees, dat het eten van varkensvlees voor mij een trigger was om dan duizelig te worden. Dus het hele varkensvlees eten is iets wat ik eigenlijk ook niet meer doe, behalve af en toe spek, maar voor de rest helemaal niet.

En het hele anders eten, dat werd dus een heel nieuw patroon voor mij. En ik kon me daar ook heel goed aan houden, zonder mezelf ook maar iets te ontzeggen. Ik bleef best nog wel een lekker stukje taart eten, ik maakte ook zelf wel taart, ging zelf wel bakken en zo. Ik ontzegde mezelf niet zo veel en bleef toch wel lekker eten.

En dan blijkt ook dat je dus -als je dat zelf allemaal klaarmaakt- dat je prima lekker kan eten.

Koffie dronk ik al heel weinig. Thee, zwarte thee, dronk ik niet meer, dat werd allemaal kruidenthee. Ik ging heel veel water drinken, in plaats van thee en koffie. En al helemaal geen frisdrank, dat heb ik ook, toen, ook nooit meer gedronken. Vanaf... dat zal ook dan vanaf 2008, 2009 zijn geweest, ben ik zelf gewoon gestopt met frisdrank drinken. En alcohol, dat heb ik al vanaf die zware aanvallen van draaiduizeligheid ook niet meer gedronken, dat heb ik echt laten staan. En ik kon ook makkelijk zonder. En het gebruik van koffie, thee en alcohol wordt ook altijd gezegd, als je tinnitus hebt of ziekte van Ménière, dan moet je dat vermijden. Nou weet ik niet of dat speciaal zo is, voor mij heeft het in ieder geval gewerkt om dat allemaal niet meer te gaan gebruiken.

En op een gegeven moment, was ik zo veel lichter geworden en dat is jaren zo gebleven. Kon ik ook veel goed volhouden dus, dat nieuwe patroon en daarmee ja, toch nog lekker blijven eten. Alleen na de overgang is dat weer veranderd. Langzaamaan werd ik toch weer wat zwaarder, terwijl mijn eetpatroon hetzelfde is gebleven, het sporten is hetzelfde gebleven. Heel gek eigenlijk dus. Waarschijnlijk door de verandering van de hormoonhuishouding dat dat dus écht allemaal anders is geworden. En ik hoop nu dat ik dit gewicht wat ik nu heb, dat ik dat jaren kan blijven volhouden. Dat dit dan een soort stabiel gewicht gaat worden. En dat is wel, wat ik zelf in de gaten kan houden, dus ja, ...eeh...... Het sporten blijft in ieder geval, want dat vind ik heel fijn en ja, dat eten... dat anders eten, dat is voor mij nu gewoon geworden, dus is het niet meer anders.

En ik ben dus niet toen bewust gaan lijnen. Deze aflevering heet: 'lijnen', dus even om daarop terug te komen. Het was meer dat ik alle tijd had om dus met voeding bezig te zijn. En in die tijd heb ik ook best veel boeken gelezen over voeding en welke producten er goed voor me zijn. En ik heb ontdekt dat ik tegengestelde adviezen kreeg.

Volgens namelijk het bloedgroepdieet, ik heb bloedgroep AB positief, heb ik bepaalde voeding nodig en geven ze ook aan wat ik beter kan vermijden, maar volgens de Ayurveda - de Ayurveda is een holistische gezondheidsleer, daar geven ze ook voedingsadviezen in- moet ik weer hele andere dingen eten. Ik ben volgens de Ayurveda het type -past het beste bij me- het kapha-type, het is met een stevige lichaamsbouw, die heb ik, ook toen ik minder zwaar was hield ik wel mijn stevige lichaamsbouw, daar ben ik mee geboren. Langzame bewegingen en ook dat ik op mentaal niveau, ja een beetje rust uitstraal en het hoofd koel kan houden. Maar daar zijn de voedingsadviezen voor weer helemaal anders dan bij dat bloedgroepdieet. Ook van ...ehm... bij het ene kan ik wél koude dranken drinken en mag ik dat ook en bij het andere advies wordt aangegeven: nee het liefst alleen maar warme dranken.

En ook bij het ene wordt aangegeven wél rauwkost en bij het andere geen rauwkost. Bij de ene, die soorten fruit is heel goed voor je, maar bij de ander wordt dat juist weer tegengesteld aangegeven. Als je bij de 'schijf van vijf' gaat kijken, dan worden er weer andere adviezen gegeven. Nu als 60+ vrouw blijkt dat ik op een andere manier beter kan gaan eten en ook sowieso als vrouw zijnde ook, bijvoorbeeld ook zoveel mogelijk proberen soja te vermijden als je vrouw bent. Dus ja, wat is nou goed voor me? En wat kan ik beter vermijden? Ik ben er nog niet helemaal uit.

En ik heb wel, ik weet niet welke jaren dat waren, maar ik ben op een gegeven moment, heb ik cursussen gevolgd Vedisch koken. En Vedisch koken heeft een beetje ...ehm... lijkt een beetje op de Ayurveda - hoewel bij de Ayurveda wordt ook nog wel heel vaak vlees en zo gebruikt. De Vedische keuken is allemaal zonder vlees en bij die Vedische keuken wordt wel veel gebruik gemaakt van peulvruchten, linzen en zo. Maar er worden geen uien en knoflook en champignons gebruikt, geen eieren, wel yoghurt en ghee. Ghee is geklaarde boter. En ghee -als kapha-type met een stevige lichaamsbouw- moet ik heel mondjesmaat gebruiken en zo. Maar nu vind ik uien en knoflook heel erg lekker. En volgens de Ayurveda worden deze kruiden wel weer aanbevolen en in de Vedische keuken wordt het echt afgeraden, staat het helemaal niet in de recepten.

Maar ik heb er wel heel veel van geleerd, van de cursussen in de Vedische keuken, en nu doe ik dat veel meer op gevoel en dan gaat het om het gebruik maken van de kruiden waaronder gember en kurkuma en komijn en koriander, alles doe ik nu op gevoel. En nog steeds eet ik overwegend vegetarisch, af en toe een vlees-vervangend product, want die zijn er dus nu in overvloed. En ik maak heel weinig gebruik van zout en eigenlijk doe ik zelf nergens suiker in. Er zit natuurlijk in heel veel producten van nature al suiker, dus daar krijg ik al genoeg vanbinnen. Sowieso drink ik nog steeds weinig koffie, ik drink veel water, nog steeds geen alcohol, nah... heel soms een glas rosé of witte wijn. Als we in een restaurant zijn of zo en ik hoef niet meer te fietsen. Dan wil ik dat n...

2 Heden en verleden

Wed, 14 Aug 2024 12:00:00 +0200

Dit is een spannende aflevering voor mijzelf, over het verleden en het nu, maar vooral de toekomst. We hebben geen idee hoe de toekomst zal gaan. We kunnen plannen maken en ons verzekeren tegen van alles en nog wat, toch weten we niet hoe de dag van morgen eruit zal zien. Dat is dan ook het unieke van de mens, ons voorstellingsvermogen.

(eigen foto)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... Je luistert naar Paula Hijne. Dit is seizoen 7, aflevering 2: Heden en verleden.

Heden en verleden, deze twee woorden passen niet echt bij elkaar! Zelfs niet als een tegenstelling, behalve dat het iets over de tijd zegt. En toch kom je het heel vaak tegen: heden en verleden, zoek het naar eens op op internet. Dus het wordt wel heel vaak gebruikt. Maar ja, ik heb dan wel eens met dat soort uitspraken, dan gaan mijn gedachten een beetje, ja op de loop ermee en (ha) en dat wil ik met jou gaan delen. Over heden en verleden. Want heden, dat is nu. En daar heb ik een hele mooie uitspraak voor, die heb ik ooit gelezen en ik weet eigenlijk niet van wie die is: 'Dit moment is het enige moment dat we hebben. Het vraagt aandacht om het niet te missen.'

En dan dit moment is natuurlijk het 'nu' hè! 'Nu' is het enige moment. En het heden is dus tegenwoordige tijd! Het is een aaneenschakeling van momenten van 'nu'. Het is een beetje de mindfulness-gedachte ook hè? In het moment leven. Eigenlijk zijn het een soort ja -tussen aanhalingstekens- ‘punten’. Elke keer weer! En het verleden, dat is geweest. Zelfs alle minuten hiervoor en voordat ik net begonnen ben met de podcast, dat is al verleden geworden. Dat is helemaal geen moment, dat zijn geen 'punten' meer. Het is een heel lang iets, waar we nu niets meer aan kunnen veranderen. Het is een aaneenschakeling van gebeurtenissen, van activiteiten, en dat gaat maar door en dat gaat maar door en die zitten allemaal aan elkaar vast. We kunnen wel fouten of onhandigheden... kunnen we goed maken, nu of in de toekomst. Want als we er iets van geleerd hebben en het nu dan anders gaan aanpakken of anders gaan uitspreken of opruimen, dat noemen we dan: in de toekomst. Of ‘nu’ natuurlijk.

Maar de toekomst is dus eigenlijk wél de tegenstelling van het verleden. En hoelang die toekomst duurt, dat is onbekend. Ik weet wel, mijn verleden, ik weet wanneer ik ontstaan ben. Dus als ik het heb over mijn eigen verleden weet ik precies wanneer dat begonnen is en weet ik ook een heleboel wat daar dus in dat verleden gebeurd is. Maar de toekomst, hoelang die nog duurt? Dat is onbekend. En daar kunnen we wel voorbereidingen voor treffen. We kunnen plannen maken, ...ehm... afspraken, wat we op een gegeven moment, en niet nu maar later, kunnen uitvoeren.

Die uitvoering... op het moment dat je het doet, dat doe je weer in het 'nu'. En dan heb ik een beetje een beeld voor ogen van... en ik probeer dat wel te gaan tekenen op het moment dat ik de podcast ga plaatsen, dat... het is een vaststaand streepje waar het verleden begint voor mij en dan is het een hele lange lijn en dan heb je een soort dwarsstreepje met het 'nu' en daarachter een soort stippellijn, omdat we niet weten hoe lang dat nog duurt. En dat 'nu' dat verschuift natuurlijk voortdurend. Dat kan ik natuurlijk niet tekenen, maar daarom noem ik dat 'nu'. Dat 'nu' verschuift, elk moment, elke seconde en daarbij wordt het verleden steeds groter, groter, die lijn wordt steeds langer en de toekomst wordt steeds kleiner. Maar het is onbekend hoe lang. En vandaar die stippellijn hè, of eigenlijk zouden het allemaal puntjes moeten zijn, want het zijn allemaal toekomstige 'nu'-punten. En het verleden wordt wel groter, maar alle momenten die het waren, die staan stil, die zijn helemaal verstard.

We kunnen daar ook niets meer aan veranderen wat daar in het verleden is gebeurd. Bij het maken van deze podcast kan ik nog zeggen: nou dit vind ik helemaal niks, ik stop ermee, en dan kan ik dat weghalen, dus dan kan ik daar wel dingen aan veranderen. Maar heel veel dingen die al eerder gebeurd zijn, kun je niet zomaar veranderen, ja die kun je dus nu of in de toekomst wel weer veranderen.

En die toekomst dat is eigenlijk een beetje een leegte, want alle afspraken en plannen die zijn in een 'nu'-moment gemaakt en die zijn nog niet uitgevoerd. En we hebben dan ook geen idee of dat gaat gebeuren! We kunnen het ons wel voorstellen en dat voorstellingsvermogen dat maakt ons als mens ook eigenlijk een heel uniek wezen. Want geen enkel dier maakt afspraken, ...ehm... planningen in de toekomst. Dieren hebben wel herinneringen en leven verder helemaal volledig in het 'nu'. En ze hebben ook helemaal geen weet over wat de toekomst kan betekenen en waar ze rekening mee moeten houden. Ze hoeven zich ook nergens voor te verzekeren zoals wij dat doen. Risico's die zijn er wel voor mens en dier en risico's zijn momenten in de toekomst. En hebben wel te maken met dat voorstellingsvermogen. En die risico's die zijn er wel voor de dieren, alleen zijn ze zich daar totaal niet van bewust. Oorzaak, gevolg, die zullen ze ja, heel primitief begrijpen als gevolg van de herinneringen. Ze weten dat als er een koekje of als er een trommel opengaat of weet ik veel wat voor geluid er gemaakt wordt, dat dat eten is, zodat ze naar buiten kunnen of... dus dat begrijpen ze dan wel, maar ze zullen er nooit afspraken over maken.

En nou zijn er wel dieren die in een soort hiërarchie leven, een soort leider met onderdanen, en die daardoor wegblijven bij een andere groep dieren of juist samenblijven als groep ter bescherming voor de dieren die in jouw familie wonen, in jouw groep wonen. Toch, alleen is dat hele ik-begrip is bij dieren natuurlijk heel anders. En ze maken dus niet écht plannen over van ...ehm... we gaan volgende keer daar naartoe. Ze hebben ook geen besef van de tijd!

Dus de toekomst, hoe goed we het kunnen voorstellen, plannen en afspraken maken, het is allemaal heel onzeker hoe die toekomst vorm krijgt. En dat komt omdat wij mensen heel onvoorspelbaar zijn. Het komt ook omdat het weer rare sprongen kan maken. De aarde is helemaal geen stabiele toestand. En we kunnen ons wel wapenen tegen indringers en tegen andere mensen, tegen het water, bacteriën. En dat doen we vanuit ervaringen in het verleden, door daar maatregelen voor of tegen te nemen en die dan in de 'nu'-momenten uit voeren. En hoe goed we dat ook hebben gedaan en nu doen, het geeft dan toch nog steeds geen enkele garantie voor wat er in de toekomst gebeurt. En als er iets gaat precies zoals je iets hebt gepland en hebt voorgesteld en je dat in het 'nu' dus uitvoert en daar dan grandioos van geniet, ja dan is dat schitterend!

Ik heb het af en toe wel bij een vakantie, dat ik me dat helemaal voor kan stellen en ben ik ook op vakantie en dan voelt het ook precies hoe ik het bedacht had. En eigenlijk zou je dat voor iedereen wensen. Dat is wel weer toekomst, wensen, maar we weten en beseffen heel goed dat dat nooit altijd lukt. Omdat er zo veel onzekere factoren meespelen. En met name dus die ongelofelijke onvoorspelbaarheid van de mensen. In het groot en in het klein. Hoe voorspelbaar je ook iemand vindt, van het ene op het andere moment kan er iets veranderen en worden er dan verkeerde beslissingen genomen in het 'nu'. En beslissingen waarvan de uitkomst, de gevolgen, voorspelbaar zijn. Of in een 'split second' ergens op reageren, dan is er nauwelijks een kwestie van kiezen. En het kan wel grote gevolgen hebben. Bijvoorbeeld in het verkeer dat je toch de juiste ...ehm... de verkeerde beweging maakt, want het kan dus een beslissing... dat je een beslissing neemt die zowel positief als negatief kan uitpakken.

Maar hoe kan ik dan dat verleden, 'nu' en toekomst, hoe kan ik het anders in beeld brengen? Het moet dus wel een bewegend 'nu'-moment zijn en toen ik dit begon te vertellen net, minuten geleden, wist ik nog niet precies wat ik nu zou gaan zeggen. Ook al heb ik er een keer over geschreven of ook eerder over nagedacht, maar toen was het nog een beetje een vaag beeld en door er woorden van te maken en dat aaneen te rijgen tot zinnen en elk woord 'nu' in het 'nu'-moment dat ik dat zeg, ja dan creëer ik misschien een duidelijker beeld voor mezelf. Hoewel, ik weet eigenlijk niet precies hoe ik dit nou weer tot een goed eind moet brengen, want wanneer is dat einde? Ergens in de toekomst. Is dat het moment dat de elektriciteit op is, dat mijn laptop het niet meer doet of is dat wanneer ik in slaap val of is het alleen een kwestie van stoppen met praten? 'Nu'.

Ja, een beetje weer zo'n filosofisch verhaal wat ik heb, ik hoop dat je er wat plezier aan hebt (ha) en dat je het een beetje leuk vindt om met mijn hersenspinsels zo'n beetje mee te gaan, mee te denken. Dit was de podcast 'Evenwicht, je leven', seizoen 7, aflevering 2: Heden en verleden. En je hebt geluisterd naar Paula Hijne. Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer!

1 Weerstand

Wed, 07 Aug 2024 12:00:00 +0200

Dit is de eerste aflevering van seizoen 7. Wanneer is er weerstand? En voel ik het als er weerstand is? Er zijn verschillende vormen van weerstand.

(eigen foto)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... Je luistert naar Paula Hijne. En ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat gaat over ons fysieke evenwicht, maar ik vertel ook heel graag over dat psychische evenwicht, waar iedereen mee te maken heeft, maar waar ik met name zélf ook mee te maken heb.

Dat kan heel vaak door de invloed van het fysieke evenwicht... als het helemaal niet zo goed werkt... heeft dat meteen psychisch een gevolg voor mij, maar het kan ook zijn dat het iets heel anders is waar ik dan toch een beetje van ondersteboven ben, maar dat ik niet direct helemaal uit evenwicht raak. Nou, al die ervaringen wil ik met je delen en daarom is het ook 'evenwicht in de breedste zin van het woord'. En dit is alweer seizoen 7. Seizoen 7, aflevering 1: Weerstand.

Ik ga het dus hebben over weerstand. Dan ga ik eerst even iets heel anders vertellen als inleiding op dat thema 'weerstand'. Je moet weten dat ik twee zoons heb die allebei biologie hebben gestudeerd en dan komt er af en toe een blaadje bij ons thuis, het Bionieuws, met allemaal informatie over biologie. Onder andere ook informatie over het NIBI. En het NIBI is het Nederlands Instituut voor Biologie. Het NIBI houdt regelmatig een congres met elke keer een ander thema en er komen allerlei mensen op af met... die workshops geven, die dan te maken hebben rondom dat thema.

Mijn zoon Kasper is al meerdere keren op zo'n congres geweest en die heeft daar zelf vanuit het Veldstudiecentrum waar hij werkt, daar heeft ‘ie presentaties gegeven. Het kan sleepnetvissen zijn, hij heeft een keer een workshop gegeven over korstmossen en elke keer hebben zij wel iets anders, dan gaan ze ook met mensen wel naar buiten toe.

En op een gegeven moment heb ik contact opgezocht met een van de organisatoren van het NIBI om aan te geven dat ik wel een workshop wil geven over het evenwicht. Die congressen die zijn voor scholen, voor havo, vmbo, vwo, elke keer een andere doelgroep. Het is dus voor docenten en allerlei mensen die ook met jonge mensen werken, rondom dus dat thema biologie. En ik heb gevraagd: mag ik een workshop geven over evenwicht? En tijdens dat telefonisch contact voelde ik wat weerstand bij die persoon. Want enthousiast vertelde ik over mijn missie en ja, dat kon hij wel beamen van dat is iets wat eigenlijk nooit nog gebeurd is, alleen kon hij dus niet beloven dat het thema 'evenwicht' op een gegeven moment gedaan zou worden. Want het is nogal een stugge organisatie daar bij dat NIBI.

Ik ben ook even gaan kijken op de website. Ze hebben het wel eens over ‘veelkleurigheid’ gehad en over ‘de aard van het beestje’ of als thema 'het ei van Columbus'. En wat ze gaan doen nu, strakjes in november 2024, is ‘het ritme in de biologie’. En dan gaat het over, onder andere de biologische klok. Dus hoe mooi zou het zijn ook als ik daar aansluiting zou kunnen vinden, want als je het hebt over één van de functies van het evenwicht, autonome beïnvloeding dat is het circadiaan ritme. En dan gaat het ook over de pijnappelklier en de hypothalamus in het limbisch systeem die zorgen voor dat slaap-waakritme. De evenwichtsorganen die sturen dat aan. Dus dat heeft ook zeker wel met evenwicht te maken, dus ook nu in november 2024 zou ik zo kunnen aansluiten.

Maar ik wilde dat al eerder. En het grappige is, ik merkte dus toen in dat telefoongesprek met die meneer van het NIBI dat er weerstand zat. Hij kon niet beloven dat het over evenwicht zou gaan. En ik merkte een beetje die weerstand bij hem. Wat bleek nou? Het thema wat ze daarna aangedragen hebben was het thema: ‘Weerstand’. En dat in allerlei verschillende vormen. De weerstand qua gezondheid. Om ziekte tegen te gaan. Het ging ook over voeding, vitaminen. Het ging over genen. En ook over de weerstand die je kunt voelen voor iets wat je niet wilt. Of de weerstand dus bij de leerlingen om een opdracht uit te voeren. Dus allerlei vormen van weerstand die kwamen daar aan bod. Weerstand! Dat gingen zij daar doen, ik was daar dus niet bij. Wat jammer!

Maar ik heb wel een uitspraak over weerstand, een quote. Komt van de inspiratiebron-kalender en die gaat als volgt: ‘weerstand is de vriend die het mogelijk maakt de spieren te trainen van je doorzettingsvermogen’. Grappig hè? Alleen, deze quote over weerstand, weerstand zien als een vriend. Nou ja! Dat is eigenlijk ook een hele andere weerstand dan, want dat is de weerstand van kracht. Van gewichten. Iets wat je tegenhoudt zodat je veel harder moet bewegen. Of met meer kracht iets moet doen. Op de sportschool, bij de kinesis-les daar werk ik eigenlijk altijd met weerstand. Bij die kinesis-wand met een soort elastieken die eraan zitten, daar is de weerstand écht wel een vriend van mij. Want het is heerlijk om daar te bewegen en dan op te merken dat een oefening steeds makkelijker gaat, zodat het weer een tandje hoger kan, wat zwaarder kan, waardoor je de beweging groter kan maken of dus met meer gewicht kan werken. In die quote gaat het ook over doorzettingsvermogen. Ik zal hem nog een keer voorlezen: weerstand is de vriend die het mogelijk maakt de spieren te trainen van je doorzettingsvermogen.

En dat vind ik dan wel weer gek, want het gaat over doorzettingsvermogen, maar doorzettingsvermogen zélf is helemaal geen spier. Dan heeft het ook eigenlijk meer te maken met wilskracht, met denkkracht. Dat doet je hoofd eigenlijk ook hè. Maar je hersenen zijn helemaal geen spier. Spieren bestaan uit myocyten en hersenen bestaan uit miljoenen neuronen, dus doorzettingsvermogen is helemaal geen spier.

En toch, mijn doorzettingsvermogen herken ik natuurlijk wel op de sportschool hè! Elke week ga ik daar drie keer heen en dan ga ik meedoen met de groepsles. Per keer, per les, ga ik al die oefeningen zo goed mogelijk uitvoeren. En dan merk je ook dat dingen makkelijker gaan. En dat je daardoor dus iets moeilijkers aankan. Het roeien en op de crosstrainer dat kan steeds langer. De conditie die gaat omhoog! Sneller doen en ik kan het langer volhouden. En ook al die balansoefeningen die ik doe, het wordt steeds een tikkeltje uitdagender en dat is spelen voor mij. Ik vind het heerlijk! En het vergt wel enorme concentratie en dan is het leuk om te ontdekken dat het dan toch weer lukt. Behalve dan op die wiebeldagen niet en zo, en vlak nadat ik ziek ben geweest. Dan moet ik dat weer een beetje opnieuw opbouwen. Maar als ik me verder helemaal goed voel, dan merk je de vooruitgang erin! En dan speel ik dus met mijn weerstand! En met dat gewicht, met de beweging zelf, met ...ehm... mijn eigen lichaam.

En ik voel zelf geen enkele weerstand om het te doen! Integendeel, ik ga juist met heel veel plezier ernaartoe. Ja, en als je dat dan doorzettingsvermogen noemt, ik vind het prima hoor! Dan kan het zijn dat ze nog wel iets heel anders bedoelen in die quote. De psychologische weerstand om iets niet te willen doen. En dat kun je zien als een uitdaging om, als je het tóch doet, tegen de weerstand in, dat je dan het doorzettingsvermogen traint. Maar ja, wat ik net al zei dan noem ik het eigenlijk wilskracht. En als je iets te lang op wilskracht doet, dan kan het juist funest zijn. Als je daar iets over opzoekt: wilskracht werkt als een spier, het is geen spier hè, maar het werkt als een spier. Als je er heel veel van vraagt, dan raakt je energie op. En andersom: vermoeidheid kan wilskracht ook verminderen. En dat heeft ook te maken wel met de motivatie waarmee je iets doet hè. En dan is wilskracht ook wel iets als discipline, dat als ik al zeg 'ik ga drie keer in de week naar de sportschool' is het voor mij geen wilskracht, maar het is wel een discipline. Voelt wel een beetje anders. Maar ja, als je je wilskracht... eigenlijk alles op wilskracht alleen maar doet, dan kun je toch verslappen op een gegeven moment en dan lukt het niet meer om verder te gaan op dezelfde manier. Dan ja, moet je toch een paar stappen terugzetten.

En zo'n soort weerstand is best lastig. En dat heb ik ook liever niet hoor. En doorzetten alleen op wilskracht? Dat wil ik helemaal niet. Dan heb ik liever mijn intrinsieke motivatie, omdat ik het belangrijk vind om iets te doen. Bijvoorbeeld, ik hou er niet zo van om de hele administratie te doen, maar ik vind het wel heel belangrijk en daarom hou ik dat ook bij. En ik heb natuurlijk een tijd niet kunnen werken aan mijn derde boek en toch weet ik dat ik dan -in kleine stappen- ook kom waar ik zijn wil. En dat het uiteindelijk zal gaan lukken, omdat ik het einddoel wel al voor ogen zie. En ik weet alleen niet of, toen ik in die hele fase van het niet-werken aan het boek, dat het me toen niet lukte om ermee bezig te zijn, of dat weerstand was. Want ik was namelijk met hele andere dingen bezig. Met de hele afronding van de financiële zaken van mijn moeder en zo en ik had gewoon niet de ruimte in mijn denken om bezig te zijn met andere projecten. Dus ik weet niet of er toen weerstand was van iets dat ik dat liever niet wilde doen, dat denk ik niet. En gelukkig is op een gegeven moment alles weer op gang gekomen en ben ik al vanaf januari of zo tot en met nu ook weer, ja, héérlijk aan het werk. Zonder weerstand!

Ik maak steeds weer nieuwe plannen, ...ehm... ik houd me aan mijn eigen afspraken, zonder weerstand. Dus ja, weerstand kan er zijn en die kun je dus heel goed gebruiken als het gaat... als je met kracht werkt en met sporten bezig bent, maar weerstand in mijn werk maak ik niet zo heel vaak meer mee, omdat datgene wat ik doe, dat kies ik zelf uit en dat doe ik met volle overtuiging! Dus ja, dan is er geen weerstand (ha)!

Nou dit was seizoen 7, aflevering 1: Weerstand. Ja, heeft...

20 Verwondering

Wed, 31 Jul 2024 12:00:00 +0200

Het is zo mooi dat ik me regelmatig kan verwonderen. Vooral als ik goed om heen kijk, met aandacht.

(eigen foto)

Volledig transcript:

Dit is de podcast: 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Welkom en fijn dat je luistert, juist omdat er nog niet zo heel veel gedeeld wordt over het evenwicht. En dat wil ik wel. En het is niet alleen maar het fysieke evenwicht, het gaat ook over mijn psychische evenwicht. En ook over ja, allerlei ervaringen die ik met je wil delen die niet specifiek op mijn fysieke evenwicht ...ehm... dat ik daar last van krijg of zo maar ook ja, wat me bezighoudt, wat mij verwondert. Want dit is dan seizoen 6, aflevering 20: Verwondering.

En dan moet je weten, dit is de 120e aflevering die ik al maak van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Ben je nu voor het eerst aan het luisteren? Er is nog heel veel te beluisteren als je het leuk vindt om naar mij te luisteren. Goed, aflevering 20: Verwondering.

Dat doe ik naar aanleiding van een citaat wat ik gelezen heb bij ‘omdenken’. En dat citaat gaat als volgt: ‘De wereld heeft nooit gebrek aan wonderen, alleen verwondering’. Ja, dan met andere woorden is het dan: de wereld heeft gebrek aan verwondering. Nou is de wereld zelf helemaal niet denkend en is er ook helemaal geen sprake van taal. Wat bedoeld wordt is eigenlijk: de mensen hebben gebrek aan verwondering. En dat is ook maar deels, want voor elk kind dat wordt geboren, is de wereld allemaal nog een wonder, die is in verwondering. Voor een baby, een peuter, alles is nieuw! Alles maken ze voor de eerste keer mee! Wat ze horen, wat ze zien, wat ze beleven.

En als groter kind en helemaal als volwassene, dan raken we wel die verwondering kwijt. Voor een deel dan. Er is dan in het dagelijks bestaan veel minder oog en oor voor alles om ons heen. Omdat we ja, min of meer aan het overleven zijn of dat we te druk zijn met het werk of, als je kinderen hebt, met het opvoeden. Als je in het verkeer bent, ben je ook alleen maar oplettend dat je veilig blijft rijden.

En zo hebben we eigenlijk nauwelijks tijd om ons te verwonderen. En dat kan natuurlijk wel wisselend zijn. Op een gegeven moment dat je ineens herkent dat je weer wél verwonderd wordt. Als je ineens weer bewuster wordt, bewuster gaat bewegen in je omgeving. Dat je andere mensen weer gaat ontmoeten of dat je in je eentje loopt en dan is er niet zoveel afleiding van iemand naast je en dat je ineens allerlei dingen ziet de je eerst allemaal niet zag, omdat je dan aan het praten was. Praten houdt ons vaak weg ook van verwondering.

En dat is ook heel fijn als je dan in een nieuwe omgeving bent. Dat merk ik zelf als ik op vakantie ben, dan is dat een nieuwe omgeving en ja, dat draagt dan bij aan dat ik weer verwonderd kan raken door wat ik om me heen zie! En het grappige is dan, als je goed om je heen kijkt, dan kan zelfs de regenboog zien, als het regent en de zon schijnt, kan dat alweer, ja een verwondering zijn. Daar kun je blij van worden! En vooral als je dan ziet dat het zelfs een dubbele regenboog is!

Of als je tijdens het wandelen ergens komt op een uitzichtpunt en dat je dan héél ver weg kan kijken! Als je hier bij de zee, waar ik nu op vakantie ben, als ik daar bovenop de duinen sta en ik kijk daarnaar, héél ver weg, dan kan ik me verwonderen door wat er allemaal te zien is. Heel veel ruimte die ik helemaal voor me zie. En ik denk dat als je in de bergen bent, in het buitenland, dat je dat ook nog eens een keer nog sterker kan hebben. Nou ga ik nooit naar het buitenland, ik ben altijd in Nederland op vakantie. Maar we hebben hier wel duinen, we hebben hier wel de zee. En we hebben hier ook het gebied achter de duinen, wat vaak ook nog niet bebouwd is en dan kan je ook heel ver weg kijken.

Wat dan ook op kan vallen is bijvoorbeeld die vijf buizerds in de lucht! Of een biddende torenvalk zien. En dat je ineens een hele donkere lucht aan ziet komen, waaruit héél veel regen kan vallen. En dat je dan ineens, als je al naar de zee kijkt en het zou regenen dat je de zee ook bijna niet meer ziet, omdat er zo veel, ja, weg is door de regen! Dat het allemaal verdwijnt en dat je dan zelf ergens onder een boom gaat schuilen voor die plensbui. Dan onder die boom ineens ziet wat voor moois er allemaal is. En dat je verderop de koeien in het veld ziet staan die zich helemaal niets van de regen aantrekken. Dus dat verwonderen, dat kan je zo maar in de natuur doen!

En waar ik me ook wel eens door verwonder, dat zijn... dan gaat het wel over praten, dat ik gesprekjes heb met mensen om me heen. En dan kom ik wel eens iets bijzonders te weten. Zoals ik het verhaal een keer hoorde van een vrouw -ook op de camping- die haakte allemaal muizen. En die neemt dan zo'n muis mee en die maakt dan een foto van die muis op een speciaal plekje en daar maakt ze een kort verhaaltje bij en dat deelt ze dan. Daar maakt ze een boekje van. En zo beleven die muizen die zij gemaakt heeft, allerlei avonturen en dat is zó grappig om te zien.

En wat ik ook... waar ik me elke keer weer over verwonder is, als we dan in de caravan zitten of in de tent en het gaat dan regenen. Met name eigenlijk als we in de caravan zijn en we liggen daar te slapen en dan word ik wakker van de regen en dan hoor ik dat plenzen zo op het dak. En dat ik dan echt me lekker om kan draaien. Dat het lekker warm is en dan verwonder ik me weer: ja ik lig hier heel lekker. Ik hoef er ook niet uit. Ik hoef niet naar de wc. En zo kan ik me dus dagelijks verwonderen hè. En vooral als ik er dus aandacht voor heb. Want het komt niet zomaar vanzelf, het is wel dat je dus ja, daarvoor open moet staan.

Zo heb ik ook een boek gelezen, dat heet: 'Escher worden' geschreven door Joris Escher. Mauk Escher was zijn oom. Hij heeft het verhaal een beetje opgezocht van hoe zijn leven is geweest. En dat boek heeft wel indruk op mij gemaakt. En er staat ook een citaat in van Aad van Stolk, die had contact met Mauk Escher -met dus de maker hè, Escher zijn voornaam was Mauk- en dat gaat als volgt:

De mens die verwonderd stil staat, verzamelt zichzelf. Keert in zichzelf en stelt zich opnieuw op tegenover de wereld.

Ik vind dat een prachtige uitleg over verwondering. Bij verwondering jezelf opnieuw opstellen tegenover de wereld. En dat raakt mij! En helemaal ook om te weten dat, ja Escher maakt zo ontzettend veel bijzonder werk, ik heb daar verschillende boeken van. En ja, dat betekent voor mij best heel veel. En ik heb het misschien wel eens eerder in een podcast verteld, ik wil zelf ook iets creëren wat er nu nog niet is. En ergens ligt het op het puntje van mijn tong en toch heeft het zich nog niet geopenbaard. En daar is verwondering natuurlijk voor nodig, maar ik kan dat niet afdwingen. Dat komt ineens zo naar boven.

En misschien kan ik het beter anders benoemen: ik creëer! Want als ik zeg: ik ga creëren dan is dat weer iets voor in de toekomst. Heb ik de vorige podcast over gehad, over dat moeten en zo... dat daar ruimte tussen zit met iets wat je zegt en nog moet. Maar als ik zeg: ik creëer, is dat nu! Tegenwoordige tijd. Ook al voer ik het nog niet uit, het is wel al, ja, het proces van creatie. Het kan best zijn dat ik iets ga creëren in combinatie met taal, zoals ik ook heel graag schrijf en aan creatief schrijven doe. En dat ik iets doe met taal in combinatie met tekenen, kleur, beeld of verf of met materialen, met structuur en dat ik dat creëer. Ik creëer als ik mezelf toesta dat dat mag. Dan heb je kans dat dat op een gegeven moment zich openbaart, wat ik dan precies de wereld in wil zetten wat er nu nog niet is.

En dan even terug naar dat citaat, de mens die verwonderd stil staat. Ja, ik die verwonderd stil sta. Hoe vaak op een dag gebeurt dat dan? En kan ik dat vaker ervaren? Ik vertelde net al dat als je dat met aandacht doet, met aandacht de wereld in kijkt, dan kun je dat ook vaker ervaren. Ja, als ik dat dus naar buiten ook kan brengen dat wat ik ervaar, dat ik wil delen met anderen, dat ik dat op papier gezet heb, dat ik daar beeld van ga maken. Dan wil ik dat wel altijd het liefst in mijn eentje doen. Ik wil eigenlijk zonder anderen erbij. Ik creëer het liefst in mijn eentje. Dan kan ik er mij met volle aandacht op richten. En dan ook genieten van dat proces, van dat maken. Zoals ik ook eigenlijk, (ha) elke keer begin met schrijven op een lege bladzijde in een schrift en dan als vanzelf, vanuit die vulpen, komen dan die letters tevoorschijn op het witte papier. Dat zijn dan hele kleurige letters. Worden woorden, worden zinnen en hele regels met komma's en streepjes, punten, hoofdletters. En grote en kleine letters. En tijdens het schrijven gaan die gedachten van mij steeds verlangzamen. En die gedachten krijgen dan op een gegeven moment een plekje op dat witte papier. Dus die woorden verzamelen, die... en dat aaneenrijgen tot zinnen? Ja, ik hou daarvan! Want verwondering blijft natuurlijk een heel mooi woord!

Ik merk het hier ook al als ik aan het praten ben, dat ik dan ook als ik niet precies weet waar het naartoe gaat, dan laat ik het vanzelf wel komen. Dit is wel een beetje voorbereid, want ik heb hier ook nog een ander citaat uit hetzelfde boek van 'Escher worden'. En dat is ...ehm... een citaat -ook weer van Aad van Stolk- was het vorige citaat ook, wat in dat boek staat en het is:

De verwondering is iets wat je overkomt. Het is een avontuur. Je kunt de afloop niet voorzien, een oefening in de vrije val.

Ik was dus echt onder de indruk van het hele boek sowieso van Escher en ik heb ook het idee dat als ik het boek meerdere keren ga lezen dat ik elke keer wel weer een andere laag tegenkom. Het kan best zijn -ik heb het boek al eerder gelezen- dat ik dat... deze herfst of zo nog een keer ga lezen en dat ik dan ook nog veel meer dingen ga opzoeken wat er allemaal achter zit. Het lijkt me zo mooi.

Maar go...

19 Tussen zeggen en doen

Wed, 24 Jul 2024 12:00:00 +0200

Tussen zeggen en doen ligt de zee. Een mooie quote om even over te filosoferen. Welke ruimte is er tussen zeggen en doen?

(foto door Roel Hijne)

Volledig transcript:

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. Welkom. Fijn dat jij weer luistert en als dit de eerste keer is dat je luistert? Ga dan vooral ook de andere afleveringen eens luisteren, over ons evenwicht. Want ik vertel over het fysieke evenwicht en over ons psychische evenwicht. Er is namelijk heel veel over te vertellen. En dit is seizoen 6, aflevering 19: Tussen zeggen en doen.

Dat gaat over een citaat vandaag. En dat citaat dat gaat als volgt: Tussen zeggen en doen ligt de zee.

Als ik zoiets lees dan gaat er bij mij al van alles stromen, daar wil ik iets mee en in dit geval ga ik daarover vertellen aan jou. We zijn in Zeeland, dichtbij de zee. En gisteren en eergisteren zijn we ook écht bij de zee geweest en nou is ook de metafoor van mij 'de zee in mijn hoofd' die past natuurlijk ook bij Zeeland. We zijn ook graag op vakantie in Zeeland. En wonen natuurlijk in Zeewolde en ik vind de zeearend heel erg leuk, een mooie vogel, bijzonder.

Vanochtend was er een rare gewaarwording. Want normaal bij hele harde wind, dan heb ik enorm veel last van mijn hoortoestellen. Die ruisen dan heel hard. Met die wind en zo, dan oeh dan wil ik ze eigenlijk uitzetten. En vooral dus bij zij- en tegenwind dan valt dat op. Maar nu had ik er veel minder last van en ik vermoed dat het komt doordat ik mijn helm op heb en misschien heb ik het wel eens eerder verteld. Als ik mijn helm op heb dan zijn er bandjes, die zijn... vlak langs mijn oor lopen die dan en dan lijkt het alsof die de wind een beetje tegenhouden. Die zee, die extra ruis die er is bij harde wind, die heb ik eigenlijk gemist vanochtend.

En 's middags hadden we wind mee, dus dat was wel heel lekker, want dan heb je daar helemaal geen last van en dan komt die wind helemaal niet langs je oren dus... En dat fietst natuurlijk ook veel aangenamer nog hè! Met harde wind moet je er nog ook heel hard tegenin fietsen en heel veel kracht gebruiken en met wind mee, kun je je laten gaan. Heel fijn! Maar oké, tussen zeggen en doen ligt de zee. Daar wil ik het over hebben.

Tussen zeggen en doen daar ligt, daar zit dus ruimte tussen. En die ruimte noemen ze hier dan de zee. Ja en hoe vaak zeg ik iets en doe ik dat níet? En vooral als ik dat zeg en ik zeg iets met dat woord 'moeten' erin. 'Moeten', als ik dat woord ' moeten' zeg, dan is dat iets wat in de toekomst ligt. 'Moeten' dat staat nog te gebeuren. Dan zit er in dat woord 'moeten', zit een soort dwang. Er ligt een prestatie op die ...ehm... ja, van iets wat ik nu nog niet doe. En wat ik wel zeg van: ik ga dat doen en ik moet dat doen. Maar ik doe dat niet op dat moment. En ik moet zeggen, ik zeg, gebruik hem nu wel even, in mijn taalgebruik gebruik ik hem niet zo vaak meer. Want als ik dat wél doe, als ik zeg van dat ik iets ‘moet’ doen en ik doe het liever niet, dan voer ik een soort strijd in mezelf.

En die strijd die duurt net zo lang totdat ik het heb gedaan of totdat ik er helemaal vanaf zie wat ik zou moeten doen. Omdat ik de reden niet meer belangrijk vind of dat een ander het al heeft gedaan, of dat ik het op een andere manier ga doen. Maar het zit zo ingebakken in ons om wel 'moeten' te gebruiken. En dat zorgt ook een beetje voor controle voor de dingen om je heen. Het is ook misschien wel een woord om je wakker houden. Om alert te blijven, op al die dingen die nog belangrijk zijn, die moeten gebeuren. En dan dwing je jezelf tot actie. Want als ik het niet doe, wie doet het dan wél?!

En toch ik zei net al, ik gebruik dat woord 'moeten' niet zo vaak meer in mijn gewone dagelijkse taalgebruik. Pas als dingen écht in de weg zitten, dan merk ik dat ik dat vaker ga doen.

Tussen zeggen en doen ligt de zee.

Neem ik je even mee naar vorig jaar. Vorig jaar heb ik heel vaak gezegd -zonder 'moeten' trouwens- heb ik heel vaak gezegd dat ik aan m'n derde boek schrijf. En toch heb ik toen maandenlang daar helemaal niet aan gewerkt. En dat was dus die zee die daartussen lag. Er zat een soort ...ehm... ruimte tussen. Maar in mijn hoofd bleef ik er wel mee bezig. Een soort ja, stiltemoment. Dat... die zee is dan een soort leegte, een stilte. En dat kan ook wel heel bevorderend werken, want het grappige is dat juist als ik een tijd er niet aan gewerkt had, dan werden dingen toch weer veel helderder, dan kreeg ik weer een nieuw inzicht van: oh ja, maar ik kan het ook zo doen. Dus dan is het helemaal niet erg dat tussen zeggen en doen die zee ligt. Dan is dat die stilte die ertussen zit en die ruimte die ertussen zit juist ...ehm... helemaal niet negatief! Het is meer een feit van: ja ik doe het nu nog niet, het gaat nog wel gebeuren.

En grappig is dat ik dit citaat dan voor vandaag kies, want deze week werk ik helemaal geen enkele dag -dus ik werk ook helemaal niet aan het boek- want ja, op vakantie. Vakantie blijf ik zo fijn vinden hè! Dus vanmiddag toen we terugkwamen op de camping -na het fietsen- op de camping in Meliskerke, daar scheen de zon en hebben we lekker buiten gezeten met uitzicht op de duinen verderop. Aah zo heerlijk! En toen heb ik wel zitten mijmeren. Zo met mijn gezicht in de zon, dan voel je de warmte. En dan dat mijmeren over: zeggen en doen.

Doen en zeggen. Je zou het ook tegelijkertijd kunnen doen, hè? Van, dan ben ik iets aan het opschrijven en als ik het dan ook meteen hardop zeg en dat dan ook doe wat ik ook allemaal schrijf, ja dan zit er helemaal geen ruimte tussen. Dan zit er helemaal geen zee tussen. Hoewel, ik heb natuurlijk wel altijd een hele zee van woorden beschikbaar hè. Dat is tijdens het schrijven, dat is als ik gewoon stil zit en eigenlijk denk niets te doen -heb ik ook al een podcast over gemaakt hè, over dat niets doen. Heb je het nog niet geluisterd? Ga dan vooral die podcast eens opzoeken over het niets doen.

Wat er bij mij altijd is, is een zee van woorden in m'n hoofd. Wat ik ook doe. En die dwarrelen rond en zo en op het moment dat ik ze dan opschrijf, dan pak ik ze eigenlijk vast en dan krijgen ze een plekje. En ik merk ook steeds vaker als ik een podcast maak en ik vertel daarover, ook dan krijgt het een plekje. Dan is het niet opgeschreven, maar dan vertel ik het. Dan zeg ik het.

En in dit geval, is dat doen en zeggen, alles wat ik nu doe en zeg, ja daar zit nu geen ruimte tussen. Wél als ik zeg van: ik ga werken aan dat boek. En dan doe ik het nog niet, dan zit die ruimte er wél! Maar ja, het is lekker vakantie dus ...ehm... ik hoef helemaal niks en ik mag mijn eigen tempo bepalen. Dus dat is zó fijn! En dan ja, laat die zee, die rust, die ruimte daar lekker maar tussen zitten. Ik kan van alles zeggen, ik kan van alles denken, maar ik hoef het niet allemaal nu te doen! Ik denk wel dat het handig dat ik altijd een schrift bij de hand heb, om dan dingen te noteren. Dingen even op te schrijven. En dat gebeurt me ook wel eens, dan zitten we ergens op een terrasje en dan ben ik vergeten pen en papier mee te nemen -een pen heb ik trouwens vaak wel, maar geen papier- en dan vraag ik even daar of iemand een papiertje voor me heeft en dan ga ik toch (ha) even notities opschrijven, en dan ...ehm... neem ik dat mee en dan ga ik daar later dus weer iets mee doen. Heel handig. Dus dan zeg ik iets, ik denk iets en ik doe daar niet meteen wat mee, hoewel, ja ik schrijf het dan wel op.

Nou dat wilde ik ever met je delen, in deze podcast. Tussen zeggen en doen ligt de zee. Dit was seizoen 6, aflevering 19: Tussen zeggen en doen. Dank je wel voor het luisteren en ja, graag tot de volgende keer, naar de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast van Paula Hijne.

18 Verschil

Wed, 17 Jul 2024 12:00:00 +0200

Het verschil tussen de balansoefeningen links en rechts, en voor achter, is groot. Waar komt dat toch door? Ik vertel erover naar aanleiding van de les op de sportschool waar in de warming up ook balansoefeningen worden gedaan.

(eigen foto, thuis gemaakt, niet op de sportschool)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne en ik vertel heel graag over dat evenwicht. Dit is seizoen 6, aflevering 18: Verschil.

Ik lag vanochtend vroeg in bed en toen dacht ik terug aan de les die ik heb gehad op de sportschool. Dat is een les met onder andere balansoefeningen. We doen van alles. Het is een stukje conditie ook en zo. Maar ik wil het even specifiek hebben over die balansoefeningen.

Het is namelijk zo, een oefening waarbij je een standbeen hebt, je staat gewoon rechtop en je hebt één standbeen. Stel dat is mijn rechterbeen en je doet dan je linkerbeen een stukje opzij, met je tenen naar je toe getrokken en dan je been op en neer bewegen. Het kunnen kleine bewegingen zijn. Maar dan heb je natuurlijk de balans op dat ene standbeen. En dan heb je niet meer de hulp van je linkerbeen, want die gaat heen en weer.

Nou, dat lukt dan en dat doen we dan ...ehm... bijvoorbeeld al tijdens de warming up van de hele les en dan zitten deze oefeningen daar dan ook in. En dan is dat een tijdje op en neer. Soms wordt erbij geteld en soms gaat de tijd en dan kan iedereen het in zijn eigen tempo doen. En dan stop je, geeft de trainer aan, en dan ga je op je andere been staan, in dit geval mijn linkerbeen. (Ik doe het hier nu zelf ook, je ziet het niet, maar ik doe het hier nu wel) Ik ga op mijn linkerbeen staan, dat is mijn standbeen. Ik doe mijn rechterbeen een stukje opzij, ik trek m'n tenen naar me toe zodat er ook spanning op de kuit staat en dan ga ik daarmee op en neer, opzij bewegen. Dan is er een heel groot verschil tussen links en rechts. Ik weet niet altijd of dat komt omdat ik vaak op m'n rechterbeen begin, dat is mijn voorkeursbeen, zoals je ook een voorkeurshand hebt en een voorkeursoog. Voorkeursoor heb je zelfs. Maar in ieder geval, dat voorkeursbeen dat is mijn rechterbeen, dus daar begin ik vaak mee. En dan lukt dat af en toe helemaal niet!

Dan moet ik elke keer toch tussendoor met mijn linkerbeen even de grond aanraken, voordat ik dan weer verder omhoog kan. Want ik raak gewoon uit balans. Doe ik het daarna dus met mijn linkerbeen, dan is dat mijn standbeen, dan gaat dat makkelijker. Maar het kan ook zijn dat als ik met links begin, dat links dan goed gaat, met mijn rechterbeen heen en weer, en dat het andersom juist is dat ik, als ik dan op mijn rechter standbeen ga staan, dan gaat het ineens heel moeizaam. Er zit in ieder geval verschil tussen links en rechts. Het kan ook te maken hebben met mijn concentratie. Dat in het begin is die concentratie er nog niet helemaal en pas bij de tweede keer de oefening dan pas is mijn concentratie wat beter ...ehm... ik voel het wat beter in m'n benen en dan gaat dat makkelijker. Dus waar dat verschil precies in zit, weet ik niet, maar er is een duidelijk verschil tussen links en rechts. En het maakt dus niet uit, de ene keer is het rechts en de andere keer is het links.

Dan het verschil tussen als we die oefening doen, niet met het been opzij, maar m'n been naar achteren. Dus een standbeen, mijn rechterbeen is mijn standbeen, mijn linkerbeen doe ik naar achteren en dan op en neer naar achteren toe. Eigenlijk een beetje richting m'n bil dan, maar dan wel met een gestrekt been. Nou dat gaat dan met het andere been ook, maar alleen merk ik dat er een verschil zit tussen dat ik het opzij doe of naar achteren doe. Dat naar achteren toe vind ik veel moeilijker. Dan moet ik nog meer geconcentreerd zijn om achteruit die oefening te blijven doen zonder om te vallen. Zonder tussendoor even met mijn tenen de grond te raken om dan die balans te houden. En dat vind ik raar! Waarom gaat opzij makkelijker dan naar achter? Is dat omdat ik m'n been dan niet kan zien? En dat ik daar dan eigenlijk heel weinig zicht op heb? Het maakt dan ook niet uit of ik in de spiegel kijk. In de spiegel kan ik dat dan zien, kan ik mezelf zien bewegen, maar dan nog is dat naar achteren toe is veel moeilijker om die oefening te doen zonder uit balans te raken.

En dan ook dat op één been staan en dan je andere been omhoog naar voren. Dat je je knie optilt. Dan sta je een beetje met een gehoekte knie, gehoekt been. Knie omhoog en dan je voet rondjes meedraaien. Nou en dan die ene kant gaat heel goed en dan stop je op een gegeven moment en dan moet je de andere kant op draaien en dan blijkt opeens dat die andere kant helemaal niet gaat! Dat ik dat dan heel lastig vind. En dan, heeft dat ook weer te maken met welke kant ik op draai? Of heeft dat te maken met dat ik dan al een hele tijd sta en concentreer op één kant en dat ik me dan eigenlijk weer dan andersom moet concentreren om de andere kant op te staan? Komt het daardoor dat ik het heel moeilijk vind om dan mijn balans te houden?

En ook daar is het verschil links-rechts ook best groot. De ene keer gaat rechts beter en de andere keer gaat links beter. Als ik dan links mijn standbeen heb, mijn rechterknie optil, naar voren toe, en ik ga dan rondjes draaien, dan is het ook weer die andere kant op draaien, weer veel moeilijker en dan maakt het ook niet uit welke kant ik eerst op begon te draaien. Of ik doe heel onbewust het altijd naar dezelfde kant en is altijd de andere kant moeilijker. Daar ben ik niet heel erg oplettend in. 't Kan zijn dat dat maakt dat er verschil is. En dan zijn deze oefeningen vaak in de warming up, dat is het begin van de groepsles, dan worden er allerlei oefeningen gedaan. Stuk conditie en zo, maar ook deze balansoefeningen.

Als dan later binnen het circuit wat we dan doen, (vaak doen we dan een circuitje van verschillende oefeningen achter elkaar en dan wordt dat... de oefening doe je een minuut ongeveer en dan nog een minuut), als je dat dan met één been doet, doe je het daarna met het andere been. Of met de ene arm doet, doe je daarna de andere arm zodat het in (ha) evenwicht blijft. Maar als je dan zo'n oefening die je in de warming up hebt gedaan óók in het circuit krijgt, bijvoorbeeld dus op dat standbeen en dan je been opzij bewegen, maar dan staand op een step, op een verhoging, dat kan, dan blijkt ineens dat dat makkelijker gaat. Alsof dus in die warming up je ook écht even van tevoren al geoefend hebt. Dat je lijf even weet hoe het ook alweer moet of zo. En dat het daardoor ineens in die minuut wel makkelijker heen en weer te bewegen. Zelfs als ik dus bovenop die step sta, want ja eigenlijk voelt dat in je spieren natuurlijk niet anders. Dat is eigenlijk hetzelfde als dat je op de grond staat. En zo hoog is die step niet, want die blijft nog wel laag bij ons. Maar dan is wel ook dat verschil tussen links en rechts en voor en achter, die verschillen die blijven bij mij. Dus het ene is makkelijker dan het andere en het maakt dus niet uit of ik nou met links of met rechts begin.

Ik weet nog van een hele tijd geleden, op de vorige sportschool, hadden ze van die banden aan zo'n buis. Ik noemde dat eigenlijk elastieken, dat was niet helemaal zo, maar banden die daar van een buis naar beneden hingen. Die kun je dan gebruiken om vast te houden en dan kun je allerlei oefeningen meedoen. Daar gebruik je je eigen lichaam voor, je eigen lichaamsgewicht, je hebt daar geen andere materialen bij nodig dan alleen dus die banden. Er zit ook een soort handvat aan, dus dan kan je daar met je armen daar doorheen of je handen daaraan vast houden. En dan was er een oefening bij die we daar best vaak deden. Dan hield je je aan die banden vast en dan deed je één been recht naar voren toe, in een hoek deed je hem helemaal -in 90 graden eigenlijk- en dan ging je met je andere been, je standbeen, ging je dan hurkend naar beneden. En had je houvast aan die banden. Wat daar heel raar aan was, is dat ik af en toe dat helemaal niet kon! Het lukte me niet, het was dan net alsof mijn lichaam helemaal vergeten was hoe die dat moest doen. En ook daarmee was weer het verschil dat het ene been ging dan wel en het andere been kreeg ik gewoon niet voor mekaar! De hele minuut bleef ik dat oefenen en kreeg ik het niet voor mekaar!

En dan leek het ook écht dat mijn spieren of zo dat vergeten waren, hoe doe je dat? Hoe krijg je het voor mekaar dat als één been helemaal recht vooruit is en m'n andere been moest hurken, hoe doe je dat? En dat was elke keer een hele rare gewaarwording, dat voelde zo gek!

En heel af en toe heb ik dat nu nog wel eens met oefeningen. Bij het circuit, onder andere bij de kinesis les die ik op maandagochtend altijd doe, dan is er ook wel eens een oefening bij waarbij ik het gevoel dan heb van: ik weet hoe het moet, maar ik kan het niet! Het lukt me niet, m'n lijf weet niet op dat moment hoe.. hoe.. hoe dat te controleren! Dat is écht een hele vreemde gewaarwording. En aan de andere kant heb ik ja, de ene keer lukt dat dus wel en een andere keer niet en ik weet van tevoren niet wanneer het wel en niet gaat lukken. Dus ik blijf het elke keer weer opnieuw proberen.

Ik heb natuurlijk ook van die dagen, van die wiebeldagen. En met die wiebeldagen is het natuurlijk altijd al helemaal anders. En het gekke is dat dan ook af en toe, dan kom ik al een beetje wiebelig binnen. Het lopen ging dan met heel veel aandacht is het allemaal goed gedaan. Ik heb net de wandelstok niet nodig en zo. En dan gaat de ene balansoefening, lukt dan wel en de andere balansoefening gaat dan echt helemaal niet. En dan snap ik hem ook een beetje. Dan heb ik écht zo van: ja dat komt omdat ik gewoon vandaag heel wiebelig ben en dan leg ik het daar ook gewoon bij neer. Daar komt het door.

Maar als ik me dan verder helemaal goed voel, ik heb niet last van d...

17 Wat is jouw kwaliteit

Wed, 10 Jul 2024 12:00:00 +0200

Over het kwaliteitenspel, het kernkwadrant en over mijn kwaliteiten. En ook over 'jezelf niet zo serieus nemen.'

(eigen foto van spel en boek)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... Je luistert naar Paula Hijne. En ik vertel graag over ons evenwicht, of het nu fysiek is of psychisch, ik vertel er graag over. Dit is seizoen 6, aflevering 17: Wat is jouw kwaliteit?

Ik wil het dus gaan hebben over kwaliteiten. Iedereen heeft wel een kwaliteit of misschien wel meerdere. Ik heb het kwaliteitenspel, het kwaliteitenspel van Peter Gerrickens heel vaak gedaan aan het begin van een re-integratietraject. Als ik het intakegesprek met de cliënt had gehad en we hadden ons eerste coachgesprek, dan begon ik vaak met het kwaliteitenspel. Dat is een hele stapel kaarten van kwaliteiten en een stapel van vervormingen. En dan moesten ze daar de kwaliteiten uit gaan zoeken, die zij vonden dat bij hun pasten. En zo kreeg je een stapeltje van kwaliteiten die er ook zeker waren. Nou, en daar gingen we dan mee aan de slag, want uiteindelijk moesten ze ook vervormingen kiezen en dan ging ik uitleggen hoe die vervormingen weer passen bij die kwaliteiten.

En dat is heel mooi, het is heel ...ehm... mooi voor de cliënt om te ontdekken van: oh, kijk, dat doe ik dus toch wel heel goed. Of: ik heb daar heel veel last van, omdat je een vervorming doet -ik zal zo uitleggen wat dat is- omdat je in die vervorming komt, dat het eigenlijk een kwaliteit is die daarachter zit. En als je dat eenmaal beseft, dan ga je al heel anders om met die dingen die jou in de weg zitten. Het heeft namelijk te maken dus met een kwaliteit en als je dat te veel doet, dan kom je in de valkuil. Nou noemen we dat een valkuil, maar ik noem dat eigenlijk een vervorming. Het is een vervorming van een kwaliteit. De kwaliteit kun je heel goed uitvoeren, maar op het moment dat je dat te veel doet, dat het je in de weg gaat zitten, dan wordt het een vervorming van de kwaliteit.

En het lastige daarvan is, als je in die vervorming zit, je hebt daar heel veel last van jezelf, dan krijg je ook last van andere mensen die het tegenovergestelde doen.

En dat noemen ze dan in het kernkwadrant, in dat schema, noemen ze dat de allergie. Dat zijn mensen waarbij bij jou de nekharen overeind gaan staan. Als je beseft dat als die nekharen overeind gaan staan, dat het iets te maken heeft met een kwaliteit van jou, dan ga je er ook weer heel anders mee om. En door dat dus ja, te gaan spelen met cliënten -met behulp van dat spel, kwaliteitenspel- komen ze erachter dat ze dus ook heel anders met die allergie om kunnen gaan. Met ja, dat soort dingen waar ze last van hebben van de ander dat ze dan ineens gaan beseffen: oh ja, dat komt ook vanuit een kwaliteit. Ik ga zo voorbeelden noemen.

Want hoe kom ik hier nou op om het over kwaliteiten te gaan hebben? Het heeft te maken dat ik voor het derde boek aan het schrijven ben... of eigenlijk het manuscript is al af, maar daar was ik voor aan het schrijven en toen kwam ik erachter: er wordt wel gezegd van mensen met tinnitus dat zijn hele perfectionistische mensen. En toen dacht ik: oh die heb ik vaker gehoord. En ik terugkijken in mijn boek 'Ménière in balans', en daar staat ook: je hoort vaak dat mensen die Ménière krijgen vaak een perfectionistische instelling hebben. Ik had er dus al eerder over geschreven. Dat zijn dan mensen die de lat heel erg hoog leggen voor zichzelf en ze moeten heel veel. Deze mensen kunnen ook heel zorgzaam zijn. En dan ook dat zorgzaam zo goed doen, dat ze ook van de omgeving verwachten dat die dan ook dat allemaal op die manier doen. En dan raken ze daar weer gefrustreerd door, want de ander kan nooit aan jouw verwachtingen voldoen. Weten ze überhaupt wel wat jouw verwachtingen zijn? Misschien weten ze het helemaal niet en anders heb jij die lat zo hoog gelegd, daar kan een ander nooit bij. En toen had ik echt zo van: perfectionistisch, klopt dat? Zijn mensen die Ménière krijgen perfectionistisch?

En geldt dat ook voor mensen die dan tinnitus krijgen? Dat klopt helemaal niet. Het is een... perfectionisme is een vervorming van een kwaliteit. Ja, die kwaliteit kan zijn: nauwkeurig, zorgvuldig, heel precies, dat je de dingen zo goed mogelijk wil doen. Dat is dan de kwaliteit die daarachter zit. Maar als dat zo is, dan denk ik dat er veel minder mensen last zouden hebben van tinnitus. Of andersom. Dan zouden er veel meer mensen Ménière kunnen ontwikkelen, kunnen krijgen. Ik vind zo'n karaktereigenschap niet altijd passen bij een bepaalde ziekte. Die ziekte die overkomt je en dat kan allerlei redenen hebben. En helemaal bij tinnitus, want het is een gigantische lijst van oorzaken. Er zijn zó veel mogelijkheden waardoor je tinnitus krijgt. Ik heb zelfs net gelezen dat het ook door de overgang kan komen. Dat je ook tinnitus kunt krijgen als vrouw zijnde en je komt in de overgang, dat je dan ook tinnitus ontwikkelt. Dan heeft dat niks met perfectionisme te maken lijkt mij. Dan is het iets wat met de hormonen te maken zou hebben.

Maar goed, ik kom wel even terug op die kwaliteiten, want ik heb daar natuurlijk wel heel vaak mee gewerkt. Ik vind het ook heel interessant om te snappen dat als iemand jou in de weg zit, ...ehm... waarbij jou je haren van overeind gaan, dat je in die allergie zit, dat je daar ieuieh echt zo van hebt van: wat die nou doet dat vind ik heel erg, dat vind ik vreselijk, dat je, als je dat snapt dat komt vanuit een kwaliteit die jij hebt, dan ga je al heel anders met die persoon om.

Ik ga het uitleggen. Je kunt namelijk heel daadkrachtig zijn. Dat is een kwaliteit. Daadkracht. Ik geloof dat mijn man dat zelf ook wel bij mij herkent. Dat als ik iets in mijn hoofd heb, dan wil ik dat ook wel voor mekaar krijgen. Nou, daar geef ik al mee aan: ik heb het al in mijn hoofd, dus ik wil het ook voor mekaar krijgen. Als dat niet meteen lukt dan ga ik daar nog sterker op in en dan ga ik het er nog een keer over hebben en nog een keer en... probeer hem te overtuigen, dan word ik drammerig. En drammerig is dus de vervorming van die kwaliteit daadkracht. Ik doe dat dan veel te veel!

Ik ben veel te veel die daadkracht aan het profileren en dan word ik drammerig! En wanneer word ik drammerig? Op het moment dat mijn man dan heel passief is, dat ie geen beslissing wil nemen, dat hij dat voor zich uit wil schuiven, dat hij nog helemaal geen zin heeft om er nu over na te denken. Dus die daadkracht die ik heb, die zich uit in de drammerigheid en word ik nog meer drammerig op het moment dat hij nog steeds die beslissing maar niet neemt. Als hij daar nog niets over zegt dan heb ik echt zo van: kom nou, eh!! Maak die beslissing nou! Denk even mee!! ...ehm...... Nou ik sta hier al (haha) ik sta hier gewoon te trappelen!

Dat is heel herkenbaar voor mij. Als ik iets niet voor mekaar krijg, dat ik dan mijn lichaam dat... dat ja, ook daarbij gebruik en helemaal als de ander maar niet in beweging komt, dan kom ik zélf al in beweging dus, maar terwijl ik wil dat de ánder in beweging komt!

Nou, wat is daar dan nog voor nodig? Dan ga ik terug van hij, even terugkomend op mijn man die dan dus die beslissing niet neemt, wat heb ik dan nodig om toch bij mijn daadkracht te blijven zonder drammerig te worden? En het is dan dat ik het beste gewoon geduld kan hebben. Hij kan op dit moment dat toch helemaal niet beslissen, hij heeft het nog helemaal niet goed voor ogen wat hij wil of hoe hij dat wil... Hij heeft daar tijd voor nodig. Dan is het aan mij om dus wat geduld op te brengen, om te wachten tot hij ook zo ver is. En op het moment dat ik dat geduld ook kan voelen, dan kan ik weer terug naar m'n daadkracht, naar die kernkwaliteit, daadkracht, en dan wacht ik met daadkracht geduldig totdat ook de ander daarin mee gaat en dan hoef ik niet meer drammerig te worden. Dan weet ik ook van, het komt ook wel goed, er komt een beslissing. En dat hoeft dan ook nog wel eens (ha!) niet mijn beslissing te zijn. Het kan best zijn dat het heel anders gaat lopen en dat hij met een heel ander idee komt en dat ik het helemaal geweldig vind. Dus dan is -als ik bij mijn daadkracht wil blijven en niet drammerig wil worden- dan is het voor mij, geduld. Dat ik dus rust neem, ook even wacht, tot de ander ook zover is.

Een andere kwaliteit is verantwoordelijkheid. En ook die herken ik. Ik neem de verantwoordelijkheid voor de acties die ik allemaal onderneem. Toen ik ziek was kon ik dat niet helemaal nemen, heeft een ander dat voor mij gedaan. Mijn gezin heeft mij toen heel erg geholpen. Maar op het moment dat ik weer zelf de verantwoordelijkheid kon nemen om dingen op te pakken, ...ehm... zelf naar buiten, zelf afspraken maken, ...ehm... de boodschappen doen, weer het eten gaan koken, helemaal toen ik dus maandenlang zelf heel weinig kon en in ineens zelf wel weer kon eten koken en zo, dat ja, vond ik heel fijn dus. En zij gaven mij ook die verantwoordelijkheid. Dus die verantwoordelijkheid nemen, heb ik daarna ook steeds weer uitgevoerd. Uiteindelijk om te beslissen: ik ga de opleiding doen, ik ga cliënten begeleiden, ik ga niet meer autorijden, ik ga voortaan met het openbaar vervoer. Allemaal beslissingen die ik zelf nam en waar ik zelf dus verantwoordelijk voor was. Op een gegeven moment het schrijven van het boek. En dan heb ik het over het eerste boek 'Ménière in balans'. Daar heb ik allemaal de verantwoordelijkheid voor genomen om dat ook voor elkaar te krijgen en met mijn daadkracht is dat ook gelukt.

Maar oké, als je je verantwoordelijk voelt voor iets, en je doet dat, dat je overal verantwoordelijk voor voelt, bijvoorbeeld ook dat ik me ook verantwoordelijk voel voor al de keuzes die mijn kinderen maken, dan kan het zijn dat ik helemaal overbelast raak. Dat gebeurt vaak bij mensen ook die in de zorg werken, en zich heel verantwoordelijk voelen...

16 Schrappen

Wed, 03 Jul 2024 12:00:00 +0200

Het schrappen van teksten is de eerste keer best moeilijk, maar dat went als je dat vaker doet. Wanneer schrap jij iets in je agenda en in je leven?

(eigen foto)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast van Paula Hijne. En ik vertel over het fysieke evenwicht en het psychische evenwicht en dat doe ik allemaal naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat gaat over het fysieke evenwicht, maar als ik daar dan over ga vertellen, dan blijkt dat er nog heel veel andere dingen ook met evenwicht te maken hebben. Dit is seizoen 6, aflevering 16: Schrappen.

Ja, schrappen, wat is schrappen nou precies? Nou, schrappen dat heeft twee betekenissen. Eentje is dan door ...ehm... krabben van de bovenste of buitenste laag ontdoen, bijvoorbeeld wortelen schrappen en de andere betekenis is: doorhalen, een streep trekken door, door een tekst, door woorden. En daardoor iets ongeldig maken of doen vervallen.

Hoe kom ik er nou op om een podcast te maken over schrappen? Dat heeft alles te maken met het boek, het derde boek wat ik aan het schrijven ben. Het manuscript is helemaal klaar en daar heb ik al 2x feedback op gekregen. Na die feedback ben ik dus het hele boek weer doorgegaan en toen kwam ik erachter dat er ja, eigenlijk een aantal teksten geschrapt konden worden. Dat had niet zo veel meerwaarde in dat boek. Dus ik ben heel wat teksten gaan schrappen of zo nodig helemaal ingekort of dus helemaal weggelaten. En ja als je dat eenmaal aan het doen bent, dan merk ik wel dat het makkelijker wordt om ook andere teksten te schrappen als ze niet meer zo nodig zijn om in dat boek te plaatsen.

Dat was in het begin heel moeilijk, de allereerste keer met zo van: wil ik deze tekst dan wel eruit halen? Ja of nee? Dat... dat... dat heeft even geduurd en op een gegeven moment was ik zover: ja dit is een hele goede beslissing. Helemaal na de feedback van: dit is veel te veel wat je doet, dit heb je al een paar keer gezegd, dan kan het geschrapt worden. Want ik wil niet te veel herhalingen in dat boek hebben. Dus ja, schrappen dus!

Toen dacht ik daarover na en toen dacht ik van: het gebeurt wel vaker in je leven dat je dingen aan het schrappen bent. En ja, als ik dan terugga naar 2006, toen ik de eerste aanval van draaiduizeligheid kreeg en daarna aanval op aanval en toen, dat was in juni 2006, en in september was ik weer begonnen op school na de zomervakantie, en toen bleek dat het werken echt niet ging. Omdat ik steeds weer zo'n aanval had. Op dat moment heb ik heel veel geschrapt in mijn agenda. Ik had een volle agenda en ineens was het helemaal een lege agenda.

Heel veel afspraken die daarin stonden, dat is ook niet meer teruggekomen. Zoals bijvoorbeeld jazzballet. Dat deed ik ja, heel graag, vond ik leuk! En dat ging niet meer. ...Ehm... djembé spelen, was veel te luid en te hard. Zwemmen, veel te wiebelig dat water. Sowieso het werken in het onderwijs, het werken met kinderen, hoge kinderstemmen kon ik niet meer verstaan. Dus de beslissing om uit het onderwijs te gaan en ook nog de beslissing om niet meer met kinderen ten gaan werken, dat was nogal een beslissing. Dus dat heb ik geschrapt.

De verjaardagsfeestjes die ik gaf met mijn bedrijf Fèstéro, dat had ik namelijk voordat ik de ziekte van Ménière kreeg, had ik een eigen bedrijf Fèstéro. En ik gaf kinderfeestjes bij kinderen die jarig waren en daar deed ik dan een soort voorstellingen en daar deed ik allemaal spelletjes met ze zodat de ouders dat niet zelf hoefden te doen, maar dat deed ik dan met ze. En dat had ik altijd rondom een bepaald thema. Zo had ik 3 of 4 soorten feestjes voor verschillende leeftijden van kinderen. Waarvan de allermooiste was het kabouterfeest. Met een heel grote achtergrond wat ik dan meenam, met kabouterkleren, kabouterspulletjes en daar alles rondom heen allemaal spelletjes en liedjes. Heel leuk om te doen. Heb ik niet meer gedaan na 2006.

Ik hield van onderwijstoneel, ook dat ben ik gestopt. Ik deed de regie daar ook van. Heb ik allemaal niet meer gedaan. En zo zijn er ook, sowieso in je leven, zijn er mensen die je dan ja, een tijdje hebt gekend en die je dan weer loslaat. Dus eigenlijk schrap je die weer in je leven. En dat kan met vriendschappen prima. Ik denk dat dat ook heel gezond is, dat je naast misschien een paar vriendschappen die jarenlang voortduren omdat dat gewoon hele fijne vriendschappen zijn, dat je niet alle vriendschappen aan hoeft te houden. Dus het is goed om te schrappen.

Met familie is dat wel wat lastiger, ook al zou je zelf minder contact willen hebben, omdat je elkaar eigenlijk niets meer te melden hebt, dat doe je niet zo gauw. Dat gebeurt niet, want het blijft wel je familie hè! Dan merk ik wel dat ex-familie kan je wel schrappen, vooral als je daar al heel weinig of moeizaam contact mee hebt, dan schrap ik dat heel makkelijk. In mijn agenda, in de verjaardagskalenders enzovoort.

Alleen, wat doe je dan met mensen die zijn overleden? Streep je die namen dan door, schrap je die dan weg? Verwijder je het telefoonnummer uit je telefoon? Het Facebook contact, ga je dat dan ontvrienden? Dat is wat mij tegenwoordig wel... wat ik tegenkom omdat ja, mensen om je heen overlijden en wat doe je daar dan mee? Ik merk zelf, ik heb het telefoonnummer van mijn moeder die vorig jaar is overleden, dat telefoonnummer heb ik verwijderd, want die telefoon bestaat niet meer, die is weg, dus dat telefoonnummer is ook helemaal niet meer nodig, dat heb ik weggehaald.

Maar ik kom mijn moeder regelmatig tegen, omdat er nog een profiel op Facebook staat. En zij had een paar accounts omdat het wachtwoord vergeten was en dan werd er weer door een kleindochter een nieuw account aangemaakt en zo had ze 2 of 3 accounts. En dan kun je wel iets laten verwijderen door Facebook, maar niet alle accounts, dus ik kom mijn moeder nog regelmatig tegen op Facebook. En dat is best raar. Ik heb daar op die pagina ook aangegeven de rouwkaart van mijn moeder, zodat mensen die op haar profiel mochten komen, dan zien ze dat ze is overleden. Maar dat wordt niet altijd gelezen, want ze is zelfs nog gefeliciteerd in februari door iemand die dat dus over het hoofd heeft gezien. En dat vind ik vreemd. Eigenlijk moeten die mensen dus haar dan ook schrappen om dat niet meer tegen te komen.

En wat doe je dan met de verjaardagskalender? Schrap je dan de verjaardagen van de mensen die zijn overleden? Ja, dat vind ik nog wel moeilijk. Ja, je kunt het niet meer vieren, je hebt er geen contact meer mee. Wel van je eigen moeder, dan denk ik dat kan ik laten staan, maar van die mensen waar je toch minder contact mee hebt, kun je dat niet gewoon schrappen?

Wat ik wel heb gemerkt is, als je iets hebt geschrapt, dan komt er weer ruimte voor iets anders. Als ik kijk 2006 -waar ik het net ook over had, van die volle naar die lege agenda- na 2006, 2008, 2010, in die periode kreeg ik ander werk. Dus ik ontmoette nieuwe mensen en daar was ook ruimte voor. Er was gelegenheid voor! Ik ging een opleiding doen! Ik kreeg cliënten. Ik leerde reizen met het openbaar vervoer, want zelf autorijden, ja dat had ik geschrapt. Maar als je dan toch nog steeds ergens wil komen, in je eentje, dan is het heel handig dat je gaat reizen met het openbaar vervoer. Ik kreeg andere hobby's, ik ging schrijven, ik ging vrij dansen, stembevrijding, mantra zingen. Ik ging naar de sportschool. En nog steeds, 3x in de week. Ik doe mee met groepslessen en zo.

En in 2010 ben ik mijn eigen bedrijf gestart. Ik heb allerlei andere vaardigheden daardoor geleerd, van ook hoe dat moet met administratie bijhouden, btw-aangifte doen. Allemaal dingen waar je in het onderwijs nooit mee te maken krijgt, maar wel als zelfstandig ondernemer. Ik leerde collega-ondernemers kennen. Ik werd auteur en ik ging presentaties geven, gastlessen. Er kwamen allemaal andere opdrachten op mijn pad. Als ik in het onderwijs was gebleven, dan had ik al deze dingen niet kunnen doen. Dus dat er toen van die volle naar die lege agenda en alles geschrapt was, gaf mij de gelegenheid om uiteindelijk weer nieuwe dingen op te pakken.

Ja en dan tegenwoordig, schrappen in mijn agenda, tegenwoordig heb ik een agenda... ik heb altijd een papieren agenda, dat vind ik prettig. Tegenwoordig heb ik een stift met een soort gummetje achterop en als een afspraak dan niet doorgaat, dan hoef ik dat niet meer te schrappen, maar dan gum ik het weg! Is natuurlijk ook een vorm van schrappen, maar ik hoef het niet door te strepen en dat vind ik heel fijn, want zo blijft mijn agenda veel overzichtelijker en ik kan er iets anders voor in de plaats schrijven. Het zit niet meer in de weg, en dat vind ik zo leuk hè, dat het dan heel overzichtelijk blijft, dat je het kunt blijven zien.

En je hebt ook van die bamboeboeken. Dan schrijf je ook met een stift erin, wat je dan weg kan vegen. En dat vind ik wel handig voor korte memo's, om even snel iets op te schrijven. Daar is het heel makkelijk voor, maar als ik dingen wil schrijven, méér dingen wil opschrijven, dan vind ik die punt veel te dik, daar kan ik toch minder lekker mee schrijven! Ook al is het makkelijk uit te wissen, ik schrijf toch liever met een vulpen op papier, en daar kan je dus wel doorschrappen en doorheen strepen. Hoewel ik ook met potlood kan schrijven en dan met een gum door kan strepen, dat is ook nog een idee, maar neemt niet weg; ik gebruik wel veel papier. Dat vind ik zelf helemaal niet zo heel erg.

Ik heb verschillende schrijfblokken hier liggen en sowieso mijn schrijfschrift waar ik creatief schrijven in doe. Maar ik heb verschillende schrijfblokken waarin ik elke keer dingen opschrijf dus ja ik gebruik wel veel papier, maar ik vind daar dus zo'n, zo'n ...ehm... bamboeboek helemaal niet fijn voor. Gewoon omdat ik ook op die bladzijdes minder kwijt kan, maar ook omdat die stift te dik is en dat schrijft ook minder...

15 Ik ben even lopen

Wed, 26 Jun 2024 12:00:00 +0200

Powerwalking, ik had dit nog nooit gedaan. De eerste keer was zowel aangenaam als zwaar, omdat het heel warm was. Met goede begeleiding is het helemaal goed gegaan.

(foto: Ellen Drost)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Ik ben Paula Hijne. En ik maak deze podcast omdat er nog zo veel meer is te vertellen over dat evenwicht, over het zintuig 'evenwicht'. Dit is seizoen 6, aflevering 15: Ik ben even lopen.

Ik ben even lopen. Nou, laat het ‘even’ maar weg, want lopen dat is voor mij altijd een heel aandachtig proces. Vooral als ik over een smalle weg loop of op een stoep en ik moet per se op de stoep blijven lopen of over een klein paadje. Dan is lopen, rechtdoor lopen, daar moet ik mijn aandacht bij houden om dat goed doen. En dat komt omdat het evenwicht beschadigd is. Eigenlijk ga ik dan ook liever dansen. Dan... bij dansen kan ik mijn eigen stappen neerzetten. Dan moet ik niet naar jazzballet of volksdansen, nee, vrij dansen, waar ik mijn eigen passen, mijn eigen stappen kan zetten. Maar ja, afijn, ik ging lopen.

Ik was bij mijn intervisiegroep, we hebben een intervisiegroep 'Delen'. Als zelfstandig ondernemer is het handig dat je ja, voor je professionalisering af en toe met vakgenoten ook aan het ...ehm... aan het sparren bent, als je ergens tegenaan loopt en dat kan in een intervisiegroep. En we hebben een intervisiegroep van verschillende zelfstandig ondernemers, allemaal met verschillende achtergrond en zo. En één van die deelnemers in deze groep, ik noem haar even Ellen, een van deze deelnemers die geeft personal training en die begeleidt groepen in power walking.

Ik heb weleens gehoord over powerwalking maar, eigenlijk had ik er niet écht een beeld bij. Nou hadden we afgesproken dat zij tijdens een bijeenkomst die we samen hadden, dat zij met ons zou powerwalken. En dat hebben we gedaan. Met powerwalken, powerwalking, dan ben je altijd buiten. Je bent flink in beweging, er worden oefeningen onderweg gedaan, je doet het samen in een groep. Je hoeft jezelf niet druk te maken over de route, want dat bepaalt de trainer. En het is dus helemaal begeleid. Je hebt dan ook de powerwalking club in Nederland van allerlei trainers waar je allemaal dus dat kan doen. Dus je kunt het ook vinden, en dan vind je ook allemaal informatie erover.

Maar wat is powerwalking dan? Dat is eigenlijk sportief wandelen. Waarbij je ook conditie opbouwt en zo. Nou oké, het was 29 graden, buiten. Heel warm dus! En wij gingen naar het bos in 't Harde. Daar gingen we naartoe met de auto, want vanuit Zeewolde is 't Harde niet zomaar met de fiets te bereiken, dus we waren met de auto. Daar hebben we geparkeerd. We kregen van Ellen een handdoekje en dat is een handdoekje, dat kan je nat maken en dat kan je dan in je nek neerleggen, juist ook omdat het warm is. Voor het zweten echt wel heel fijn. Flesje water mee, ik had mijn pet mee en gelukkig had Ellen ook schaduwpaadjes en zo in het bos gevonden, dus de route liep voor een heel groot deel door de schaduw.

Ja, ik zei al, ik ben even lopen, laat het even er maar vanaf. En dan komt het dan. Dan ga je daar wandelen, dan heb je dus... met die schaduw, heb je donker, licht! Afwisseling, schaduw, zon, schaduw, zon! Dat moet ik kunnen handelen! Met dat beschadigde evenwicht. Er is een ongelijke bodem! Sowieso is het pad voor mij helemaal onbekend! Ik weet niet waar ik naartoe ga en zo dus daar moet ik ook écht op letten, dat ik de route goed doe. Boomwortels, allerlei boomwortels op de weg waar je,…of een paadje eigenlijk, allemaal zandpaden, waar je dus overheen moet of om heen loopt. De ene keer is het zand heel zacht en de andere keer loop je op een stevige bodem. De ene keer is het pad wat breed en de andere keer is die weer smaller.

Vooral dat achter elkaar aan lopen, dat is dan ook best heel lastig als iemand vlak voor mij loopt, want dan kan ik de weg niet voor mij zien en ik heb dus écht wel ruimte nodig om voor me te kijken waar ik naartoe loop, omdat ik niet zo snel even nou ja, een andere kant of even heel snel ergens overheen kan stappen. Ik heb het nodig dat ik dat van tevoren al zie, zodat ik me daarop kan voorbereiden om dat te doen. Dus vlak achter iemand aan lopen is voor mij helemaal niet handig.

En het komt allemaal omdat natuurlijk dat evenwicht, ...ehm... dat is vertraagd, dat werkt niet helemaal optimaal, dus ik kan sterk genoeg zijn, maar dat kan ik niet. Ja, of ik zou het denk ik heel vaak moeten doen en dan dezelfde route lopen, zodat je weet waar je naartoe gaat, en dan kun je je al veel beter voorbereiden op, overal waar je loopt, dan zou het kunnen zijn dat het op den duur wel makkelijker wordt. Maar als het een onbekende route is, wat vaak ook wel gebeurt bij powerwalking, dat ze elke keer op een andere plek gaan lopen, want dat maakt het ook allemaal heel aangenaam en leuk. Dan is dat best ...ehm... een aandachtig proces voor mij.

Dus dat hele lopen en ook dus met dat powerwalking dat is best, ja, opletten, opletten, opletten! Als er iemand vlak voor mij liep dan ging ik op een gegeven moment toch weer afstand nemen of ik ging helemaal vooroplopen. Dan zorg ik dat ik de ruimte voor me heb. En ook dat praten en kletsen tijdens het lopen, dat deden we ook, want ja we vinden het ook wel heel gezellig samen. Dat deed ik wel, en ik wist ook wel: dit vergt nog weer extra energie. Ik heb het wel gedaan.

En onderweg waren er allerlei oefeningen: squatten en de lunge, maar niet helemaal, want je bleef op de plaats staan, dat heeft een andere naam. Planken hebben we gedaan. En gewoon allemaal in het bos hè, gewoon lekker buiten. En op een gegeven moment even buikspieroefeningen. Dus het is niet alleen maar lopen, het is dus ook oefeningen doen, en ook daarin kun je natuurlijk enorm variëren. Want je hebt gewoon jezelf mee en je kunt allerlei oefeningen met je lijf doen. En ik begreep van Ellen dat dat ook de bedoeling is. Zij heeft ook écht, dat het elke keer anders is.

Onderweg kregen we een heerlijke mueslireep, die had ze zelf gemaakt. We hebben ook meteen het recept gevraagd natuurlijk (ha). Dat was heel fijn, maar ook de geur van de naaldbomen daarbuiten in dat bos, daar in 't Harde daar zijn heel veel naaldbomen. Hier in het Horsterveld in Zeewolde hebben we heel veel loofbomen, maar daar zijn dan de naaldbomen en die rook je, helemaal omdat het zo warm was. Jaa, dat was wel een hele fijne geur en die koele handdoek natuurlijk in mijn nek hè! Dat was zó aangenaam, die maak je dus gewoon nat en dan ...ehm... wring je hem even uit en dan leg je hem in je nek neer. Hij is niet zwaar, het is een hele lichte handdoek en die had ik dan écht om m'n nek heen, werd mijn T-shirt wel nat en zo, maar toen dacht ik écht van: dit is lekker, want het houdt ook de koelte... dan blijft het ook koel!

Want ik hou helemaal niet van die warmte. Ik zag er ook best wel een beetje tegen op, die 29 graden. Zo'n 20 tot 25 graden Celsius in de zomer vind ik helemaal prima. Warmer hoeft voor mij helemaal niet. Daarom blijven we eigenlijk ook altijd in Nederland. Alleen ja, dat is natuurlijk niet helemaal een garantie meer, want we hebben hier zo veel hittegolven gehad in de zomer! Geloof alleen vorig jaar niet, maar daarvoor hebben we altijd... meerdere jaren, hebben we hittegolven gehad. Alleen ja in Nederland vind ik het weer voor mij aangenamer als het dus dan ook niet te heet is.

Maar oké, terug weer even. Het powerwalken, want daar zijn we nog. Wat is powerwalken dan zelf? Dat is, dat is stevig wandelen. Je armen zijn gebogen, en die bewegen helemaal mee en de bedoeling is dat, met dat stevig wandelen, dat je zo'n nou, 6 á 7 km per uur gaat wandelen, gaat lopen. Écht stevig door lopen. Normaal is wandelen, ongeveer zo'n 5 km per uur. We hebben dat niet gedaan natuurlijk, want het was heel warm en het was ook voor ons de eerste keer dat we dit deden! Dus zoiets moet je natuurlijk wel heel langzaam opbouwen, dus het was wel fijn dat bij ons dat hele stevige tempo er niet in zat en helemaal voor mij ook niet, als het gaat over waar we dus liepen, op die paden met dat zonlicht en die ongelijke bodem. Ik vond het allang fijn dat daar toch een soort vertraagd tempo in zat.

En ja, ...ehm... terug bij de auto, kregen we nog koel fruit, dat had Ellen ook nog klaar gemaakt. Het was voor ons eigenlijk een feestje om mee te gaan en we zijn gewoon heel goed verzorgd. Dat zal ze ook niet altijd doen, maar voor ons was het heel fijn nu, omdat het ook op zo'n warme dag was. En we hebben nog 5,4 km gelopen, we hebben ook allerlei oefeningen gedaan dus, ja we waren heerlijk in beweging geweest. En de hele tijd dus buiten en voornamelijk in de schaduw.

Dus ik heb even opgezocht, power walking. Je hebt de powerwalking club in Nederland, dat zijn allerlei andere trainers op verschillende plekken in Nederland. Ik noemde het net al. En het is een perfecte manier om fit te blijven. Ja iedereen kan het! Je hebt er geen apparaten bij nodig, je hebt er geen zaal bij nodig, geen ruimte. Ze geven aan dat er ook weinig kans is op overbelasting en blessures. Wat er ook bij gezegd wordt: ja ons lichaam is eigenlijk meer gemaakt om te wandelen, om stevig te wandelen, dan om hard te lopen, dus ja, (ha) als je dit dan al weet en ik heb dit nu ook meegemaakt, ik ga eens kijken of er in Zeewolde ook zo'n mogelijkheid is of er hier een trainer is die powerwalking geeft. Dan ga ik wel lopen! (haha)

Dus het is een idee voor als jij ook nog wil sporten en de sportschool is toch een stap te ver, powerwalking, als het even kan en het is bij jou in de buurt, een échte aanrader!

Dit was seizoen 6, aflevering 15: Ik ben even lopen! Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven' van Paula Hijne. Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer!

14 Nietsdoen

Wed, 19 Jun 2024 12:00:00 +0200

Wat is nietsdoen precies?

(eigen foto, in de tuin aan het werk, of aan het nietsdoen?)

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...De vorige aflevering heb ik het gehad over het fysieke evenwicht en nu even over totaal iets anders! Dit is seizoen 6, aflevering 14: Niets doen.

Ik hou er namelijk van om als ik iets gelezen heb en dat triggert mij, dan ga ik daarover nadenken, dan ga ik daarover filosoferen. ...ehm... mijmeren. Dat heb ik ook met dit stukje dat ik eerst ga voorlezen... dat heb ik gelezen en toen dacht ik: dat ga ik opschrijven en naar aanleiding van dat opschrijven, nou is er een hele tekst achteraan gekomen van wat ik daar dan van vind. Goed. De tekst komt uit het boek: 'Stil de tijd' van Joke Hermsen.

“Verveling is een van die steeds zeldzamer wordende ervaringen waarbij we nog doelloos bij ons zelf en anderen niet-ingevulde en niet-meetbare tijd kunnen verwijlen en zonder enig houvast, hoe angstaanjagend dit ook moge zijn, tot nieuwe inzichten kunnen komen.”

Nou misschien dat je hem nog een keer moet luisteren, (ha) nog een keer moet horen. Het is een hele lange zin. Maar die gaat over verveling en niets doen. En daar zit voor mij wel een verschil tussen. Vervelen is voor mij een woord met negatieve lading. Het impliceert iets dat je niet weet wat te doen, terwijl je vindt dat je wél iets zou moeten doen. Niets doen, dat is een neutraal woord. En dat geeft ook precies aan wat de staat van ‘zijn’ is, namelijk: niet iets doen. In niets doen, zit voor mij geen lading die aangeeft dat je wel iets zou moeten doen. Maar ja, dan, het grappige vind ik weer; wanneer doe je niets? Wat is doen precies?

Al die werkwoorden: zitten, liggen, slapen, kijken, luisteren, dat zijn allemaal doe-woorden. Je doet altijd iets. Zelfs als je slaapt, want dan ben je aan het slapen. En tijdens het slapen ben je aan het ademhalen, je ligt, je gaat dromen, je hart klopt, de spijsvertering werkt, de spieren zijn ontspannen, je bent dus -zelfs als je slaapt- iets aan het doen. Of bijvoorbeeld in de zon zitten. Als je lekker in de zon gaat zitten, dan ben je aan het zitten. Je voelt de zon. En ook weer alles wat er in het lichaam gebeurt. Je bent aan het genieten. Dagdromen. Je bent aan het luisteren naar de omgevingsgeluiden. Naar de vogels, het verkeer, mensen in de buurt die aan het praten zijn. Ook als je gewoon in de zon zit, ben je dus iets aan het doen!

Niets doen is gewoon onmogelijk toch? Zolang je ademhaalt, ben je namelijk altijd iets aan het doen. Ja, dan is voor mij ‘doen’ niet speciaal voorbehouden aan werken, koken, rijden, lezen, vergaderen, stofzuigen, schrijven, verkopen. Ik denk zelfs dat tv kijken ook iets is wat je doet. En ook al is het heel passief, je kijkt, je laat je meenemen in het verhaal, je zit dan. Dat is ook iets doen. Je neemt informatie op. Ook dan doe je wat.

Maar dan ook, in die tekst hebben ze het over ‘tot nieuwe inzichten komen’, en dat dat gebeurt eigenlijk op die momenten dat je aan het niets doen bent. Nou, dat ken ik wel, dat als ik onder de douche sta of tijdens het wandelen of net in bed lig, dan heb ik die nieuwe ideeën wel. Dus dat klopt zeker wel. Maar als ik onder de douche sta, dan ben ik ook niet leeg of me aan het vervelen, want douchen is juist een actief gebeuren. Je staat, je voelt de warmte van het water, je bent je aan het wassen. En wandelen is voor mij altijd juist heel actief. Ik moet met hele actieve aandacht lopen om recht te lopen en niet te struikelen.

En juist als ik dan heel erg in gedachten ben, dan kan ik juist wel struikelen, want dan let ik niet helemaal goed op. Dus wandelen is voor mij niet echt het goeie ...ehm... goeie moment om op nieuwe ideeën te komen, alleen ja, het gebeurt af en toe dan wel.

En wat ik niet begrijp in die tekst is dat niets doen ‘angstaanjagend’ zou kunnen zijn. Het kan helemaal niet angstaanjagend zijn, want niets doen bestaat toch niet?

Nou ja, ik las dus deze zin, die zin over die verveling, dat las ik in het boek. We waren toen net teruggekomen van een lunch en ik zat heel vermoeid op de bank. Zo van: pffff even uitrusten hoor, en toen heb ik dat boek tevoorschijn gepakt van 'Stil de tijd' om even gewoon iets te kunnen lezen. Daar was ik al in begonnen, dus ik kon erin verder. Eigenlijk is dat stil zitten dan op die bank ook een perfecte gelegenheid om even niets te doen. Ja en dat kan ik dus niet zo goed, want ik wil altijd iets om handen hebben. Ik ben altijd ergens mee bezig: lezen, puzzeltje, tv kijken, gewoon zitten en kijken om me heen naar al die mensen die ook langslopen, vooral dus op een terrasje zitten. Maar terwijl ik op die bank zat en dus dat boek pakte 'Stil de tijd' en dit stukje las over verveling, toen voelde ik direct de drang om het dus op te gaan schrijven, om die regel over de verveling op te schrijven en wat ik nu allemaal aan jou vertel, heb ik dus opgeschreven. Wat is dan... wat is dan écht vervelen? En wat is niets doen?

En zoals ik al zei: ik vind het totaal verschillende woorden door die andere lading. Dan is schrijven, dat creatief schrijven wat ik doe, is dat dan ook een vorm van niets doen? Want ik doe dit namelijk voor niemand. Ik doe het alleen voor mezelf, ja behalve dan dat ik het nu ook met jou deel. Maar ik doe heel veel dingen alleen voor mezelf. Want ik krijg helemaal geen opdrachten van andere mensen, ik ben zelfstandig ondernemer, dus er is geen baas of leidinggevende die tegen mij zegt dat ik iets moet doen. Ehm... ik krijg ook dat soort opdrachten niet van Roel, ja hoogstens een vraag of een verzoek of ik iets wil doen en dan kan ik elke keer zelf bepalen of ik dan wil antwoorden of dat ik op het verzoek inga. En dat is natuurlijk ook met elke vraag voor een opdracht, kan ik zelf bepalen wil ik dat wel of niet?

En dan is het altijd in relatie tot mezelf. Wil ik dit heel graag doen? Is het belangrijk? Is het nodig? En als ik het niet doe, is dat omdat ik iets anders aan het doen ben. En dat anders aan het doen zijn, zou natuurlijk ook uitrusten kunnen zijn, maar dan, uitrusten is dus ook iets doen.

En zelfs vervelen is dus ook een werkwoord hè? Vervelen, ik verveel me, ik verveelde me. Je kunt het zelfs vervoegen. Het is dus iets wat je doet, namelijk vervelen! En ook al is het helemaal niet zichtbaar voor de ander en ook al doe je dan niets nuttigs voor jezelf of voor de ander. Vervelen kun je toch gewoon doen?! Ik kom dus tot de conclusie: niets doen is onmogelijk! Je doet altijd iets!! Gewoon, omdat je leeft! Dat is leven.

Dit ...ehm... was (ha) seizoen 6, aflevering 14, over niets doen.Een beetje mijn filosofisch gemijmer over dat hele woord: niets doen! Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer!

13 Scheef

Wed, 12 Jun 2024 14:00:00 +0200

Er zijn verschillende triggers die ervoor zorgen dat ik instabiel wordt, wiebelig. Ik deel enkele triggers waar ik recent mee te maken heb gehad.

(Foto: louwer.eu febr 2017)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De enige podcast in Nederland die gaat over het zintuig evenwicht. Dit is seizoen 6, aflevering 13: Scheef.

Ik wil het met je gaan hebben over triggers waardoor ik wiebelig word, instabieler. En dan weet ik wel, ik moet niet in een draaimolen gaan zitten of de achtbaan. Niet meer in een zweefmolen, terwijl ik dat eigenlijk een héérlijk gevoel vind, ik kan het beter niet meer doen. Of op de trampoline. Op de trampoline springen is voor mij, nou, niet zo'n goed idee. Ook al lijkt het mij weer een heerlijk gevoel. Mijn evenwicht vindt dat écht niet fijn! En wat ik ook beter niet kan doen is lopen in een rijdende trein. Dan kan ik toch beter wachten tot de trein stilstaat om dan in te stappen, of uit te stappen, maar niet als ie rijdt dat ik dan ga lopen. Maar er zijn nog andere triggers ook.

Ik ben naar een bruiloft geweest in een kasteel. En dat was schitterend. Écht een mooi kasteel, ik had begrepen dat het helemaal is opgeknapt. Alleen, daar is geen fijne akoestiek. Helemaal niet als daar dan heel veel mensen binnen zijn. Er zijn hele hoge plafonds, alles was van hout, weinig meubilair. De vloer, ook een harde vloer. De akoestiek is niet prettig als daar heel veel mensen tegelijk aanwezig zijn. In een andere ruimte, in een andere zaal, daar was een DJ en die ging muziek draaien. Is natuurlijk heel leuk bij een bruiloft, maar die muziek begon al luid. En die werd luider en naarmate de avond vorderde, werd het heel luid. We stonden te praten met een oom van de bruid en die gaf al aan dat hij in een te luide omgeving was. Want hij had een smartwatch die dat aangeeft en toen vroeg ik van, op hoeveel decibel is het dan afgesteld? Nou, zei hij, volgens mij als het boven de 80 decibel komt. Nou ja, dat was het (ha) ruim daarboven, dat was écht veel meer. En wij stonden in een ruimte naast de zaal van de DJ. Dat was écht helemaal nog de hoek om en zo en toch was er ook in de ruimte waar wij waren, die muziek nog veel te luid! Echt, er is gewoon geen normaal gesprek mogelijk!

En ik heb het wel geprobeerd hoor, door heel goed spraakafzien. Dan heb ik weer het voordeel, ik kan mijn hoortoestellen wat zachter zetten en dat is dan weer heel prettig. Dus die had ik op stand 3 staan. Dat is echt wel een stuk gedempt, maar dan betekent het als ik iets wil volgen, dat iemand aan het praten is, dan moet ik enorm spraakafzien.

En dat kost zo veel extra energie, dat kon ik dan ook niet de hele avond volhouden. Op een gegeven moment, mijn man die kijkt mij al aan en zo van: nou zullen we zo gaan? Dan ben ik eerst even nog naar de wc gelopen en ik merkte al tijdens het lopen naar de wc, waar ook nog eens een keer een hele trap was waar je naar beneden moest en ook weer omhoog en beetje naar het donker ook toe. Ik merkte al dat ik instabieler ging lopen. Ik dacht ja: nou ja het kan, het is hier donker en dus ik weet de weg niet, misschien dat het daardoor komt. Maar eenmaal weer boven, wilde ik even afscheid gaan nemen van de bruid. En de bruid die was in de zaal bij de DJ, waar die muziek dus nog zo enorm luid was. Ze waren ook allemaal aan het dansen en zo. Heerlijk, ik hou van dansen, alleen niet in zulke luide muziek. Dus ik heb daar niet gedanst. Maar ik ging wel de bruid even gedag zeggen.

En teruglopend vanuit die zaal, zag mijn man, die zag mij al helemaal wiebelend aan komen lopen, dus hij kwam al gauw naar me toe om me te steunen en dat was heel fijn! Écht zo van: gelukkig, want ik was al zo aan het kijken, ik moest een beetje tussen de mensen door laveren en nou, waar kan ik dan het beste door lopen? Hoe loop ik dan, en oh écht! Dus te veel geluid, écht te veel geluid en daar dan ook best een tijd nog in blijven -een hele avond- is voor mij een enorme trigger waardoor ik instabiel word.

En dan nog een andere situatie. Ook van de week meegemaakt. Ik ging met het openbaar vervoer. En ik kwam bij het station Bilthoven. En bij station Bilthoven, daar is een hele scheve trap. Als je dan naar beneden loopt, dan zie je die traptreden helemaal scheef staan en dat is heel onaangenaam om te lopen. Ik ga daar ook altijd aan de rand lopen waar de leuning is en ik hou de leuning ook altijd heel goed vast. En als je de trap dan eindelijk af bent, dan moet ik ook weer daarna een trap naar boven omdat ik naar de bus wil. Nou denk ik dat ik ook helemaal om zou kunnen lopen, maar oké, ik neem dan toch de trap, want traplopen is goed, is gezond, is ook heel goed om het evenwicht steeds te triggeren, dus ik ging die trap op en ook dat is weer zo'n hele scheve trap. Nou dat is, écht niet prettig!

Het regende ook, het was ...ehm... wat koud weer en zo, dus ik moet ontzettend oppassen met hoe ik dan loop. En dan denk ik van: nou dit is door iemand ontworpen die nooit iets over het evenwicht heeft gehoord en al helemaal niets met evenwichtsproblemen heeft. En ik denk dat deze ontwerper ook helemaal geen rekening heeft gehouden met mensen die slechtziend zijn of blind, want ik kan me voorstellen dat die mensen daar ook nog, misschien nog wel veel meer, moeite mee hebben om die trap te gebruiken. En ik loop er wel op, maar niet echt van harte. En zowel op de heen- als de terugreis ga ik via station Bilthoven, dus dan ga ik ook via die trappen. En dat ging helemaal niet goed deze keer, want de rest van de dag bleef ik dus heel instabiel als ik liep. Dus deze trappen zijn ook een enorme trigger waar ik wiebelig door kan worden.

En toen dacht ik: ik zoek het eens even op. Ik ga eens kijken of er een foto is van die trap op het station Bilthoven. En wat blijkt nou: in 2015 was het al aangekaart dat de schuinte van deze trap heel risicovol is voor veel mensen. Want elke traptrede, omdat ze scheef staan, heeft een andere diepte en daardoor kun je je dus heel snel verstappen. De looprichting die staat niet haaks op de trede. En dat maakt het ook zo moeilijk. En vooral als je dan haast hebt, dan is het nog moeilijker om die trap makkelijk op en af te gaan. En toen werd het advies gegeven van de NS om dan met de lift te gaan. Die hebben ze daar ook in Bilthoven op het station, dus ga dan met de lift. Maar ja, we willen toch dat iedereen trap blijft lopen!

En gelukkig, als ik met aandacht loop, en vooral met rust, dan kan ik die trappen wel op en af. En dan moet ik vooral ook goed blijven kijken waar ik mijn voeten neerzet. En in 2017 is dat nog een keer aangekaart, bij ProRail. ProRail liet toen weten de klachten heel serieus te nemen, maar ja, vanaf 2015 was dat al bekend. We zijn nu bijna 10 jaar verder en die trap is er nog steeds! Hoe dan! Vraag ik me af. Hoe kan het dat daar eigenlijk nog niets aan gedaan is.

Maar ja, dan vraag je je misschien af, wat ik op station Bilthoven deed? Nou, een paar keer per jaar word ik uitgenodigd als trainingsacteur bij de Hogeschool in Utrecht, bij de tolkopleiding. En dan help ik bij de stages van de studenten als dove acteur. Ja, en ik leer daar heel veel van, maar zij leren natuurlijk ook heel veel van mij. Soms is het zelfs de eerste keer dat ze met een, met eigenlijk een toekomstige klant te maken krijgen, met iemand die al slechthorend is. 'k Ben niet helemaal doof, ik kom daar als slechthorende. Maar dan gaan ze dus oefenen met iemand die al écht slechthorend is. En dat vinden ze in het begin héél spannend. Als ik dan vaker ben geweest, bij eenzelfde groep studenten, dan wordt de volgende keer wat makkelijker. Maar, nou ja, in ieder geval, ik geef hun feedback op wat zij dan doen en daar leren zij ook weer heel veel van mij.

Dat vind ik heel leuk om te doen, dus ik ga er graag naartoe. Maar ik ga daar wel naartoe, ...ehm... ik reis daar naartoe met het openbaar vervoer. Nou zou ik ook vanuit, ik stap in Nijkerk in. Ik ga met de bus naar Nijkerk toe, vanuit Zeewolde met de bus naar Nijkerk, dan met de trein naar Bilthoven toe, maar ik zou ook in Amersfoort kunnen uitstappen. Daar gaat ook een bus die dan rechtstreeks naar het Science Park gaat waar ook de Hogeschool is in Utrecht. Maar die bus die is vaak zó ontzettend vol, daar in Amersfoort, dan zou ik de hele rit moeten staan. Dat heb ik een paar keer gedaan en toen dacht ik: dat is écht niet handig. Dus ook het staan in een rijdende bus, die alle kanten op gaat, vooral ook als het nog eens een keer druk is op de weg, nou, dat is voor mij ook een trigger om instabiel te worden. Dus ja, dan is het de keus tussen de drukke bus en daarin staan -de kans dat je daarin moet staan, het hoeft natuurlijk niet altijd- of dan dus die trap nemen in Bilthoven.

In ieder geval, ik heb nu verteld over een paar triggers waardoor ik wiebelig word en waardoor ik scheef ga lopen. Dat is dus te veel aan geluid en te lang, een scheve trap en staan in de bus tijdens het rijden. Ja en zo zijn er natuurlijk nog wel meer triggers, maar deze heb ik nu even met je gedeeld en vooral (ha) mijn verbaasdheid over die scheve trap waar ik dus écht... dat ik dacht van nou ja!!! Het heeft natuurlijk ook te maken met patronen, het is natuurlijk een heel raar patroon wat gewoon niet klopt met wat we gewend zijn en dat is daar bij die trap daar in Bilthoven. Dit was seizoen 6, aflevering 13: Scheef.

Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer.

12 Stap voor stap

Wed, 05 Jun 2024 16:00:00 +0200

Stap voor stap kom ik dichterbij het einddoel, het derde boek. Wat mij daarbij helpt is de creatiespiraal, uitgewerkt door Marinus Knoope. Elke stap in het schrijfproces is belangrijk. Als iets is afgerond, mag ik dat vieren. En laat ik dat nou steeds vergeten. Bij deze vier ik het; het manuscript is af! Het mag gelezen worden door de meelezers. De feedback kan ik daarna verwerken, dat is dan weer de volgende stap. Nu eerst even genieten.

(eigen foto van de mindmap tinnitus)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar de podcast van Paula Hijne. In deze podcast neem ik je mee in de fascinerende wereld van het evenwicht. En niet alleen het fysieke evenwicht, maar ook dat psychische evenwicht waar ik natuurlijk ook dagelijks mee te maken heb. Mijn fysieke evenwicht werkt niet altijd helemaal goed en dat psychische evenwicht ja, dat gaat ook een beetje op en neer -zoals eigenlijk bij iedereen het geval is- maar daarin neem ik je toch mee! In wat ik meemaak, waar ik tegenaan loop, wat ik moeilijk vind of misschien juist heel leuk vind. Dit is dus dan de podcast 'Evenwicht, je leven', seizoen 6, aflevering 12: Stap voor stap.

En ik neem je mee in deze aflevering, niet letterlijk stap voor stap, of ja, misschien ook wel. Maar niet met je voeten stappen, maar in andere stapjes. En dat is namelijk het creëren van het boek waar ik mee bezig ben. Ik ben bezig met het schrijven van mijn derde boek en als je me al langer volgt dan heb je al vaker daarover gehoord.

En het creëren van iets gaat in bepaalde stappen. En daar gebruik ik voor ...ehm... De Creatiespiraal van Marinus Knoope - De natuurlijke weg van wens naar werkelijkheid, zo noemt hij het. Het is voor mij een heel goed ja, een.. een.. een.. het is een spiraal, een cirkel, het is voor mij een heel goed model om te snappen waar ik zit in mijn creatieproces van dat boek. En dat proces dat loop ik meerdere keren door tijdens het maken van het boek.

En nu ben ik ergens weer even aan het eind en dan begin ik weer met een nieuwe ronde. En dat begint altijd met het creëren van iets, de wens. Dan ga je bedenken wat ga ik doen? Dan ga je het visualiseren. Dus, er is een idee -en ik zit heel vaak vol ideeën- maar niet alles werk ik uit. Maar voor dat boek heb ik dat wel uitgewerkt, voor dit derde boek. Heb ik trouwens bij de andere twee boeken hiervoor ook gedaan. Eerst wensen, eerst van: wat wil ik ...ehm... maken en dan heb ik al een beetje een idee van hoe dat eruitziet, en dat verbeelden, ga ik groter maken. Met dat ik het dus meer kan visualiseren, veel duidelijker beeld van krijg, ga ik er ook in geloven, dat wat ik voor ogen heb er ook écht gaat komen! En als het zover is dat ik daar echt in geloof, dan durf ik het ook naar anderen te uiten. Dan durf ik het naar buiten te brengen van zo: ik ben van plan om... in dit geval het derde boek te gaan schrijven en dat gaat over het oorsuizen. Ik heb nog niet meteen een heel helder beeld erover, maar het is wel dat ik dat boek ga schrijven over tinnitus.

Met dat ik dat gedeeld heb, onder andere met mijn man en met vrienden om me heen, dichtstbijzijnde vrienden en zo, ben ik gaan onderzoeken van oké, wat is daarvoor nodig?

En dan begin ik altijd met het maken van een mindmap. Ik zet het woord 'tinnitus' middenin groot neer en dan ga ik vanuit daar allerlei deelonderwerpen bedenken, die ik belangrijk vind om dan aan bod te laten komen. En zo'n deelonderwerp kan ook weer andere deelonderwerpen hebben. Nou en dan heb ik dat allemaal op een groot vel op geschreven, allemaal woorden die aan elkaar gelinkt zijn. En dat geeft mij wel een heel goed overzicht van oh ja, dat is nodig, want daar weet ik nog heel weinig van. Dat is voor mij heel bekend, dat hoef ik alleen maar daar en daar op te zoeken, want dat heb ik al een keer beschreven en zo ga ik daar al een beetje ja, een planning voor maken.

En dat plannen blijkt ook heel belangrijk in het hele creatieproces. Als je niet plant, dan komt er niets uit je vingers. Voor mij was het ook belangrijk om het écht in mijn agenda de zetten dat ik aan het boek zou gaan werken, want als ik dat niet doe, dan komen daar eigenlijk weer andere afspraken in te staan. Dan ga ik toch weer andere dingen in huis doen, andere afspraken met mensen maken, toch maar even dat opruimen of eerst even dat doen en dan kom ik er niet écht toe! Opschrijven dat ik ook écht aan het boek ga werken, dat helpt mij om het gewoon in mijn agenda te zetten -ik heb nog een papieren agenda- dan schrijf ik dat op, er staat dan ook 'boek'. Er staat nog niet bij wat het precies... wat ik allemaal ga doen, maar ik ga er wel aan werken.

En dat plannen helpt mij om het dan ook daadwerkelijk te gaan doen. En dan kom je in de fase van ‘beslissen’. Dan ga je beslissen waar je eerst aan gaat werken en hoe je dat gaat oppakken. En ...ehm... wat heb je daar nog meer bij nodig? Allerlei beslissingen maken om uiteindelijk het werk ook te gaan doen! En dan komt het ‘handelen’. En het handelen is dan ook echt het daadwerkelijk noteren. En in mijn geval, ik had al heel veel opgeschreven, en op het moment dat ik ging handelen was het de bedoeling dat het allemaal in de computer kwam. Dat is voor mij het handelen. Op de laptop werken en dat het allemaal gestructureerd gaat worden. Dat het allemaal duidelijke verhalen zouden worden met een titel. Dat ik dat goed categoriseer, dat ik het goed orden in het systeem van waar mijn derde boek allemaal staat op de laptop, zodat ik dingen makkelijk ook terug kan vinden.

Nou dat was het handelen, om het allemaal daarin neer te zetten. Op het moment dat het in de computer staat, dan ligt het ook veel meer vast voor mij en kan ik er ook weer meer mee gaan spelen. Dan komt ook die fase van ‘volharden’. En ik moet zeggen dat handelen en volharden, dat heeft weer heel veel tijd gekost voor mij. Er kwamen allerlei dingen tussendoor. Ik ben in 2020, na de uitgave van het boek 'Evenwicht, in uitvoering', ben ik begonnen aan dit boek en ik ben nu pas zover dat het hele boek in zoverre klaar is, dat het manuscript klaar is. Maar daarvoor zit een hele tijd dat ik echt moest volharden, moest doorzetten om eraan te werken. Ik kreeg de vorm nog niet helemaal helder.

Er kwamen allerlei andere -ook belangrijke- dingen tussendoor zoals het overlijden van mijn moeder, het overlijden van onze kat, dingen die mij een beetje vastzetten, zodat ik niet aan het boek ging werken. Maar de laatste periode zo, ik denk zo, vanaf januari nu dit jaar 2024, ben ik meer in een flow gaan werken, ben ik écht veel meer mee aan het werk gegaan om écht stappen te zetten. Om stappen vooruit te komen. En met name in dat maken van dat hele manuscript. En nu is het manuscript... is zover klaar dat ik zeg van: oh ja, nu mogen de meelezers mee gaan denken, dit ga ik naar buiten brengen. En daarvoor was het voor mij al heel fijn om het eerst, dat wat ik in de computer heb gezet, dat hele verhaal om dat te printen.

Dus afgelopen weekend helemaal geprint. Dan kan ik dat ook weer in een map doen, gaatjes erin, en in de map. En die map heb ik aan mijn man gegeven. Hij was de eerste meelezer en daar was ik ontzettend gespannen door. Helemaal écht spannend van: wat zal hij ervan vinden, want hij had er nog niets van gezien. Hij weet wel dat ik er zoveel mee bezig ben geweest, maar eigenlijk niks over gelezen, niks over gehoord nog, ...ehm... heb ik echt nog voor mezelf gehouden. Of met andere mensen besproken, maar niet met hem, dus ik vond het heel spannend omdat aan hem te geven.

Dus hij begint te lezen en gelukkig zei ie zelf al: kijk ik ben al op deze bladzijde dus het leest heel makkelijk en heel fijn. Nou dat vond ik natuurlijk al een heel compliment! En nu is ie nog bezig met de rest feedback op te geven. Hij heeft al feedback gegeven op een onderdeel, een hoofdstuk in het boek waarvan ik zelf ook had van: hummm, daar ben ik nog niet helemaal tevreden over, dat gaf hij ook aan. En toen kon hij aangeven: ik vind dat en dat vind ik belangrijk en daar ben ik nieuwsgierig naar. Dus dat heb ik ook meteen daarna weer aangepast en dan ga ik ook weer heel lekker eraan werken om dat aan te passen.

Dan vergeet ik dus dan, ja eigenlijk die belangrijke stap daar tussenin nog, want ik ben alweer meteen in die doe-modus gevlogen. Ik vergeet eigenlijk dat het manuscript is af, en op het moment dat je zo'n succesje hebt - 'k kan nog niet zeggen dat het een heel groot succes is, hoewel, na zo veel maanden, zo veel jaar werken eraan kan je toch wel een succes noemen. Dat, daar mag ik ...ehm... zelf... ik krijg de complimenten, maar ik mag ook zelf dat compliment geven. Ik mag dat succes vieren en dan blijkt dat ik dat toch nog wel heel moeilijk vind. Hoe vier ik het succes dat ik dit manuscript nu af heb? Het boek is nog lang niet klaar, moet nog heel veel mee gebeuren, maar het is wel weer een heel belangrijke stap die nodig is voor de volgende stap. Dus hoe mooi is het als ik er eigenlijk even bij stilsta, en dan dus daarvan geniet en daar even heel blij mee ben, dat het manuscript af is.

En het leuke is, ik had het zelf nog niet eens zo door dat ik dat vieren van het succes eigenlijk een beetje was vergeten, totdat mijn zoon gisteren zei -we belden elkaar even, hoe is jou weekend geweest en hij vertellen en zo- en toen zei ie: nou mam is er bij jullie nog wat nieuws? En ik had eigenlijk niets nieuws te vertellen en hij praatte zo een beetje verder wat hij nog had gedaan en opeens zei ik tegen hem, oh ja je andere broer was hier en ik heb hem het manuscript laten zien van het boek. En hij zegt: mam hè?! Het manuscript, heb je dat dan af? Ja, zeg ik. Maar dat is toch hartstikke nieuw! Dat is toch nieuws! (Haha!) Met dat hij dat zei, had ik oh ja! Het is niet zomaar iets. Het is wél een hele belangrijke stap!

Ja en vandaar da...

11 Het was prachtig

Wed, 29 May 2024 12:00:00 +0200

Op 25 mei vierde het Nederlands Gebarenkoor hun 12,5 jaar jubileum met een concert in de Verkadefabriek in Den Bosch. Het was prachtig.

(eigen foto, van het koor)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... En volg je mij al langer, dan heb je al in de gaten dat ik ook graag vertel over ervaringen, wat ik meemaak of wat mij bezig houd en het is ook deze keer het geval. Dit is seizoen 6, aflevering 11: Het was prachtig.

Ja, en wat was dan prachtig? Op 25 mei ben ik naar het concert geweest in de Verkadefabriek in Den Bosch van het Nederlands Gebarenkoor. Zij vierden hun jubileum: 12,5 jaar Nederlands Gebarenkoor. En dat was prachtig!

Dat was een grote groep mannen en vrouwen -heel divers- die lievelingsliederen hebben, ja... uitgebeeld in gebaren. We hoorden in de zaal wel ook allemaal de muziek. En zij deden dat allemaal in gebaren. Je hebt tegenwoordig ook tolken die liedjes in gebaren doen, maar dit was dus een heel koor. Deze mensen, die in het koor zitten, dat zijn ook mensen die slechthorend zijn of zelfs doof of eenzijdig doof. En die toch heel graag met muziek bezig zijn, terwijl ze die muziek niet volledig kunnen horen. Dat vind ik zo prachtig dat dat kan! En dat ze dat durven en dat ze dat doen! En dat hebben ze dus laten zien. Ze hebben dus lievelingsliederen gekozen en voordat er een nieuw nummer kwam, was er een filmpje van een paar mensen uit het koor die in gebaren vertelden waarom het hun lievelingslied was.

Zo was er een lied 'Feeling good' over ...ehm.... dat was het lied van, toevallig, van de dirigent ook, die had dit liedje als eerste in gebaren gedaan en dat heeft ze toen ook bij het gebarenkoor gedaan, dat was de eerste keer dat ze daarmee in aanraking kwam. Toen was ze nog niet de dirigent en daarna is zij de dirigent geworden van het Nederlands Gebarenkoor.

En er was ook iemand die haar liedje wat zij gekozen had, dat zij dat laatste aan muziek was, wat zij ook echt goed gehoord nog heeft. Daarna werd ze dus nog meer slechthorend of misschien zelfs doof, dat weet ik niet precies, maar het was dus het laatste lied dat zij nog met haar oren gehoord heeft. Er waren ook liedjes dat jeugdherinneringen waren, zoals 'Wannabee'. Er was een liedje over rouw. Dat was het liedje van Miss Montreal 'Zonder jou' en dat hebben ze ook heel mooi ...ehm... ja, vertolkt. Er waren liedjes bij die heel vrolijk waren, maar ook dus die verdrietig waren, die heel veel impact hadden.

Er was ook een lied (haha) heel grappig van Brigitte Kaandorp, 'Zwaar leven', dat is eigenlijk een heel komisch lied, en ook dat hebben ze dus vertolkt. Daar zie je ook al aan dat je in gebaren, maar ook met je hele lichaamshouding, een heleboel kan laten zien, want dat deden ze dus. Het was niet het hele koor, ze hebben elke keer afwisselend gebaard ...ehm... afwisselend de voorstelling gegeven. De ene keer was het met de hele groep en dan was het weer met een deel van de groep, soms waren er solisten een deel van het lied en dan daarna kwam de hele groep er weer bij of een deel van de groep. En dat was bij 'Zwaar leven' ook. Dat waren... die stonden dan 2 aan 2, en ja, die waren dan ook aan het vertellen aan elkaar wat voor een zwaar leven ze hadden. En wij genoten daarvan mee! Want die hele lichaamstaal die sprak mee. Dat hele lichaam, alles lieten ze zien daarin! Het was gewoon heel komisch, heel mooi om naar te kijken! Het was dus vrolijk! Terwijl het een heel zwaar thema is: Zwaar leven. Maar ja, Brigitte Kaandorp, het is natuurlijk een act, een cabaret-act, maar dus ja gewoon heel leuk gedaan! Écht, ik heb ervan genoten!

Wat ook heel veel impact op mij maakte, was het lied 'This is me'. Dat was het laatste nummer en dat gaat over dat als je meedoet in de maatschappij, dan is het fijn als je mee mag doen zoals je bent. En dat het niet uitmaakt hoe je er uitziet of welke beperking je hebt, of je man of vrouw bent of groot of klein en dat het dus helemaal niet uitmaakt en dat je je dus zelf laat zien. En met dat nummer, lieten zij zich allemaal zien. En dat begon eerst met een solist en daarna kwamen ook al die andere mensen erbij en dat als laatste nummer gekozen, vond ik een hele goede keus! Want dat is me ook ontzettend bij gebleven. Hoe mooi het is, want in dat lied, zag je dus die verscheidenheid aan mensen, maar ook de verscheidenheid in de manier waarop zij ook aan het gebaren waren. Dat is ook zo mooi!

Je kunt het dus heel uitbundig doen en groot en met je hele lijf en mimiek. Maar je kunt dat ook klein doen, bijna sereen, ...ehm... sierlijk en toch was het bij iedereen heel duidelijk wat ze aan het gebaren waren. En ook dat ze dat vol overgave deden. Ook al was het misschien wel vanuit iets van verlegenheid of dat het spannend was, je zag toch dat ze het allemaal met heel veel plezier deden! En dat maakte het ook zo ja, bijzonder. Je hoopt eigenlijk dat mensen in een koor, die zingen, dat ook altijd met heel veel plezier doen, want daarvoor zit je op een koor. Maar ik kan me voorstellen dat als jij daar op dat podium staat en je weet dat daar een grote zaal met mensen is en dat je toch iets kwetsbaars van jezelf laat zien, dat dat nog best behoorlijk spannend is. Dat hebben ze dus wel gedaan! En ik vind dat geweldig! Ik heb daar écht... ze hebben het opgenomen, en ik hoop dat ik dat allemaal nog een keer terug mag zien ook, om nog een keer na te genieten.

Het mooie ook aan dit concert was dat er ook schrijftolken waren. Alles wat gesproken werd, ook in de liedjes gesproken werd, dat kwam allemaal in tekst, groot in beeld, kon je mee lezen. Voor de mensen die niet zo goed konden zien zo van veraf, waren er tablets beschikbaar. Alle gesproken tekst werd ook door een NGT-tolk en een NmG-tolk gedaan, dus door Nederlandse gebarentaaltolk en Nederlands met gebarentolk. Toch net een klein beetje anders.

En de filmpjes die dus door die mensen allemaal gemaakt waren, die over hun lievelingsliedje vertelden, dat deden ze dus in gebaren en daar was weer een stemtolk bij. En een stemtolk die praat dan, die vertaalt eigenlijk de gebaren in gesproken Nederlands. En dat was natuurlijk dan ook weer te lezen op het scherm. Dus het was voor iedereen, was dit te volgen. Of je nou horend was of juist helemaal doof, alles kon je volgen door te lezen, door de gebaren te zien, écht. Wist je niks van gebaren? Dan kon je het toch volgen, omdat overal de tekst ook beschikbaar was.

Het mooie ook, en de afwisseling was ook, dat het snelle en langzame nummers waren en dat het verschillende stijlen muziek waren. Het was Nederlands, het was Engels en zelfs een Frans lied en dat maakte het ook tot een heel gevarieerd concert. Daarbij, de dirigenten die er waren, er zijn twee dirigenten en met één nummer was er zelfs nog even een andere dirigent die dat deed, die deden dat zelf ook vol overgave! Zij gaven alle gebaren aan, zij deden al die liedjes in de gebaren, zodoende kon iedereen die meedeed in dat koor volgen wat ook dus de dirigent dan aangaf. Normaal doet een dirigent, die wijst precies aan wie d'r allemaal de muziek speelt en die wijst eigenlijk alleen maar het ritme aan en op wat voor manier dat dan moet, of het sierlijk moet of snel of staccato of... dat geeft ie aan. Maar niet wie wat precies per noot moet spelen, dat heeft iedereen zelf op papier. En in dit geval deden zij wel alle gebaren. Dus zij deden precies voor, wat iedereen nadoet. En toch is het dan heel mooi om te zien dat iedereen daar z'n eigenheid in heeft, dat iedereen het op zijn eigen manier die gebaren dan oppakt. En je herkent de gebaren, heel veel is dan hetzelfde, en toch de manier waarop ze het brengen, maakt het nét allemaal heel uniek. En dat vond ik zó ontzettend mooi om te zien.

Als ik even terugdenk dan wat ik ook mooi vond, is dat steeds de mensen wisselend vooraan, achteraan stonden, en door elkaar heen en zo en dat ook juist dus die afwisseling, ook zo mooi was zodat je ook iedereen steeds in beeld had. De ene keer viel je oog op die persoon om naar te kijken en de andere keer keek ik heel graag naar die persoon om naar te kijken. Omdat ze allemaal dus die eigenheid hadden, was het mooi om dat even te volgen. Dus ja, het Nederlands Gebarenkoor 12,5 jaar. Ga vooral door met dit presenteren.

En er werd aan mij al gevraagd in de pauze van: waarom doe jij niet mee? Haha, dan denk ik ja, ik zou het geweldig vinden, maar ze oefenen één keer in de maand op zaterdag, een hele dag en dat is ook nog een plek die voor mij eigenlijk moeilijk bereikbaar is ...ehm... met openbaar vervoer en je bent een hele dag kwijt. Maar misschien dat ik dat toch, wie weet, volgend jaar wel ineens durf of zo of dat wel ervoor over heb om daar dan één keer in de maand naartoe te gaan. Want het meedoen, het in gebaren bezig zijn met die muziek, ja, ik vind het geweldig! Ik heb het nu ook gezien, ik heb het ervaren hoe zij dat op dat podium daar deden, het was prachtig!

Dus heb jij een keer de mogelijkheid om te kijken? Naar dat gebarenkoor? Want het is met name kijken, je hoort wel de muziek, maar het gaat eigenlijk om het beeld hè... -hoe ze het allemaal doen- doe dat vooral. Ga kijken hoe ze dat doen!

Dit was seizoen 6, aflevering 11 van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Dank voor het luisteren! En tot de volgende keer.

10 Dansende letters

Wed, 22 May 2024 16:00:00 +0200

Beeldschermwerk, ik kan het niet zolang achterelkaar. Dat komt vaak voor bij mensen met een evenwichtsstoornis. Wat dan belangrijk is, is om ogenrust te nemen.

Wel even een foutje rechtzetten. In de aflevering heb ik het over aflevering 9. Dat moet aflevering 10 zijn. Aflevering 9 ging over de vogelgeluiden.

(foto; zelf gemaakt)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' En er valt nog zo veel meer te vertellen over het evenwicht en daarom maak ik deze podcast. Ik wil nog zo graag meer delen, meer ervaringen die ik allemaal na het schrijven van het boek ook heb opgedaan. En wat ik ook hoor van ...ehm... cliënten en van andere mensen die mij vertellen over hun evenwichtsprobleem. Dit is alweer seizoen 6, aflevering 9: Dansende letters.

In het boek staat, het is wel bijna achterin, staat een verhaal, een ervaringsverhaal en dat heet: Dansende letters. En dat gaat over een man die vertelt dat ie zo maximaal een half uur achter elkaar op de computer kan werken. En dan gaat het alleen maar over het schrijven van teksten en het invullen van schema's en zo en niet dus het kijken naar filmpjes en ...ehm... het scrollen over het scherm. En dat is natuurlijk ook de ervaring die ik zelf heb. Ik kan zo maximaal 15 minuten, 20 minuten achter elkaar, kan ik echt op het scherm werken.

Daarom ook duurt het zo veel langer dat ik het boek af heb. Want ik kan niet per keer een hele dag achter elkaar achter de computer staan. Want ik sta natuurlijk, -het is niet natuurlijk- ik sta het liefst aan mijn statafel om dan te werken op de computer.

Wat doe ik dan als ik dus wel een tijd heb gewerkt? Dan is het dat ik even weg kijk en dat is het mooie ook op de plek waar ik hier ben, is dat ik naar de tuin kan kijken en dat is ook mijn richtpunt. Ik kijk eerst op het scherm en op een gegeven moment merk ik van: dat die letters, ja echt min of meer gaan dansen, ik kan me niet meer goed focussen op de zinnen, de regels, want ik heb natuurlijk te maken met allemaal teksten die ik geschreven heb. En dan kijk ik even naar buiten! Dan richt ik mijn ogen op een verder punt. Of op de bewegende beelden van de vogels die langs vliegen. Kijk de tuin even rond van wat er allemaal te zien is in de tuin. Alle groene bladeren die er nu zijn, de bloemen die naar boven zijn gekomen en die nu heel mooi bloeien. Dat kan ik vanaf deze plek heel mooi zien.

Het is eigenlijk een soort ‘ogenrust’. Hoewel ik, als ik echt mijn ogen rust wil geven, dan kan ik beter mijn handen even voor mijn ogen doen en dan eigenlijk de handpalmen in mijn ogen leggen, in mijn oogkassen leggen, en dan even rustig zo blijven staan en dan desnoods ook even mijn handen steunen. En dat is dan heel prettig, omdat mijn ogen dan even helemaal niets hoeven. Het geldt ook voor als je heel veel aan het luisteren bent, dat je dan af en toe ‘orenrust’ neemt. Voor mij is dat heel vaak dat ik dan naar het toilet ga en rustig even op de wc daar ben, in die omgeving waar het verder stil is. En dan heb ik orenrust. Is gewoon heel prettig, want dan kan ik daarna wel weer gaan luisteren en ook geconcentreerd luisteren.

Daar heeft het namelijk ook mee te maken, de concentratie. Als ik achter dat beeldscherm werk, op de computer, op de laptop werk, dan heeft het ook te maken met hoe lang ik ermee bezig kan zijn, is dat 15 minuten, is dat 20 minuten? Heel soms misschien wel die 30 minuten dat ik dat vol kan houden. Het heeft te maken hoe uitgerust ik ben. En hoe geconcentreerd ik ben. Dus het heeft ook wel te maken met mijn energie. En dat hele energie-management, dat is natuurlijk superbelangrijk, zowel bij de tinnitus maar ook bij het hele evenwichtsgebeuren.

Het maakt ook uit op welk moment ik van de dag aan het werk ben. Als ik 's morgens vroeg aan het werk ben, dan ben ik vaker meer uitgerust, dan wordt het makkelijker om langer achter elkaar te werken dan dat ik dat eind van de middag zou doen. En ik moet zeggen: 's avonds zit ik eigenlijk nooit meer op het beeldscherm te kijken. Achter de laptop. Dat is gewoon helemaal niet prettig. Ik weet wel dat... ik heb natuurlijk een kleine laptop, een ...ehm... Macbook Air, een groter scherm zou eigenlijk al heel veel kunnen helpen. En een groot scherm, de ruimte heb ik hier wel voor, ik weet eigenlijk ook niet waarom ik het niet doe. We hebben nog een extra scherm hier in huis staan, die zou ik hier neer kunnen zetten en dan heb ik een groter beeld en misschien is dat wel makkelijker en rustiger voor mijn ogen. Tot nu toe heb ik dat nog steeds niet gedaan.

Ik heb wél, toen ik het boek aan het schrijven was 'Evenwicht, in uitvoering', heb ik wel met twee schermen gewerkt, met twee laptops. Ik had toen mijn nieuwe al en ik had mijn oude laptop nog. Die heb ik naast elkaar gezet en zodoende kon ik bij de één lezen en bij de ander dan allerlei veranderingen aanbrengen en dan toch weer teruglezen, wat stond er nou precies. Dan hoefde ik niet steeds terug te scrollen en zo, want dat had ik dan op het andere scherm. En dat werkte voor mij heel fijn, omdat ik dat ook niet zo lang achter elkaar doe. Dat is dan ook maar, wat ik net zeg, die 15 minuten ongeveer achter elkaar en dan weer even wegkijken.

Toen ik toen bezig was, had ik de statafel nog niet, zat ik beneden aan het bureau, en dan stond het op tafel. Dan was het voor mij toch opstaan en even naar de keuken lopen, kopje koffiezetten of even naar het toilet. Of juist de trap op, omhoog en dan ging ik de was doen -dat heb je als je thuis werkt, is dat gewoon heel prettig, dan kun je tussendoor ook die huishoudelijke karweitjes doen- en dan liep ik de trap op en dan ging ik de was even doen of ophangen of ...ehm... juist in de wasmachine doen en weer naar beneden en dan had ik weer die ogenrust gehad.

Niet meteen dat mijn ogen helemaal niks aan het doen waren, maar die focussen zich dan even op andere plekken, die keken op een andere manier. En dan kan ik daarna weer rustig aan het werk gaan.

Het is ook, ik heb hem in het boek opgenomen; Raymond van de Berg die mij meegeholpen heeft met het boek 'Evenwicht, in uitvoering', die heeft een quote en die zegt dan: "Je ogen zijn de spiegel van je evenwicht". En dat komt ook, omdat de ogen, die worden gemeten tijdens alle testen -alle testen voor het evenwicht- en dat kun je via de ogen zien. Mensen dus met een evenwichtsstoornis merken dat zelf ook vaak aan hun ogen. Dat heeft ook al met die beeldstabilisatie te maken. Ik heb daar wel eens eerder over verteld, ook wat die beeldstabilisatie nou precies is en hoe het werkt, in een andere aflevering. Als die beeldstabilisatie niet goed werkt, dan wiebelt het beeld, dan is dat een op-en-neer bewegend beeld op het moment dat je loopt. Die beeldstabilisatie werkt dus ook niet helemaal goed meer op het moment dat je heen lang gefocust bent op letters op je scherm en heel veel letters. Dan kun je op een gegeven moment niet meer goed de regel volgen die je hebt en dat komt dus niet, omdat je ogen niet goed werken, maar dat komt omdat het niet goed aangestuurd wordt door die evenwichtsorganen. Dus dat komt juist ergens anders vandaan!

En dan heb ik een hele goede bril, en daar kan ik al heel mooi scherp mee zien, maar ik kan het níet tegen houden dat dan toch die letters gaan dansen. En of ik nou sta of zit tijdens het werken, dat maakt eigenlijk niet uit in het hoe lang ik kan kijken per keer, op dit scherm. Wat ik wel heel vervelend vind is scrollen. En scrollen doe ik dus al zo min mogelijk, en als ik het doe, dan doe ik eigenlijk mijn ogen even dicht en af en toe even kijken. Dan is het beeld weer stil en dan kan ik even kijken ben ik op de goede bladzijde? - nee - ogen dicht en dan kan ik weer scrollen. Heel soms lukt dat wel, maar dan is het ook weer wanneer ik écht uitgerust ben en helemaal fit ben, dan pas lukt dat wél! Maar anders moet ik het gewoon niet doen.

Of dus met mijn ogen dicht scrollen en dan maar even hopen dat ik steeds op de goede bladzijde ben, even kijken weer, oh ja ik ben er nog niet, even verder scrollen. Daar heb ik helemaal mee te maken, met het manuscript, ...ehm... dat manuscript voor het boek van tinnitus. Ja, dat is gewoon een heel lang verhaal achter elkaar natuurlijk, dus dan moet ik af en toe heen en weer scrollen, want dat lukt niet dat je dat per bladzijde kan veranderen. Dan heb ik zo van: oh ja, dit staat nu hier maar dit is geen handige plek, hier moet ik het weghalen, dat kan ik beter in dat hoofdstuk zetten en dan moet ik toch weer helemaal terug scrollen naar de plek waar ik dan moet zijn, en daar kan ik hem dan inzetten. Dus ja, je ontkomt er niet aan dat je moet scrollen.

Bewegende beeldjes, bewegende beelden op het scherm dat vind ik ook heel vervelend om echt naar te kijken. Het ligt er een beetje aan; een film kan ik aardig nog wel volgen, maar als het een snel-bewegend beeld is, dan wordt het al een heel stuk moeilijker. Dat moet ik eigenlijk helemaal niet op de laptop willen doen. Dus ik kijk eigenlijk op de laptop nauwelijks naar filmpjes. Dat doe ik dan wel op de televisie, maar dan is het beeld verder weg en dan is het makkelijker, omdat ik toch makkelijker weg kan kijken. Ik kan mijn ogen gewoon even dichtdoen en dan... het beeld gaat toch wel, de film gaat toch wel verder... en dat is met name ook met flitsende beelden en met snelle beelden en dan kun je gewoon even je ogen dicht doen. Het heeft dan ook te maken dus met de afstand tot de televisie. En de afstand tot de laptop is altijd veel dichterbij en de televisie is veel verder weg en dat maakt ook dat het wel makkelijker is voor mij, om er nog wel naar te kijken, maar bij genoeg snelle beelden doe ik gewoon even mijn ogen dicht. En dan ...ehm... of ik kijk even opzij. Ook dan beneden, kan ik de tuin in kijken en dan kijk...

9 Kakofonie

Wed, 15 May 2024 17:00:00 +0200

Een kakofonie aan vogel geluiden, 's morgens heel vroeg op de camping. Deze weken staan in het teken van vogels op verschillende manieren. Dit had ik niet van tevoren bedacht of gepland, het gebeurde gewoon. Een aflevering over buiten wandelen, vogels kijken, dansen, fotograferen en over het horen van de vogels.

(foto: Cover van het boek van Erna Koelman)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'.

Fijn dat je luistert naar deze podcast wat speciaal gaat over ons specifieke zintuig evenwicht, maar ook over het evenwicht in de breedste zin van het woord. En ik zei al: fijn dat je luistert. Deze aflevering, seizoen 6, aflevering 9 heb ik genoemd: 'kakofonie'. Want deze weken die staan in het teken van vogels.

En het begon met de kampeervakantie. We zijn weggeweest naar de camping met de caravan en 's ochtends vroeg op de camping, daar hadden we al gehoord -tenminste mijn man had het al gehoord- dat daar dan een kakofonie van vogelgeluiden was. En toen heeft ie op een dag, op een ochtend heel vroeg dat we opstonden, ik denk, ik meen zo'n uur of half 6 of zo, heeft mijn man een video-opname gemaakt, want ik hoorde die kakofonie namelijk helemaal niet, ik had geen hoortoestellen in. Ik hoorde wel geluid. Ik hoorde de merel, de zanglijster, maar hij zei: er zijn héél veel vogels die tegelijk aan het fluiten ...ehm... tjerpen, ...ehm... kwetteren... zingen... van alles! Ik hoorde dat niet. Maar toen ik dat filmpje daarna luisterde, met mijn hoortoestellen in, toen ineens hoorde ik ook hoe ongelofelijk veel vogels daar in de buurt ja, allemaal geluid maakten. Geweldig vond ik het!

En tijdens één van die zonnige vakantiedagen, want het was erg zonnig, waren we op de fiets voor een lange tocht en onderweg kwamen we fazanten tegen en hazen in het veld, vind ik ook altijd leuk om te zien! En bij een vogelkijkhut, vlakbij Rijssen is dat, bij een klein natuurgebiedje, zijn we even gestopt. En we hebben de verrekijker altijd mee in de fietstas. Toen ook. Met de verrekijker gingen we daar bij de vogelkijkhut kijken naar wat er allemaal te zien was. Maar we zagen geen enkele vogel vliegen boven dat veld. En ineens was er wel een hoop gekwetter en werd er dus wel van alles gevlogen en wij dus kijken met die verrekijker en er vlogen dus vogels op. Waardoor ze zijn opgeschrikt, dat is onduidelijk. Dat weet ik niet, misschien was er wel een roofvogel die wij niet hebben gezien. Maar dat waren grutto's, een tureluur en kieviten.

En toen eenmaal de rust was weer gekeerd zag ik ineens een kleine knalgele vogel bovenop een paaltje zitten. En af en toe ging dat kopje omhoog en dan ging die snavel heen en weer en dan was er een hele hoge piep piep piep, ...ehm... nou ja, zoals die dat deed, die vogel. 'k Kan het niet eens nadoen. En ik heb dat minutenlang bekeken, want ik vond dat zo grappig. En hij maakte alleen dat geluid als ie dat kopje omhoog deed. Als hij gewoon naar voren keek en om zich heen keek maakte ie geen geluid en dan ging dat koppie weer omhoog en dan ging dat snaveltje weer heen en weer, was zo grappig om te zien. Het bleek een gele kwikstaart te zijn. En gele kwikstaarten kom je niet zo heel veel tegen. Witte kwikstaarten die kom je heel vaak tegen. Die zitten dan op de weg en die zie je ook aan het staartje die dan zo heen en weer gaat en dan vliegen ze weer een stukje voor je uit en dan gaan ze daar weer op de weg zitten en dan, ze hippen dan, ja, voor je uit. En deze die zat gewoon rustig op een paaltje.

Terug bij de tent, hoorde Roel ineens een groene specht. Ja, dan moet ik er weer even op focussen, want ik kan het niet zomaar tussen alle andere geluiden die te horen zijn, kan ik het niet zomaar uitfilteren. En even later hoorde ik hem ook wel. Tussen het geluid van de merels en de zanglijsters en de vinken die er allemaal waren. Want ook overdag bleven ze toch wel geluid maken, bleven ze allemaal wel zingen. En dat is dus niet alleen maar 's morgens vroeg. Alleen 's morgens vroeg, dan is alles tegelijk aan het zingen, alle vogels die dan wakker worden en dat is overdag wat minder. Minder luid, maar ze zijn wel degelijk aanwezig.

En op een andere fietsdag, waren bij een soort heideveld en daar zagen we veldleeuweriken en die maken ook een heel mooi hoog, ja, kwetterend geluid, zang. Dat was heel mooi om te zien. Alleen die veldleeuweriken, die zijn best heel schuw, dus die vlogen op een gegeven moment op. En toen we later daar nog een keer langs datzelfde plekje kwamen, hebben we er echt geen enkele gezien, dat is dan wel heel jammer. Dan blijkt ook dat er niet heel veel veldleeuweriken zitten, denk ik.

Wat ik met mijn hoortoestellen ook op kan vangen, dat zijn ...ehm... dat zijn die hoge miauw-geluiden van de buizerd. Die hebben we meerdere keren gehoord, ook onderweg en dan zochten we in de lucht en ja hoor daar gaat ie en daar. En dan soms zie je er dan 2 of 3 die dan op de luchtcirculatie zo ...ehm... omhooggaan. Dat is gewoon heel mooi om te zien. En soms zie je er dan 3 of 4 bij elkaar. Wat we ook wel hebben gezien, daar in het oosten van het land, veel torenvalkjes. Torenvalkjes die dan staan te bidden in de lucht en die herken je eigenlijk al van verre. Het grappige is, we hebben er zelfs eentje gezien die midden op de snelweg tussen de vangrails zo een duik nam naar de grond. En daar dus een muisje of zo zag, die die dus daar te pakken kreeg. Midden op de snelweg, dan heb je echt zo van: er is zo veel geluid om je heen, zoveel verkeer wat heen en weer raast en toch durft dat torenvalkje daar midden tussen die vangrails -waar een soort groenstrook tussen zit- dat ie daar dan zijn jachtgebied heeft.

Daar waren ook meerdere ooievaars. Het valt me steeds vaker op dat er ooievaars te zien zijn in Nederland. Ik weet wel jaren geleden kwam ik ze bijna niet tegen, maar ik kom ze nu dus steeds vaker tegen. Die herken je ook wel in de vlucht. Hoe ze dus vliegen is een andere manier dan hoe reigers dat doen. Dus dat is een verschil met de reigers. Ik moet wel zeggen, blauwe reigers zie ik steeds minder vliegen. Dus er is wel een soort ommekeer in dat. Er zijn meer ooievaars, er zijn veel meer zilverreigers, die knal witte reigers, maar blauwe reigers zien we steeds minder.

Toen we weer terug waren thuis, van de camping, was nog steeds mooi weer, gingen we buiten in de tuin zitten. En daar waren weer alle koolmezen, pimpelmezen, de huismussen ...ehm... allemaal hebben ze wel een eigen geluidje. ...ehm... koerende duiven. En ook de gierzwaluwen die zijn er weer. Die zijn weer terug in Nederland, zijn hele snelle vliegers en die vliegen dan hierachter tussen al die tuinen door en die hebben hele hoge snerpende geluiden. Ook die kan ik zonder hoortoestellen helemaal niet opvangen, dus mijn man die zei al: nou, wat denk je, ...ehm... wie zijn er weer terug gekomen? Ja, en dan moet ik wel altijd even nadenken en dan opeens: oh ja natuurlijk, de gierzwaluwen, die hoort hij weer. En als ik dan met mijn hoortoestellen in naar buiten ga en me écht goed concentreer dan kan ik ze ook horen, want ik zie ze dan vliegen en dan hoor ik ook het geluid.

En ik zei al van: deze weken staan een beetje in het teken van vogels. En dat klopt ook wel, want op zaterdagavond ging ik vrij-dansen, in Garderen is dat. En voor dat vrije dansen is er altijd een workshop. En het thema van die workshop dat was ja, ...ehm... een ei, vogelei. Omdat het in mei is en daar kregen we de opdracht voor. We hebben onze dans gedanst vanuit een ei, dat je heel klein was. En je mocht zelf bepalen of je bleef staan of zitten, liggen, dat maakte helemaal niet uit. Maar wel zo klein als een vogeltje, alsof je in een ei zit en die dan heel langzaam uit dat ei kruipt. En dan op een gegeven moment de wereld in stapt en dan ook de wereld in vliegt en dan rondom zich heen kijkt wat er allemaal te zien is en dan ineens ook andere vogels ontmoet.

Het was dan ook een geleide dans en het was heel fijn om te doen. Het was ook, ja, heel grappig om op een gegeven moment als je elkaar dan weer kan ontmoeten en dat je weet dat je een vogeltje bent, het is gewoon heel leuk dat wij als volwassenen heerlijk kunnen spelen! Dansend spelen! De muziek was ook heerlijk, dus je kon je daar ook helemaal in, ja, in wegzakken eigenlijk terwijl je tegelijkertijd met je lichaam aan het bewegen bent! Ik was dus ook zelf even dat vogeltje, alleen ik kon natuurlijk niet vliegen!

We konden geen van allen vliegen, dus dat echte vliegen dat is écht voor de vogeltjes zelf. Niet voor ons. Daarna heb ik dat heerlijke gevoel van dat vogeltje toch meegenomen ook in de rest van de avond en dus tijdens dat vrij dansen voelde ik me ook heel speels en heel lenig en en en en ...ehm... vrolijk, het was heel fijn om te doen!

En op dinsdagmiddag heb ik Erna Koelman geïnterviewd in het radioprogramma 'Hoor jij wat ik hoor?' En over jawel.... over vogels! Erna is namelijk een kei in het fotograferen van vogels. En daar hebben we dus uitgebreid over gesproken. Ze vertelde ook over twee soorten vogelaars. Je hebt vogelaars de kijkers en de fotografeerders. En ik ben dan écht een kijker, ik neem alleen mijn verrekijker mee en ga op zoek naar de vogels. Ik heb eigenlijk helemaal geen behoefte om daar foto's van te maken, want daar heb je best heel veel geduld voor nodig, want dat is ook wat Erna aangaf, het belangrijkste bij het fotograferen van vogels is: geduld, geduld en geduld! Dat je dus ook heel lang op een bepaalde plek kunt blijven en dan rondom je heen kijken, wel alert blijven. Dus als je stil gaat zitten of vanaf één plek en dat je eigenlijk maar één kant op kijkt, dan kom je nog niet zo heel veel tegen. Dus het is wel alert zijn, aanwezig zijn en dan ook luisteren en dan ook op het moment dat je een vogel ziet dat je die dus scherp in beeld krijgt en ook daar dus weer dat geduld voor nodig.

Zo heeft Erna verschillende vogelherkenningscursussen gedaan...

8 Douchen

Wed, 08 May 2024 12:00:00 +0200

Het is heerlijk om te douchen, dat is ontspanning, me even afsluiten van alle dingen die spelen en de tinnitus wordt getemperd. Hoewel? Dat is wel veranderd. Ik heb er ook in mijn derde boek over geschreven. Het manuscript ben ik nu aan 'finetunen', schrappen, verplaatsen en keuzes maken.

(eigen foto van de collage die ik vorig jaar heb gemaakt, toen het manuscript bijna klaar was)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... Je luistert naar Paula Hijne. En ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'.... Er valt nog zo veel meer te vertellen over ons evenwicht en daarin neem ik ook mee, het ‘horen’, omdat dat ook een heel belangrijk woord is met alles wat ik doe in mijn werk. Dit is seizoen 6, aflevering 8: Douchen.

En dan zal je denken, wat heeft douchen nu met horen te maken? Daar ga ik het dus over hebben met je vandaag (ha!). Ik begin met een tekst die ik al heb geschreven in 2013, ik had toen een Ménière-blog en daar schreef ik verschillende teksten op over de Ménière en ook over de tinnitus. En die tekst heet: Douchestralen.

Als het geluid in mijn hoofd even te veel is, is er geen uitknop beschikbaar.

Wat dan te doen?

Dan neem ik even flink de tijd voor een stevige douche.

De doucheknop gaat voluit!

Het water lekker warm en ik dompel me helemaal onder.

Het water valt langs mijn schouders over mijn rug, mijn buik, mijn armen, benen, voeten.

Ik voel de warmte, de natheid op mijn huid.

Ik ruik het water.

Ik zie vallende druppels die uiteenspatten op de grond.

Ik hoor het suizende stralende water.

Even is het stil in mijn hoofd.

Geen geluid in mijzelf.

Geen gedachten, geen mening, geen idee, geen oordeel, geen probleem, even niets!

Ik geniet!

Ik sta de stralen onder de douche.

Dus douchen, dat is ontspanning, dat is fijn! Dat is iets wat ik graag doe, maar niet eens dagelijks. Maar wat ik dan wel doe, tijdens het douchen, is me even afsluiten van alle dingen die dan spelen. ...ehm... dan ben ik even alleen, even helemaal op mezelf. Ik vind dat heerlijk!

Dat is anders op de sportschool. Als ik na het sporten ga douchen, dan is het wel ontspannen, alleen, dat is een kort moment. En je bent af en toe ook met andere mensen samen, die dan wel of niet staan te praten. En als ze niet staan te praten is het soms ook zelfs een beetje ongemakkelijk, want je staat er wel in je blootje. Alleen ja, dat douchen is wel... de ontspanning die blijft hetzelfde. Wat ik altijd doe nu na het douchen is ook, dat ik koud ga afdouchen. Dan zet ik de kraan op koud. En ik heb al ontdekt, dat als ik hem half koud zet dat ik dan ook ga wennen aan het koude water en dan steeds kouder en kouder kan zetten. En dat is heel fijn. Als je even koud afdoucht, dan lijkt het wel of ik mezelf schoner vind. Na het koude afdouchen, dan prikkelt je hele huid en dat is ook zo heerlijk!

Op de sportschool kan dat ook. Daar hebben ze een koude douche, omdat ze daar ook de sauna hebben. Dus die koude douche is belangrijk voor de mensen die uit de sauna komen, dat je ook goed koud kan afdouchen, dus ook daar kan ik die koude douche nemen. Dat is ja, ha, het is gewoon een heel lekker moment. Ik ga daar niet heel lang onder staan, alleen merk ik al, dat als ik onder de warme douche sta, dat ik toch kan uitkijken naar het moment dat ik even onder die koude douche kan staan en het is écht, het is zó lekker!

Er is trouwens wel wat veranderd, als het gaat over de tinnitus. Ik vertelde net helemaal in het begin al dat de tinnitus overstemd wordt door dat douchen, door die stralen die heel luid langs mijn oren komen, dat dan de tinnitus overstemd wordt en daardoor ook dat het stil lijkt. Het kan zijn dat de frequentie in die waterstralen dan precies dezelfde tonen geeft die ook mijn tinnitus-geluid hebben en dat het daardoor een beetje tegen elkaar wegvalt, die geluiden, en dan ervaar ik dus even die stilte, terwijl ik van buitenaf natuurlijk heel hard geluid hoor.

En daar is iets in veranderd. Want nu is het zo dat -ik heb natuurlijk altijd mijn hoortoestellen uit bij het douchen- dat het gehoorverlies is zo veel meer geworden, want ik had het geschreven in 2013, bijna... dat is 9 jaar geleden, ...ehm... nee, 11 jaar geleden zelfs, dat door dat gehoorverlies, dat dan de tinnitus niet meer wordt overstemd. Dat ik dus mijn geluid, mijn tinnitus-geluid altijd blijf horen, ook onder die hele luide douche. En dat is iets wat ik niet meer kan veranderen. Dat is iets wat zal blijven, waar ik niets aan kan doen. Het gehoorverlies wordt alleen maar meer, meer, meer. Dus de tinnitus zal er steeds luider bovenuit gaan klinken. En toch, ik sta nog steeds te stralen onder de douche, omdat die ontspanning, dat warme water, en daarna dat koude water gewoon al zo veel ontspanning brengt, het is zó lekker, ik doe dat graag.

Ik heb wel dus die tekst over die douchestralen, die heb ik ook opgenomen in het boek. Mijn derde boek 'Hoor jij wat ik hoor?', daarin komt ook dit verhaal naar voren. En ook daarin zet ik neer dat toen dat het echt, de tinnitus overstemd werd en dat dat dus nu niet meer is. In dat boek neem ik je namelijk mee naar wat tinnitus kan betekenen en hoe moeilijk dat kan zijn en hoe je daar vervolgens toch mee kunt leren omgaan. Niet door een methode die ik opschrijf -dat heb ik niet gedaan- maar meer door alle ervaringen die ik heb opgedaan. Die deel ik met je en dan langzaamaan neem ik je mee aan de hand zo naar, hoe dan dat je toch kunt leren omgaan met tinnitus. Want ja, dat (ha) die tinnitus waarbij ik ook nog op zoek ben naar de boodschap erachter, en dat deel ik dan ook in het boek, als ik die al heb gevonden.

Dit boek gaat dus over mijn ervaringen. En mijn ervaringen zijn de ervaringen waar ook héél veel andere mensen mee te maken hebben, alleen die hebben het misschien nooit opgeschreven. Dus die zullen wel heel veel herkennen in wat ik deel. En het gaat dan met name over die herkenning en tegelijkertijd ook wat er dan kan veranderen, als je er op een andere manier mee om gaat. Ik heb er werk van gemaakt dus, van tinnitus, en ja, (ha) het is zelfs mijn werk ook geworden. En dat deel ik dan in dat boek 'Hoor jij wat ik hoor?'.

Ik ga nu wel afsluiten, want dit ging eigenlijk over douchen en ik dwaal al helemaal af dat het gaat over het boek 'Hoor jij wat ik hoor?'. Maar ik begon wel over dat douchen gewoon heerlijk ontspannen kan zijn. Wel of niet met tinnitus, eigenlijk maakt dat niet uit.

Dit is seizoen 6, aflevering 8: 'Douchen' van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Dank je wel voor het luisteren en tot te volgende keer.

7 Buiten of binnen

Wed, 01 May 2024 12:00:00 +0200

In het boek Evenwicht in uitvoering gaat hoofdstuk 13 over Buiten en binnen. Over het benig en vliezig labyrint en de driedimensionaliteit van de evenwichtsorganen. En ook over wat er om je heen kan gebeuren en invloed heeft via de evenwichtsorganen naar het limbische systeem en het voelen van ritme.

De titel heeft ook nog een andere vraag naar boven gebracht, ben ik liever buiten of binnen?

(eigen foto van H13 in het boek)

Volledig transcript:

In het boek 'Evenwicht, in uitvoering' staat hoofdstuk 13 en dat heeft de titel: Buiten en binnen. Ik heb sowieso elke titel van de hoofdstukken in het boek... heb ik heel zorgvuldig gekozen. En dit hoofdstuk, hoofdstuk 13, gaat over alle dingen die van buitenaf komen die van invloed zijn op wat er binnen in het lichaam gebeurt. En het begint met een liedje.

(zingt)

Doe je linkerbeen erin

doe je linkerbeen eruit

In, uit, in, uit

schudden tot besluit

en we doen de hokey pokey

en we draaien in het rond

stamp maar op de grond.

Nou, daar begint dus die tekst mee. Dat heeft te maken met het 'in, uit'. Dat vond ik wel heel toepasselijk. Daarna ga ik dan vertellen over ‘het benig en vliezig labyrint.’ Dat is heel specifiek over dat fysieke evenwicht. En het benig labyrint, dat zit in het rotsbeen en dat is een soort schokbreker voor de evenwichtsorganen die daar dan in zitten. Dat benig labyrint daar zit de perilymfe vloeistof in. In dat benig labyrint, in die vloeistof, ligt het vliezig labyrint. En dat vliezig labyrint is gevuld met de endolymfe. Dat zijn die halfcirkelvormige kanalen en de statolietorganen met daarbij ook nog het slakkenhuis. En in dat hoofdstuk ga ik dan heel, ja, precies in op hoe dat werkt, op celniveau zelfs, daar bij die halfcirkelvormige kanalen en bij die statolietorganen. Dat vond ik een heel moeilijk verhaal en ik heb geprobeerd om dat op een eenvoudige manier zó te beschrijven, dat je meegenomen wordt in hoe dat dan, nou ja, dat je een soort beeld erbij krijgt. Dat ga ik niet helemaal nu vertellen, dat kan je lezen in dat boek.

Maar wat daar de bedoeling van is: dat driedimensionaal bereik komt. Want de wereld zoals wij die zien die is driedimensionaal, want in één blik zien we lengte, breedte en diepte. En ons lichaam bevindt zich in die driedimensionale ruimte. We kunnen ons hoofd en lichaam bewegen naar links, rechts en van voor naar achter en zijwaarts kantelen en ons lichaam kan ook omhoog en omlaag bewegen. En al die verschillende richtingen, die kunnen we allemaal voelen. En zo kunnen we ons ruimtelijk oriënteren. De evenwichtsorganen die zorgen ervoor dat we dat dus kunnen voelen. En al die héle kleine, ja, trilhaartjes, al die kleine trilhaartjes, die zitten in die halfcirkelvormige kanalen en de statolietorganen, die zijn zó georiënteerd dat dat driedimensionale bereik ook mogelijk is. Bij de statolietorganen staan ze op een bepaalde manier en bij de halfcirkelvormige kanalen, omdat het drie verschillende kanalen zijn, die zorgen dan voor die driedimensionaliteit, daarom dat we dat kunnen voelen.

Het is een heel interessant gegeven en tegelijkertijd dus best heel ingewikkeld. En toch heb ik het dus geprobeerd om het helder te krijgen. Bij bijvoorbeeld ja-knikken, dan buig je voorover, dan geven de voorste halfcirkelvormige kanalen, die geven dan héél veel impulsen, want de endolymfe die stroomt een bepaalde kant op. En de achterste kanalen, die krijgen dan heel weinig impulsen, want daar stroomt de endolymfe de andere kant op. En als je je hoofd rechtop brengt, dan kantel je je hoofd eigenlijk een stukje naar achteren en dan is het andersom. Dan zijn de achterste kanalen, die geven heel veel impulsen en de voorste kanalen geven dan weinig impulsen. En daardoor, omdat dat gebeurt in die endolymfe... de hoeveelheid impulsen geven dat allemaal door aan de evenwichtszenuwen en daardoor weet je, voel je dat je dus kantelt met je hoofd.

En wat er ook belangrijk is, is dat de linker evenwichtsorganen en de rechter evenwichtskanalen, die zijn met elkaar gepaard. Die horen ook bij elkaar. Het rechter voorste kanaal die werkt samen met het linker achterste kanaal. En het linker voorste kanaal werkt met het rechter achterste kanaal samen. Dus dan heb je niet van voor- en achterover, maar juist een diagonale werking tussen die evenwichtsorganen, tussen links en rechts. Omdat dat dus zo werkt, kunnen ze -de artsen- kunnen dan bepalen wat... welke kanalen wel of niet goed werken. En dat heeft te maken met dus die ...ehm... linksvoor en rechtsachter, met die combinatie, met die samenwerking, daaraan kunnen ze bepalen dat één kant niet goed zou werken.

Nou vraag ik me altijd wel af: hoe is het dan bij zijwaarts bewegen, waar zijn dan die meeste impulsen en hoe gaat het dan met, dat het minder impulsen zijn? Dat vertel ik uitgebreid in het boek en dat vind ik een ingewikkeld verhaal, ik kom er ook niet helemaal uit. En dan geef ik ook aan: ja het is gewoon een moeilijk proces.

En in dat hoofdstuk 'Buiten en binnen' heb ik het ook over het limbisch systeem. Omdat emoties ook in relatie staan tot het evenwicht. Heel veel onderdelen in onze hersenen, in dat limbische systeem; de amygdala, de hippocampus, hypothalamus, de hypofyse, de thalamus, ze hebben allemaal een connectie met het evenwicht. Zelfs de pijnappelklier, dat is een kliertje dat het hormoon melatonine aanmaakt, die regelt de biologische klok. En de hypothalamus daar zit ook de biologische klok in en samen zorgen ze voor het slaap-waak-ritme. Het circadiaan ritme. De biologische klok, is dan ook een functie van de evenwichtsorganen!

En verder vertel ik dan ook in dat hoofdstuk over ritme en evenwicht en hoe dat met elkaar te maken heeft. Met wat je van buiten hoort, muziek, ritme, dat dat dus ook binnenin ons hele lichaam geregistreerd wordt, met name dus door die evenwichtsorganen. Omdat de endolymfe vloeistof in dat binnenoor in die... in dat vliezig labyrint, dat komt allemaal meer in beweging. En dat ritme, dat wordt dus ook geregistreerd door die evenwichtsorganen. Hoe bijzonder is dat!? En dan sluit ik af, dat hoofdstuk, over een dansje doen. En de laatste quote in dat hoofdstuk is een quote van Loesje, (ha) en dat is: 'Om te dansen, moet je niet al te stevig in je schoenen staan'. En dat komt natuurlijk van als je heel stevig en stram en stijf staat, dan kan je niet bewegen, dus ja, wil je dansen? Dan is het de bedoeling dat je je voeten van de grond haalt en zo. Maar ritme is dus ook van invloed op die evenwichtsorganen en daardoor kunnen we dus ook heerlijk bewegen.

Het grappige is, toen ik de titel van dit hoofdstuk opschreef 'Buiten of binnen' was ik helemaal niet bezig met dit hoofdstuk, want ik wilde het gaan hebben over dat iemand die heel graag buiten is of iemand die heel graag binnen is. Ik heb pasgeleden een gast geïnterviewd in mijn programma 'Hoor jij wat ik hoor?' en zij vertelde dat zij heel graag buiten is. Het eerste wat zij 's morgens doet, is de deur opendoen of het raam opendoen en de frisse lucht opsnuiven. Zij wil ook elke dag echt een hele tijd buiten zijn, in de natuur, in de tuin ...ehm... wandelen, dat is, is wat zij heel erg nodig heeft. En toevallig ben ik er nu ook een boek over aan het lezen. Dat die vrouw in dat boek, die wil ook eigenlijk alleen maar in de natuur zijn en het liefst de ruige natuur, de wilde natuur, zonder kan ze eigenlijk niet, ze kan niet opgesloten in een huis zitten. En dat vond ik wel fascinerend om te horen, want bij mij is dat toch een beetje andersom. Ik ben graag buiten en ik ben ook heel graag binnen. Ik vind het heerlijk om binnen te zijn, dan voel ik me geborgen, daar is het lekker warm, daar heb ik al mijn spullen op een plekje liggen, ...ehm... ja, ik voel me ook gewoon heel fijn om in huis te zijn.

En dan als ik op vakantie ga, is het andersom. Want met vakantie gaan we altijd kamperen. En met kamperen -vroeger hadden we een tent- tegenwoordig hebben we een caravan, dat betekent al dat we wat vaker binnen zijn in de caravan, met name ook in het voorjaar, maar in de zomer als we kamperen, dan hebben we wel een voortent, maar dan zijn we veel vaker buiten. Dan ben je eigenlijk de hele dag buiten, want de voortent... ja ook al voelt dat als binnen, het is tegelijkertijd ook wel een beetje buiten. Je hoort de regen heel hard op de tent, je hoort de wind veel luider, omdat dat ook wel geluid geeft als je buiten bent, met name ook de bomen om je heen, die hoor je al veel sneller ruisen. Dat heb ik in huis bijna niet, maar wel als we in de tent zijn. Dus in de zomer kan ik weken achter elkaar heerlijk buiten zijn! En dan hoef ik niet per se binnen. Gaan we dan wel een keer naar binnen, omdat het regent en dat we dan in een restaurant ergens binnen gaan zitten, dan voel je al heel gauw dat het te warm is en te benauwd. En dan wil ik toch wel weer heel graag naar buiten.

Dus in de zomer vind ik het heel makkelijk, dan wil ik wel graag naar buiten. Maar de neiging om elke ochtend die buitenlucht op te snuiven, die heb ik minder. En toch heeft me dat wel op het idee gebracht om dat eens te gaan doen. Wat vaker te gaan doen. Misschien dat ik dat dan toch wel heel prettig vind. Dus het is wel een idee wat mij getriggerd heeft om daar vaker mee bezig te zijn, om daar eens te gaan kijken, hoe kan ik dat dan ook gaan doen? Voel ik dan dat ik het nodig heb of kan ik ook gerust zonder? Dat ik opsta en dan gewoon lekker wassen, aankleden, beneden aan de eettafel eten en dat dat voor mij al voldoende is? Ik ga het ontdekken! Dank je wel voor het luisteren naar deze aflevering, seizoen 6, aflevering 7: 'B...

6 Een jaar geleden

Wed, 24 Apr 2024 12:00:00 +0200

Het is alweer een jaar geleden dat mijn moeder is overleden op 20 april. Er is op 20 april een knop op 'aan' gezet en die is pas uitgezet op de dag na de uitvaart. Zo kom ik van het een op het ander. Over de grilligheid van het leven en over gelukkig zijn en dankbaarheid.

(In S3 afl13 heb ik uitgebreid verteld over hoe de week tussen 20 en 26 april is verlopen, het regelen van alles rondom de uitvaart).

(eigen foto, is van het plekje met spullen en foto van mijn moeder)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast van Paula Hijne. En ik ga vertellen over het evenwicht zowel fysiek als psychisch. Dit is seizoen 6, aflevering 6: Een jaar geleden.

Ik maak deze podcast nu in de week tussen 20 april en 26 april. Dat is een hele bijzondere week geweest vorig jaar in 2023. Mijn moeder is op 20 april overleden. Ik heb daar al eerder een podcast over gemaakt van hoe dat allemaal in die week gegaan is. En hoe ik ook de uitvaart heb voorbereid.

Dan is het heel gek als je een jaar later bent en je denkt daar weer aan terug. Het is toen geweest dat op 20 april om, ik meen kwart voor 8 of zo, dat mijn zus belde om te vertellen dat mijn moeder was overleden. Dan gaat er ergens een knopje op 'aan'. En die is pas uitgegaan, helemaal na de uitvaart, eigenlijk een dag later. Want na de uitvaart zijn we naar huis gegaan, gaan slapen en de volgende dag pas, toen kon ik het los laten. Toen pas van: hè, nu hoef ik even niets. En dat was natuurlijk nodig, want een hele week op 'aan' continu bezig met alle dingen die geregeld moeten worden; dat is heftig. Dat is veel. Ik heb de hele uitvaart ook voorbereid. Ik heb alle foto's daarvoor uitgezocht, dat was gewoon moeilijk om het allemaal te regelen met mijn zussen. Die zaten ook met hun werk. En als zelfstandig ondernemer kun je beter je werk plannen en zo. Dus ik kon een heleboel afspraken gewoon afzeggen en andere afspraken heb ik wel door laten gaan als dat mogelijk was. Ik ben wel naar de sportschool geweest en ik heb zelfs nog een radioprogramma opgenomen in die week. Maar de rest van de tijd of eigenlijk al die tijd eromheen, ben ik bezig geweest met het voorbereiden van de uitvaart en ook de, ja, de dingen die nodig zijn die je moet regelen met de bank en zo. Dat is heel veel werk geweest.

En gelukkig konden we daarna op vakantie. En dat was heel fijn om dan rustig erover te kunnen praten of het weer even te herhalen, om daar samen over te praten. Op een gegeven moment heb ik daar over geschreven. Pas in juni heb ik er over geschreven. In juni 2023 dan. Dat voelde als een moment van leegte, een 'niet weten'. Het was een rouwproces en tegelijkertijd dankbaarheid. Er waren toen volop ideeën... en ik had weinig daadkracht. Ik had ook weinig energie, want ik was ontzéttend verkouden geworden en heel draaierig. En ik was zó graag aan de slag gegaan en dat deed ik op dat moment niet. Ik wilde dus allerlei dingen beginnen ook, ik wilde tot actie komen, maar ik wist echt niet wanneer ik daaraan moest beginnen en hoe ik dat dan moest doen. Kwam ook natuurlijk door dat rouwproces. Ja, die tranen die vloeien... die alles... het zette me even stil en ik deed in die tijd zo weinig. Tenminste dat léék tenminste. Ik deed in ieder geval heel weinig voor mijn werk. Want het lukte me niet echt om daar werk van te maken, terwijl er dus zo veel te doen was. Helemaal in juni was het eigenlijk alweer voor de zomervakantie en dan wil je weer heel veel dingen afronden en opruimen en zorgen dat het allemaal klaar is. Maar op dat moment zat ik echt mezelf in de weg en toen besefte ik wel van: is deze periode dan nodig om straks weer stappen te zetten?

En op een gegeven moment in het schrift schrijf ik verder. Het is ook in de junimaand. Naar aanleiding van een quote die ik gelezen had en die quote is: 'de werkelijkheid is grillig en onvoorspelbaar' en dan schrijf ik: over Ménière wordt ook de grilligheid ervan vaak benoemd, maar als nu het hele leven grillig is? Dan is dat van Ménière niet iets specifieks of bijzonder en voor mijn gevoel is alles voor 2006 min of meer gewoon gaande. En dat was wel met zware tinnitus en gehoorverlies zo vanaf 2000 en toch ging het leven z'n gang en had ik geen echte doelen of plannen. Hoe anders is dat nu? Nu op dit moment? Ik heb niet zo veel strak in de hand. Er zijn wel volop plannen en doelen, alleen ik werk er niet aan. Die doelen liggen nog vrij ver weg en de plannen zijn nog geen acties. Dat blijven ideeën. Mogelijkheden. En grilligheid, die heb ik de afgelopen tijd wel degelijk ervaren, zó grillig en onvoorspelbaar. En dat kwam ook door de dood van mama. Het was te voorzien. Alleen er was geen datum, geen tijd. Had zij dan ook nog 2 of 3 jaar kunnen blijven leven?

En in haar omstandigheden, haar lichamelijke gesteldheid, denk ik niet dat dat was gebeurd. En dat is dan ook uitgekomen. Dus wel voorstelbaar, verwacht en ook voorspelbaar. En dan schrijf ik: durf ik grillig te leven in onvoorspelbaarheid? Tot op bepaalde hoogte vind ik de controle houden wel heel prettig. Weten waar ik aan toe ben. Vastigheid. Ik houd daarvan en dat lijkt soms heel saai, hoewel dat niet het juiste woord is. Saai heeft een beetje een negatieve lading en ik vind het helemaal niet negatief. Het is juist tegengesteld. Hoe kan ik het dan noemen? ...Ehm... onveranderlijk, zoals de spullen een plekje hebben en daar ook blijven liggen, vele dagen en soms wel maanden. Er zijn ook dingen die heb ik op een plekje liggen en dan liggen ze er al jaren.

En zo schrijf ik heel vaak, ja, mijn gedachten op, naar aanleiding van een quote. En dan blijf ik gewoon doorschrijven tot ik één, twee, drie bladzijden vol heb. Dat vind ik heel fijn om te doen. Dan schrijf ik ook in diezelfde junimaand vorig jaar, en dat is toch ook allemaal wel naar aanleiding van dat mijn moeder overleden is in die week van 20 april en alles wat daarna is gebeurd. En in juni kies ik dan de quote: 'Stel je bent gelukkig, maar je bent het vergeten.' En dan ga ik even direct even iets aanpassen, want het is niet 'stel ik ben gelukkig, 'maar'... het is 'stel ik ben gelukkig én ik ben het vergeten.' Dan…, want dat is een zin met een open eind, er hoort nog iets achter, een vervolg.

Afgelopen tijd en dat is natuurlijk wat ik van vorig jaar geschreven heb hè, afgelopen tijd toen ik mezelf in de weg zat, daar past deze zin wel bij, want ondanks alle vervelende, heftige ervaringen, ben ik ook gelukkig en dankbaar en dat was ik inderdaad even kwijt door de waan van de dag. Zo'n onbestemd gevoel. De leegte die ik voelde, een beetje nutteloos zijn. Mag ik ook in de leegte en tijdens het niets doen mij ook gelukkig voelen of in plaats van 'mag' - 'kan' ik ook in de leegte en tijdens het niets doen mij gelukkig voelen? Of is juist die leegte heel waardevol om in te zien dat gelukkig zijn niet te maken heeft met een volle agenda en flink aan het werk zijn en... dat je dan jezelf van nut vindt. Als ik zelfs op die momenten, dat alles anders loopt dan ik zou willen, ook een geluksgevoel ervaar, hoe schitterend zou dat zijn! Want geluk hangt niet af van de frequentie van het sporten, wel of geen zon buiten, ...ehm... wel of niet vervelen, veel of weinig werk. Als al die omstandigheden er wel of niet zijn, en dat ook helemaal niet uit maakt, dan kan ik me gelukkig voelen op elk moment! Op elk moment dat ik er even aan denk.

En wat is ‘gelukkig voelen’ eigenlijk? Is dat niet anders dan het moment of de momenten ervaren waarop alles klopt!? Het denken, voelen, doen, dat dat allemaal hetzelfde is. Nou, hier heb ik wel vaker over geschreven en waarschijnlijk ook wel eens een keer hier in de podcast over verteld. Maar hoe kan het dan dat het elke keer weer als nieuw klinkt? Dat als ik in het moment ben, dat dan niets er meer toe doet en tegelijkertijd alles doet ertoe en dat dat helemaal oké is.

Nou, ik heb je even meegenomen vanaf die week vorig jaar vanaf 20 april tot en met juni ongeveer. Het is dan wel een jaar geleden en die momenten van gelukkig zijn en dat ervaren, nou dat heb ik gelukkig ook heel vaak daarna nog mogen ervaren. Succes ervaringen vieren en daar dan heel blij van zijn. En ook de moeilijke momenten die daarna zijn gekomen, dat ook die heel waardevol zijn, omdat dat ook het leven de moeite waard maakt. Toch?

Dank je wel voor het luisteren. Dit was seizoen 6, aflevering 6: 'Een jaar geleden' van de podcast 'Evenwicht, je leven'.

5 Balanceren

Wed, 17 Apr 2024 15:00:00 +0200

Balanceren is met aandacht senseren. Dat is met aandacht je evenwicht versterken. Hoe ik dat heb gedaan en nog dagelijks doe, vertel ik in deze aflevering.

Luister ook naar Traplopen (Seizoen 1 afl 6), Senseren (Seizoen 2, afl 15), Evenwicht versterken (Seizoen 3 afl 8) en Ismakogie (Seizoen 3 afl 12).

(Foto; traplopen is een uitstekende evenwichtsoefening- gemaakt door Kasper Hijne)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... Ik ben Paula Hijne. En ik ben de auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'... Er valt nog heel veel meer te vertellen over het evenwicht en daarom maak ik deze podcast. Dit is seizoen 6, aflevering 5: Balanceren.

Balanceren dat is een woord wat ik niet zo heel vaak gebruik, omdat ik het werkwoord heb gevonden voor ons evenwicht en dat is: senseren. Dat heb ik ooit in seizoen 2, ik meen aflevering 15, heb ik het gehad over het werkwoord senseren. Ik vind het een prachtig werkwoord.

En waarom kom ik daar nu op? Omdat ik pasgeleden de afronding heb gedaan van het opnemen van de podcast 'Evenwicht, in uitvoering'. Het hele boek is opgenomen in podcast-afleveringen en elk hoofdstuk heeft z'n eigen aflevering. En we hebben het laatste hoofdstuk gedaan, hoofdstuk 26 en dat gaat over dat werkwoord senseren. Daar vertel ik ook over een stukje ‘balanceren’. Is balanceren het juiste werkwoord voor het evenwicht? En dan leg ik ook uit, dat dat niet helemaal de lading dekt. Dat ons evenwicht op allerlei manieren werkt, niet alleen maar om ons in balans te houden. Het evenwicht doet veel meer. Daarom past balanceren niet helemaal daarin.

Want balanceren, dat doe je op het moment dat je, als je een goed evenwicht hebt en je bent aan het balanceren, dan loop je dus over een heel smal pad of over een balk heen of over een hobbelige weg, iets waar allemaal grind ligt. Dan moet je allemaal veel beter de aandacht houden bij je evenwicht. En dan ben je echt aan het balanceren. Dat is natuurlijk ook de evenwichtsbalk, eigenlijk is het een balanceerbalk bij turnen. En turnen heeft sowieso natuurlijk heel veel balanceer-activiteiten. Balanceren wordt ook heel vaak gedaan in het circus. Heel veel circusacts hebben alleen maar te maken mét balanceren! Ja, behalve de clown misschien niet. Alle andere acts hebben met evenwicht te maken, maar zijn dus balanceer-acts. Daar past het nog veel beter bij.

Goed, maar toch heb ik dit nu genoemd, deze aflevering: balanceren. Want ik ben zelf wel steeds aan het oefenen met balanceren. Het zijn dan geen circusacts en zo, het is allemaal heel, ja, eenvoudig zou je kunnen zeggen, maar met mijn beschadigde evenwicht is het nogal wat om te kunnen balanceren. Wat dan belangrijk is, is om te vertellen dat toen ik helemaal uit evenwicht was en dus ook weken niet gewoon kon lopen, dat ik op een gegeven moment een wandelstok heb gekregen. Ik weet het nog, want ik kreeg hem voor mijn verjaardag. Dat heeft nog even geduurd voordat ik daarmee naar buiten durfde. En toen ben ik letterlijk stapje voor stapje, met de wandelstok, weer gaan lopen buiten.

Zo ben ik het gaan opbouwen om weer zelf, zelfstandig te kunnen lopen, te wandelen. Dat was nodig, want ja, ik kon even helemaal niet meer goed lopen en zo, dus ik was dat helemaal kwijt. Dat heel langzame opbouwen, dat moest ik wel doen en dat heeft mij enorm geholpen, want op een gegeven moment kon ik dus wel een heel rondje door de wijk gaan lopen, met de wandelstok. En hoe vaker je dat doet, op een gegeven moment heb je dan, dat je dan als vanzelf zonder de wandelstok naar buiten, toch even dat loopje naar de, in mijn geval, naar de supermarkt loopt. Dat ging makkelijk, ik kon daar, dat is, nou ja 200 meter of zo hier vandaan, helemaal niet zo ver lopen, en dan liep ik zonder wandelstok en dat ging dan ook. Langzaam opbouwen dus.

Na maanden dus zo op die manier opgebouwd te hebben, ben ik naar de sportschool gegaan. De sportschool was een school die hier net opende, vlakbij in de buurt, daar kon ik dan lopend naartoe. In het begin met de wandelstok en op de sportschool heb ik aangegeven dat ik last heb met dat evenwicht en dat ik dat wel weer allemaal wil versterken. Dus kunnen ze me helpen met de juiste oefeningen? En dat heb hebben ze gedaan.

Ook op de loopband ben ik toen gegaan. En een loopband is best lastig als je last hebt van je evenwicht. En toch ben ik dat wel aangegaan. En dan houd ik me met 2 handen vast, en dan ga ik wel lopen. Je moet dan niet naar beneden kijken, naar de band, want dat gaat heel snel onder je door, daar word je dan weer heel draaierig van. Maar vasthouden en recht voor je blijven kijken en dan proberen eerst in langzame stappen, om dus dan weer te lopen. En ook dat is dan op dat moment balanceren voor mij geweest. Want zo veel meer kon ik niet, dus dat langzaam opgebouwd. Dus eerst maar een paar minuten en dan werd het weer wat langer en dan op een gegeven moment kon ik al 20 minuten achter elkaar op de loopband lopen. Dat is namelijk toch anders lopen dan dat je buiten loopt met een wandelstok. En dan op een gegeven moment ga je proberen op die loopband -als je daar een goed tempo in hebt- dat je dan even probeert: kan ik mijn handen, mijn armen langs mijn ...ehm... naar beneden zwaaien. Lukt dat? En dan lopen zonder houvast. Nou is dit op een loopband wel lastig. Ik heb het geprobeerd en toch heb ik elke keer de neiging gehad om mijn handen wel weer vast te houden. Dan kan je toch beter buiten op straat gaan lopen. Zonder wandelstok en met je handen gewoon naast je, die dan lekker mee zwaaien, zodat je daar nog een beetje hulp aan hebt.

Wat ik ook gedaan heb op de sportschool toen, was op de lijnen lopen die ze daar in de zaal hadden. Het was een beetje als een soort gymzaal ingericht, dus daar waren mooie lijnen en kon ik daar overheen lopen. En dan was het ook in het begin lopen, zodat ik een beetje op de lijn liep en dan wel een beetje in tempo lopen. En dan ook proberen achteruit te lopen en zo. Het mooie is, omdat het gewoon een lijn op de vloer is, kun je daar verder niet vanaf vallen. Je loopt niet ergens op of zo, dus het maakt niet uit als die stap iets meer opzij is. Alleen had ik wel wat meer houvast, dat ik écht voor mijn gevoel rechtdoor moest lopen.

Toen dat lukte, na een heleboel keren, en dat het ook steeds makkelijker ging, ben ik voetje voor voetje gaan lopen. De koorddansersgang wordt dat genoemd. Dan zet je je ene voet neer en je andere voet zet je er precies voor en dan aansluitend aan de ene voet en zo loop je voetje voor voetje. En dat heb ik ook op die lijnen geprobeerd, want dat was dan mijn houvast, dan wist ik ook waar ik naartoe ging. En dat was ook in het begin ontzettend moeilijk om te doen. En door dat dus steeds in kleine stapjes te doen, je neemt sowieso letterlijk kleine stapjes dan - want stap voor stap- maar dan ook eerst maar een klein stukje op die lijn en dan de volgende keer proberen of je dat kleine stukje kan lopen met nog een stukje erbij. En op een gegeven moment kon ik de hele zaal door over die lijnen in koorddansersgang voetje voor voetje lopen! Dus op een gegeven moment lukte dat ook weer.

Dat langzame opbouwen blijkt dus weer superbelangrijk, ook dan. Ik heb ook geprobeerd om dat achteruit te doen. Nou is achteruit nog veel spannender, omdat je niet achter je ziet wat er gebeurt. Nou had ik dat met die koorddansersgang achteruit, al van: ik hoef niet echt op de lijn te stappen, maar alleen voetje voor voetje achteruit vind ik al een hele vooruitgang omdat dus te durven, om dat te doen. Dus ook dat heb ik voetje voor voetje geoefend, geoefend, totdat ik op een gegeven moment ook nou ja, de hele zaal achteruit durfde te lopen. En dat lukt dus écht, als je dat maar volhoudt, als je dat maar blijft oefenen. Op een gegeven moment kregen ze daar een balansbord. En dat was een best stevig bord, een groot bord. En in het begin ben ik op dat balansbord gaan staan met mijn hand aan de muur. En dan toch op dat balansbord proberen heen en weer te wiebelen. En ook dat weer, eerst met mijn hand aan de muur, meerdere keren geprobeerd en op een gegeven moment durfde ik dat ook helemaal los te doen. Ging ik erop staan, op dat balansbord en toch heen en weer. Dan heb je alweer een andere manier, dat je je balans aan het oefenen bent. Dat was in, even kijken, 2007 ben ik naar de sportschool gegaan, dat heb ik dus allemaal opgebouwd wat ik nu allemaal vertel, tot ongeveer 2020.

In 2020 ging ik toen 3x in de week naar de sportschool. Het was ook het coronajaar, dus we kregen de pandemie en dus ook de lockdown. De sportschool ging dicht en ik kon daar niet meer naartoe. En de sportschool bleef ook dicht, die ging daarna niet meer open. Dus ik ben op zoek gegaan naar een andere sportschool. En in 2021, een jaar later, ben ik naar de sportschool gegaan waar ik nu nog steeds naartoe ga. Dan heb je dus anderhalf jaar niet meer op die manier geoefend met balansborden en zo en ...ehm... ja, dat voetje voor voetje lopen, dat vergeet je dan weer, want je ziet de lijnen niet. Sowieso, ik deed mee met groepslessen, daarom ging ik 3x in de week, en daar had je ook allerlei andere oefeningen in en dat had ik ook anderhalf jaar niet gedaan.

En toen in 2021 ben ik het ook weer langzaam gaan opbouwen. Nou hadden ze daar mooi van die halve ballen, van die bosu-ballen. Ze hebben daar balansborden en ze hebben daar een kinesis-wand. Een kinesis-wand met kabels waarbij je dus ook een heleboel oefeningen kan doen. Ja, en dan gaat er een wereld voor je open. Voor mij in ieder geval! Ik vond het ontzettend leuk om juist weer te gaan spelen met dat evenwicht. Allemaal weer balanceeroefeningen. Zoals op die bosu-bal. De eerste keer daarop staan is heel spannend dus die had ik dan zó neergelegd, dat ik de steun had aan de muur. En dat is dan nodig om ja, dat dan toch te durven en daarop...

6 Werkhouding

Thu, 11 Apr 2024 15:00:00 +0200

Wat vind ik een fijne werkhouding? Zitten of staan? Op wat voor stoel? Waar werk ik graag?

(Eigen foto van mijn bureaustoel)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... Je luistert nu naar Paula Hijne en ik ben de auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'… En er valt nog héél veel meer te vertellen over ons evenwicht en dat doe ik dan met deze podcast 'Evenwicht, je leven'. Dit is seizoen 6, aflevering 4: Werkhouding.

Ik heb net een nieuwsbrief uitgedaan, jaaa ik heb net een nieuwsbrief, sinds, even kijken, september 2023, dus nog maar heel recent, ben ik begonnen met het maken van een nieuwsbrief. En vaak doe ik daar nét even andere dingen in dan wat ik in de podcast vertel.

En ik was daar nu mee bezig, hij is net verzonden, toen dacht ik van: ik kan eigenlijk dat thema ook heel mooi nu in mijn podcast vertellen. Want ik denk dat ik er niet op deze manier eerder over heb verteld en dat is over: werkhouding.

Wat voor werkhouding heb ik het liefst? En dan gaat het niet over motivatie of zo, het gaat over hoe ik dat lichamelijk doe! Ik begon de nieuwsbrief al met ‘het liefst zou ik het lopend willen doen’. Het liefst zou ik al mijn werk lopend willen doen. Nou zijn er natuurlijk genoeg beroepen waar dat bij is, alleen wat ik doe als werk, kan ik niet allemaal lopend doen. Ik ben dus toch afhankelijk van een tafel en een stoel! Of in ieder geval een stoel of, nou ja daar wil ik het dus over gaan hebben.

Het liefst werk ik aan een statafel. Daar heb ik al eerder over gesproken. Deze podcast maak ik ook aan de statafel. Ik sta rechtop. Ik heb op de grond een yoga-matje. De tafel is zó hoog dat als ik nu praat in de microfoon, dan praat ik ook rechtstreeks tegen de microfoon, ik hoef niet te zakken, ik hoef niet hoger te gaan staan, prima!

Ik heb uitzicht op de tuin, het is hier een lichte plek. De... het raam is op het oosten, dus ik heb 's ochtends vroeg, heb ik nog wel de zon, maar de zon draait al heel snel weg. In de winter blijft de zon wat langer hier, als de zon schijnt. Maar in de zomer komt hij verderop pas naar boven en dan draait hij al sneller weg. Maar dan heb ik wel heel mooi licht hier en dat is prettig, want in de zon werken is niet altijd fijn. Helemaal niet op het beeldscherm werken, want doen moet ik eigenlijk de gordijnen naar beneden doen.

Ja, het liefst sta ik dus hier aan de statafel te werken en dat doe ik dan op de laptop. De laptop staat hier vlakbij, ook daar kan ik rechtstreeks naartoe kijken en mijn handen kan ik dan leunen op de tafel om daar dan op het toetsenbord mee te kunnen werken. Ik vind het een hele prettige houding.

Je staat niet helemaal stil, ik sta af en toe een beetje heen en weer te wiebelen, ...ehm... ik kan makkelijk mijn benen even optillen, ik kan makkelijk weglopen. Ook dat vind ik fijn, dat ik even zo, hop even naar het toilet, een bekertje water drinken, even naar voren kijken, aan de andere kant van het huis om daar even naar buiten te kijken, naar beneden de trap af, kopje koffie halen. Heel makkelijk, want ik hoef niet op te staan! Ik sta al!

Beneden heb ik de praktijkruimte en in mijn praktijkruimte heb ik een bureaustoel. Een knalrode bureaustoel. Die heb ik ooit op maat laten maken, een paar jaar geleden al ...ehm... dik voor corona. En dat was mijn werkplek als ik dus aan het boek aan het werk was, dan zat ik op die bureaustoel en hij zit prima. Hij is helemaal echt op maat gemaakt, dus ik zit daar heel goed in. Het is wel een draaistoel, dus ik kan er een beetje mee bewegen, ik kan makkelijk even omdraaien om iets van het andere bureau af te pakken of ergens anders vandaan te pakken. En ja, eigenlijk ook een hele fijne werkplek.

Alleen als ik echt mag kiezen zo, ga ik het liefst hier aan die statafel boven staan, waar ik mijn laptop nu heb. En soms zit ik dan wel met de laptop beneden in mijn praktijkruimte. Meestal eigenlijk als ik wat administratie moet doen. De administratie die ligt beneden en dan vind ik het daar wel makkelijk. Maar de meeste activiteiten doe ik dus boven.

Wat ik wel beneden op die bureaustoel doe, dat is dan dat ik lekker ga zitten en ga creatief schrijven. Dan pak ik dus een schrift en een vulpen, kies ik een bepaalde kleur, waar ik zin in heb om mee te schrijven. Ik heb verschillende vulpennen met andere kleuren en dan ga ik heerlijk schrijven. Dat doe ik heel graag daar wel zittend. Dat kan ik ook wel staande doen, maar dat is ook echt een ja, een... cadeautje, gewoon heel lekker om te schrijven. Dat vind ik sowieso heel leuk met een vulpen schrijven, heb ik het ook al eerder over gehad. Als je me al langer volgt, heb je dat al een keer eerder gehoord.

Wat ik daar beneden ook doe, in de praktijkruimte, is natuurlijk het coachen met de cliënten. Die komen daar binnen. Maar dan zit ik niet op die rode bureaustoel, die ik haal er dan uit. En dan heb ik twee harde stoelen, twee houten stoelen: één voor de cliënt en één voor mijzelf. En dan ga ik ook het liefst op die harde stoel zitten, want dan ben ik alerter! Dan ...ehm... zit ik steviger voor mijn gevoel. Dan heb ik een ja... een luisterhouding waarbij ik veel actiever ben. Ik zit ook meestal op het puntje van mijn stoel dan, ik zit niet helemaal naar achteren. Pas als een cliënt een lang verhaal gaat vertellen en dat ook echt uitgebreid wil vertellen, dan wil ik nog wel eens achterover gaan zitten in de stoel. Dan heb ik mijn voeten op een zo'n yoga-kussentje. Dan heb ik wel goed steun met mijn voeten, want de stoel is net eigenlijk iets te hoog als ik achterover ga zitten. En dan kan ik op die manier toch heel goed blijven luisteren. Maar op het moment dat ik dan toch op een andere manier weer ga luisteren, dan merk ik dat ik weer naar voren kom. Dat ik voorop de stoel ga zitten en dus dan, ja, actiever ben. Dan ben ik ook écht... dan kan ik scherper zijn, dan kan ik nét die ene vraag stellen die nodig is. Dus dat vind ik heel fijn.

Het liefst zou ik het coachen al lopend buiten doen! Dat heb ik ooit bedacht ook, dat ik dat veel vaker zou willen doen, maar ik ben tot de conclusie gekomen dat dat voor mij moeilijk is en ook voor de cliënten. Want de cliënten waar ik mee werk, de meesten daarvan hebben ook gehoorverlies. Op het moment dat we buiten lopen en het waait -en het waait vaak hier in de polder- dan is er veel windruis op mijn hoortoestellen. En omdat je naast elkaar loopt kan je niet spraakafzien. Dat geldt niet alleen voor mij, maar dat geldt ook voor de cliënt, die kan mij ook niet goed zien. En dan wordt het een heel stuk moeilijker om het gesprek goed te blijven volgen. Verder heb ik tijdens het lopen zelf... moet ik aandachtig naar de grond blijven kijken, goed voor me blijven kijken, dat ik nergens overheen struikel en zo.

Sowieso is rechtdoor lopen... is altijd een aandachtig proces voor mij vanwege dat evenwicht, wat gewoon niet helemaal goed werkt. Dus dan wordt het luisteren naar een cliënt, waar ik juist scherp op wil antwoorden of op wil reageren of de juiste vraag wil stellen, wordt dan toch een stuk moeilijker. Dus ik heb al ontdekt, dat dat voor mij niet een goede vorm is om met iemand goed in gesprek te zijn. Ook voor de cliënt zelf niet, omdat die mensen ook al gehoorverlies hebben en dan wordt het toch een stuk lastiger. Dan zou je eigenlijk ergens naartoe kunnen wandelen en dan buiten in de natuur een plek moeten zoeken en daar dan het gesprek gaan doen, dat kan natuurlijk ook.

Dat zou ik nog wel eens kunnen doen, alleen denk ik dat cliënten het fijn vinden, dat als ze komen, dat ze meteen kunnen vertellen. En meteen waar ze mee zitten, dat ze dat kunnen uitleggen. En als wij eerst weer een stuk nog gaan lopen, zonder dat daar echt een gesprek uit voort komt, dan hebben ze misschien zoiets van: ja wat doe ik met mijn tijd? Maar dat zou ik eens kunnen overwegen of kunnen bespreken met de cliënt. Dat is nog wel eens een idee.

Dus ja, wat doe ik het liefst: zitten of staan? Ah, je begrijpt al uit mijn verhaal; het liefst wil ik staand aan het werk, het liefst nog lopen, maar oké, ik doe het dus staand. En voor de radio, in de studio van de radio hebben we, hebben we een soort hoge stoelen, en dat vind ik lastig om op te gaan zitten, dus ook daar sta ik tegenwoordig. Want daar... de tafel is ook al hoger gezet door die hoge stoelen, dus ik kan makkelijk gewoon daar staan. Ik ben niet zo heel groot, dus ...ehm... kan ik al mijn papieren neerleggen, kan mijn klokje neerzetten, dus het is prima om te doen. En ik kan dan ook makkelijker dus naar de gast kijken, omdat ik ja, ook zelf een beetje beweeglijk ben. Ik kan een beetje opzij stappen als ik het niet goed zie, als toch de microfoon een beetje in de weg zit en ik wil het toch nog beter volgen. Ik kan dan wat makkelijker heen en weer bewegen, en dat vind ik dus heel prettig.

Als ik aan mijn boek werk, en vooral nu met mijn derde boek, dan ben ik hier altijd boven -waar ik nu ook sta met de podcast opnemen- sta ik aan de statafel en dat is... ik denk dat dat het grootste deel van de tijd met aan het boek werken, is hier. Dat vind ik gewoon een hele fijne plek. Het is een rustige plek ook, ik word niet afgeleid door verkeer buiten, door kinderen buiten. Ja de tuin, ik zie wat vogels heen en weer vliegen en zo, ja dat vind ik prima. En hier werk ik dus het allerliefst gewoon staand aan tafel.

Ik ben ook tot de conclusie gekomen dat, als ik samen ben met andere mensen, dat het dan nog heel vaak zittend werk is. En als ik alleen werk en ik mag mijn werk zelf bepalen, dat ik dan veel vaker sta!

Ook als ik naar de hogeschool ga, naar de tolkopleiding om daar te helpen bij stage-opdrachten van de studenten die de tolkopleiding doen, dan is dat ook vaak gewoon zittend werk. En daar naartoe reizen met het openbaar vervoer, met de bus en met de trein...

3 Verbinding

Wed, 03 Apr 2024 15:00:00 +0200

In deze aflevering vertel ik over het internationale congres georganiseerd door de stichting Plotsdoven. Het thema van het congres was Let's connect 2. De presentaties en workshops gingen over hoe je verbinding maakt en de verbinding tussen mensen goed houdt, ook als je slechthorend bent. En dat op allerlei gebied. Een kleine greep uit het aanbod dat is gepresenteerd.

(foto van het programma boekje)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... Mijn naam is Paula Hijne. En ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Alleen er valt nog véél meer te vertellen over ons evenwicht, ook het psychische evenwicht. Dit is seizoen 6, aflevering 3: Verbinding.

De titel 'Verbinding' heb ik nu gekozen, omdat ik bij het congres ben geweest. Het internationale congres van de stichting Plotsdoven. Dat was in het weekend van 22, 23 en 24 maart in Egmond aan Zee. En het thema van dat weekend was Let's connect 2. Het vorige congres heette Let's connect, laten we ons verbinden. En dit was dus de 2e ja, de 2e aflevering eigenlijk ervan. Wel mooi dat ze die titel weer gebruikt hebben, want verbinding dat is wat we allemaal willen!

We willen met elkaar verbinden. En ze hebben ook een heel mooi programma samengesteld, waar het heel vaak ging, juist over dus, hoe maak je dan verbinding met mensen die plotsdoof, slechthorend, doof zijn? Hoe maak je die verbinding en hoe, ja kun je daarmee omgaan? En wat wordt er in de techniek aan gedaan om dat je verbeteren?

Nou, het was een heel mooi samengesteld programma, alleen ja, ik kan daar niet alles over vertellen want, ha, het was zó veel, ik kon maar bij een paar workshops en zo aanwezig zijn. Waar ik wel natuurlijk bij was, was bij de opening en die werd gedaan door Laurentien van Oranje. En die vertelde over de Number 5 Foundation, eigenlijk Stichting nummer 5.

Dat is opgericht door Constantijn en Laurentien van Oranje. En hun missie is: verbinden voor impact. De bedoeling is dat zij versnipperde perspectieven en oplossingen, dat ze die ...ehm... samenbrengen, dat er dialoog komt en dat ze dan daardoor ja, tot systemische oplossingen komen, zoals ze het zelf zeggen. Tot oplossingen komen die echt werken, die in de praktijk uitvoerbaar zijn zodat heel veel meer mensen daar ja, beter van worden. Dat dingen echt opgelost worden. En Laurentien vertelde daar heel inspirerend over, ik kan het écht helemaal niet nadoen. Het had wel impact, haar verhaal, en ik hoop ook echt dat het niet alleen bij woorden blijft, maar dat er ook echt daden uit voort komen en dat we dit ook veel vaker nog te horen krijgen. Want ik had hiervoor nog nooit van een Number 5 Foundation gehoord, dus het lijkt mij heel mooi dat dat veel meer naar buiten gebracht wordt en helemaal als daar succesverhalen uit voort komen.

Na de opening door Laurentien, en haar verhaal, kwam Fleur van Puijenbroek en Fleur die vertelde haar ervaringen. En dat deed ze voor de allereerste keer voor een groot publiek, dus ze vond het superspannend. Maar Fleur vertelde over dat... zij werd zwaar-slechthorend op haar 30e. En zij was altijd heel actief in haar werk, sociaal gezien ook, met heel veel mensen had ze contact, maar die slechthorendheid had ineens wel heel veel impact op haar. Sowieso met haar werk, van wat gaat er met mijn werk gebeuren? Kan ik dat nog wel allemaal gaan uitvoeren?! Kan ik nog wel de gezellige Fleur zijn in mijn vriendengroep? Met mijn familie?

Hoe moet ik dat nu anders gaan communiceren? Dat is écht een hele struggle voor haar geweest. En ze vertelde dat ook op zo'n inspirerende manier, je bleef gewoon luisteren. Er zat ook emotie bij en zo. Haar vader was ook in de zaal. Het was heel mooi hoe zij dat zelf benoemde, hoe ze daar een goed verhaal van heeft gemaakt. Waarbij ik al tegen Fleur heb gezegd: dit mag je veel vaker gaan delen, op deze manier, want hier kunnen andere mensen ook weer door geïnspireerd raken. Door als jou iets overkomt wat ...ehm... wat zo veel impact op je heeft, wat jou zo neerslaat eigenlijk, en dat je dan toch weer op kan krabbelen. Dat je toch weer rechtop kan komen staan en de wereld weer in kan en dingen ja... je werk weer kan uitvoeren, mensen weer kan ontmoeten.

Alleen, het grappige is dat ik meteen daarna, had ik écht zo van: hoe zat het bij mij eigenlijk? Hoe oud was ik toen ik wist dat ik gehoorverlies had? En ineens besefte ik; ik was zelf ook nog maar 34 jaar toen ik dat wist. Ik was al slechthorend, alleen op mijn 34e kwam ik het pas te weten en dat deed me ook weer meteen denken aan een verhaal wat ik ook in het boek 'Ménière in balans' heb geschreven en dat wil ik nu even ook laten horen, want ja, dat was voor mij, ja, ook zo'n verhaal wat, wat, wat, wat mij ook wat doet!

‘Het is al een tijd geleden, ik weet nog precies waar het was. En achteraf gezien had het dus een behoorlijke impact op mij. We gingen een dagje uit met de familie en we hadden 's ochtends ergens afgesproken en daar zouden we op de hoogte gebracht worden van wat we die dag zouden doen. We ontmoetten elkaar in een restaurant waar het druk was, waar ook heel veel andere mensen waren en ik deelde dus mee: nou het is wel heel rumoerig hier, dan kan ik niet verstaan wat we dan straks gaan doen met zijn allen. Waarop mijn schoonzus reageerde met: nou dan moet je je heel goed concentreren, dan lukt het wel! Hu!?! Toen legde ik haar uit, ja hoe goed ik me ook concentreer, ik versta het niet. Dat is niet omdat ik het niet wíl, het lukt écht niet! Schoonzus: oh, dan doe je toch wat meer je best! Nou en toen stond ik echt helemaal stil, met de mond vol tanden, ik wist niet meer wat ik verder zeggen moest. Vervolgens heb ik me afgesloten van de groep en heb afgewacht tot we weer naar buiten gingen. En ik heb niet eens meer de moeite genomen om ook maar íets te verstaan. Ik ben die dag gewoon meegegaan met de familie, zonder te weten wat er op het programma stond. Het is een gezellige dag geweest. Ik vraag me nog steeds af of ik iets heb gemist van het beginpraatje daar in het restaurant. Volgens mij werd er niet echt iets heel belangrijks gezegd. Wat me wel bijgebleven is, is het gevoel van: er niet bij horen. Dan nog niet eens door het niet goed kunnen verstaan, maar meer dat onbegrip van mijn schoonzus die aangaf dat ik daar dan meer beter mijn best voor moest doen.’

Zo'n verhaal, wat ik zelf dan dus van iemand heb overgenomen en in dat boek heb gebracht, 'Ménière in balans', zou ook een verhaal kunnen zijn wat bij die Fleur past. Die vertelde over haar struggles en haar dingen die zij meemaakte en waarschijnlijk nog steeds meemaakt, want ze is natuurlijk nog veel jonger. Ze heeft nu vijf jaar lang die zware slechthorendheid. Alleen het feit dat ze er nu mee staat, met dat verhaal, en haar weg dus weet te vinden, dan denk ik: nou die komt er wel, dat zal goed gaan.

En er waren nog veel meer mooie workshops op die dag. 's Middags was... de eerste dag, op de vrijdag, 's middags kwam Koen van den Biggelaar en die werkt bij Microsoft. En dan Microsoft, dan ja, de afdeling Nederland. En de titel daarvan was dat Microsoft technologieën… Nee eigenlijk andersom, ‘hoe Microsoft technologieën de communicatie van plots-, laatdoven en slechthorenden kan verbeteren.’ Hij vertelde dat vanuit zijn persoonlijk perspectief. Maar wat me het meest is bijgebleven, is dat hij een app heeft gelanceerd, heeft aangegeven dat dat nu bestaat, de Microsoft translator-app. En het grappige is, we hadden op zaterdagavond, hadden we een heel diner, omdat het een feestavond was. De stichting Plotsdoven bestaat 35 jaar en we hadden dus een feestavond en met een diner. Het was allemaal heel mooi gedekt, allemaal aan ronde tafels. En ik ging aan een tafel zitten waar geen schrijf- of gebarentolk bij kon komen zitten, want die waren op dat moment bij allemaal andere tafels ingedeeld en zo. Dus hoe konden wij nou met elkaar -ik geloof dat we met zijn twaalven zaten- hoe kunnen wij nou met elkaar goed communiceren? Grote ronde tafel, ver af, veel geluid om ons heen, hoe doe je dat dan? En ineens dacht ik van: hé maar we hebben toch de app, daar hebben we toch over gehoord en die heb ik ook geïnstalleerd. Ik had hem al een beetje uitgeprobeerd. Laten we die translator-app gebruiken. Dus toen hebben we dus die translator-app bij iedereen geïnstalleerd. Daar was Femke heel goed in, die zat naast me die kon hem bij iedereen goed installeren. En op het moment dat iemand sprak, kreeg je dat in beeld. Want iedereen die in diezelfde app dan zit, met een soort zelfde code, zit dan in dezelfde luisteromgeving. Zo kon je iedereen aan tafel, kon je dus volgen wat er gezegd werd.

Nou weet ik niet precies welk gesprek er voorrang had als mensen door elkaar heen praatten. Dat was mij af en toe niet helemaal duidelijk, maar als je toch iemand aan de overkant wilde verstaan, dan kon je toch ja, het redelijk volgen. Kon je ...ehm... meekijken wat er gezegd werd door de anderen aan tafel. Dus dat gevoel van verbinding was er op dat moment dus best veel! En nou heb ik het geluk nog dat ik redelijk goed kan spraakafzien en met enkele klanken dat ik het nog kan volgen. En toch, dat als je dat ook even kan lezen, dan kan je dingen teruglezen wat je gemist hebt. En dan kun je toch nog het verhaal wel goed blijven volgen. Ja, ik vond dat een hele mooie om ook mee te maken! Dus ja, ...ehm... (ha!) daar ben ik nog steeds heel blij mee, omdat dus ook -in plaats van een schrijftolk omdat die niet aanwezig kon zijn- dat dit ook een mogelijkheid is.

Ik heb ook gehoord over een workshop van Andrea, Andrea Berkelder van PlanPlan Adviesbureau. Daar heb ik al eens een keer eerder over gesproken, want daar heb ik mijn extra hoorhulp-apparatuur vandaan. En zij heeft het publiek meegenomen en ook wat er allemaal... wat er allemaal kan gebeuren, wat voor...

2 Met het OV

Wed, 27 Mar 2024 13:00:00 +0100

Op reis met het OV, naar Egmond aan Zee. Het was een lange reis en een uitdaging. Met koffer en rugtas. Hoe dat is gegaan, vertel ik in deze aflevering. Waar moet ik rekening mee houden, om de reis goed te laten verlopen?

(foto: uitzicht op zee, vanaf mijn kamer)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... Mijn naam is Paula Hijne en ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek: 'Evenwicht, in uitvoering'. Alleen, er is nog zó veel meer te vertellen als je het hebt over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Daar gaat het ook nu weer over. Het is een beetje een combinatie tussen het horen en het evenwicht.

Dit is seizoen 6, aflevering 2: Met het OV.

Afgelopen weekend ben ik naar het internationale congres geweest van de Stichting Plotsdoven. Dat werd georganiseerd van 22 tot en met 24 maart en het wordt eens in de zoveel jaar gehouden. Het thema van dit congres was: Let's connect Two. Want de vorige keer heette het Let's connect. Hebben ze het geen 1 genoemd, want ze wisten niet dat er een 2e kwam, maar nu is het deel 2.

Het gaat dus over verbinding en met name over verbinding tussen al die mensen, in dit geval mensen met een gehoorbeperking of zelfs mensen die dus helemaal doof zijn, want ook die waren aanwezig. Er kwamen zo mensen uit het hele land en zelfs ook het buitenland, naar Egmond aan zee, om dus mee te gaan doen en mee te luisteren, te kijken, mensen te ontmoeten. Alles dan over hoe je verbinding zoekt met mensen die dan een gehoorbeperking hebben. En dat programma dat begon op vrijdagochtend 22 maart en dat begon best vroeg. Ik zal eens even kijken, ik heb het programmaboekje voor me, om kwart over 10 was al de opening door Laurentien van Oranje (dus ik heb ook nog iemand van het koninklijk huis gezien). En kwart over 10, vanuit Zeewolde, daar dus op tijd zijn... in Egmond aan zee, dat red je niet het met openbaar vervoer, ook al is het gewoon een doordeweekse dag.

Dus ik ben een dag eerder gegaan. Ik ben op donderdagmiddag, tussen de middag, ben ik al weggegaan, zodat ik op tijd in Egmond aan zee zou zijn. Ik had een eigen kamer geboekt, dus daar kon ik heerlijk in mijn eentje, nou ja ook gewoon verblijven, niet met andere rekening te houden. Ik keek er al naar uit. Dus ik ben daar op donderdag 21 maart naar toe gegaan.

Het OV vanuit Zeewolde. Dat betekent sowieso heel goed plannen, want er is niet heel veel openbaar vervoer hier. We hebben alleen de bus. Je bent afhankelijk van de bus als je met het OV gaat. En dan kun je naar Harderwijk, naar Nijkerk of naar Almere. Wil je naar andere plaatsen, dan moet je altijd overstappen. Je kunt daar nooit in één keer naar toe. Ja, dan ben ik dus op tijd weggegaan en ik ben naar Almere gegaan met de bus. Die route ken ik, want die heb ik al heel vaak gedaan, dat ik eerder naar cliënten ging in Almere, dus het is een bekende route. Met de bus dus naar Almere.

Alleen, wat er anders was, is dat ik nu een koffer bij me had en een rugtas, want ik mocht mijn boeken meenemen. En ik heb maar van allebei de boeken ééntje meegenomen en een paar van die houten standaarden, zodat ik die boeken leuk kon neer zetten. Ik had visitekaartjes mee ...ehm..., kaarten van 'Evenwicht, in uitvoering'. Wat had ik daar dan nog meer? Dat was eigenlijk wel het belangrijkste. Ook nog een kleedje daarvoor en zo. Alles bij elkaar maakte dat dat best zwaar is. Dus ik had ook echt die rugtas wel nodig, naast mijn koffer waar ook allemaal spulletjes in zaten. Ik had ook het gewicht een beetje verdeeld zodat niet alles te zwaar werd in de koffer, maar ook niet te zwaar in de rugtas. Nou dat is fijn. En ik wist ook dat het best heel koud zou worden. Het was op dat moment niet zo heel koud, maar het zou nog wel veel kouder worden en ik wist natuurlijk niet hoe dat in dat hotel waar we zaten, hoe dat zou zijn. Dus dacht ik: ik neem ook nog een extra trui mee. Dus je hebt dan qua volume, best veel mee.

En dan loop ik dus en met mijn koffer en met mijn rugtas op mijn rug en dat is best ja... Alleen tijdens het lopen gaat het goed, maar op het moment dat je de bus in stapt zie je al, de bus... het is smaller, je moet dus heel goed lopen. Je kunt niet zomaar draaien, want dan stoot ik met de rugtas tegen de stoelen aan en zo. Als ik dan ga zitten, dan eerst de koffer een plekje geven, dan m'n tas afdoen en dan pas gaan zitten. Ik moet er echt bij nadenken, ik kan dat niet zomaar even snel-snel doen. Maar oké, in de bus ging dat heel goed.

Aangekomen in Almere ben ik gelopen naar het station, dat valt ook best wel mee. De bushaltes zitten ook vlakbij het station, dus het is gewoon even oversteken en daar kun je -gelukkig- met de roltrap naar boven. Het is best een hele lange trap. Als ik geen koffer en een zware rugtas bij me heb, dan ga ik altijd met de trap, ga ik altijd lopen, maar in dit geval was de roltrap wel heel fijn om daar dan met de koffer op te gaan. Dan ga je naar boven en daar wachten op de trein. Nou, die kwam er gelukkig ook aan, ook gelukkig op tijd. De intercity naar Amsterdam. Dat ging ook allemaal prima. Ik had een fijn plekje, kon goed zitten. Maar ook daar weer, je moet dan, het was zo'n dubbele trein, beneden en boven, dan moet je of naar beneden of naar boven en dan moet je kiezen: waar ga je naartoe? In ieder geval is dat met een koffer in je hand én een rugtas op... die deurtjes die zijn heel smal! Dus je moet ook daar weer heel goed opletten hoe je loopt, dat je niet elke keer overal tegenaan stoot en zo. En dan als je eenmaal daar bent, ik ga meestal naar boven -dat vind ik fijner, want dan kijk ik wat hoger- dan wil ik ook heel graag goed naar buiten kunnen kijken. Soms kan dat niet, want dan is er geen plekje meer vrij om bij een raam te gaan zitten dat je goed naar buiten kijkt. Dat heeft ook te maken met het licht. Ik wil zó gaan zitten dat ik niet zo'n last heb van licht-donker-licht-donker door de bomen heen. Nou was het wat bewolkt, dus het was al wat minder belangrijk, alleen, ik let daar wel altijd op als ik dan de trein in stap. Maar uiteindelijk zat ik dan in die trein, koffer naast me, rugtas naast me op de stoel, koffer op de grond geloof ik dan. Het was gelukkig ook niet superdruk, dus er kwamen ook niet allerlei mensen bij me zitten. Het was wel prettig, het was ook midden op de dag, dus ik denk dat het daarom ook wat minder druk was. En dus naar Amsterdam.

Ik vind treinreizen altijd heel fijn, vind ik heerlijk om naar buiten te kijken. Ik ben ook helemaal niet met andere dingen bezig en zo, ik zit het liefst gewoon te kijken. En in Amsterdam, daar moest ik overstappen naar de intercity richting Alkmaar, maar die overstap die was maar een paar minuten. Het was maar een hele korte overstap, anders moest ik weer een half uur wachten. Dat valt nog mee dan, alleen, ik was op het perron, daar moet je trapje af in Amsterdam en dan een stukje door de hal lopen en daar dus naar het juiste perron waar ik daarna naar toe moest. Het is écht een kleine trap waar dus geen roltrap is, dus ik moet mijn koffer dragen. Dat betekent dat ik ook echt aan de rand moet lopen, zodat ik de leuning vast kan houden. Dus aan één kant m'n koffer, aan de andere kant mijn hand aan de leuning en ondertussen natuurlijk die rugtas op mijn rug. Dat moet ik ook weer met aandacht doen. Want zomaar middenin op de trap lopen met zo'n koffer in mijn hand, dat... ja, grote kans dat ik dan ga vallen, dus ik moet écht aan de rand lopen. Dus dan moet je even een plekje zoeken, dat dat kan, heel veel mensen die naar beneden willen, ik aan de kant naar beneden. Dan ben ik beneden en dan goed kijken, welke kant moet ik op, oh naar dat perron. Daar naartoe lopen en daar weer de trap ook weer omhoog. Het is allemaal goed gegaan. Alleen, toen bleek dat waar ik boven kwam, dat was op, ik meen perron 8b, maar ik moest op 8a zijn en daar stond de trein ook al. Alleen, dat was nog een héél eind lopen over het perron, naar dus perron 8a! En ja, ik zie die trein staan, ik weet dat ik maar een paar minuten heb, dus dat was toch wel eventjes spannend: van ga ik dat halen? En gelukkig zag ik nog meer mensen die kant op lopen. Ik dacht, ik ben in ieder geval niet te laatste die daar aankomt. En toen dacht ik even aan een uitspraak van Loesje pasgeleden op de Loesje-agenda, de scheurkalender, daar stond: 'Treinvertraging, om mijn aansluiting te halen, moet ik zelf een sprinter worden. Loesje.' Ik vond hem zo grappig! Ja, dat is ook zo ...ehm... eigenlijk moest ik zelf even een stapje harder lopen, maar ja, doe dat maar eens met een koffer en een rugtas op om dan iets harder te lopen. Dat is voor mij eigenlijk wat sneller wandelen, in plaats van dat ik kan gaan rennen, want dat lukt al helemaal niet. Maar gelukkig! Ik haalde dus de trein en ik kon ook meteen achterin stappen, ja ik denk dat het achter was dat ie dan daarna ook gewoon doorreed.

En dan weer een plekje zoeken in de trein. Ook daar weer, ga ik naar boven of naar beneden? Nou voordat je daar een plekje heb gevonden, waar ga ik dan zitten? Ga ik bij dat raam zitten, of bij dat raam? Ga ik met twee stoelen of waar je vier stoelen, waar je tegenover elkaar zit, zitten? Nou die heb ik genomen. Dat ik wat meer ruimte had. En ook daar in de trein was het gelukkig niet superdruk. Dus ik kon rustig gaan zitten. Alleen ja, toen had ik toch een verkeerd raampje gekozen waar ik niet echt heel prettig naar buiten kon kijken en dacht ik: hè, ik had even een ander plekje moeten zoeken. Alleen, ik was al zo blij dat ik op tijd in de trein was, want op het moment dat ik zat, ging die ook meteen rijden. Dus ha, gelukkig! En we zijn zo doorgereden naar Alkmaar. Het was een intercity dus hij reed eigenlijk met name door, ik geloof dat hij alleen in Castricum heeft gestopt en voor de rest is ie helemaal doorgereden. In het begin stopte die nog wel, in Amsterdam een pa...

1 Momentopname

Wed, 20 Mar 2024 15:00:00 +0100

Als zelfstandig ondernemer is het nodig om af en toe nieuwe foto's te laten maken, voor website en social media. Mijn laatste fotoshoot was 5 jaar geleden, dus het werd weleens tijd. En ook om een recente foto te hebben die straks achterop mijn derde boek komt te staan.

Hoe is dat gegaan met de fotograaf? Waar heb ik rekening mee gehouden? Waar let de fotograaf op?

(Foto: Robinotof)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...

Mijn naam is Paula Hijne en ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat gaat over ons fysieke evenwicht, alleen er valt nog zo veel meer te vertellen over het psychische evenwicht ook en dat zijn ook ja, echt ook míjn ervaringen en dat deel ik graag met jou. Dus ja, dit is dus 'Evenwicht, je leven', seizoen 6, aflevering 1: Momentopname.

Momentopname, ik heb het vanochtend bedacht, ik dacht oh dat is wel grappig om te doen. Momentopname, want het gaat over foto's maken. Het is namelijk alweer nou, 4-5 jaar geleden dat ik goede foto's heb laten maken voor het gebruik op de website, achterop mijn boek 'Evenwicht, in uitvoering', ook voor sociale media gebruik en voor artikelen waar een goede foto bij kan.

Dat zijn goede foto's, alleen, het is wel van een heleboel jaren geleden. En omdat ik bezig ben met het 3e boek, en op dat 3e boek moet ook een goede foto komen, dacht ik, het is goed om weer nieuwe foto's te laten maken. Dan kan ik niet zomaar een selfie maken of zo, want dan krijg ik nooit díe foto's die ik leuk vind. Dus dan neem ik weer een fotograaf in de arm. Dat heb ik ook bij de vorige foto-shoots gedaan. Ook dit keer dacht ik van: ik ga dus een fotograaf uitnodigen.

Wat wil het toeval, ik heb vorig jaar Robin van Maanen in mijn radioprogramma uitgenodigd, dat was mijn gast en Robin van Maanen is fotograaf in Zeewolde. En hij vertelde in het programma dat hij al ja…, jarenlang fotograaf is en ik ben zijn naam toen al heel vaak tegengekomen, want hij heeft altijd heel vaak foto's al gedeeld. Hij vertelde dat hij ja, er eigenlijk voor heeft gekozen om zelfstandig ondernemer te worden en full time fotograaf en dat is dan een hele stap. Hij werkte in loondienst en dan de keuze maken om zelfstandig ondernemer te worden en dan full time dus dat werk te gaan doen, hij had natuurlijk niet direct ...ehm... ja, full time opdrachten. Dus het was ook nog maar de vraag of het zou lukken. Nou volgens mij lukt het aardig, want ik kom heel wat tegen van hem, foto's van hem die hij ook deelt en zo.

Dus ik heb hem ook uitgenodigd: wil jij foto's van mij maken? We waren er al heel snel uit dat we dat buiten wilden doen. Buiten ja, waarom weet ik eigenlijk niet, maar het was eigenlijk zo beklonken, niet in de studio de foto's, maar we doen het buiten. We hebben toen een afspraak gemaakt en op die dag regende het enorm! Dus het kon niet doorgaan. We hebben een nieuwe afspraak gemaakt en dat is recent gebeurd. Het was goed weer en het was buiten en hij had zelf tegen mij al gezegd, wil je nadenken over een locatie? Op het moment dat die vraag komt, gaat het bij mij al... ja, borrelen. Van waar zou ik dat willen? Wat vind ik een mooie plek? En ik heb verschillende plekken zo in de omgeving zo in mijn hoofd gehad en één plek bleef elke keer wel naar boven komen, en dat is een fietspad, wandelpad, hier ja, in het bos, vlakbij bij ons. Wij wandelen daar heel vaak. Op dat fietspad daar wil ik de foto's wel maken. En dat hebben we dus dan ook gedaan, daar zijn we naar toegegaan.

Maar voordat we daar naartoe gingen, heb ik ook nagedacht van wat voor kleding doe ik dan aan? Ik hou van kleur, ik draag altijd kleurige kleding, geen zwart, geen wit ...ehm... wel ergens onder, een hemdje of een ja, meestal dát eigenlijk, dat is dan zwart. Maar daarboven is eigenlijk altijd kleur. Maar welke kleur neem ik dan? Neem ik m'n rode jasje, want een jasje was wel duidelijk, dat wilde ik graag. Neem ik het bruine jasje of het hele roze jasje zelfs? Of kies ik veilig voor blauw? Dan denk ik, oh nee blauw kan niet, dat heb ik op die andere foto's al gedaan. Dus het was écht even: wat kies ik?

En ik heb op de dag dat we de foto's gingen maken, het rode jasje aangedaan, en ik dacht ik neem die andere jasjes, die neem ik mee en dan kijk ik wel. Nou, het is gewoon dat rode jasje gebleven (ha), het was namelijk perfect met alles, de kleur, de achtergrond, dat paste gewoon heel erg mooi!

Wat dan belangrijk is, is natuurlijk ook het licht. Het was ook van: wanneer gaan we de foto's maken? Dat kun je 's morgens heel vroeg doen, overdag of later op de middag. Het mooiste licht is toch ergens midden op de dag, maar dan het liefst geen zonlicht. Want dat vertelde Robin al. Op het moment dat we de foto's aan het maken waren, zei hij al: ik ben blij dat de zon niet schijnt, want dan heb je met heel veel schaduw ook te maken. Ja, ik realiseerde me zelf ook wel, ik draag een bril en dan zit je ook heel erg gauw, dat er dus schaduw ook met die bril en reflectie komt en zo, en dat wil je niet. En het was écht zo fijn. Op die dag was het ja, toch wel een beetje somber weer, het was bewolkt, maar omdat het al wat lichter is buiten -daarom is het goed dat we het nu doen en niet in de winter- het was zo licht, dat daardoor ja, hij zegt al: dit is perfect licht om foto's te maken. En ja, achteraf gezien, klopte dat ook helemaal. Als ik de foto's terugzie, denk ik ja, het had ook geen ander weer mogen zijn, hoeven zijn.

We hadden wel even dat we de eerste foto's hadden gemaakt, dat het begon te regenen, toch nog. Wij weer terugrennen. Waren met de auto, terugrennen, even in de auto schuilen, wachten tot de regen weer weg was en toen zijn we verdergegaan met foto's maken.

Het mooie is als ik de hele serie foto's zie, Robin heeft een hele serie gemaakt, dan zie je dat perspectief, dat het ook heel belangrijk is, die achtergrond. De ene keer de achtergrond van ...ehm... de bomen die vlakbij zijn of juist verder weg. Het was dus een paadje waar je heel erg het perspectief kan zien van het pad met al die bomen aan de zijkant. Wat neem je wel in beeld en wat neem je niet in beeld? En dan zie je dat hij vanuit allerlei posities, heeft hij die foto's gemaakt. En dat is ook wel mooi, want dan kan je écht kiezen, wat vind ik het ...ehm... mooiste beeld?

En natuurlijk ook ja, het leuke is, ik was in beweging. We hebben veel foto's gemaakt dat ik aan het lopen was en al lopend heeft hij die foto's gemaakt. Hij stond zelf stil en soms heeft hij ook dat hij zelf wel meeliep, dus hij heeft verschillende foto's in verschillende invalshoeken gemaakt, vanuit verschillende invalshoeken. En ja, dat is dan heel grappig, want dan zie je toch de beweging van mij en ook in mijn gezicht beweeg ik dan veel meer. Mijn haren gaan ja, naar achteren door de wind die er dan is, want er stond wel een klein windje.

En ik vind het echt heel erg leuk als je ziet dat mijn haren ook, dat je buiten bent, dat het haar ook beweegt en zo, dan wordt het een beetje een bewegende foto bijna, terwijl de foto zelf gewoon scherp is, maar je ziet dat er beweging in zit. Ja, daar hou ik dus wel van, dus wat dat betreft heeft hij dat hartstikke goed gedaan.

Dat lopen, dat zie je niet op de foto, maar als je daar een filmpje van had gemaakt, dan zie je aan mijn lopen wel dat ik niet heel netjes recht loop of zo, ik waggel dan een beetje en dat zie je gelukkig niet op foto's, maar dat kun je dus wel zien. Als iemand mij ziet lopen, dan herkennen ze mij al heel vaak aan mijn manier van lopen. Dat ik dus niet in een hele rechte lijn loop. Ik loop af en toe toch een beetje ja, een stapje opzij, een stapje daar opzij en dat komt natuurlijk door dat evenwichtsverlies, dat ik dat, ja, niet heel precies kan! En dat vind ik dan zelf helemaal niet erg. En op de foto's maakt dat ook helemaal niet uit, want dat zijn natuurlijk momentopnames, dat zijn stilstaande beelden. En het leuke is dat je wel ziet dat ik in beweging ben, omdat ik mijn ene been heb opgetild, nou ja, wat ik al zeg hè, dat die haren wiebelen (ha), écht heel leuk!

Dus ik ben heel blij met deze foto's. En dan krijg ik dus foto's van Robin, en dan mag ik uit gaan kiezen, welke foto's vind ik dan de mooiste foto's? Die heb ik daar uitgekozen. En toen heb ik aangegeven, nou die en die en die foto's en dan nog even checken, zijn ze allemaal scherp genoeg en zo? Heb ik hier wel verschillende beelden? Want als je allemaal dezelfde soort foto’s hebt, dan is één foto ook genoeg. Ik vond het juist leuk dat het perspectief steeds anders is, dat ik anders om kijk, dat ik wat opzij kijk of recht de camera in kijk en daar dus de verschillen in.

En toen heeft hij dus ook die foto's in hoge resolutie naar mij toe gestuurd. Ja, en daar ben ik dan héél blij mee. Die ga ik dus vanaf nu ook regelmatig delen. Dat het niet meer de foto's zijn die ik eerder had, maar dat ik dan deze foto's ga gebruiken. Dus dank je wel Robin van Maanen, van Robinotof, hij heeft deze foto's gemaakt, allemaal momentopnames en toch ja, doordat het nu een foto is, is het vastgelegd en ook al is het... de foto zélf van een moment, deze foto's blijven wel heel lang bewaard, zolang ik daar nou, goed op let, blijven deze foto's bewaard.

Als zelfstandig ondernemer is het belangrijk dat je je... dat je zichtbaar bent. En ik heb ook als thema dit jaar: ik laat me zien en horen. Dus ook het zien, ja, daar horen die foto's bij.

Dit was nodig nu om nieuwe foto's te maken, omdat de andere foto's toch van 4-5 jaar geleden al zijn. Met nieuwe foto's kan ik weer de toekomst in. Dit was seizoen 6, aflevering 1 van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer!

20 Lopen in het donker

Wed, 13 Mar 2024 12:00:00 +0100

We ontkomen er niet aan, lopen in het donker. Af en toe is dat nodig. Nu ga ik weinig 's avonds en 's nachts de deur uit, maar in huis loop ik regelmatig in het donker. Hoe gaat dat dan? Wat is ervoor nodig om dat veilig te doen?

(eigen foto van looproute overdag naar de wc, omdat je 's nachts er niet veel van kan zien)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... Mijn naam is Paula Hijne en ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En ik vertel over het zintuig 'evenwicht' en daar is nog zo veel over te vertellen! Dit is seizoen 5, aflevering 20: Lopen in het donker.

Ik ga 's avonds niet vaak de deur meer uit. En al helemaal niet ’s nachts en dat komt ook wel omdat ik in het donker lopen moeilijk vind. En behalve dan in de zomervakantie als we gaan kamperen, dan ga ik 's avonds en helemaal 's nachts één of twee keer zeker er nog op uit, omdat ik dan naar de wc moet en dan moet ik lopen naar het toiletgebouw. Maar in de zomer is het natuurlijk veel langer licht 's avonds, wordt het toch pas heel laat, wordt het donker en ook 's morgens tegen een uur of 5 of zo wordt het vaak alweer licht buiten. Dus dan heb ik toch maar dat ik maar één keer echt in het hele échte donker loop. En dat is altijd wel heel aandachtig lopen. Want ik heb dan geen bril op en geen hoortoestellen in. Ik denk dat… het zou, (ha!) eigenlijk zou het beter zijn als ik 's nachts als ik naar buiten ga, mijn bril op zet. Op de een of andere manier vergeet ik dat, maar dat zou eigenlijk wel beter zijn, want dan heb ik toch wel beter zicht! Maar in ieder geval in het donker lopen, buiten, dat doe ik dus verder vrij weinig.

Maar in huis ontkom ik er niet aan. In huis om naar het toilet te gaan, het is maar een hele kleine afstand en daar wil ik niet het licht voor aan doen. Dus dan loop ik wel in het donker. En dan is het echt ...ehm... goed opstaan, voelen waar ik ben en dat doe ik dan ook. Ik loop dan op blote voeten, dus ik voel met mijn voeten heel goed waar ik loop, of ik over het kleedje loop of op het laminaat of op het marmoleum. Dat is toch een verschil. Of dat ik juist de stenen voel, het is wat kouder dan in de badkamer. Dus ik voel met mijn voeten, ik voel met mijn handen. Ik heb eigenlijk overal steun, bij de deur, bij de trapleuning, dan naar de deur van de wc toe. Daar kan ik ook ja, eigenlijk alles wel met mijn handen tasten om te voelen waar ik ben. En als ik dan op de wc ben geweest en ik ga dan mijn handen wassen, dan loop ik langs de wasbak -we hebben een hele lange wasbak voor twee personen, zitten helemaal aan elkaar vast- dan loop ik langs die wasbak naar mijn plekje. Dat is verder achterin de badkamer en daar kan ik dan mijn handen wassen en zo en dat doe ik allemaal in het donker.

En dat lukt, ja, best goed. Omdat ik dat natuurlijk al heel vaak gedaan heb. Die herhaling is dan natuurlijk ook heel belangrijk. Ik weet precies hoeveel stappen het zijn naar de deur, ik weet precies hoeveel stappen het zijn langs die wasbak. Niet dat ik dat tel, maar op gevoel weet je hoe ver dat is. En verder kan ik met mijn handen precies voelen waar ik ben.

En dan terug ook, weer lopend. Zit ik even na te denken hoe dat dan gaat ’s nachts…, dan loop ik ook weer terug het donker in, hoewel het dan buiten de badkamer weer ietsje lichter is, omdat daar een raam is, een heel hoog raam, vlakbij de trap die naar de zolder gaat. Er komt altijd wat licht vandaan, want het is nooit helemaal pikkedonker. Dat is maar een hele enkele keer dat het zó intens donker is, maar meestal is er wel licht.

En we hebben ook natuurlijk buiten de straatlantaarns en zo, dus er valt altijd wel licht naar binnen. Dus dan kan ik toch op de tast, maar ook wel met het zicht wat ik heb, kan ik lopen naar de slaapkamer en daar ga ik ook weer met mijn been tegen het bed aan en dan loop ik eigenlijk met mijn been zoals ik het bed voel, langs het bed zodat ik weer aan de zijkant in kan stappen. En aan de andere kant heb ik een muur en dan kan ik ook nog mijn hand eventueel bij de muur vast houden. Dus dat is heel fijn en dat weet je ook precies, want dat heb ik natuurlijk al zo vaak gedaan.

Ik ga toch echt één tot twee of drie keer soms het bed uit 's nachts. Dus dat is een loopje wat je zo gewend bent. Alleen is het wel dus, als je zonder bril en zonder hoortoestellen loopt, merk ik dat mijn zicht heel anders is. Dan is het ook nog zo, dat ik 's avonds voordat ik ga slapen, doe ik een soort gel in mijn ogen, omdat ik hele droge ogen heb. Ik moet regelmatig druppelen. En dan doe ik voor de nacht, doe ik een soort gel erin en dat betekent dat het nog veel waziger wordt, voor mijn oog. Dus dan, als ik ja, vrij in het begin van de nacht al opsta om één uur of om twee uur dan zit die gel ook nog heel erg in mijn ogen, dus ik zie dan echt veel minder. En ja, het horen is natuurlijk ook al veel minder, terwijl je dus ja, je moet het gehoor niet onderschatten hè in het donker. Dat, ook je gehoor is van groot belang om je gewoon veilig te bewegen door de huis en ook buiten natuurlijk dus. En ik heb beide dan niet. Het zicht is minder goed en ik hoor veel minder, maar ja dat is naar de wc lopen, is nog iets wat heel goed wel te doen is.

Als ik in een vreemde omgeving ben, bij een bed & breakfast of zo ergens in een hotel, dan ga ik me heel goed bedenken hoe ga ik lopen als dat in het donker is. Want soms wil ik gewoon niet het licht aan doen, want dan word je ook weer veel te wakker. En dan probeer ik dat ook in het donker te doen. En meestal lukt dat wel als ik dus met aandacht... dus ik moet dan wel een, wel ...ehm... in zoverre helder zijn, en niet heel slaperig nog, dan kan ik aardig dus de weg vinden. Omdat ik dat al van tevoren bedacht heb, ik ga zo lopen, ik ga daar langs lopen, dus ik ben daar wel mee bezig.

Voordat ik ga slapen weet ik eigenlijk al hoe ik 's nachts naar de wc kan lopen. En dat is heel fijn, want... en als je dat dan een paar keer hebt gedaan dan wen je daar ook wel weer aan. Heel af en toe, in een b&b, dan moet ik gewoon elke keer wel het licht aan doen, omdat het wel moeilijker is om daar te lopen. En dat besef ik dan snel genoeg, dus dan gaat eigenlijk altijd het licht aan.

Maar ik probeer dan altijd nog wel in het donker en dan zonder bril en zonder hoortoestellen toch mijn weg goed weten te vinden, naar het toilet en ook weer veilig terug naar bed. Ik heb er ook over geschreven in het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Als je niets hoort en als je helemaal niets ziet. En toen heb ik ook nagedacht over mensen die helemaal niets kunnen zien en niets kunnen horen. Maar ik heb eigenlijk geen idee hoe de wereld eruitziet voor mensen die doof en blind geboren zijn. Ik kan me voorstellen dat deze mensen, als je dus geboren wordt als kind, dat je dan heel veel moeite hebt om te begrijpen, ja, hoe de wereld is, wat je doet op de wereld. Waarom je geboren wordt, dat hele besef is er niet, want er is geen enkele manier -via je oren en via je zicht- om informatie te verkrijgen. Nou is het wel zo, dat als het gaat om het evenwicht, hoeft dat voor het bewegen van het lichaam en zo, hoeft dat helemaal geen invloed te hebben. Als die evenwichtsorganen goed werken en als daar een goede samenwerking is tussen de evenwichtsorganen en de tast, dus het voelen en je spieren, dat die sterk worden, dan kun je eigenlijk alles doen. Ook als je niks ziet en ...ehm... niks hoort.

En deze mensen kunnen dus ook prima leren rechtop te staan, als je het hebt over baby's die zo geboren worden. Die kunnen leren rechtop staan, zich in balans houden, kunnen zich voortbewegen, leren lopen. Alleen de wereld om hun heen, die houdt daar natuurlijk weinig rekening mee! En dat maakt het ook zo moeilijk om dan toch veilig te bewegen. De omgeving is namelijk voortdurend aan het veranderen. Mensen die zich verplaatsen, dieren, voorwerpen die verzet worden ...ehm... buiten in het verkeer, alle voertuigen. Dat zorgt voor onzekerheid. Voor beperking van de bewegingsvrijheid, maar ook dat je je niet veilig genoeg voelt. Want er is een voortdurende kans op dat je ergens tegen aanbotst of dat je valt, of dat je je dus bezeert. En met dat ik daarover nadacht, ik kan me die wereld niet voorstellen! Ondanks dat ik zelf 's nachts al minder goed zie en minder goed hoor. Maar ik heb natuurlijk een beeld van de wereld. Ik ken de wereld, ik weet wat waar staat en waarom en dat heb je niet als je dus doof en blind geboren bent. Dan heb je daar allemaal geen weet van.

Mensen die dan op latere leeftijd blind worden en doof, tegelijk zo, die hebben dan nog wel herinneringen aan hoe de wereld eruitziet. En dan begrijp je dus de omgeving, wat ik dus zelf ook ervaar. Het leven -als je echt helemaal niks meer ziet- wordt het leven wel een heel stuk ingewikkelder. Er zijn mensen met het Usher-syndroom die langzaamaan steeds meer hun zicht verliezen en ook steeds minder goed gaan horen, totdat ze ook doof en blind zijn. En dan wordt het leven natuurlijk wel een stuk ingewikkelder als het zo ver is dat je dat helemaal... dat je helemaal niets meer kunt zien en kunt horen. En dan wordt dus het hele bewegen ja, eigenlijk net zo moeilijk als voor mensen die doof en blind geboren zijn, want ja, alles beweegt, alles wordt verplaatst, behalve misschien in je eigen huis waar je je veiliger voelt omdat je daar de weg weet. En dat ervaar ik zelf dan ook, alleen ja, ik zie nog steeds een beetje en ik hoor ook nog steeds. Maar dat kan dus wel, die kunnen wel dus zich veilig bewegen in eigen huis, maar als je dan buiten komt wordt dat alweer een heel stuk lastiger.

Met dat ik dat aan het schrijven was voor het boek hierover en daar ook over nadacht, dacht ik van ja, hoe belangrijk is het dat je dus zelf zorgt voor de veiligheid, sowieso in je eigen huis! Voor de inrichting, van waar je je beweegt....

19 Vooruit denken

Fri, 08 Mar 2024 12:00:00 +0100

Vooruit denken. Daar was ik vroeger heel goed in. Is dat veranderd in de loop der jaren? Of doe ik dat nog steeds op dezelfde manier?

Al pratend kom ik op Fèstéro, het bedrijf dat ik heb gehad in het geven van kinderfeesten en voorstellingen. Dat is lang geleden dat ik daarover heb gesproken. Bij deze dus.

(Foto van Festero, met achtergond het kabouterdecor)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Mijn naam is Paula Hijne en ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Ik ben erachter gekomen dat er nog veel meer valt te vertellen over dat evenwicht. Want ook het hele psychische evenwicht doet daaraan mee.

En daar wil ik het vandaag met je over gaan hebben. Dit is seizoen 5, aflevering 19: ‘Vooruitdenken’.

Ik had namelijk een cliënt van de week en zij vertelde over dat zij zo goed was altijd in ‘vooruitdenken’. En nu zij de ziekte van Ménière heeft en daar echt door beperkt wordt en een heleboel dingen niet meer kan, is dat ‘vooruitdenken’ heel anders geworden. Want ze kan wel van alles plannen, maar een heleboel kan vaak niet doorgaan, omdat ze dan heel instabiel is of weer een aanval van draaiduizeligheid heeft, dus het beperkt haar enorm. En zij vroeg zich af van: moet ik dan anders gaan ‘vooruitdenken’?

Ik vond het wel een hele leuke vraag en toen ging ik bij mezelf na: hoe deed ik dat vroeger ‘vooruitdenken’ en hoe doe ik dat dan nu? Is dat bij mij anders geworden? Dus dat gaf ik haar ook aan, van nou daar ga ik iets mee doen! Dus bij deze (ha). En toen ik daar ja even bij stil ging staan, had ik wel... dan moet ik eerst gaan achteruit denken, gaan bedenken hoe deed ik dat eerst?

En dan ga ik even terug helemaal naar de jaren ‘90, dat we net in Zeewolde kwamen wonen en wat ik daar in die eerste periode allemaal deed. Dat was dan... twee jonge kinderen, ik ben weer aan het werk gegaan. Ik ben gevraagd toen om in het onderwijs te beginnen. En ik heb eigenlijk altijd een hele volle agenda gehad. Vanaf de tijd dat we hier kwamen wonen, was het een volle agenda. Elke avond was er dan wel iets waarvoor ik de deur voor uit ging. Ik ging zwemmen, zingen, dansen. Ik heb meerdere keren het oogstfeest-cabaret en onderwijstoneel geregisseerd. In het begin dat we hier net woonden, was ik vrijwilliger in de speel-o-theek en organiseerde ik koffieconcerten. Later ging ik djembé spelen. Ik zit even te denken wat ik dan nog meer... Jongeren-vieringen heb ik gedaan, voor de kerk om die voor te bereiden met jongeren en ook daar dan bij te zijn, op de zondag.

En ik heb wel eens dagen gehad in ja... dat zal eind jaren ‘90 zijn geweest, dat ik in één jaar even heel specifiek, had ik dan op maandag en dinsdag groep 6-7, combinatieklas in het noodgebouw, heel zwaar allemaal. 's Avonds ging ik dan naar de kerk voor de voorbereiding van de jongeren-viering en dat was dan met jongeren van 12 tot en met nou, 16 jaar of zo.

Dan ging ik op woensdag en donderdag op de peuterspeelzaal invallen. Dat was met kinderen van 2-3 jaar. Dan ging ik 's avonds naar dat oogstfeest-cabaret om met volwassenen een oogstfeest-cabaret neer te zetten, om dat de regisseren. En dan had ik op vrijdag, ging ik in groep 3 ATV invullen. Weer op school dan. En dan ging ik 's avonds zingen. En dan was het dus vrijdag overdag met kinderen van 6-7 jaar, mijn eigen kinderen waren nog net wat jonger, en 's avonds zingen met volwassenen weer.

En met dat ik dit bedacht, had ik ook zo van: ik ben in 1995, ben ik een eigen bedrijf gestart....ehm... kleintje dan weliswaar, in m’n eentje, en dat was Fèstéro. En Fèstéro was een bedrijfje in het organiseren van kinderfeesten of in ieder geval, ik gaf kinderfeesten. En hoe ik op het idee ben gekomen weet ik niet, maar dat is ergens ontstaan en het is gaan kriebelen.

En ik ben toen begonnen met het maken van een kabouterfeest. Hele mooie achtergrond daarvoor gemaakt, dat is geschilderd door een vriendin. Een hele grote achtergrond, die kon ik dan meenemen en allerlei attributen had ik mee tot kabouterjasjes, kaboutermutsen en allerlei spulletjes die kabouters kunnen gebruiken als ze een dag door gaan. Dat is met eten en drinken, dat is met afwassen en kleine theedoeken, ...ehm... nou... dat allemaal. En dan nam ik al die spullen mee en dan ging ik naar een verjaardag toe. Kinderen zo tussen de 5 en 8 jaar, denk ik zo dat het zal zijn geweest. En dan zette ik daar al die spullen neer en dat decor kwam dan tevoorschijn en dan ging ik daar dus met die kinderen een heel spel spelen. Of eigenlijk een soort ja, met elkaar een soort voorstelling van maken. En er waren liedjes bij en ik had daar gedichten bij die ik in een bepaald ritme dan ging benoemen. En ze gingen zelf dus ook dingetjes klaar maken, gingen samen drinken, samen afwassen, allemaal in het klein hè! Allemaal echt ieniemienie. Op het eind ging ik dan een mooi verhaal vertellen over kabouters, over een kabouter, en afhankelijk van of ik heel veel tijd had of nog een klein beetje tijd kon ik het verhaal, omdat ik het aan het vertellen was, kleiner of langer maken.

En die kabouterfeesten, die heb ik heel vaak gegeven. Pas geleden heb ik de spullen opgeruimd van al die dingen. Had ik allemaal nog bewaard. Dat ging ook allemaal nog op papier. Want in de jaren ‘90 hadden we die computer nog niet en ging je dat ook niet meteen printen en zo. Dus had ik het allemaal handgeschreven en toen kwam ik erachter dat ik dat heel vaak gedaan heb. Niet alleen Zeewolde, maar ook in de omgeving, in Dronten en Harderwijk, Ermelo. Ik ben op heel veel plekken geweest waar ik dus voor jonge kinderen een kabouterfeest heb gegeven.

En in die tijd was er ook iemand die vroeg van ja, mijn kinderen zijn wat ouder, maar ik vind het wel heel leuk als je komt, kun je daar iets voor maken? Toen heb ik echt een kindervoorstelling gemaakt, dat heette: Vandaag de dag. Had ik ook weer een decor voor gemaakt en nam ik ook allerlei spullen mee en dan ging ik een hele dag doornemen, maar dan een beetje op een gekke manier. En dat ging ik dan zelf spelen en dan af en toe die kinderen daarin meedoen, maar het was meer een kijkvoorstelling en dan af en toe meezingen en zo. En dat was weer op een hele andere manier bezig zijn op zo'n kinderfeestje.

Totdat er iemand kwam van: ik vind het wel leuk als ze wat meer spelletjes en zo gaan doen, kan je daar ook iets voor maken? En doen heb ik iets gemaakt rondom letters en dat waren allerlei soorten spelletjes, allemaal had het met letters te maken. En in dat feest gingen we dan ook koekjes maken en dat waren dan koekjes van letters natuurlijk. We gingen letters maken (ha). En dat heb ook dus allemaal zelf ontwikkeld en gemaakt en dus ook uitgevoerd. Want daar werd ik voor gevraagd. En dan ging ik naar die mensen toe met al die spullen bij me en dan werd het daar uitgestald en dan die kinderen die waren dan al op het feestje, cadeautjes waren al uitgepakt, er was al taart gegeten en dan hadden ze écht zo van: oh wat gaan we doen! Met enthousiasme stonden ze al te wachten van: we willen graag beginnen en ...ehm.... echt héél leuk om te doen!!!

In die periode heb ik niet alleen maar dus dat bij verjaardagsfeesten gedaan, ik werd ook gevraagd voor kindervoorstellingen om iets te doen, bij de Wereldwinkel, bij de gymvereniging, de Zuiderzeemeermin en ook zelfs bij bruiloften. Bij mensen die een bruiloft hadden waar ook veel kinderen kwamen, vonden ze heel leuk als daar ook een voorstelling bij was. Daar heb ik hele specifieke voorstellingen gemaakt voor nét die ene bruiloft. Dus naast al die activiteiten die ik deed, had ik dat bedrijf er ook bij. En dat ben ik gestart in 1995 en ik weet nog goed dat dat toen in huis was. Dat ik daar de eerste voorstelling gaf. En dat heb ik gedaan tot 2005, dus ik heb 10 jaar ongeveer dat bedrijf Fèstéro, had ik gehad. En ik kan me nog herinneren dat ik voor Fèstéro, de naam ervan, in de bibliotheek ben geweest om te zoeken naar een passende naam. En ik zie me nog zitten om te zoeken in allerlei woordenboeken, want ja die computer hadden we nog niet. Wat is nou een naam die leuk past? En toen ben ik naar andere talen gaan kijken en toen kwam ik op dat festeren uit. En ik meen dat het iets Spaans is of zo. En Fèstéro betekent dan ook: feestfiguur. En ja dat vond ik natuurlijk heel mooi passen en daar heb ik toen een logo voor gemaakt en nou, écht heel leuk om te doen!

Dat deed ik dus naast het werk en naast het vrijwilligerswerk en naast al die andere activiteiten en hobby's die ik deed en sporten. En dan vraag ik me ook af: in hoeverre was ik in die tijd ook echt aan het ‘vooruitdenken’? Ik denk dat ik voortdurend aan het ‘vooruitdenken’ was, ‘vooruit denken’, allerlei dingen in de agenda die gepland stonden

Hoewel er natuurlijk wel ook veel vaste activiteiten waren. En het zou best kunnen zijn dat ik dat ook wel een beetje op de automatische piloot deed, zo van: maandagavond is zwemavond dus ja, dan ga ik zwemmen. Dat was niet anders, dan ging ik dat doen. Nou is schoolwerk, dus al die tijd dat ik wel gewoon op school aan het werk was, en daar had ik 2-3 dagen op een gegeven moment dat ik vaste dagen had, vaste klas ook, een eigen klas. Nou is schoolwerk dan altijd wel ‘vooruitdenken’, vooruit plannen, goed in de gaten houden dat alles aan bod komt, dat je alles doet. En dat is nog wel... Nu heb ik nog wel eens -en dan ben ik al heel veel jaren het onderwijs uit- dat ik 's nachts nog wel eens wakker word, dat ik denk van: ueuuh! Met name in de vakantie, van oh ik weet niet welke kinderen ik in de klas ga krijgen en waar liggen alle schriften, want ik moet alle namen nog op de schriften gaan schrijven...!! Was ik helemaal al in de regelmodus, omdat heel vaak na de zomervakantie kwam je in een nieuwe klas. En dat heb ik natuurlijk jaren gedaan dan, en dat heeft heel lang nog in...

18 Omhoog en omlaag

Wed, 28 Feb 2024 16:00:00 +0100

Planten groeien zowel omhoog als omlaag. Alle planten en bomen hebben een evenwichtssysteem. Gravitropisme wordt dat genoemd.

(eigen foto van de bloem akelei (Aquilegia Vulgaris))

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... Mijn naam is Paula Hijne. En ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat gaat over ons fysieke evenwicht, maar ik heb het in deze podcast veel breder, ook over een heleboel andere dingen die rondom het evenwicht spelen en ook hoe het met mijzelf gaat. Ook daar deel ik heel graag over omdat dat weer te maken heeft met mijn psychische evenwicht. Dat is ook wat graag met jou deel, zodat je nou, nog iets meer te weten komt over wie ik ben en wat ik doe. Dit is seizoen 5, aflevering 18: Omhoog en omlaag.

Ik wil het dit keer gaan hebben over planten. Want planten hebben ook te maken met het evenwicht. En ik kom op het idee, omdat ik vaak kijk naar het programma: BinnensteBuiten en één item daarvan gaat altijd... heeft iets met de natuur te maken.

Dat kan ook gaan over duurzaamheid, maar het gaat ook over de natuur, over parken, over landgoederen, over natuurgebieden. En er gaan verschillende mensen naartoe en die vertellen daarover. Het gaat ook over tuinen. Mensen die over hun eigen tuin vertellen en van alles laten zien. Het gaat over inheemse en uitheemse planten. Ik vind het altijd fascinerend om naar te kijken. Ook om te zien hoe mooi Nederland is. Er is zó veel ...ehm... landgoed, zo veel natuur toch nog in Nederland waar iets over te vertellen is! Dat blijkt elke keer als ze dan weer ergens komen, en dan denk ik van: hè, waar is dat dan? En dan ga ik het opzoeken op de kaart en dan denk ik: ja daar ben ik ook nog nooit geweest en zo is het heel vaak! En ik ben... wij gaan altijd op vakantie in Nederland, ik ben altijd in Nederland, in de omgeving, en we gaan dan altijd de natuur in. En toch vinden zij elke keer van die pareltjes waar je dan nog niet bent geweest! Dus er valt nog zo veel te ontdekken in ons mooie land.

Daardoor, omdat er net weer even zo'n item kwam over een mooi landschapspark rondom een ...ehm... een groot huis, een soort kasteeltje. En toen dacht ik van: ja ik wil even iets gaan vertellen over die planten. Want dat heb ik ook in het boek geschreven 'Evenwicht, in uitvoering', want ook planten hebben te maken met evenwicht. Die groeien namelijk omhoog en omlaag. En dan begin ik ook in dit boek, het is hoofdstuk 4, dat heet ook: omhoog en omlaag en het laatste deel van dat hoofdstuk gaat over die planten.

Zwaartekracht heeft écht meer onverwachte effecten: het houdt ons niet alleen op de aarde, het zorgt er ook voor dat wortels de aarde in groeien. Nou hoe gaat dat dan?

Planten en bomen, die hebben een eenvoudig evenwichtssysteem en dat wordt bepaald door de zwaartekracht én het licht. En dit systeem wordt gravitropisme genoemd. Planten en bomen groeien naar beneden met de wortels en in die worteltopjes, en die worteltopjes dat is het onderste deel van de wortel, het is een beetje raar, je denkt aan een topje dat het ergens bovenaan is, maar het zit helemaal onderin, in het onderste deel van de wortel. Die worteltopjes daar zitten speciale cellen, statocyten en in de statocyten zitten de statolieten, dat zijn zetmeelkorreltjes. En die statolieten, die zakken naar beneden in de richting van de zwaartekracht of eigenlijk is het misschien wel andersom hè! De zwaartekracht trekt aan de statolieten en die liggen dan helemaal onderin de worteltopjes. Zo groeit de wortel verder de grond in. En nou zijn er ook planten die meer opzij groeien, maar dan toch altijd zal het iets meer naar beneden gaan. Het zijn ook echt de worteltjes die dus steeds verder de grond ingaan, om dus stevig te kunnen blijven staan.

En planten en bomen die groeien natuurlijk ook omhoog! En hoe zit dat dan?

In het bovengrondse deel van de plant zitten ook statocyten en hier zitten ze in een speciale laag, de endodermis, en die zit vlak onder de bast van de plant. En dat kan dus de bast van de boom zijn, maar ook een stengel en een steel die hebben ook een soort bast, een soort, ja het buitenste laagje en daarachter zit dus die endodermis, die speciale cellaag. En die steel of stengel die richt zich op in de richting van het zonlicht. En de plant gebruikt dus het licht voor het bepalen van de groeirichting omhoog. Dit heet fototropisme. Dus dat werkt net even iets anders en toch heeft het te maken met het evenwicht. Want de statocyten in de stengel die reageren alleen op het zonlicht en niet op de zwaartekracht. Daarom kunnen ze dus ook omhoog. Planten en bomen groeien dus dan tegen de zwaartekracht in, als het gaat om wat boven de grond uitsteekt, de steel, de stengel, de stam van de boom en dat is best bijzonder dat dat kan. En aan de andere kant, ...ehm... planten en bomen die zijn er al... die waren er al lang voordat wij mensen überhaupt op de aarde waren! Dus dat is ergens helemaal in de evolutie, in het begin, ergens ontstaan dat er dus planten kwamen die dus wortels naar beneden hadden, de grond in gingen en tegelijkertijd een stengel hadden, een steeltje wat boven de grond kwam. En boven de grond tot bloei kwam tot bladeren, bloemen en bij bomen dat het zelfs een stam werd. Dat het hout werd en dan verder omhoog.

En dat was natuurlijk allemaal voedsel voor al die ja, primitieve wezens die er toen waren en dat werd dan ook weer gegeten, dus dat is altijd belangrijk geweest. En ik kan het dus heel bijzonder vinden en tegelijkertijd was dit een systeem, of ís een systeem wat heel normaal is, wat dus ja, zó veel voorkomt, want elk plantje heeft hiermee te maken. Elke plant, elke boom, elke struik heeft te maken met dat ze wortels de grond in hebben waar de statocyten in zitten en tegelijkertijd dus een stengeltje of een steeltje of een stam hebben die dus omhoog groeit! Naar het zonlicht toe.

En misschien ken je dat ook wel, dat als jij planten hebt die ergens op de vensterbank bij jou thuis staan of juist verder van de vensterbank af, dan zie je op een gegeven moment dat die stengels naar het licht toe gaan groeien. En dan moet je de plant een beetje weer omdraaien en dan gaat op een gegeven moment die plant dus, zich dan weer meer het huis in, en die groeien dan vanzelf weer naar het licht toe! En zo hou je die stengels nog een beetje in de lengte en niet dat ze helemaal alleen maar naar het licht toe buigen. Daaraan kan je het al zien.

En ik vind het ook heel leuk, er zijn van die bloemetjes die, als ze dan 's morgens opkomen of ja, die zijn dan al eigenlijk op, dan komt de zon op en dan gaat het bloemetje open en dan draaien ze helemaal met het zonlicht mee, dat bloemetje, en dan op het moment dat de zon weer weg is, gaat het bloemetje ook weer dicht. Dat vind ik ook altijd zo heel leuk dat dat mogelijk is en toch ja, dat is de manier waarop zij natuurlijk het zonlicht optimaal kunnen ontvangen. Hoe mooi is het hoe dan de hele natuur in elkaar zit! En hoe dat ooit zich gevormd heeft. En ja, ik vind het dan weer heel mooi natuurlijk om dan te beseffen dat elk wezen dus, op aarde, te maken heeft met een evenwichtssysteem, ook al is het maar eenvoudig. En ja ze zeggen het is wel 'eenvoudig', maar ik vind het bij planten helemaal niet zo eenvoudig. Ik vind het nogal wat dat je én naar beneden groeit de zwaartekracht in en tegelijkertijd omhoog groeit tegen de zwaartekracht in, dat is toch heel mooi dat dat kan!

Wij mensen zelf groeien niet met wortels de grond in en wij groeien ook niet ...ehm... omhoog richting het licht! Wij groeien wel, maar of we nou liggen of zitten of staan, dat heeft dan niet direct met dat licht te maken. En dat doen planten wél. Mooi toch om dat te beseffen!?

Dan wil ik afsluiten met een kleine tekst die ik ook in het boek heb staan. Het leuke is, ik heb verschillende quotes in het boek neergezet en het was heel bijzonder dat, toen ik tijdens het schrijven bezig was met bepaalde onderwerpen, dat je dan ineens weer een stukje tekst tegenkomt en dan denkt: oh dit is leuk, dit kan ik heel mooi gebruiken in het boek. Heel toevallig kom ik het dan tegen! En of het toeval is weet ik niet, kan ook zijn dat ik dan zo gevoelig ben voor dat soort teksten, dat het me dan op dat moment opvalt. En dat het op een ander moment helemaal niet was opgevallen, maar in dit geval was ook dit, was mij opgevallen en ik vind hem heel mooi. Het is een uitspraak van Paul de Wispelaere, die heeft geleefd van 1928 tot 2016 en hij zegt:

Het wonder van de bomen,

is dat ze groeien in stilstand.

Hun buitengewoon evenwicht

tussen dynamiek en onbeweeglijkheid.

Mooi hè? Dit was seizoen 5, aflevering 18: Omhoog en omlaag. En dank je wel voor het luisteren naar de podcast 'Evenwicht, je leven'. En nou, tot de volgende keer!

17 Bewegende beelden

Sat, 24 Feb 2024 10:00:00 +0100

Een bezoek aan Fabrique des Lumieres in Amsterdam is een belevenis. Het is wel prettig dat ze een stevige muur hebben waar ik tegenaan kan leunen, anders zou ik zomaar om kunnen kukelen.

(foto van de voorstelling Cosmos)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... En dit is seizoen 5, aflevering 17: Bewegende beelden.

We zijn geweest in Fabrique des Lumières in Amsterdam. En daar was een ja, een soort tentoonstelling of eigenlijk allerlei bewegende beelden over de kosmos. Over het hele heelal, de planeten om ons heen, de sterren. En dat was ontzettend mooi. Het is in een hele grote ruimte, een hele grote hal. Het is op het Westergasfabriek-terrein in Amsterdam en in die grote hal daar werden allerlei beelden geprojecteerd over de kosmos.

En met hele mooie muziek en zo daarbij. Dat was dus overal waar je keek, zag je beeld, zag je bewegende beelden met name. En de ene keer kwam het heel langzaam op en vervloeide het over weer in een ander beeld en de andere keer was het even donker en dan kwam er weer wat nieuws op en zo. Het was geweldig om naar te kijken!

Alleen merkte ik meteen, toen ik daarbinnen kwam, dat ik dus al ging lopen ...ehm... dat ik zelf had van, ik wil ergens aan de muur staan, bij de muur staan. Ik wil me tegenhouden, want al die bewegende beelden, als ik dan tegelijkertijd ook loop, dan word ik ja, helemaal gedesoriënteerd, ik ga dan bijna vallen. Dus we liepen heel voorzichtig daar naar een plekje toe, ik was met mijn man samen, een plekje bij de muur en vlakbij de muur daar had ik in ieder geval de steun en toen kon ik eigenlijk volop genieten van alles wat daar om me heen gebeurde!

De muziek die heel erg passend was bij alles wat je dan zag en zo, dat was écht heel mooi gedaan! Maar ik had het echt nodig om daar bij de muur te staan om me vast te houden zodat ik niet zomaar kon vallen!

En op een gegeven moment nadat we de hele show gezien hadden, hadden we zo van: we gaan even op een ander plekje staan, we gaan even ergens anders kijken. Dus daar zijn we ook naartoe gelopen. En dat hebben we gedaan op het moment dat er dus weinig bewegend beeld was, want dat is zo raar, dat als je loopt en je ziet dan zelfs op de vloer bewegende beelden waar je dan eigenlijk overheen loopt, dat dat is écht... een raar gevoel! En voor mij zorgde dat echt voor de desoriëntatie en dat komt natuurlijk, omdat het evenwicht niet goed werkt. Hoewel ik denk dat hier wel veel meer mensen ook last van hebben.

Het leuke is wel, als je daar dan jonge kinderen ziet, die zien ook die bewegende beelden dan, op de vloer en zo, maar dan gaan ze daar naartoe rennen en ze gaan proberen dat te pakken en die hebben daar dus veel minder last van, die doen dat heel speels en heel leuk om daarnaar te kijken! Maar ik zou het zelf dus niet kunnen! Het zou (ha) mij niet lukken! Het was wel heel mooi om naar te kijken.

En ik heb dat natuurlijk wel vaker. Ik heb het ook wel eens verteld over een kruispunt wat we hebben hier in Zeewolde, in ons dorp. En dat kruispunt, daar hebben ze een soort tegels ingelegd, eigenlijk zoals Escher dat zou tekenen. Ik vind het geweldig mooi hoe dat eruitziet, maar ik kan er niet over fietsen! Helemaal niet als ik dus recht over steek zo, dan heb ik het gevoel dat ik bijna van mijn fiets afkukel, omdat ik daar ook gedesoriënteerd door raak. En dan heb ik gemerkt pas geleden, dat ik in plaats van recht over te steken, een beetje met een bocht ging. Ik ging eigenlijk meteen afslaan over dat kruispunt heen en dan valt het al minder op. Dan gaat dat makkelijker. Of ik had mijn focus heel veel meer naar andere dingen in de omgeving? Want ik moest natuurlijk heel erg opletten met auto's en zo en andere fietsers. Maar ik had daar toen minder last van! En heel vaak als ik recht over steek, want meestal fiets ik daar gewoon recht overheen, dan heb ik daar dus wel heel veel last van. Kan ook zijn dat als je dus dan met een bocht gaat dat ook de verdeling van die tegels, dat hele patroon, dat dat helemaal anders ligt, dat zou best kunnen.

Het is best gek dat ik nu in de podcast vertel over bewegende beelden, terwijl je alleen maar naar mijn stem kunt luisteren, maar je kunt die beelden zelf niet zien. Want wat ook nu in mijn hoofd opkomt, dat is het plaatje wat ik ook in het boek heb staan 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat is een plaatje met een soort optische illusie en als ik daarnaar kijk, dan is het voor mij altijd in beweging! Ook al kijk ik er snel langs, ook al ...ehm... focus ik erop, het is altijd in beweging!

En dat heb ik pasgeleden gemerkt ook dat we aan het vertellen waren of eigenlijk aan het inspreken waren voor de podcast voor 'Evenwicht, in uitvoering' -daar zijn we op dit moment heel erg mee bezig, met het in spreken van alle teksten die daarin staan- en toen hadden we dat hoofdstuk waar dan ook die optische illusie in stond. En toen heb ik ook gevraagd of zij dat stukje tekst wilden lezen, want als ik dat zelf lees, (ha) dan is het heel raar om dat dan... ik moet het vertellen, dus ik ga het hardop lezen en dan is het heel raar als dat beeld ...ehm... tussendoor aan het bewegen is, dat is zó gek! Toen had ik echt zo van nou, dat mag een van de anderen, ik heb twee andere insprekers, twee andere inlezers -mensen die mij helpen met dus alles verwoorden, alles hardop uit het boek voorlezen- en ...ehm... het was dus heel prettig dat een van hen dat even kon overnemen, dat stukje tekst, omdat het voor mij gewoon heel lastig is (ha). En het gekke is, een van die inlezers die vertelde zelf al, hij heeft er helemaal geen last van dat het allemaal steeds beweegt, want die kijkt maar met één oog. Die kan maar met één oog tegelijk kijken. Hij heeft wel twee ogen, maar die werken dus niet samen en hij kijkt dus met één oog steeds naar een bepaald beeld of het is het andere oog, maar niet tegelijk. En dus hij heeft daar geen last van. Hij kan al die optische illusies allemaal gewoon heel makkelijk bekijken, hij ziet niets geen beweging.

De andere mevrouw die mij helpt, die heeft dat wel een beetje en die heeft het niet overal bij, maar die heeft het af en toe ook en die had het bij dit plaatje, waar we het dus over hadden, dat heeft ze dan af en toe! De ene keer beweegt het voor haar wel en de andere keer niet. En dat vind ik dan zelf ook wel weer heel vreemd! Omdat het bij mij altijd in beweging is. Het is altijd een soort draaiend iets wat daar gebeurt. En ja, dat is zo'n optische illusie.

Nou hebben ze daar in die Fabrique des Lumières, waar we waren, niet echt met optische illusies gewerkt, tenminste niet opvallend of zo, wat ik zo heb ontdekt van hé dat is een optische illusie. Alleen het lijkt er wel een beetje op, dat als er beelden aan het bewegen zijn, en je bent zelf ook in beweging, dan kan dat écht voor desoriëntatie zorgen. Dat heb ik dus echt, nou ja aan den lijve ondervonden. En ja, ik vind het wel wat hebben, ik vind het leuk ook.

We zijn daarna ook... bij Fabrique des Lumières heb je in dezelfde ruimte, stukje opzij, een studio. Een kleine ruimte waar ook beeld ...ehm... is. Waar bewegende beelden zijn en dit was ja, een soort... het leek alsof het allemaal metalen constructies waren die op allerlei manieren ook aan het bewegen waren. Ook daar moest ik me heel erg vasthouden aan de muur of zitten op de grond, omdat dat nóg meer bewoog en het was nóg dichterbij je ogen eigenlijk. En ik vond het heel fascinerend om naar te kijken, want op een gegeven moment leek het wel of je over allerlei flatgebouwen heen ging. Het was allemaal, ja, het leek op metaal en zo, maar net alsof het allemaal wolkenkrabbers waren waar je overheen keek. Je ging ook af en toe naar beneden toe en weer omhoog. En af en toe heb ik daar mijn ogen dicht gedaan. Omdat het te veel impact had, te veel aan het bewegen was, dat ik écht zo had van hier ga ik heel misselijk van worden, dus ik kijk even gewoon maar niet! (haha)

Ik had even mijn ogen dicht en daarna weer rustig wel kijken en dat was een beetje aftasten wat wel en niet kon. En het kwam, denk ik, omdat we daar best wel dicht op dat beeld zaten. Dan is het veel dichterbij.

En ja, verder, ik denk dat ik er nog wel een keer naartoe wil, als er een andere voorstelling is. ...ehm... Ze doen heel vaak met kunstwerken, schilders, ...ehm... schilderijen van beroemde schilders en ik ga er, denk ik, nog een keer naartoe als het dan schilderijen zijn. Dat weet ik al een beetje, want ik ben er vorig jaar al een keer geweest met een vriendin van mij. Dat was de eerste keer dat ik daar kwam, in Fabrique des Lumières en toen waren er allemaal kunstwerken die dan tot leven kwamen! En dat is een heel andere manier van wat we nu hebben gezien; de kosmos. Het was ook veel kleurrijker en ook dat heeft wel iets heel moois! Dus het is gewoon ja, leuk om nog een keer daarnaar toe te gaan. Ik weet niet wanneer dat gaat gebeuren, maar zolang die Fabrique des Lumières er is, kan ik daar nog een keer naar een andere voorstelling gaan en dat lijkt me gewoon weer schitterend om te zien!

En het kan ook zijn, dat als je dat vaker doet en vaker gaat, dat het dan wel steeds makkelijker is om ermee om te gaan. Omdat je weet wat er gaat komen, omdat je weet hoe die beelden precies lopen. Het zou kunnen zijn dat het dan écht een stuk makkelijker is. Als ik nu nog een keer ga, dan zou ik al voor de derde keer daar komen. Ik ken de ruimte al, ik weet hoe groot het is en ook al zijn het andere beelden en andere muziek, je hebt kans dat het makkelijker te handelen is. En als ik dit nu zo zeg dan heb ik ook zo van... dan heb ik eigenlijk al zin om heel gauw er weer naar toe te gaan, om het weer mee te maken, omdat ja, die bewegende beelden -ook al zorgt het bij mij voor desoriëntatie- het is ook wel iets wat ik ook wel heel erg leuk vind, heel prettig vind!

Dus ja, het...

16 Zwaar korreltje

Wed, 14 Feb 2024 12:00:00 +0100

Zwaar korreltje, gaat over de heavy bodie strategie. Het is het eerste mechanische zintuig dat ooit in de evolutie is ontstaan. Het is een zwaartekrachtreceptor. Dit is voorloper van de statolietorganen. Het blijft vreemd dat de statolietorganen in ons lichaam zo laat zijn ontdekt, omdat het het belangrijkste zintuig is om te voelen 'waar is de aarde'.

(foto: pexels, kwal met staocysten, dat zijn de zwaartekrachtreceptoren in weekdieren)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord.... En dit keer gaat dat over dat fascinerende zintuig 'evenwicht', wat we allemaal hebben en waar we allemaal mee te maken hebben. Dit is seizoen 5, aflevering 16: Zwaar korreltje.

Ik wil het namelijk gaan hebben over de statolietorganen. Dat is een onderdeel van de evenwichtsorganen. En pas in 1900 werd dat pas opdekt, die statolietorganen. Toen ontdekte Josef Breuer de evenwichtsorganen voor de lineaire versnellingen en het voelen van de zwaartekracht. Daar werd niet bij verteld dat het al statolietorganen waren. Het wordt ook wel anders genoemd en ik heb het in het boek 'Evenwicht, in uitvoering' elke keer over hetzelfde en ik noem het dan: statolietorganen.

Maar hoe is dat dan ooit ontstaan? Want dat blijf ik vreemd vinden, dat pas in 1900, die statolietorganen ontdekt zijn, terwijl het ons oudste mechanische zintuig is wat ooit op de aarde ontstaan is. Ik blijf dat vreemd vinden dat het zo laat pas ontdekt is!

Nou, hoe zat dat dan? We hebben op aarde te maken met de zwaartekracht. En nu wil ik je graag vertellen over die evolutie van die statolietorganen. Want tijdens dus het ontstaan van al die dieren, moesten die dieren al leren omgaan met de zwaartekracht die hier op aarde heerst. En zodoende ontstonden er dus heel lang geleden al zwaartekracht-receptoren. Dat is écht, dat is helemaal wat als eerste is ontstaan voordat later de statolietorganen zijn ontstaan.

Als je dan gaat kijken naar bacteriën, bacteriën hebben geen zwaartekracht-receptoren nodig. Die hoeven namelijk niet te weten waar de aarde is, want bacteriën die hechten zich op een ondergrond of zitten in een vloeistof ...ehm... of ze bevinden zich in een organisme of ze bewegen vrij in de lucht. En de bouw van bacteriën is helemaal afgestemd op het effectief functioneren op aarde. Ze kunnen dus optimaal omgaan met de zwaartekracht en de luchtdruk, met of zonder zuurstof, met vochtigheid, de zuurgraad en de temperatuur van de omgeving. Maar daarnaast zijn ééncelligen ontstaan. Eéncelligen met een celkern, die hebben wel te maken met de zwaartekracht. En dan dient er een balans te zijn tussen de grootte, de bouw, de vorm en de inhoud van die eencelligen.

Zonder zwaartekracht zouden er namelijk reuze grote ééncelligen zijn ontstaan. Dus die zwaartekracht heeft ook een beetje een beperkende factor. Dus ja, hoe gingen ze daar dan mee om? Nou, die allereerste organismen, die ontwikkelden een mechanische prikkel, een primitief zintuig voor tast. En dit evolueerde naar de heavy body strategie. En een heavy body is een zwaar korreltje. Dat is ook, deze aflevering heb ik genoemd: zwaar korreltje. Dat is dus eigenlijk een heavy body. En het is niet bekend waar dat korreltje uit bestond. Het doel ervan was wel dat het organisme zich kon oriënteren ten opzichte van de aarde: van waar is de aarde? Zonder dat er nog allemaal andere zintuigen waren. En zo waren er verschillende soorten heavy body's en die bevonden zich dan op één plek of op verschillende plekken in dat organisme, en dan hebben we het al over meercelligen. En dit waren dus de eerste zwaartekracht-receptoren.

En bij die meercelligen zetten de ontwikkeling van die zwaartekracht-receptoren, die zetten zich voort. Vooral dus de meercelligen die zich gingen bewegen, die gingen kruipen. Ze gingen gebruik maken van verschillende mechanische prikkels en zo ontstonden er onder andere gespecialiseerde zwaartekracht-receptoren. En dat worden dan eigenlijk al wel statolieten genoemd. En zo ontstonden er daarna nog meer zintuigen. De ontwikkeling van de zintuigen is namelijk afhankelijk van de omgeving waarin het dier leeft. Daardoor zijn niet alle zintuigen in alle dieren volledig ontwikkeld, want je hebt niet overal in elke omgeving alles nodig. Maar alle mechanische prikkels zijn wel effectief in bijna alle levensvormen. En dan is dus het evenwicht een mechanische prikkel. En naast het evenwichtszintuig gaat het dan ook om andere tastzintuigen, ...ehm... de huid en skeletspieren. Het voelen van de temperatuur en pijn en jeuk. En de gespecialiseerde organen hiervoor ontstonden dus al heel vroeg in de evolutie, nou ja waaronder natuurlijk dan die, wat ik net noemde, de zwaartekracht-receptoren.

Die waren dus, die heavy body's, waren dus de eerste mechanische zintuigen die ooit zijn ontstaan. Helemaal aan het begin van de evolutie toen er nog niet eens onderscheid was tussen ongewervelde en gewervelde dieren, dat was er allemaal nog niet, maar daarin is het al ontstaan. Hoe kan het dat wij nu pas een beetje gaan begrijpen hoe ons evenwicht werkt en ook hoe belangrijk die statolietorganen zijn.

En ik noem het ook altijd dat, wat ik de belangrijkste functie vind van het evenwicht, dat is die perceptie, en dat is het voelen van de aarde, waar is de aarde? Waar bevinden wij ons zich ten opzichte van die aarde en die behoefte aan dat voelen van waar is de aarde, dat is een grotere behoefte dan de behoefte aan eten! En dat maakt het voor mij zo, ja bijzonder om dat steeds te noemen, om die functie aan te geven hoe belangrijk die is. Want als je niet kunt voelen waar de aarde is, dan voel je je niet veilig, dan kun je je zelfs angstig voelen.

Ik heb het daar al eerder over gehad en ik blijf het elke keer weer pleiten dat ik graag bekend wil maken aan iedereen, dat we deze statolietorganen hebben, als onderdeel van onze hele evenwichtsorganen, hoe belangrijk die zijn om überhaupt te kunnen bewegen op aarde. En dat wil ik zo graag blijven delen en ik hoop dat als jij nu hiernaar luistert, dat jij ook daar een beetje besef van krijgt, van dat dit bestaat!

Dat naast de halfcirkelvormige kanalen in de evenwichtsorganen, dat daar statolietorganen zitten, die niets anders doen dan registreren; waar is de aarde? Dat heeft dus te maken met de zwaartekracht. Onder invloed van de zwaartekracht kunnen ze dat registreren en ook, het voelen van bewegen. Dat je voelt dat je zelf bewogen wordt of juist niet bewogen wordt en ook welke kant je op bewogen wordt. Ga je vooruit, achteruit, omhoog of omlaag?

En dan gaat het om versnellingen, om als iets van stilstand naar versnelling gaat of dus als je al in een versnelling zit, dat je dan op een gegeven moment gaat afremmen. Die gevoelens, dat bewegen, dat is zo belangrijk dat je nou, ja, dat kunt voelen.

En waarom vind ik het belangrijk? Omdat ik weet hoe het voelt als ik niet de aarde kan voelen. En dat is tijdens zó'n héle heftige aanval van draaiduizeligheid. En ik noem dat elke keer weer, als ik zo'n heftige aanval heb van draaiduizeligheid, dan voel ik niet meer, dan weet, ja ik weet wel waar de aarde is, maar ik voel niet meer: waar is die aarde? En dat is zó'n onaangenaam gevoel, écht neem dat van me aan, dat wil je niet voelen! En nou zeggen ze al van ook als je ...ehm... in gewichtloosheid bent, dan voel je ook waar... niet waar de aarde is. En dat klopt ook, dat mensen die voor het eerst in de ruimte komen en dus in die gewichtloosheid komen, moeten altijd heel erg wennen aan dat gevoel daarvan. Want die zijn gewend dat altijd die aarde aan hun trekt, dat ze altijd te maken hebben met zwaartekracht. En als je dat ineens niet meer hebt, dan kun je écht je hele oriëntatie kwijt zijn! Dus dat klopt dan ook wel! Ik zou eigenlijk heel graag een astronaut of zo willen interviewen om te weten van, wat voel je dan precies? Dus als jij zo iemand kent en daar heb jij direct contact mee? Laat het me dan weten, want ik zou het zó graag willen, precies willen weten hoe dat voelt om in gewichtloosheid te zijn!

Dat voelt waarschijnlijk toch wel heel anders dan wanneer ik zo'n aanval van draaiduizeligheid heb. Want dan is het chaos in mijn hoofd, dan gaat het in mijn hoofd alle kanten op, terwijl ik zelf helemaal stillig! En dat is écht een heel onaangenaam gevoel! Ik wil namelijk toch heel graag weten, waar is de aarde? En waar bevind ik mij ten opzichte van de aarde, maar dat dan ook voelen! Ik kan het zien, maar ik wil het heel graag voelen. Dat geeft namelijk een heel veilig gevoel!

En dat is dus ooit ontstaan, heel lang geleden al, aan het begin van de evolutie van de eerste dieren, de eerste organismen die ontstonden, die hadden al een heavy body, een zwaar korreltje die dus registreerde waar dus de aarde was! En er zijn nog steeds ...ehm... organismen die daarmee te maken hebben, die ook dat soort korreltjes gebruiken. Zoals kwallen. Die hebben dat dan in de rand van hun ...ehm... nou ja, gelei-achtige lijf, daar zitten ook van die zwaartekracht-receptoren, die kun je eigenlijk wel vergelijken met die heavy body's. Dat zijn dan statocysten, maar dat is wel ook... zij willen zich ook kunnen oriënteren ten opzichte van de aarde en dat ook nog eens een keer in het water, waar de zwaartekracht ook nog wel veel minder sterk is.

Dus dit ja, deze aflevering ging over dat zware korreltje wat heel lang geleden is ontstaan en waar we eigenlijk, omdat het nu statolieten zijn geworden zoals we nu in onze oren hebben, eigenlijk nog veel te weinig vanaf weten en dat wil ik en blijf ik ook gewoon delen met de wereld! Dus dank je wel voor het luisteren naar deze aflevering, seizoen 5, aflevering 16: Zwaar korreltje.En ...ehm... tot de volgende keer!

15 5000 Hertz

Wed, 07 Feb 2024 16:00:00 +0100

Een aflevering over tinnitus, omdat elke eerste week in februari de internationale 'Week van het oorsuizen' wordt gehouden. Dan is er extra aandacht in de media voor tinnitus.

Een korte uitleg over de factoren die kunnen maken dat je meer of minder last hebt van tinnitus. Maar ik start met de vraag: Waarom hoort de één met gehoorverlies, tinnitus, en de ander zonder gehoorverlies ook? Waarom heeft niet iedereen met gehoorverlies tinnitus? Benieuwd naar het antwoord? Luister dan deze aflevering.

(foto; de Hz frequenties in het slakkenhuis, uit het boek Evenwicht in uitvoering)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... En omdat het evenwicht, dat fysieke evenwicht in het binnenoor zit, heb ik het ook heel vaak over het slakkenhuis, wat ook in het binnenoor zit en daar ga ik het dit keer ook over hebben. Dit is seizoen 5, aflevering 15: 5000 Hertz.

Deze aflevering gaat over tinnitus. Elke eerste week van het jaar, in februari, is er de week van het oorsuizen. Het is een internationale week en dan is er extra aandacht voor mensen die tinnitus hebben. En ook om meer begrip te krijgen hoe... wat voor impact tinnitus kan hebben op mensen. Want ook dat wordt vaak onderschat. Er wordt gezegd: “Nou ik heb ook wel eens een piep in mijn oor.”

Het gaat over dat geluid wat er altijd is. Het geluid wat je ja, bijna dag en nacht in de oren hebt. Dat is dan tinnitus. Alleen vraag ik me af, waarom hoort de een met gehoorverlies tinnitus? Allemaal geluiden die niet van buitenaf komen, maar ergens in je hoofd zitten. En de ander die helemaal geen gehoorverlies heeft, dat die óók tinnitus kan horen? Hoe kan dat? En hoe kan het dat zelfs mensen die doof geboren zijn, dat die wél tinnitus kunnen horen? En dat heb ik nooit geweten, totdat ik op een gegeven moment in een presentatie die ik gaf in Zwolle, jaren geleden, over tinnitus, zat er een mevrouw bij mij in de zaal en die was doof. En die vroeg zich af ook, kan je dan tinnitus horen? Dat was voor mij de eerste keer dat ik die vraag hoorde. Maar toen heb ik haar gevraagd of zij dus geluid hoort, en dat hoorde zij! Alleen ja, zij wist helemaal niet wat geluid was, want ze was doof geboren. En toen legde ze uit wat ze dan hoorde. Ja, dan kan ik niet anders zeggen dan dat dat wel tinnitus is. Hoe kan het dat ook zij dat krijgt?

En pas geleden, kreeg ik, ik heb voor mijn verjaardag een boek gekregen, 'Schreeuwen in de stilte' van Emmanuelle Laborit. Het is een oud boek uit 1994. En deze mevrouw die schrijft haar levensverhaal. Aan het begin van haar leven ook, hoe zij het ervaren heeft dat zij doof is geboren en haar omgeving horend was. En hoe zij de wereld niet begreep, omdat ze niets kon horen.

En zij schrijft ergens in het begin van het boek: 'Wel besef ik dat er in mij geen stilte is. Ik hoor heel hoge fluittonen. Ik denk dat ze van elders komen, van buitenaf, maar nee, het zijn mijn eigen geluiden. Alleen ík kan ze horen. Is in mij geluid en buiten mij stilte?'

Dat schrijft zij dus in haar boek, terwijl zij dus doof geboren is. Dus zij hoort geluid in haar hoofd, wat dus niet van buitenaf kan komen. En dat is ook dat, ja, er zijn dus meer mensen die doof geboren zijn en wel geluiden horen. Maar hoe kan het dat mensen die helemaal geen gehoorverlies hebben en goedhorend zijn, dat die dus óók tinnitus ontwikkelen?

En die oorzaak is nog steeds niet bekend. Maar ik wil wel even een beetje uitleggen: wat is die tinnitus dan? En dan heb je te maken met verschillende factoren ook, van in welke mate je er last van kan hebben. En ik heb deze aflevering genoemd: 5000 Hertz. En ja, wat is dan Hertz? Dan hebben we het over ...ehm... geluiden, over tonen, en je hebt hoge tonen en lage tonen. En die hoge tonen, dat is allemaal zo ja, ...ehm... 20.000 Hertz en nog hoger en zo. En een Hertz is het aantal trillingen per seconde. En lage tonen, dat kan 20 Hertz zijn, 40 Hertz, 100 Hertz, 500 Hertz. Het zijn allemaal lage tonen.

En als je dan bedenkt dat in het slakkenhuis, in dat binnenoor, in dat slakkenhuis zit het orgaan van Corti, het eigenlijke gehoororgaan. En in dat gehoororgaan daar zitten allemaal trilhaartjes, allemaal in groepjes bij elkaar en dat zijn totaal wel 20.000 trilharen. En die zijn allemaal gevoelig voor een andere toonhoogte, voor een andere Hertz frequentie. En door dat slakkenhuis vloeit endolymfe. Dat zit in het hele binnenoor en dat gaat ook door het slakkenhuis heen. En door de stroming van die endolymfe, dat is een vloeistof, gaan die trilharen bewegen en dan komt die vloeistof langs en dan gaan de trilharen die van een bepaald geluid wat van buitenaf is, die gaan dan bewegen, die gaan reageren erop en die geven dan de signalen door naar de gehoorzenuw. Dat gaat allemaal via die trilharen, komt het in de haarcellen en van de haarcellen gaat het naar de gehoorzenuw.

Wij kunnen geluidsgolven opvangen tussen de 20 en 20.000 Hertz. Dus 20 zijn die hele lage tonen en 20.000 Hertz zijn hele hoge tonen. En ons spreken, als we praten, dan zit het ongeveer tussen de 250 Hertz en 8000 Hertz. En de gemiddelde stem zit zo tussen de 3000 en 4000 Hertz.

Het geluid wat ik hoor, dat is ja, zo rondom die 5000 Hertz en hoger. Want ik heb meerdere geluiden, het is niet één toon die ik hoor, naar het zijn meerdere geluiden. Dat geldt voor meer mensen. Er zijn heel veel meer mensen met tinnitus die verschillende tonen horen en dat het niet op één frequentie is. Dat is eigenlijk best zeldzaam, dat er mensen zijn die het op één zuivere toon horen. Daar kan ik mezelf niets bij voorstellen, omdat het bij mij van alles is. Naast dan dat die tonen, dat geluid in hoogte, belangrijk is voor de mate waarin je last hebt van tinnitus, gaat het ook om wat voor soort geluid het is. En er zijn heel veel vormen van geluiden en ook ja, het is ook hoe je het benoemt. Het kan gaan om suizen, fluiten, ruisen, piepen, brommen, sissen, zoemen, rinkelen, bonken, tikken, knarsen, dreunen, ratelen, knerpen, snerpen, dus noem maar op. Zó veel mogelijkheden en het kunnen ook combinaties zijn, combinaties van geluiden.

Wat ik hoor is een soort suizen, ruisen, met ook een soort ja, piep er doorheen, terwijl die piep er niet altijd is. Als ik nu heel goed ga luisteren, … bij mij is ook het verschil tussen links en rechts, ongelijk geluid is het, links is veel luider dan rechts. En dan komen we ook op het volgende wat ook een factor is in de mate van die tinnitus-last, gaat over dus het volume. En het volume, ja dan heb je het eigenlijk over decibel, dat is de sterkte van het geluid. Het geluidsniveau van hoe hard je het hoort. En als het een zachte toon is, dan is het ook een laag decibel en is het een heel hoog volume, dan zit je zo ja, 40, 80, 100 decibel. Maar ja, boven de 90 decibel wordt het al heel onaangenaam, het geluid! Dus je hoopt niet dat het zó luid wordt.

Daarbij kunnen die geluiden ook nog eens een keer fluctueren, dat volume, dat kan luid zijn en het volgende moment, ja wat milder. En bij sommigen is het ook gewoon zacht en is het op bepaalde momenten juist veel luider. Dus het gaat heen en weer. Het geluid zelf kan ook pulseren of heel ritmisch zijn. Er zijn zelfs mensen die melodieën horen! Liedjes, murmelen, kan ook. En dat zijn ook wel de kenmerken van tinnitus, het fluctueren van het volume en ook het fluctueren van het soort geluid. Wat ik net al zei: ik hoor meestal dat soort suizen en dan af en toe komt daar dus een piep bij. En soms is die piep heel hoog en soms is die piep heel laag. Soms houdt hij heel lang aan, een paar dagen, en de andere keer is dat met een uur of zo weer weg. En dat dus ja, van tevoren weet je niet wat het gaat worden. Ik weet, ik heb het ook niet in de hand. Ik weet wél dat het volume, heeft te maken met als er een soort spanning in mij zit, en het kan ook heel onbewuste spanning zijn, dat het daardoor luider wordt. Of als ik ziek ben, ik heb het er natuurlijk al veel vaker over gehad. Maar dat gaat dus heen en weer.

Er zijn ook dagen dat ik helemaal niet de tinnitus waarneem terwijl die er wel is, als ik ernaar luister, maar dat ik er écht helemaal geen nou, geen last van heb ik, ik heb er eigenlijk nooit meer last van. Maar wel het verschil tussen dat het gewone niveau is of dat het heel luid is. En dat wil niet zeggen dat als het bij mij heel luid is, dat ik er ook meer last van heb, het is vaak wél dat ik het benoem, van het is nu heel luid, maar het wil niet zeggen dat het me dan in de weg zit.

Dat heeft dan ook te maken met hoe je verder omgaat met iets wat je niet eerder hebt gehoord. Als je in het begin net die tinnitus ontwikkelt, en dat weet ik nog wel bij mij dat het in 2000 begon, was het eerst een ja, een zacht geluidje en dat is steeds luider en luider en luider geworden. En het gekke is, naarmate de jaren vorderden, ging ik op een gegeven moment er wel mee leren omgaan, terwijl het wel in volume luider werd.

Dus het leren omgaan met tinnitus, daar is ook tijd voor nodig. Daar, dat kan niet in één keer, en dan heeft het ook te maken met hoe ga je om met dingen die jou in de weg zitten? Hoe ga je om met dingen die tegenvallen? Als je heel veel dingen in je leven al hebt meegemaakt, dan kan tinnitus de druppel zijn, maar het kan ook zijn dat je het juist makkelijker oppakt want, ja nou ja, het zit verder niet in de weg. Het is alleen maar dat het aanwezig is. Het doet geen pijn, als het geen hyperacusis is, geen overgevoeligheid voor geluiden, dan is tinnitus zelf niet pijnlijk.

En ja, het is verder, het geluid doet je verder niets! Je bent gewoon veilig, je hoeft je niet onveilig te voelen, dus. En in de tijd dat ik zelf tinnitus kreeg, en ook die eerste jaren dat dat nog heel zwaar was om er mee om te gaan, waren er ook nog helemaal geen therapieën voor! Tenminste, niet voor zo ver ik het weet, want ik heb het niet...

14 Ik hoor je graag

Thu, 01 Feb 2024 19:00:00 +0100

Tijdens de AudiologieMarathon van Optitrade mocht ik drie keer een workshop geven. Met de toepasselijke titel Hoor jij wat ik hoor? Hiermee was ik wel een vreemde eend in de bijt tussen de presentaties van de mannen van de hoortoestelmerken.

(Foto; werpbox en twee kaarten van het Earline magazine)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord....Het kan gaan over het fysieke evenwicht of over het psychische evenwicht of alles wat daar rondom heen hoort en in dit geval gaat het weer over het horen van mij. Dit is seizoen 5, aflevering 14: Ik hoor je graag.

Op 29 januari was ik bij de audiologie marathon georganiseerd door Optitrade. En ik mocht daar workshops geven. En zo'n audiologie marathon daar komen audiciens naartoe en ook een heleboel audic... ...ehm... hoortoestel-fabrikanten die daar hun merk aanprijzen.

Zo waren er ook allerlei workshops van die hoortoestel-fabrikanten die daar ook iets over te melden hadden, vooral de nieuwe snufjes en zo, wat gedeeld werd. En er waren ook een paar plenaire lezingen aan het begin van de dag. En ik mocht daar dus dan drie keer een workshop houden.

Nou heb ik een tijd geleden al bij zo'n audicien-congres een hele mooie presentatie gegeven over het evenwicht. Mocht ik toen ook meerdere keren doen. En de mevrouw met wie ik contact had, die dus al die workshops moest indelen, die zei al van: je hebt het toen over het evenwicht gehad, kun je nu een ander onderwerp belichten? Toen heb ik gekozen om het over ‘het horen’ te gaan doen en dat ik juist het auditieve medium gebruik ...ehm... als iemand die gehoorverlies heeft, dat ik dat dus wel doe. Waarom doe ik dat en wat vind ik daar leuk aan? En wat heb ik ervoor nodig om dat te kúnnen doen?

Dus ik vond dat wel heel interessant om het te gaan doen. En met haar dan ook overlegd van oké: is dit goed, mag ik deze inhoud zo doen? En dat was helemaal prima. Ik heb het genoemd, de workshop 'Hoor jij wat ik hoor?'. Dat is de vraag die ik altijd stel aan het begin van mijn radioprogramma en toen dacht ik, ik vind het ook leuk om het écht over het radioprogramma te gaan hebben en over podcast maken.

Dus ja, hoe ben ik begonnen? Ik heb natuurlijk al in een eerdere aflevering verteld over die werpbox, die ik tegenwoordig heb. De aanvullende hoor-apparatuur, hoorhulp-apparatuur waarmee ik echt de mensen veel beter kan verstaan. Ik dacht, ik neem die werpbox mee. En toen ben ik ook begonnen met dus de vraag te stellen: 'Hoor jij wat ik hoor?' Het leuke is, dat staat ook op die box van mij, want ja, die vind ik gewoon heel mooi. Dat heeft alles met horen te maken. Dus die vraag heb ik gesteld en ik gaf die box dan aan één van die audiciens die daar dan een antwoord op mocht geven. En dat heb ik aan een paar mensen zo gevraagd: 'Hoor jij wat ik hoor?'. En dan toch een heleboel die echt zo hebben van: “Ik weet niet wat jij hoort” enne... ze bedenken niet zo gauw een heel ander antwoord. En toen heb ik het stukje laten horen van mijn radioprogramma, waarin ik ook die eerste vraag stel. Het leuke is hoe degene die reageert daarop, is heel mooi, want ze noemt ook zo: ik weet dat jij een gehoorbeperking hebt, dus ik weet dat jij het anders hoort dan dat ik het hoor, maar meer filosofisch gezien is ook dat als je iets hoort dat je het ook nog anders kan interpreteren. Dat het ook afhankelijk is van hoe jij dat dan bedenkt wat er gezegd wordt en zo, en wat je daar achter... wat daar nog achter zit en zo.

Dus dat was heel grappig dat ik dat liet horen. Een klein stukje dus daarvan van het begin van die radio-uitzending. En toen heb ik ook aangegeven: “Deze vraag 'Hoor jij wat ik hoor?' daar krijg ik elke keer een ander antwoord op, afhankelijk ook hoe goed de mensen mij kennen.” En toen heb ik gezegd: ik ben Paula Hijne. Heb ik verteld over mijn genetische gehoorverlies. Toen ik tinnitus kreeg. Ménière. Wat het gevolg was. Verlies van werk. Re-integratie. Coach-opleiding gedaan. Allerlei ziektewet en WIA- trajecten gedaan. Eigen bedrijf. En toen de keuze gemaakt om Hoorcoach te worden, specifiek gericht op tinnitus en Ménière. Dat ik auteur ben van die twee boeken. En dat ik nu het derde boek aan het schrijven ben. En dat derde boek, heel grappig, die gaat heten: 'Hoor jij wat ik hoor?'. Nou, dat was al heel grappig dat mensen hadden zo van hè oké!

En toen ging ik verder over horen. ‘Horen’ vroeger was voor mij een heel beladen woord en dan praat ik eigenlijk vanaf de jaren ‘90 dat ik zelf erachter kwam dat ik gehoorverlies had. En ook merkte in het onderwijs hoe moeilijk het was met mijn gehoorverlies, helemaal ook toen de tinnitus erbij kwam. En het horen werd steeds minder, maar het spraakverstaan werd ook steeds moeilijker en toen was horen een heel beladen, een moeilijk woord. Daar zat een emotie op, echt helemaal niet fijn.

En dat is omgevormd in de loop der jaren naar een woord, wat in al zijn aspecten bij mij past! Wat zowel in werk, vrijwilligerswerk, als privé met mij te maken heeft. En omdat ik langzaam doof word, en dat ook weet en niet weet of dan hoortoestellen ook nog helpend kunnen zijn, ben ik nu al aan het leren met gebaren te communiceren. En dat ik ook elke week een gebaren-oefengroep in Zeewolde heb. En dat het ontzéttend leuk is om te doen. Omdat ik me ook weer een beetje juf voel. En op het moment dat ik het vertelde ging ik er ook gebaren bij maken (ha). Dat was heel grappig, want een heleboel kennen dat niet. Ik heb ook aangegeven van: dat als een, iemand, bij jou komt als klant die plotsdoof is geworden en die nog wel hulp kan hebben van een hoortoestel, dat dat kan gaan helpen met het spraakverstaan, kun je ook aangeven dat daarnaast het heel handig is om te leren gebaren!

Als je toch wilt blijven communiceren is dat een hele mooie vorm. En dat kon ik zelf laten zien in gebaren ook. En dat je er gewoon bij kunt praten en zo. Nou dat, ja, dat vonden ze ook heel grappig.

En toen ben ik doorgegaan over te vertellen over die radio. In 2016 ben ik gevraagd om een radioprogramma te maken, bij de Lokale Omroep Zeewolde. En dan interview ik mensen over allerlei onderwerpen, horen in de breedste zin van het woord, en ik regel de gast, de datum, het onderwerp, ik regel de studio en kies te muziek uit. En dan in de studio is er dan nog een technicus die mij helpt bij die hele techniek. Hoef ik dat gelukkig niet zelf te doen, want dat vind ik toch best een beetje moeilijk. Radio is niet helemaal vanzelfsprekend. Er zijn heel veel mensen met gehoorverlies die helemaal geen radio luisteren. Ik zelf ook niet zo heel veel. Maar toen heb ik gevraagd aan deze audiciens die hier waren, ik kan namelijk interviewen, ik vind het heel leuk om vragen te stellen, om mensen hun eigen verhaal te laten doen, over hun werk, over hun beroep over... over het vrijwilligerswerk, over de hobby's die ze hebben. Over, nou ja beetje de levensloop om die door te nemen. En toen heb ik gevraagd: “Waar kan ik rekening mee houden en waar moet ik rekening mee houden als ik dus in de studio met die gast zit? Wat moet ik dan doen? Hoe kan ik die het beste volgen?”

Het grappige is dat ze in eerste instantie steeds kwamen met ...ehm... de schrijftolk meenemen, die vond ik wel heel mooi, want niet alle audiciens weten wat een schrijftolk is. Een schrijftolk meenemen. ...ehm... een app op de telefoon waardoor je de spraak kan zien en dat je dat mee gaat lezen en dat daar verschillende toepassingen van zijn. En toen heb ik gevraagd: “Wat is er nog meer nodig als dat niet lukt of als ik het meelezen niet kan, dat ik eigenlijk toch wel de gast zelf wil verstaan, wat kan ik dan doen, wat kan ik dan doen, en toen kwamen ze wel met: oh ja, ...ehm... voldoende licht, je moet licht op het gezicht hebben. Dat ik degene, de gast ook goed kan zien, kan aankijken, dus ook zo gaan zitten dat ik die goed kan aankijken. Dus ook hoe we tegenover elkaar zitten en ook qua akoestiek, dat vond ik heel mooi, dat in elke groep, ik heb hem drie keer gedaan, in elke groep was er iemand die zei: “De akoestiek moet goed zijn en een prettige akoestiek.” En dat vond ik een hele mooie opmerking en toen heb ik wel gezegd: ”Nou ja, in een radiostudio kan je ervan uit gaan dat de akoestiek wel goed is, maar het is wél heel belangrijk, want als ik ergens anders ga interviewen, dan moet ik ook rekening houden met dat daar een goede akoestiek is.

Zoals ik ook hier in deze ruimte, dat het een prettige akoestiek is. Dat het niet hol klinkt en zo.” Waar je verder voor moet zorgen is dat er niet te veel geluid van buitenaf allemaal bijkomt. Nou dat klopte natuurlijk ook. En toen gaf ik ook aan: “Gelukkig is een radiostudio ook redelijk geluidsdicht, maar dat is ook iets waar je rekening mee moet houden op het moment dat je een interview gaat houden en dat opneemt.”

En niemand kwam op het idee dat een koptelefoon ook gewoon heel goed kan helpen, dus die heb ik zelf genoemd. Ik zet tijdens het opnemen een koptelefoon op en die kan ik gewoon inpluggen in de apparatuur bij de... in de studio en dan hoor ik dus letterlijk op mijn oren, veel dichterbij dan dat het van buitenaf helemaal moet komen. En dan kan ik ook af en toe wegkijken. Dan hoef ik niet de gast de hele tijd aan te kijken als hij aan het praten is, kan ik toch even naar mijn papier kijken: van oh ja welke vraag, dit is de muziek, hoeveel tijd is het? Houd ik altijd op de klok bij. Al die dingen wil ik dan in de gaten houden en dat kan ook, want tegelijkertijd kan ik het toch nog horen, nou rechtstreeks op mijn oren. Én ik gaf aan, meestal ken ik ook de stem van de gast, dus dan weet ik ook wel dat ik die gast goed kan verstaan. Die heb ik al wel eerder gesproken. Dus dat scheelt ook heel veel.

Het grappige was, op het moment dat ik die vragen ging stellen zag je toch die mensen wel weer schrikken. En toen dacht ik hè hoe doen ze dat bij...

13 Een hoofd vol geluid

Thu, 25 Jan 2024 12:00:00 +0100

Het maken van een presentatie over tinnitus gaat niet vanzelf. Daar ben ik even mee bezig. Een kijkje achter de schermen.

(eigen foto van de voorbereiding)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... Mijn naam is Paula Hijne en ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' Dat gaat over het hele fysieke zintuig 'evenwicht'. En in deze podcast kan ik dan ook delen al die psychische ervaringen rondom het evenwicht. Dus, dit is niet alleen maar over het fysieke evenwicht,maar alles wat daarmee samenhangt en dit is dan seizoen 5, aflevering 13: Een hoofd vol geluid.

Een hoofd vol geluid, dat gebruik ik vaak als ik een presentatie ga geven over tinnitus. Over oorsuizen. Over dat voortdurende geluid in mijn hoofd. Nou kan ik het ook noemen: Hoor jij wat ik hoor? Of: De zee in mijn hoofd. Ik heb het er wel eens eerder over gehad. En een hoofd vol geluid vind ik dan ook een mooie metafoor. Het zit in mijn hoofd, het is geluid, hoewel het niet écht geluid is. Want dat is ook wat ik in de presentatie vaak aangeef: geluid is iets wat ...eh... van buitenaf komt. En wat dan door onze oren naar de hersenen gaat en op het moment dat het in de hersenen aankomt, in dat auditieve deel, in de hersenen, dan pas weten we wat we gehoord hebben. Maar het komt van buitenaf.

En dat oorsuizen dat is ergens wat binnenin gebeurt, hoe werkt dat dan? Dat weten we nog steeds niet. Maar waar ik het vandaag over wil hebben is, over als ik zo'n presentatie ga houden, in dit geval dus over de tinnitus, dan krijg ik daar eerst de vraag voor. Kan jij daar een presentatie over geven? Dan wordt er een datum afgesproken en tijd en zo en of het live of online is. En op het moment dat ik weet dat ik die opdracht ga doen, dan gaan eerst in mijn hoofd een heleboel ideeën sudderen van, wat ga ik dan vertellen?

En ik heb natuurlijk een paar standaard lessen al liggen, de gastlessen die ik bij audicien-studenten al heb gedaan, meerdere keren voor de corona-periode. En ook die ik voor de Stichting Hoormij heb gedaan, de lezingen daarvoor, dus er ligt genoeg aan materiaal. En toch heb ik elke weer als ik dat een tijdje niet heb gedaan, dan ga ik er weer over nadenken: hoe kan ik dit anders doen?

En als dan die eerste ideeën zo naar boven komen, dan pak ik pen en papier. Het liefst gewoon lekker een vulpen en dan ga ik die eerste ideeën in klad opschrijven. Dan ga ik dat schrijven, dan worden al meteen al dingen geschrapt, er worden dingen bijgezet, aangepast en dat laat ik een tijdje liggen. Daar gaat ook altijd tijd overheen. Ik kan het ook niet altijd ad hoc. Heb ik wel een keer gedaan, dat is ook gelukt, alleen, ik vind het fijn om er even een tijdje mee bezig te blijven. En dan zit het een beetje ergens in mijn hoofd en dan suddert dat zo door en er komen ideeën bij. En af en toe schrijf ik er weer wat bij en soms leg ik het ook een hele tijd weg, kijk ik er niet naar.

En dan ineens, een nou één, twee weken voor dat ik de presentatie ga houden, dan ga ik er écht goed voor zitten. Dan pak ik dus al die aantekeningen erbij en dan ga ik eens kijken: wat heb ik allemaal opgeschreven. En soms sta ik er zelfs verbaasd van: oh wat leuk dat ik dat heb bedacht, oh wat leuk! En dan ga ik het uitwerken. En dan ga ik het op de computer zetten.

Dan ga ik het goed neerzetten, ...eh... zodat het voor mezelf heel helder en duidelijk is. En het kan zijn dat ik het eerst uitschrijf en daarna in korte woorden, in steekwoorden weer opschrijf en dat is dan wat ik gebruik in het vertellen. Dat is ook zoals ik eigenlijk vaak de podcast maak. Dat zijn ook eigenlijk losse woorden, korte zinnetjes. En wat ik daar allemaal tussendoor dan ga vertellen, dat zie ik op dat moment wel. Dat is ook afhankelijk van de mensen die tegenover me zitten en welke vragen er komen. En dan zijn die steekwoorden, dat rijtje daarvan, dat is mijn houvast, om dan wel alles aan bod te laten komen. En nou ja, als ik daar dan goed voor ben gaan zitten, dan weet ik hoe ik het allemaal wil en dan kan ik ook gaan kijken van wil ik een Power Point ja of nee? Soms wil ik het helemaal zonder en dat is ook afhankelijk hoe lang de presentatie is. Is het een korte presentatie, dan vind ik het helemaal niet nodig om daar een Power Point bij te doen. Is het een lange, langer dan een uur, anderhalf uur, dan vind ik dat nog wel mooi. En dan zet ik vaak in die Power Point alleen afbeeldingen of als ik er een tekst inzet, dan is het een tekst die mensen kunnen lezen, die ik zelf niet hardop voor hoef te lezen. Dan kunnen ze gewoon zelf meelezen. De schrijftolken die daar vaak bij zijn hoeven dat ook niet te typen. Mensen kunnen het zélf lezen. Want ik spreek het dan toch niet uit.

En pasgeleden heb ik dus een presentatie weer gegeven, en toen heb ik toch bedacht ik ga wel met een Power Point werken. Dus ik heb afbeeldingen uitgezocht en het mooie is dat ik nu, als het gaat over afbeeldingen van het oor en zo, dan kan ik afbeeldingen uit het boek 'Evenwicht, in uitvoering' gebruiken. Want die plaatjes, die tekeningen, die illustraties, zijn speciaal gemaakt voor mij, voor het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En ja, hoe mooi is het dat ik die kan gebruiken, dan zitten er ook helemaal geen rechten op, want het zijn mijn eigen rechten, dus zo heb ik ook een Power Point gemaakt. Als dat helemaal klaar is dan ga ik timen. Dan ga ik kijken hoe lang ben ik bezig met deze presentatie. Dan ga ik dus de klok aanzetten, en dan ga ik zelf praten zoals ik nu ook hier in de podcast praat. En dan ga ik dat eens doen alsof ik dat voor publiek doe, voor andere mensen. En dan tijdens dat vertellen, dan merk ik hé, het is te kort, ik kan hier aanvullingen aan doen of als het juist te lang is, dan ga ik er dingen uithalen. Of, dan is dat niet zo nodig. Dan moet ik dat ook niet aanstippen, dan kan ik dat beter weglaten. En als ik dat dan helemaal definitief heb, zo van: oké dit wordt het hele verhaal, dat kan mooi zo achter elkaar dan ...eh... heb ik dat ook helemaal in de computer goed neergezet. En dan kan ik dat printen en dan ligt dat alvast klaar. En wat er dan moet gebeuren, want de voorbereiding is nog steeds niet klaar, dat is het verzamelen van al die spullen die ik daarvoor nodig heb. Wat wil ik laten zien, in dit geval natuurlijk ook de Power Point moet dan mee. Hoe gaat dat dan?

De laatste keer was het online. En dat was wel weer een tijdje geleden dat ik online een presentatie heb gegeven. Want ja, de laatste keer was het gelukkig steeds live, maar dan online merk ik weer van, oh ja dat is écht weer even anders. Je hebt afstand van die mensen, kleine beeldjes, ik zie niet heel goed de gezichten, omdat het eigenlijk te klein is en dan merk ik dat mijn focus op het verhaal al heel anders is dan wanneer ik live voor zo'n groep sta. Dan kan ik ook mijn hele lijf gebruiken. Dan kan ik af en toe een stapje heen en weer zetten. Dan kan ik makkelijker naar de mensen toe stappen. En dat kan niet als dat natuurlijk online gebeurt. Dan sta ik wel aan mijn statafel, net zoals ik nu de podcast opneem, vind ik altijd nog fijner, omdat het me meer bewegingsvrijheid geeft. En ik merk ook wel, dat als ik sta, ben ik wel meer gefocust dan wanneer ik zit, dus dat scheelt wel.

Het voordeel van online is dan wel weer, dat het gewoon 's avonds kan en dat ik gewoon in huis kan blijven en dat ik dan ...eh... ja, dan kun je even 5 minuten pauze tussendoor houden. Maar dan is het genoeg tijd om beneden een kopje koffie te zetten, even naar de wc te gaan, dat kan makkelijk in die 5 minuten. Ben je ergens live, dan is vaak die pauze alweer langer, want ja dan is je weg naar de wc langer, ergens iets te drinken halen, het kost allemaal net even wat meer tijd. Je wilt mensen tussendoor even aanspreken of mensen spreken jou aan. Dus dan, én ook als je live bent, dan heb je natuurlijk altijd die reistijd. Je moet ergens naartoe! Dan moet je afspreken waar dat dan is. Moet ook een ruimte zijn waar al die mensen bij elkaar komen, dus het moet... aan de andere kant moet ook heel veel georganiseerd worden, zodat ik daar die presentatie kan geven. Dan is het veel makkelijker als je dat online doet, want dat doet iedereen vanuit zijn eigen huis of vanaf zijn vakantieplek of vanaf zijn werkplek, waar ze dan ook maar zijn. Dus ja ja het heeft allebei voor- en nadelen.

Oké, maar in dit geval ging het over tinnitus. En het was bij de Stichting Plotsdoven in samenwerking met Let's talk. Daar waren schrijftolken bij en ook gebarentolken. Dus dat was heel prettig voor al die mensen die daaraan meededen. Dat waren mensen die slechthorend waren en mensen die doof zijn of éénzijdig doof. En voor iedereen was daar dus de mogelijkheid om het goed te kunnen volgen. Je kan luisteren, je kan meelezen en je kan kijken. Kijken naar de gebaren. Dus dat is wel heel mooi dat die hele doelgroep daarin mee kan doen. Nou had niet iedereen tinnitus en dat maakte ook helemaal niet uit in het verhaal, want waar ik over verteld heb, dat ging over de Hertz frequenties, over de soort tonen die je kan horen en een beetje uitgelegd hoe dat zit. Ook het soort geluid. Dat er zó veel verschillende soorten geluiden kunnen zijn. En ook het volume. Dat afhankelijk is van het volume. En ook hoeveel, in welke mate je er last van hebt of geen last of matig last van hebt.

En dan is het niet zo per definitie dat een heel hard geluid ook altijd heel veel last geeft. Het kan best zijn dat het een heel luid geluid is, maar dat het geluid zélf, de toon, het soort geluid milder is dan wat het bij een ander is. Als je een hoge snerpende cirkelzaag hoort, dan kan het op een laag volume zelfs als heel storend zijn. Maar er zijn ook mensen die dat heel makkelijk kunnen handelen en juist heel veel last hebben van lage tonen, van bromtonen. En dat is heel afhankelijk van hoe jezel...

12 Antislip

Wed, 17 Jan 2024 14:00:00 +0100

Het liefst loop ik op blote voeten. Toch doe ik dat niet zo vaak. Ik draag meestal antislip sokken. En dat is niet zomaar.

(eigen foto van sokken en barefoot schoenen)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...En dit is seizoen 5, aflevering 12: Antislip.

Voordat ik een podcastaflevering op ga nemen dan zorg ik altijd dat natuurlijk de apparatuur in orde is en zo, maar ook dat ik -voordat ik begin te praten- dat ik goed op mijn voeten sta. Dat ik mijn voeten goed voel. En ik heb ook hier bij mijn statafel waar ik opneem, heb ik op de grond voor de statafel, heb ik een yoga mat neergelegd. Als een soort mat waar ik op sta, omdat dat sowieso ruw is en ook een stukje isolatie is. Dat staat heel lekker, een beetje zacht is het ook dan.

Dus dat vind ik wel een voorwaarde om, als ik goed sta, om dan goed te kunnen vertellen. Sowieso vind ik, als ik een presentatie geef en zo, vind ik het altijd fijn om te gaan staan. Ook als een presentatie online is, dat je dan met de laptop en dat daar de camera is, dan sta ik ook het liefste rechtop als ik ga vertellen, in plaats van zittend. In het begin heb ik het een paar keer zittend gedaan, dat vond ik niet fijn. Ik vind het écht prettig om te staan, want dan kan ik meer bewegen. Ik heb voor mijn gevoel veel meer bewegingsvrijheid en dat is fijner als ik dus iets wil vertellen!

En daarom ook nu, ha, met het opnemen van de podcast, vind ik het ook fijn dat ik sta, want ik sta altijd een beetje wel op en neer te gaan, een beetje opzij te stappen. Dat hoor je misschien niet, maar dat voel ik wel, want dan voel ik ook mijn enthousiasme in het vertellen. En deze keer gaat het dan ook over het voelen met de voeten, het gaat over antislip. En dan met name ook over de antislip aan m’n voeten. Want het liefst loop ik op blote voeten. Het liefst wil ik de hele dag gewoon lekker op blote voeten lopen, en het liefst ook buiten.

Alleen dat kan dus helemaal niet want, ha, ik hou helemaal niet van koude voeten. Ik wil graag toch wel warme voeten hebben en op blote voeten wordt het toch wel eerder koud. Helemaal natuurlijk met dit weer. In de zomer is het een heel stuk makkelijker. In de winter is dat best lastig, want deze opname is nu nog in de winter. Er ligt een laagje sneeuw buiten, het is onder het vriespunt, dus het is koud. En ik hou dus niet van kou, dus ik wil mijn voeten toch wel warm houden. Nou, wat daar dan voor kan is, dat je natuurlijk wel iets aan je voeten doet, en dan zou je gewoon denken aan lekkere sokken. Maar lekkere sokken is voor mij niet echt prettig, want daar glij ik op weg. Hier in huis hebben we gladde vloeren en dan is het dus niet fijn op gewone sokken, dus ik heb antislip-sokken. En dat zijn sokken waar dus aan de onderkant een soort ribbeltjes zitten, een soort kleine, ja wat zijn ..eh.. een soort ja antislip-viltjes die daarop zitten. En daarmee kan ik dus wel heen en weer lopen zonder dat ik dan uitglij, want dat wil ik voorkomen. Ik heb natuurlijk al vaker een aflevering gemaakt over vallen en dat je vallen zoveel mogelijk moet voorkomen, dus dat geldt natuurlijk ook heel erg voor mezelf. En ook omdat ik, als ik zou vallen, dat ik door mijn evenwicht minder de snelheid heb om dan te corrigeren om me staande te houden. Nou is dat er gelukkig nog wel een beetje, maar ik weet ook dat het bij mij toch minder is dan bij iemand met een goed evenwicht.

Dus het is belangrijk dat ik goed voor mezelf zorg. En de aanleiding ook om deze aflevering nu te maken over antislip, komt ook door een berichtje wat ik las van een vriendin die dus van de trap was gevallen. En zij wist zelf niet waarom ze gevallen is. Ze heeft het niet in de gaten gehad, maar ze had zich wel behoorlijk bezeerd en de schrik zit er natuurlijk in als jij van de trap valt.

En ik ben natuurlijk, natuurlijk is niet helemaal waar, maar ik ben ook een paar keer wel van de trap gevallen, maar dan gleed ik weg en dat komt dan toch omdat ik gewone sokken aanhad. Het was nog voordat ik Ménière had, liep ik nog op gewone sokken als het koud was en anders dus op blote voeten. Maar dan kan je wegglijden op de trap en dan voel je je ook echt wegglijden. En dan ga je op je billen zo verder. Nou dat is écht pijnlijk voor de billen, maar ook voor je voeten natuurlijk, dus dat wil je voorkomen.

En sinds ik antislip-sokken draag, is die kans erop gewoon veel kleiner geworden. Kan niet zeggen dat dat nooit zal gebeuren, maar het is wel kleiner geworden. En vorig jaar heb ik ontdekt, de Falke-sokken, dat is een merk, en die hebben een soort vilt-laag aan de onderkant. Bovenaan is het wol, als een soort sok doe je hem ook echt aan en de onderkant is van vilt, is wat dikker, is wat stijver en helemaal aan de onderkant zitten dus ook van die antislip-figuurtjes allemaal en dat is écht mijn favoriet. Ik vond die zó prettig vorig jaar, dat ik die zelfs in de zomervakantie nog heb gekocht, zodat ik ook in de tent lekkere warme voeten had en ook dat ik daar dus niet zomaar kon uitglijden op het zeil van de binnentent die we hebben. Dus vandaar dat het toch wel heel fijn is om die antislip-sokken aan te kunnen doen.

En waarom dan niet alleen op blote voeten? Nou het is niet alleen maar die kou, het is ook dat, overal waar we lopen, over de stoep, over het asfalt, het is heel hard en dat is helemaal niet fijn om daarop met blote voeten te lopen. Als je dat wil zou je veel meer in het gras moeten lopen en op de aarde, op het strand, op de zachte ondergrond en niet zoals wij allemaal de mooie stoepen en de weg hebben gemaakt, want dat is gewoon te hard als je dat op blote voeten zou willen doen.

En ik vind ook het niet altijd veilig om dan op blote voeten te lopen, omdat er ja, allerlei dingen op de weg kunnen liggen. Als je dat niet helemaal goed ziet, dan kun je je toch behoorlijk bezeren. Dus buiten vind ik dat toch helemaal niet zo heel fijn. Zelfs op de camping, waar je zou denken dat je daar heel vaak op blote voeten kan lopen, ..eh.. dat deed ik dus altijd wel, totdat ik op een gegeven moment met mijn voet op een insect stapte, waarschijnlijk een hommel, en daardoor gestoken werd. En daar heb ik dus behoorlijk veel pijn aan gehad, dat ik vanaf dat moment eigenlijk niet meer op blote voeten in het gras ben gaan lopen op de camping. Juist als daar heel wat bloemetjes ook in staan. Dus het is gezond gras, komen er allerlei insecten op af die ik dan niet altijd zie, en ik wil er sowieso niet opstappen, maar als het dan wel gebeurt, ja dat is zo pijnlijk, dat wil ik niet nog een keer meemaken. Dus dan doe ik toch gauw slippers aan, hele makkelijke schoenen waar ik op kan lopen. Of mijn klompen, ik neem ook vaak mijn klompen mee op de camping. Met de klompen kan je ook door het natte gras lopen, zonder dat je meteen natte voeten krijgt, dus dat vind ik ook heel prettig. En voor kleine stukjes, even naar de kraan heen en weer, ik schiet er zo in met mijn voeten, loop er even naar toe en loop zo weer terug. Dus die vind ik ook wel fijn en dan kun je met je blote voeten gewoon in die klompen. Dus dan loop ik nou, toch een beetje op blote voeten. Niet helemaal waar, maar klompen lopen is ook gewoon heel prettig.

En dan verder, ja, wanneer loop ik niet buiten ..eh.. liever niet buiten? Dat is wanneer het hartstikke glad is. Is natuurlijk het tegenovergestelde van de zomer hè. In de winter, als er dan neerslag is geweest en het is onder het vriespunt en we krijgen écht gladheid op de straat, het liefst ga ik dan niet naar buiten. Vind ik gewoon te risicovol. Ik ben een paar keer met de fiets onderuitgegaan, onderuitgegleden op gladde delen. En lopend wil ik... op de fiets wil ik het al niet, maar lopend wil ik ook niet uitglijden. Nou daar heb ik, sinds ik dus echt die evenwichtsproblemen heb, heb ik wel iets op gevonden. Dat is Yaktrax walker noemen ze dat. Dat zijn een soort ijzertjes, maar dan een beetje flexibele ijzertjes. Er zit een soort elastiek aan vast en dat elastiek kan je helemaal makkelijk om je schoen heen buigen. En aan de onderkant zitten dan ijzertjes. Het zijn geen pinnen. En daarmee loop je dan op die gladde ondergrond. En ik moet zeggen, het werkt écht. Ik heb het dus meerdere keren uit mogen proberen en het geeft me wel een veel veiliger gevoel. Het lastige daarvan is wel dat als ik dan binnenkom bij een winkel, waar meteen een gladde vloer is, die gewoon van tegels is, dus niet van ijs, dan is het ineens heel onaangenaam om erop te lopen. Dan moet je eigenlijk die ijzertjes weer af doen en ook als je de bus instapt. Ik heb het ook wel eens meegenomen terwijl ik wegging met het openbaar vervoer. Dan moet ik ze uitdoen in de bus, omdat dat weer heel onprettig loopt. Dus dan moet je ze steeds aan en uit doen, aan en er weer af halen. Maar het zijn wel hele fijne antislip-gevalletjes die je kunt gebruiken dus bij ijs, als het glad is buiten. Dus die heb ik ook altijd liggen op een bepaalde plek gewoon in huis, in de trapkast, waar ik weet waar het ligt, dat als het nodig is dat ik ze kan pakken. Dus die vind ik ook heel belangrijk om ja, daar rekening mee te houden als ik toch naar buiten moet, dat het dus kan, bij gladheid.

Ja en verder, waar ik rekening mee hou is dat ik altijd op platte schoenen loop. Sowieso, hoge hakken -heb ik het wel eens eerder over gehad- hoge hakken daar moet ik niets van hebben, dat lukt niet. Met een klein hakje zou kunnen, maar het liefst loop ik gewoon op platte schoenen en dan ook daar waar nog een beetje profiel in zit, zodat je altijd wat meer houvast hebt op die vloeren waar het gladder is.

Ik heb toevallig pasgeleden gemerkt met mijn schoenen in de sportzaal, op de sportschool, dat ik daar ook een beetje mee weggleed. Ik dacht: oeh dat moet ik in de gaten houden. Het kan zijn dat de vloer echt gewoon te glad was. Nou ja, dat het op een op andere manier niet goed was schoon ge...

11 Vreemde gewaarwording

Fri, 12 Jan 2024 19:00:00 +0100

Elke keer maak ik wel iets nieuws mee op hoorgebied. Wat ik nu weer heb meegemaakt?

(foto: selfie van mijn oor)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord....

Dat gaat vaak over het fysieke evenwicht, over ons zintuig 'evenwicht', maar ook wel over alle andere dingen die er rondom heen spelen en deze aflevering zal gaan over het gehoor, over mijn gehoor. Dit is seizoen 5, aflevering 11: Vreemde gewaarwording.

Want tijdens die zware verkoudheid afgelopen week, ik heb er in de vorige podcast al over verteld, heel kort, waarschijnlijk heb je het toen ook wel aan mijn stem gehoord. Afgelopen week zaten mijn oren ook helemaal dicht!

En dan is het best raar om dan te ontdekken dat ik dus 's morgens vroeg voor het raam sta en ik zie de vuilniswagen vlak voor de deur langs gaan en ik zie hem wel en ik hoor er helemaal niets van. En zelfs met mijn hoortoestellen in, dan versta ik mijn man gewoon helemaal niet, wat hij zegt, dan moet ik weer ontzettend mijn best doen om spraak af te zien. Emh.. ja, en tegelijkertijd, dan doen geluiden, die ik dus wel op kan vangen, die doen gewoon pijn aan mijn oren. En de stemmen op de tv die klinken dan zo vervormd, die klinken zo schel, onaangenaam ook, daar kan ik dus helemaal niet naar luisteren. Dan zet ik gewoon liever de ondertiteling aan, want anders is het gewoon niet te volgen voor me.

Maar het meest vreemde wat wel was, was in de eerste paar dagen van de verkoudheid, toen hoorde ik zelfs de tinnitus helemaal niet! En dat heb ik nog nooit eerder meegemaakt, sinds 2000 toen de tinnitus bij mij begon. En ik kan het natuurlijk ook helemaal niet verklaren waardoor dat kwam, want eigenlijk is de tinnitus bij mij altijd heel erg luid en duidelijk aanwezig als ik ziek ben. Dus ook als ik verkouden ben. Dan is het ook meer een soort signaal van mijn lichaam: van er is iets aan de hand. En ja, ik zie het ook als een signaal van dat mijn lichaam zegt: neem een stap terug.

En het lijkt er dan ook op of mijn lichaam dan heel hard aan het werken is om iets op te lossen dus in mijn lichaam, zoals koorts dat ook doet. Koorts als een signaal van het lichaam om een ontsteking of zo weg te werken, dan is er ook iets in het lichaam aan de hand en dan gaat het lichaam ..eh.. heel hard werken wat zich uit in een verhoging van de temperatuur.

Nou zie ik dus de tinnitus ook, maar hoe kan dat dan dat ik dus dan nu helemaal niets hoorde!? Dat ik dus de geluiden van buiten al niet kon opvangen, veel geluiden van buiten niet, maar ook dat er dus helemaal geen geluiden in mijn hoofd waren!? Ik was dus eigenlijk zelfs doof voor mijn eigen geluid. Ha, en het klinkt heel raar, toch schrok ik daar wel van.

En toen eenmaal na die paar dagen dat bekende geluid er weer was, voelde ik me dan toch weer opgelucht! Gelukkig ik hoor weer! Haha! Hele vreemde gewaarwording.

En nu zijn we dus dagen verder, nadat ik dus zo die tinnitus even helemaal niet hoorde, maar mijn oren zitten nog steeds dicht. Je hoort het waarschijnlijk ook nog wel aan mijn neus, dat gaat nog niet helemaal goed, ik hoor het ook aan mijn eigen stem als ik die door de koptelefoon nu ook hoor, een beetje nasaal ook.

En ik ging vandaag wandelen en tijdens het wandelen, hoorde ik de langsrijdende auto's een beetje -met mijn hoortoestellen in- en dat doet dan ook pijn hè, dat is helemaal niet fijn om dat dan te horen. En op een gegeven moment loop ik daar langs een trekker en die is de struiken aan het snoeien, aan de rand van het park. En ik moet daar langslopen, dus ik dacht, ik zet mijn hoortoestellen maar even uit. En met dat ik langs loop zoek ik oogcontact met de chauffeur om er veilig langs te kunnen lopen en hij ziet me dan en geeft me een seintje van dat ik erlangs kan lopen. Hij hield ook zijn snoeimes gelukkig even stil, (ha), dat was wel heel fijn, dus toen ik zo groette zo van: dank je wel. En even later op het fietspad heb ik weer die hoortoestellen aangedaan en ik wandel weer verder en ineens knallen mijn oren toch ineens open! En ook daar schrik ik dan weer van en ik stapte zo even het gras in (ha) ik had echt zo van oei, wat nou weer!? Dus ik probeer te gapen en nou ja dan klaren mijn oren wel weer naar het normale niveau. Tenminste, nou ja, normaal, ...eh... meer naar het niveau van de afgelopen dagen.

En ik wandel lekker verder, dus ...eh...het is een beetje koel, gelukkig niet zo koud als gisteren want toen vroor het nog, het is nou weer gewoon koud buiten. En ineens had ik van hè!? Nee, het is niet naar dat dove gevoel, want ik hoorde ineens ruziënde eksters en een kwetterende kauw die langs vloog en ineens zelfs, zélfs het pimpelmeesje hoorde ik weer! Dus ik had echt zo van hè, is mijn gehoor dan toch weer helemaal teruggekomen!? Ik had echt: aah jaa, gelukkig!

Dus na zo'n zware verkoudheid, als mijn oren dicht zitten, gaat dat altijd wel weer terug naar uiteindelijk weer het normale niveau van én zowel de tinnitus, maar ook dus van alle geluiden die ik wel kan opvangen, die ik binnenkrijg. Maar af en toe zijn het nog steeds vreemde gewaarwordingen die ik meemaak. Ik maak elke keer wel weer iets nieuws mee op dat hoorgebied. En ik kan het ook niet altijd verklaren, dus, ja, nou ja, dat is zo bij het horen, dat hoort bij tinnitus, dat hoort bij gehoorverlies, het zal wel een ..eh.. ja, een normaal kenmerk zijn van gehoorverlies, neem ik aan. Ik kan het dus niet altijd verklaren.

Dit is seizoen 5, aflevering 11: Vreemde gewaarwording. Een korte aflevering dit keer.

Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer.

10 Equilibristen

Wed, 10 Jan 2024 12:00:00 +0100

Een moeilijk woord, equilibristen. Wie zijn dat? Wat doen ze? Ik heb ze gezien in het Wereldkerstcircus in Carré. Ik heb gezien dat bijna alle circusartiesten equilibristen zijn.

(foto uit het programma boekje)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord....

En dit keer gaat het over ons echte fysieke evenwicht. Dit is seizoen 5, aflevering 10: Equilibristen.

Dat is een moeilijk woord: Equilibristen. Dan vraag je je af: wat betekent dat dan? En als je mij al langer volgt, heb je een keer eerder geluisterd naar Equi Libre, waar ik over vertelde over vrijheid in evenwicht. Nou zijn Equilibristen, dat zijn evenwichtsartiesten en dan met name in het circus. En daar wil ik het dus over hebben.

Equilibristen in het Wereldkerstcircus in Carré. We zijn daar afgelopen vakantie, in de kerstvakantie, zijn we daar geweest en ja, dan moet ik wel even vertellen: we zaten daar op het toneel! En middenin Carré, daar was helemaal de piste gebouwd zoals ook een piste in een circus ook hoort te zijn. En wij zaten dus op dat toneel en ineens besefte ik van hé, dit is waar al die grote namen op het toneel ook staan. Dus ik ben helemaal naar voren gelopen op het toneel. We zaten een beetje op een tribune, maar ik ben op de houten vloer gaan staan waar de eerste twee rijen op het toneel ook stonden, die stoelen. En daar ben ik dus, daar vooraan, gaan staan, op de houten vloer. En ik waande me daar even zelf de artiest in Carré en ik keek die hele grote zaal in Carré in waar al die rijen stoelen tot helemaal bovenin de nok, dat je die kon zien. En daar heb ik even middenin gestaan, dus ik stond zelf op het podium van Carré! Nou ja, (ha) dat kan ik dus zeggen dat ik daar gestaan heb! Haha!

Ik zou er natuurlijk best een keer écht in willen staan en dan iets kunnen willen vertellen aan al die mensen in Carré, maar ja, dat is een utopie. Dat zal er wel nooit van komen, maar ik heb dus wél op dat podium van Carré gestaan!

In dat kerstcircus daar ..eh.. ja het was ook écht weer een circus zoals je dat ook op televisie wel ziet. Af en toe hebben ze van die uitzendingen, dan zie je daar kerstcircussen, wereldcircussen, met allerlei acts en hier zag je ze in het écht! Waar wij zaten, we zaten ook echt... vanaf dat toneel keek je ook direct op die piste. Dat was wel heel mooi. We zaten heel dichtbij, dus je kon zien wat er allemaal gebeurde zonder dat ik daar de verrekijker bij nodig had. We zijn ooit eerder in Carré wel geweest, meerdere keren zelfs bij het circus, en dan zaten we dus echt, nou helemaal daar bovenin. En dan zit je héél ver weg en dan is een verrekijker heel mooi om ook de artiesten heel dichtbij te krijgen. Dat je van dichtbij kunt zien, beetje de gelaatsuitdrukkingen en zo en hoe de oefening nou precies gedaan wordt. Dat kun je dan met een verrekijker dichtbij halen. Maar dat was nu helemaal niet nodig, want we konden dat gewoon... ja we zaten er bijna met onze neus bovenop! Dus dat was wel heel mooi.

Maar als je dan gaat kijken naar die Equilibristen, in het programmaboekje hebben ze het over twee dames die Equilibristen zijn, evenwichtsartiesten. Maar dat klopt niet, want eigenlijk is elke act, behalve misschien die van de illusionist, is elke act heeft iets te maken met een vorm van evenwicht. Met uniek evenwicht, met verregaand evenwicht, waar ze dat, nou, de zwaartekracht mee tarten. En ja, als ik dan kijk naar één mevrouw Olga Boiko, dat was een luchtacrobate en die ging in een grote hoepel. Werd ze steeds omhoog en omlaag gebracht en dan deed ze van alles in die hoepel! Draaien, dansen, zich laten vallen. Ongelofelijk om te zien, dan ben je dus ook met je evenwicht bezig.

En er was een solo, een man en een vrouw, die... waarbij de vrouw dus de man ..eh... eigenlijk de rol van de man aannam, want zij ging de man dragen en dan daar ook weer in allerlei spectaculaire stunts. Dat was een balans-act, zo staat het in het programmaboekje, vol charme, elegantie, sensualiteit en bijzondere prestaties. En die mevrouw die dus die man ging dragen, die liep zelf op hoge hakken! Ongelofelijk dat jij op hoge hakken allerlei standjes aan kan nemen waarbij je de man steeds aan het dragen bent. Boven jou, ongelofelijk dat dat lukte!

En zo had je Maria Sarach, dat is zo’n Equilibriste, die deed een ode aan Mondriaan. Zij had een kleurrijke balans-act, wordt ook gezegd. Zij had een stoel van Mondriaan en ze was zelf ook helemaal gekleed in de Mondriaan-stijl en zij deed allerlei oefeningen op die stoel. Staan, zitten, liggend, draaiend, alles met het evenwicht. Met het dubbelvouwen van je hele lijf en zo. En dat ook dan terwijl je op je handen staat, dus ook dat heeft alles met dat evenwicht te maken!

Dan had je dus ..eh.. even kijken hoor, de paardenfluisteraar, Alex Giona, die een heel stel paarden had, en die zonder tuig en zadel op zo'n paard zit. Ook dan ben je met evenwicht bezig, want je hebt veel minder houvast. Je kunt je nergens aan vasthouden en je hebt geen steun aan je voeten en toch kon hij die paarden op allerlei manieren laten bewegen en zo, terwijl hij daar zelf ook op zat.

Dan had de Flying Caballero's, dat was na de pauze. In de pauze zijn we blijven zitten trouwens daar op het toneel, zodat we konden kijken wat er in de piste gebeurde. En daar gingen ze de hele act voor de Flying Caballero's, gingen ze opzetten, want er moest een heel groot net gespannen worden, want het was een trapeze-act. En hoe dat dan helemaal gebouwd wordt, hoe ze dat dan daaraan vast gaan maken en zo, ja dat is gewoon ook heel mooi om naar te kijken (ha). Iedereen heeft daar zijn eigen taak in en zo en het wordt heel zorgvuldig gedaan, dus dat was heel leuk om dat te bekijken.

En toen was de pauze voorbij en toen begonnen dus de Flying Caballero's, de grote vliegende trapeze. En ja, dat is sowieso altijd heel uniek hoe ze dus salto's maken in de lucht en hoe ze draaiingen maken in de lucht en dan weer vastgehouden worden en weer heen en weer zwaaien. Het bijzondere was, het zijn allemaal jonge jongens die dat nu doen, één dame en een hele jonge knul. Die jonge knul, ik weet niet hoe oud hij was, maar ik denk dat hij echt nog in de puberteit was, die een drievoudige salto kon maken. En ook die vrouw kon dat volgens mij de drievoudige of misschien zelfs de viervoudige dat weet ik niet meer. Maar in ieder geval, die andere mannen die gingen de viervoudige salto doen. En het was de eerste keer, geven zij aan, voor het eerst in de circuswereld presenteren zij daar hun act dat er dus drie mensen zijn die viervoudige salto's maken. En dat gebeurde dus ook. Dat is geweldig, het is een wereldsensatie noemen zij dat, dat je een viervoudige salto maakt en dan dat er meerdere mensen in dat gezelschap dat doen.

En wij zitten dat te bekijken, en eentje lukte dat niet en die viel in het net en die ging het nog een keer proberen. En toen viel ie weer en toen ging hij het nog een keer doen. En toen een derde keer dat lukte dus niet, het ging fout, viel die weer in dat net, toen zag hij daar ook verder vanaf. Wat ik bijzonder vind, sowieso van of het nu wel of niet lukt, wij hadden de... Het circus was midden op de dag om 12 uur en om 4 uur was de volgende ..eh... uitvoering al, dat optreden. En om 8 uur hadden ze nog een keer een optreden, drie keer op een dag! Om dan dus 3x te presteren, dat vind ik sowieso al geweldig! Ik weet ook niet of ze dat om 4 uur en om 8 uur ook weer hebben aangegeven dat er 3 drie mannen dus die viervoudige salto's zouden gaan doen. Dat weet ik niet of dat ook gelukt is. Of ze dat dan eventjes naar beneden halen van nou, het zijn er twee die dat nu heel goed kunnen. Want ik vind het nogal wat, om dat dus te kunnen!

Maar als je dan verder kijkt in het programma, daarna kwamen The Crows. Dat was een barre-act. Dat is zo'n grote ja, grote stang, waar een mevrouw op stond. Dat noemen ze een van de meest riskante nummers- en dat is zo’n doorbuiglat. Twee mannen houden die vast en die bewegen dan op en neer en die vrouw springt dan op en neer en die maakt daar dus allerlei moeilijke sprongen en hoge salto's op. En dan elke keer weer neerkomen op dat hele smalle vlakje van die plank... beetje een ja een flexibele plank is het dan wel, want je moet ook weer opgevangen kunnen worden. Maar ook dat is natuurlijk allemaal evenwicht. En ik vond haar dus ook een Equilibrist.

En daarna kwam het Duo Stauberti. Dat was ja, een man en een vrouw waarbij de man de vrouw steeds droeg, maar dan met allerlei materialen. En op een gegeven moment ging hij zelfs op een één wiel-fiets zitten met een hele lange stang en die zette die op zijn hoofd en daar bovenop, helemaal bovenin, daar zat dan de vrouw die dus daar ook weer handstand ging doen en op allerlei manieren ging bewegen, nou dat is natuurlijk ook weer de ultieme vorm van evenwichtskunst!

En daarna kwam Viktoriia Dziuba -ik weet niet eens hoe ik het goed uitspreek- die kwam uit de Oekraïne, die was nog maar 20 jaar. En dat was ongeveer een slangenmens, zij... dat was onmogelijk hoe zij zich bewoog! Dat ..eh.. ze kon zich zo dubbelvouwen, maar dan ook nog eens een keer zulke draaiingen maken met haar hele lijf, dat je écht zo had van: hoe is dit mogelijk!? Dit kan niet in een lijf... dit, dit...eh.. het lijkt me ook niet heel erg gezond. En dan ook elke keer op één of twee handen steunen. En soms leken haar handen, leken wel de benen en andersom! Het was écht spectaculair om naar te kijken! En zij was dan ook zo'n Equilibrist. (gekuch) Ja, ik moet even hoesten, want ik ben weer vreselijk verkouden geweest en dat ben ik eigenlijk nog steeds, maar ik wilde wel deze podcast maken, want ik wilde dit vertellen over die Equilibristen.

En dan heb je natuurlijk nog de clown, waarbij ik dan echt zo heb van, wat heeft die nou met evenwicht te maken. Maar dit was wel een hele bi...

9 In kleine stappen

Fri, 29 Dec 2023 13:00:00 +0100

Neem kleine stappen, ook dan kom je uiteindelijk waar je zijn wilt. Dat was een tekst jaren geleden op een zelfgemaakte kerstkaart. Nog steeds is het goed om in kleine stappen een project uit te voeren. Een van die projecten is het maken van podcastafleveringen.

(foto gemaakt door Kasper Hijne)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... Zowel fysiek als psychisch en dit is seizoen 5, aflevering 9: In kleine stappen.

Lang geleden, jaren geleden, heb ik een keer een kerstkaart gemaakt -dat was in de tijd dat we nog zelf allemaal kerstkaarten maakten en naar elkaar verstuurden- toen heb ik een kerstkaart gemaakt met de tekst daarop: Neem kleine stappen, ook dan kom je uiteindelijk waar je zijn wil. Of iets in die strekking. Maar dat 'in kleine stappen' dat geldt nog steeds voor mij. En eigenlijk voor bijna alles, want rennen en springen dat is veel moeilijker, helemaal met evenwichtsuitval. Dat rennen, ja, ik doe het heel soms, maar ik vind het lastig om dan dat evenwicht goed te bewaren en springen is sowieso dan, ja waar kom je dan neer? Dus dat doe ik liever niet. Wat wel belangrijk is, is dat ik dus in normale stappen blijf lopen, en anders als ik een project oppak, dat ik dat in kleine stappen doe, dat ik altijd ook die kleine stappen zie. Dat is niet vanzelfsprekend.

Zo heb ik dat hele project 'Evenwicht, in uitvoering' om dat in podcast-vorm te doen, dat hele boek in podcast-vorm te doen, heb ik helemaal voor ogen. Dat einddoel dat zie ik voor me hoe ik dat wil hebben en dat begon met een idee wat ik heb opgeschreven in een schrift waar ik allerlei ideetjes opschrijf. En dat was natuurlijk na het uitkomen van het boek 'Evenwicht, in uitvoering', dus het zal na 2020 zijn geweest, dat ik waarschijnlijk ook al met de podcast bezig was. Dat ik ineens het idee had: als ik nou elk hoofdstuk eens in podcast-vorm ga opnemen.

En met dus dat uitwerken van het idee, kwam ik erachter, dat wil ik niet alleen doen, dan wil ik niet alleen mijn stem laten horen, ik wil dat met andere mensen samendoen. Ook al die ervaringsverhalen, is heel fijn als er andere stemmen dan zijn, want dan is er een soort afwisseling en dan weet je: oh ja dit is een verhaal, een ervaringsverhaal en dit is de uitleg over hoe dat evenwicht werkt.

En nou ja, dat, ik heb toen meerdere pogingen gedaan om dat uit te werken, alleen ja, er kwam van alles tussen afgelopen jaar. Het is een beetje een raar jaar geweest 2023, waarin mijn moeder is overleden, onze kat die werd ziek, die hebben we laten opereren, uiteindelijk ook moeten laten inslapen. Allerlei omstandigheden waardoor ik niet echt in een flow kon werken en ook dit project eigenlijk een beetje naast me hebt geschoven om, ja er maar niet mee bezig te zijn.

Gelukkig heb ik op een gegeven moment dus bedacht: ik ga nu iemand vragen, ik heb het met iemand besproken en die zei: maar mijn vrouw kan dat heel goed. Ik heb dus twee mensen gevraagd om het hele boek samen mee in te lezen en ik heb de ..eh... technicus geregeld, iemand die bij mijn radioprogramma's de techniek regelt. Die vindt het heel leuk om te doen omdat het een project is, is het maar een paar keer en is dat niet heel langdurig. En ik heb gevraagd of het in de studio mag, de studio van de Lokale Omroep. En dus, dat zijn al die kleine stappen die ik heb genomen om zo ver te komen dat ik ook daadwerkelijk ga opnemen. Proefopname gedaan met degene die mee komen inlezen en daarvoor heb ik ook een schema gemaakt (schraapt keel). Een schema, dat is natuurlijk nodig om dan te weten wie wat voorleest en ook al die ervaringsverhalen staan daartussen en daar moet ik dan mensen voor regelen.

Toen dacht ik van: ik laat al die mensen om de beurt dan ook naar de studio komen. En dat hield me toch nog tegen, want ik moet daar heel veel mensen voor vragen. Het hield me toch nog tegen om dus écht die datum af te spreken waarop we gaan inlezen. Waarop we die opname gaan doen. En ineens kwam ik op het idee, als ik nou al die ervaringsverhalen nou eerder ga opnemen en dat worden dan kleine mp3-bestandjes. Dan kan ik dat meenemen als we dus de grote opname gaan doen, van dus die hoofdstukken, want dan kan dat mp3-bestandje van dat ervaringsverhaal, kan daartussen gevoegd worden door de technicus. Dit is hetzelfde als dat tijdens het radioprogramma de technicus de muziek ertussen zet, want die neem ik ook altijd op in een mp3-bestandje, die gaat naar de technicus en die technicus zet dat op het juiste moment, zet ie dat ertussen. Kan ik natuurlijk ook doen met die ervaringsverhalen. Nou dat luchtte al op, dat vond ik zelf al een beter idee, want dan kan ik ruim de tijd nemen om al die ervaringsverhalen bij de mensen thuis op te gaan nemen.

Alleen, toen was het dus nog afwachten dat ik de juiste apparatuur heb. Ik heb hier een hele mooie microfoon, waar ik mee spreek, maar om die mee te nemen naar die mensen, dat was weer nét even een... is een stap te ver, dat vind ik lastig. Ben er ook zuinig op, dus ik wachtte op goede opname apparatuur. Uiteindelijk heb ik dat als ik nu kijk naar de materialen die ik wil gaan gebruiken -die heb ik nu nog niet gebruikt, maar dat wil ik dus gaan doen- dat zijn ..eh.. naar aanleiding van de hoorhulpmiddelen die ik heb gekregen -daar heb ik een andere podcast helemaal over verteld hoe dat gegaan is- daar heb ik ook een ander opname apparaatje bij gekregen of eigenlijk een ontvanger. Niet opname, want de microfoon heb ik al, maar de ontvanger die dan in de laptop kan. En dat is net een andere ontvanger dan die ik gebruik als ik dus zelf ga luisteren, dat het rechtstreeks op mijn oren komt. Die ontvanger, die gaat dus in de laptop en dan kan ik dus die microfoon gewoon gebruiken ..eh.. dus met het opnemen van die ervaringsverhalen en dat is veel kleiner om mee te nemen en toch ook wel goeie kwaliteit om op te nemen. Dat was alweer wéér een volgend stapje wat ik heb genomen van hè hè.

En ik ben ook mensen gaan vragen van: vind jij het leuk om een stukje in te lezen en zo heb ik meerdere mensen al gevraagd. Dat zijn allemaal stappen die ik wel gezet heb. Uiteindelijk heb ik dus afgelopen dagen een paar opnames gedaan, van de mensen die hier bij mij in huis waren, en heb ik een paar ervaringsverhalen opgenomen. Dus het is nu gaande, dat ik dus ..eh.. ja, al die mp3-bestanden ga verzamelen, dat bij elkaar gaat komen.

Ik heb ook nog meer mensen gevraagd, ook bij de gebaren oefengroep van: vinden jullie het leuk, of zijn er een paar mensen die het leuk vinden om mij te helpen om een paar teksten in te lezen? Dan krijg je van tevoren de tekst, die lees je even heel goed door, ga je kijken kan ik daar wat mee en dat mag je dan zelf gaan voorlezen. En dat mag al vertellend. Dat hoeft niet per se op voorleestoon, dat mag je een beetje luchtig doen, je mag er nog een woordje tussendoor zeggen. Doe maar op jouw manier zodat het een verhaaltje lijkt, alsof je het aan het vertellen bent. Nou kan niet iedereen dat, dus ik moet het ook oké vinden dat mensen het gewoon echt op voorleestoon doen. Want ik wil wel gewoon die ervaringsverhalen hebben. En ..eh.. ja, nou ja, die eerste stappen zijn gezet. De eerste mp3-bestandjes met die ervaringsverhalen die heb ik nu. Zet ik ook allemaal weer in één map zodat ik het allemaal bij elkaar heb.

En de komende tijd ga ik dus veel meer verhalen nog opnemen en dan heb ik al opgeschreven in mijn agenda: begin januari 2024 ga ik afspraken maken wanneer wij in de studio kunnen, wanneer de technicus ook kan, wanneer de inlezers ook kunnen en dan kunnen we aan de slag. Als dat eenmaal aan de gang is en dat lukt, dan wordt het ook makkelijker om de volgende afspraken te maken, want dan weet iedereen waar ie aan toe is en zo dus nou... ik heb zelf zo van: het gaat tot een goed eind komen. Het is niet in dit jaar gebeurd, eigenlijk had ik nu, eind 2023 het helemaal klaar willen hebben, dat is niet gelukt. Alleen ja, dan is het prima dat het volgend jaar gaat gebeuren, want nu door al die kleine stappen die ik al gezet hebt, ben ik zó ver, dat we klaar zijn om op te gaan nemen.

Dus ja, dat hele boek 'Evenwicht, in uitvoering', in podcast-vorm dat gaat er ook zéker komen. Al die kleine stappen die waren nodig om uiteindelijk te komen waar ik zijn wil en er zijn nog heel wat stapjes te zetten en het is helemaal oké! Dus ik kijk er al naar uit om al die vervolgstappen te gaan maken.

Dus ja, nou dat wou ik even met je delen, want het is iets waar ik eigenlijk heel lang al tegenaan liep en ineens ontdekte over die kleine stappen, terwijl ik weet dat het zo werkt, in kleine stappen denken, om een groot project klein te maken door, door, nou ja die ministapjes, die tussenstapjes ook allemaal te zien. Als dat het belangrijk is om mee te werken, dan kom je uiteindelijk waar je zijn wil, dus ..eh.... Ja! Nou, dank je wel voor het luisteren naar deze podcast 'Evenwicht, je leven' en graag tot de volgende keer!

8 Fluisteren

Thu, 21 Dec 2023 12:00:00 +0100

Je kent vast nog wel het fluisterspelletje dat je vroeger op school deed. Ik kon dat echt nooit verstaan. Sinds kort kan ik af en toe wel een fluisterstem verstaan. Hoe dat mogelijk is, vertel ik in deze aflevering. Dat heeft wel even geduurd en ging niet van een leien dakje. Maar het is gelukt.

(foto van de hoorhulpmiddelen)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... En eigenlijk ook over horen en dan ook horen in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 5, aflevering 8: Fluisteren.

Het gaat over fluisteren en ook niet helemaal. Het gaat meer over horen en dat hoor je vanzelf als je blijft luisteren.

Fluisteren, dat fluisterspelletje dat ken je nog wel van vroeger. Ik denk dat iedereen dat wel eens gedaan, dat heb jij zeker ook wel eens in de klas gedaan. Een woord of een zinnetje wat doorgegeven moest worden van de één naar de ander en als het de hele klas door was gegaan, de laatste vertelt dan wat hij heeft gehoord en dan blijkt het een heel ander woord te zijn geweest.

Dat spelletje deed ik vroeger ook. Gingen we ook doen in de klas en ik denk ook dat ik dat bij Scouting ook heb gedaan met de kinderen. En ik weet hoe moeilijk ik dat vond, als ik zelf meedeed. In het luisteren en doorgeven, dan denk ik dat het bij mij altijd fout ging, want ik verstond het nooit. Ik ging ook heel vaak vragen: wat zeg je nou? En nog een keer en nog een keer. Maar vaak mocht het maar één keer gezegd worden. Ja, en dan hoorde ik alleen maar een klank en dan gaf ik een klank door of een woord waarvan ik dacht dat het misschien gezegd werd. En ik weet ook wel, dat ik als ik zelf in de klas met de kinderen dat ging doen, dat fluisterspelletje, dat ik zelf als juf altijd begon met het woord zodat ik ook niet het laatste woord hoefde te horen. Dan liet ik gewoon het kind wat dan als laatste aan de beurt was, die noemde dan het woord, wat die uiteindelijk gehoord had. En dan was het ergens onderweg vaak mis gegaan. Het was ook maar heel af en toe dat het goed ging. Dat het helemaal lukte.

Ik begreep ook niet zo heel goed wat er dan altijd misging en bij wie. Ik weet wel zelf dat het bij mij logisch is dat ik het niet kon horen, want halverwege de jaren 90 kwam ik er zelf achter dat ik gehoorverlies had. Mijn moeder kreeg hoortoestellen en toen had ik zo van wat zou er met mijn gehoor zijn? Want, ik begreep dat zij iets had dat het genetisch was, aangeboren. Dat zit dus al ergens in haar. Dat kon natuurlijk bij mij ook zo zijn. Dus ik ben toen naar het audiologisch centrum gegaan en inderdaad, ik had ook gehoorverlies waarbij ook de audioloog zei: grote kans dat je hetzelfde hebt wat ook je moeder heeft.

Toen had ik dus door dat zo'n fluisterspelletje helemaal niet zo handig is als er in die klas ook kinderen zitten met gehoorverlies. Want die kunnen dat nooit goed doen! Die zullen altijd een verkeerd woord horen of maar een deel van het woord of het zinnetje wat gezegd wordt. Ik ben er toen ook heel anders mee omgegaan. Dus ik heb het spelletje wel steeds gedaan, maar steeds in mijn achterhoofd van dat er in die klas ook kinderen zitten die dus gehoorverlies kunnen hebben. En dan ja, ga je daar vriendelijker mee om. Ik denk ook dat ik het spelletje steeds minder ben gaan doen en misschien op een gegeven moment helemaal niet meer. Dat weet ik eigenlijk niet meer precies, want het hele lesgeven is voor mij dan ook heel lang geleden. Ergens in 2008 ben ik het onderwijs uit gegaan dus ..eh.... Ik weet niet meer precies hoe dat bij mij ging.

Maar wat is er nu wel gebeurd? Ik kan nu wel soms horen als iemand fluistert. Diegene staat dan zelfs met de rug naar mij toe en ik zie dus niks aan spraakverstaan (=spraakafzien). Diegene staat ook ver bij mij vandaan en nou kan ik ineens fluisteren horen! Ik wist niet wat me overkwam toen ik dat voor de eerste keer hoorde! En dat komt door nieuwe hoorhulpmiddelen. Niet door een nieuw hoortoestel, maar ik heb extra apparatuur gekregen waarmee dat dus wel mogelijk is.

Daardoor krijg ik geluid wat iemand via een microfoon zegt, krijg ik rechtstreeks op m'n oren, precies zoals ik 's ochtends... dan doe ik mijn hoortoestellen aan en dan wordt er gezegd ..eh.. ‘rechts klaar.’ Dat is een mannenstem in mijn geval en de andere kant: ‘links klaar.’ En als ik op het knopje druk dan kan die naar ‘master 2’. En op de manier waarop ik dat hoor, dat hoor ik rechtstreeks in mijn oor. Met gewoon luisteren met de hoortoestellen gebeurt niet. Dat gaat altijd via de buitenlucht. Dan komt het via mijn buitenoor zo binnen en níet in mijn oor zelf direct. Maar nu wel, met die hoorhulpmiddelen! Ik ga daar strakjes over vertellen wat het dan precies is, want het is een hele weg geweest voordat ik zo ver was! Voordat ik die apparatuur heb gekregen.

Het begon vorig jaar in juni 2022, toen ben ik naar PlanPlan adviesbureau gegaan en PlanPlan Adviesbureau zorgt voor allerlei hooroplossingen in werksituaties. En daar heb ik van alles uitgeprobeerd. De Roger On. Van andere merken ook, wat je dus met microfoons kan doen en hoe dat dan ook rechtstreeks op mijn oren komt. En daar heb ik ook Sennheiser apparatuur getest. Dat is professionele apparatuur wat ook geluidsmannen en zo en in geluidstechniek wordt dat gebruikt. En die Sennheiser daar had ik al heel gauw van in de gaten, dit werkt het beste! Dit is heel natuurlijk geluid, het werkt ja ..eh.. feilloos. Ik kan het goed verstaan. En daar heb ik dan ook voor gekozen. En dat betekent dan dat als je de apparatuur hebt gevonden die bij je past, dan ga je een motivatie schrijven. Die motivatie is nodig om naar de zorgverzekeraar te sturen als je dat vergoed wilt krijgen. Ik had ervoor kunnen kiezen om op dat moment het zelf te betalen, maar ik weet dat ook zorgverzekeraars die zijn gehouden aan, dat ze voor de juiste hoorhulpmiddelen moeten zorgen. De juiste hooroplossing. Dus die motivatie heb ik geschreven ook met de audioloog die ook met mij toen getest,… of mij niet gezien heeft, maar wel in het dossier een heleboel kan teruglezen. En ook PlanPlan Adviesbureau heeft mij geholpen, Andrea, en zo heb ik een hele motivatie geschreven die in september 2022 naar de zorgverzekeraar is gegaan.

En ik pak even die ..eh.. dingen er even bij, die motivatie, die heb ik hier voor mijn neus. En ik vertel dan over wat voor een gehoorverlies ik heb. Het DFNA 13 en dat ook in combinatie met tinnitus en Ménière, dat dat gehoorverlies van mij sneller is toegenomen. En dat ik het werk in het onderwijs heb moeten opgeven. Ik vertel dan ook daarin dat ik sinds 2019 hoortoestellen draag en dat lukt voor gesprekken, een-op-een in een stille omgeving is dat prima. Maar dat gaat heel anders als ik in een groep ben of gesprekken voer in een hele onrustige omgeving. Het spraakverstaan is dan heel erg lastig en ik moet dan eigenlijk volledig gebruik maken van het spraakafzien. Daarvoor moet ik natuurlijk de sprekers heel goed aan kunnen kijken en dat is in een groep, als je met een hele groep mensen bent, is dat niet helemaal mogelijk. Niet altijd mogelijk. En het kost dan enorm veel energie, want ik ben dan eigenlijk continu aan het associëren.

Dat had ik ook voordat ik hoortoestellen kreeg natuurlijk héél vaak gedaan, alles wat ik hoorde ging ik zelf bedenken van: wat zou er gezegd kunnen zijn? En als ik dan de context niet door heb, dan kan ik af en toe heel raar reageren. Dat is ook wat in de laatste jaren toen ik nog in het onderwijs werkte, voordat ik Ménière kreeg, en voordat ik dus uitviel. Gebeurde het me al regelmatig dat ik als de kinderen in de kring aan de overkant in het kringgesprek iets aan mij aan het vertellen waren, dan dacht ik te weten waar ze het over hadden en dan stelde ik een vraag en dat ze écht hadden van: hu, juf! Daar had ik het helemaal niet over, ik had het daar en daar over!! Dan zat ik dus helemaal fout! Heel onhandig dus!

Dus dat is echt, dat was toen al duidelijk dat dat gehoorverlies van mij nou ja, dat dat niet lukte in het onderwijs om dat goed te kunnen blijven doen, om de kinderen goed te kunnen blijven horen. Oké maar verder even met die motivatie, dat staat er natuurlijk niet in dit hele verhaal. Dan vertel over dat ik vanaf 2010 al aan het werk ben als zelfstandig ondernemer, maar dat momenteel de inkomsten daar niet naar zijn. En dat komt omdat ik opdrachten moet laten schieten vanwege dat gehoorverlies van mij, dat toegenomen gehoorverlies. En dat is wel wrang, want ik heb namelijk een luisterberoep, ik begeleid mensen met gehoorverlies, met tinnitus, met Ménière. En als Hoorcoach en als auteur en spreker ben ik expert op deze gebieden! Ook op het gebied van evenwicht natuurlijk hè! En ik geef lezingen, en gastlessen rondom deze thema's. Maar het is dus steeds moeilijker voor mij geworden om dat naar tevredenheid te doen. En het heeft dan ook even geduurd voordat ik door had waarom ik die vraag naar trainingen en workshops en om interactieve lezingen te geven, waarom ik dat steeds heb afgeslagen. En ik heb ook geen live-opleiding meer gevolgd.

En als ik een presentatie geef, dan ben ik zelf aan het woord en dan hoef ik niet te luisteren. Maar op het moment dat ik het natuurlijk interactief wil gaan doen en dan de deelnemers aan het woord wil laten komen, dan loop ik dus tegen die grens aan van dat spraakverstaan. En dan lukt het me niet meer om spontaan en direct te reageren op wat er wordt gezegd en daardoor stopt de presentatie en dat levert frustratie op.

En dat houdt me dus tegen om trainingen en workshops te geven terwijl ik dat ontzettend leuk vind met mijn achter... onderwijs achtergrond om dat te doen!! Daar haal ik heel veel plezier uit en voldoening. En dit geldt ook tijdens activiteiten en gesprekken tijdens netwerkbijeenkomsten, vergaderingen, intervisie bijeenkomsten, nascholing. En ik merk dat ik de neiging heb om deze te vermij...

7 Niet vanzelfsprekend

Thu, 14 Dec 2023 12:00:00 +0100

Dat ik het hier in mijn huis, woonplaats, in dit land, het heel goed heb, dat is niet vanzelfsprekend. Kijk maar naar het nieuws. Is het beter om dan geen journaal meer te kijken en de krant te lezen?

(foto; kersttafereeltje op het dressoir, ook niet vanzelfsprekend)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... waarin ik allerlei kennis en ervaringen deel over ons fysieke evenwicht en ook ons psychische evenwicht. En vandaag is seizoen 5, aflevering 7: Niet vanzelfsprekend.

Het is een onderwerp wat ik best lastig vind om te delen met je. Het is iets wat me ontzettend bezighoudt, waarvan ik vind dat ik me daar niet helemaal moet door laten beïnvloeden en dat gebeurt dus vanzelf wél!

Want na het opnemen van aflevering 6 over dat puzzelen, vorige keer, toen liep ik naar de sportschool en ik liep lekker buiten. Volgens mij scheen zelfs het zonnetje en ik besefte ineens dat dat kunnen puzzelen helemaal niet zo vanzelfsprekend is. Net zoals ik drie keer in de week naar de sportschool kan lopen en dat ik in een mooi huis mooi. Dat ik in een prettige buurt woon. Dat ik elke dag iets nieuws mag leren. En dat ik dan zelf kan bepalen wat ik dan wil leren. Daar is niets vanzelfsprekend aan, als ik naar de beelden kijk die ik zie over de oorlogen. Over ..eh.. de verhalen van mensen die ontheemd zijn geraakt, die familie zijn verloren, alles kwijt zijn en eigenlijk alleen maar hun eigen kleding aan hebben en wat spullen in een koffer wat ze kunnen dragen.

Hoe leef je dan? vraag ik me dan af. Ben je dan voortdurend angstig? Voel je je machteloos? Nou, die beelden, worden ook wel eens getoond over machteloze mensen die het uitschreeuwen van die machteloosheid. Als je niet weet wat er de komende dag gaat gebeuren! Ik kan dat niet goed handelen. Ik weet wel wat ik de volgende dag wil gaan doen en waar ik naartoe wil gaan en afspraken die ik maak dat ik die kan gaan uitvoeren. Maar met die beelden, met die verhalen, dat kan ik niet goed handelen.

Want die zie ik terwijl ik zelf in een stoel zit, 's avonds voor de televisie. Dan gaat het journaal aan, dan zit ik in een luxe stoel met een warme sjaal om me heen, kopje thee naast me. Wetend dat ik dan straks naar bed kan gaan en rustig zal kunnen slapen, of niet, want ik lig ook heel vaak wakker. Maar dan lig ik wel lekker warm, lekker zacht. En als ik opsta dan zijn het maar een paar passen en dan kan ik zo naar de wc. Kan ik douchen met een schone handdoek. Ik kan me afdrogen. En in de keuken is dan genoeg eten. Schoon drinkwater. Dat is niet vanzelfsprekend dat dit allemaal bereikbaar voor me is.

Is het dan beter dat ik eigenlijk geen journaal meer kijk? En ook die foto's ..eh.. bekijk in de krant en de artikelen daar over lees, want ik denk wel eens: ik kan beter stoppen met journaal kijken en krant lezen. Zou veel beter zijn voor mijn gemoedsrust. En ik denk niet dat die beelden mij wakker houden 's nachts als ik niet in slaap kan komen en zo, want het lijkt alsof ik daar niet mee bezig ben. En toch, als ik terugkijk in mijn schriften van het creatief schrijven, waar ik regelmatig wel in schrijf, dan gaat het heel vaak over die oorlog, over die onmacht. Omdat ik er gewoon eigenlijk niks van begrijp. Dat er mensen zijn die zich zó superieur voelen dat ze dan vinden dat ze andere mensen kunnen doden!

En tegelijkertijd weet ik dat ik het helemaal niet kan veranderen. En dan kom ik boven, op mijn werkkamer, waar ik het licht aan kan doen, waar ik de laptop open kan doen. Er is voldoende stroom, dus dat gaat allemaal prima. Het werkt ook allemaal goed en dan lees ik nieuwsbrieven en mailtjes, dan gaat het over ‘de magie van de dans’ of ‘de kerstmarkt in Zeewolde’. Over duurzaamheid. Over de Vogelbescherming. Daar kan ik een cursus gaan volgen; ‘Uilen in Nederland’. Er is een uitnodiging voor een kookweekend. Nieuwsbrief van Maya wijsheid. Waar het gaat over de brug naar het nieuwe jaar en dan wordt er uitgelegd: dat 2024, is het begin van een nieuwe creatie-cyclus van 4 jaar. Het is het jaar om daadwerkelijk stappen te nemen en de brug te slaan naar het pad waarin je écht gelooft. Allemaal informatie waar ik iets mee kan en waar ik iets uit kan kiezen wat ik daarmee doe en dat is dus écht verre van vanzelfsprekend.

Dat, ja, als ik het dan lees ook die nieuwsbrief van een nieuwe creatie-cyclus van 4 jaar, dan wordt dat aangegeven dat het voor iedereen zou zijn. Het is de Tzolkin-kalender, de Maya-kalender. Dan heb ik van, hoe kan het dat dat voor iedereen zou gelden? Als dat zo is, dan gaat iedereen volgend jaar dus daadwerkelijk stappen nemen om dan de brug te slaan naar het pad waarin die écht gelooft. Betekent dan dat er ook al heel veel mensen zijn die die weg nog lang niet gaan? Want al die mensen die dat al wél doen, gaan die dan weer een nieuw pad inslaan of zo? Ik vind het steeds moeilijker om die uitspraken om dat soort ja, ..eh.. ja, dat soort zinnen, dat soort regels, om dat voor 'waar' aan te nemen. Ik vind het heel mooi om te lezen en tegelijkertijd ben ik er meteen kritisch op, want als je dit opschrijft dan zou het zijn dat er ook heel veel mensen zijn die het afgelopen jaar helemaal geen stappen hebben gezet, daadwerkelijk stappen hebben gezet.

En hoe geldt dat voor al die mensen die ontheemd zijn?

Of kun je dit pas doen als je... als alles voldoet aan alle basisbehoeften? Onze basisbehoeften van een dak boven je hoofd, voldoende te eten, kleding, dat je ..eh.. nou ja, je eigen dingen kan bepalen wat je op een dag kan doen, dat je naar je werk kunt gaan, ja, dat je die vrijheid voelt, dat je de vrede voelt om je heen. Dat die basisbehoeften er moeten zijn voordat je überhaupt maar kan nadenken over dat 2024 het begin is van een nieuwe creatie-cyclus van 4 jaar. Ik denk dat het ook veel meer zo geldt. Dat die basisbehoeften eerst belangrijk zijn. En al die mensen in die oorlogen, die we zien op die beelden, die leven bij de dag, die kunnen niet meer gaan nadenken over wat ze morgen gaan doen. Die weten niet wat de dag van morgen zich gaat brengen, want misschien komt daar dus ja, de vijand aan die jou neerschiet of een bom die uit de lucht komt vallen, die ook door je vijand dan is afgeschoten. Ik kan me dat leven niet voorstellen, want ik heb daar nooit mee te maken gehad. Dus al die informatie die ik krijg via die nieuwsbrieven waar ik iets wél mee kan en waar ik dus uit kan kiezen, dat is dus echt niet... niet vanzelfsprekend.

Ik ben er ook eigenlijk ongelofelijk dankbaar voor waar ik nu hier leef! Met wie. En hoe ik mijn leven kan inrichten. Dan kan ik alleen maar in dankbaarheid leven en liefde geven in overvloed! En niet dus vanuit 'angst' leven, maar meer vanuit 'liefde'. Vanuit 'er is genoeg voor iedereen!' Wetend dat dat niet zo is. Want dat is zeker niet vanzelfsprekend.

Nou dat wilde ik dus even met je delen. Ik vind het (zucht) eigenlijk helemaal geen leuk onderwerp, maar het kan best zijn dat jij voor mij een tip hebt, hoe ik hier anders mee om kan gaan. Laat het me dan vooral weten! Want ja, ik ben er toch wel heel vaak mee bezig zo ..eh.. het laat niet alles beïnvloeden in mijn leven, maar nou misschien toch wel wat te veel.

Dit was seizoen 5, aflevering 7: van de podcast 'Evenwicht, je leven' met de titel: Niet vanzelfsprekend. Dank voor het luisteren.

6 Stukje voor stukje

Wed, 06 Dec 2023 14:00:00 +0100

Stukje voor stukje, puzzelstukjes aanleggen net zolang totdat alle stukjes op hun plaats liggen. Puzzelen, het is een medicijn, het biedt troost. En nu is het als een cadeautje voor me, een heerlijke tijdsbesteding.

(Foto: een van de puzzels die ik heb gemaakt)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...En misschien ben je wel één van die vaste luisteraars, want ik heb al gezien dat die vaste groep luisteraars steeds meer uitbreidt. Dus heel fijn dat jij alweer luistert. Dit is seizoen 5, aflevering 6: Stukje voor stukje.

Als namelijk iets door omstandigheden mij helemaal niets lukt, of als het werk dus ook helemaal niet gaat en ik nergens zin heb, dan is er altijd wel iets wat ik wel kan gaan doen.

Ik heb er dus alleen een tafel voor nodig en genoeg licht. En dat is puzzelen, legpuzzels maken. Vroeger als kind deed ik dat al, dan hadden mijn ouders weer puzzels gekocht. Ik denk dat mijn moeder het ook heel leuk vond, dat die ook vaak puzzels maakte en dat ik dat dan ook zag. En op een gegeven moment kon ik dat natuurlijk mee gaan doen en ging ik meepuzzelen.

En vooral al die laatste stukjes natuurlijk erin leggen (ha!), want dat was het meest makkelijke. Ik heb alleen wel dus al heel vroeg te maken gehad met, dat puzzelen wel een heel leuk tijdverdrijf is. Vroeger had je natuurlijk ook minder andere afleiding, was er geen televisie waar je elke avond genoeg naar kon kijken en zo. En er was geen Facebook op je mobiele telefoon dat je alles nou ja, bij kon houden wat er gebeurde in social media. Dus mijn moeder had dat als tijdverdrijf gekozen, onder andere en dat was dus legpuzzels maken.

Later in Maarssenbroek waar ik woonde met mijn vriend toen, mijn man nu, in Maarssenbroek, hadden we een hele grote plaat en die schoof ik dan onder de bank en daar legde ik altijd de puzzel op. Dan ging ik puzzels maken, ik heb er zelfs eentje van 5000 stukjes, ik heb hem nog steeds. En ja, dan kon ik er weken mee bezig zijn. Dat was dan vooral in de vakantie. Ik denk ook dat ik vaak in de vakantie begon met puzzelen en op de zondagen doorgaan, want ja, de rest van de week was ik gewoon aan het werk en heel vaak 's avonds ook weg toen wij in Maarssenbroek woonden. Dus ik denk ook dat die puzzels, die grote puzzels, dan ook héél lang duurden.

En ja, en op een gegeven moment werden de kinderen geboren in de jaren ‘90, toen is dat helemaal wegge-... ja... ik deed het niet meer. Geen puzzelen meer. Ik heb wel alles bewaard, alles is ook met de verhuizingen steeds meegekomen. En toen heb ik dus héél lang niet meer gepuzzeld. Tot in 2006.

In 2006, toen ik dus door de ziekte van Ménière thuis kwam te zitten, en ben je een van die vaste luisteraars en heb je ook helemaal het begin al gehoord, dan vertel ik ook over dat hele begin van de Ménière. Wat er allemaal gebeurde en wat ik allemaal niet meer kon ook, in die hele eerste periode. En ik heb toen ineens gevraagd aan, ik denk aan de jongens of aan mijn man, van willen jullie een puzzel van zolder halen? Die lag helemaal achterin de kast. En ik ben toen gaan puzzelen. Dat lukte wel. Want al die andere dingen lukten niet. Het lezen lukte niet. Computeren ging niet. Ik kon niet in mijn eentje naar buiten. Het huishouden lukte al niet waar ik heel veel bewegingen voor moest doen, want het hele evenwicht dat ja, dat lukte niet. Het hele evenwicht was van slag! En dat puzzelen ben ik toen gaan doen. En ik weet ook dat ik in die periode puzzels nog heb gekocht, want op een gegeven moment had ik alle puzzels gemaakt die we hier in huis hadden, waren er niet zo heel veel. En toen ben ik dus andere puzzels gaan bijkopen. Nieuwe puzzels. En ook die allemaal gaan doen. Want dat was zó heerlijk om te doen!

En later, tijdens wiebeldagen, heb ik dat ook steeds weer opgepakt. Ze liggen nu niet meer achter in de kast op zolder, ze liggen nu ergens waar ik ze zo kan pakken. En ik vind het helemaal niet erg om een puzzel 2, 3 of 4 keer te maken.

En in de lockdown-weken, toen we dus helemaal niets meer konden en eigenlijk alles stillag, toen heb ik het ook weer opgepakt. Kon ik ook die puzzels gebruiken en dan... puzzelen is voor mij dus eigenlijk iets heel troostrijks. Het is eigenlijk als een soort medicijn! En sinds een paar jaar doe ik dat ook tijdens allerlei goede dagen, gewoon omdat ik zin heb om te puzzelen. Ik zie het meer als een soort cadeautje, een cadeautje na het werk. Een soort beloning voor mezelf. En ik puzzel ook vaak wel na het eten. Dan hebben we alles opgeruimd en zo en alles is weer schoon in de keuken, afwasmachine is aan en dan ga ik een uurtje puzzelen. Want het is zó anders dan de hele tijd op Facebook zitten of ..eh.. ja, ik zou ook een boek kunnen gaan lezen, dat natuurlijk ook. En dat zal ook zeker wel weer gaan gebeuren, alleen nu is even puzzelen weer iets wat ik gewoon ja, naar uit kan kijken.

Het gaat eigenlijk over dat stukje voor stukje. Dat is... het is zó overzichtelijk, want al die stukjes liggen stil. En dan zoek ik in het begin, als ik met zo'n doos begin, die doe ik open, dan ga ik eerst kijken naar wat voor een kleuren er allemaal in zitten en dan ga ik dat selecteren. Heb ik allemaal kleine bakjes voor en daar gaan alle randjes die gaan in een bakje. En alles wat blauw is van de lucht of zo en alles wat groen is van het gras ..eh.. al die kleuren die zoek ik bij elkaar. En doordat ik dan dus dat verdeel, dan pak ik op een gegeven moment één bakje en dat gooi ik dan ondersteboven en dan ga ik kijken welke stukjes passen hier allemaal aan elkaar. En dan krijg je allemaal een beetje fragmentjes. Dan krijg je allemaal stukjes die bij elkaar passen, aan elkaar passen. Dan ontstaan er al figuren, vormen ..eh.. ja delen van die puzzel die al bij elkaar passen. En als er dan heel wat van die fragmenten liggen, dan liggen ze allemaal nog een beetje door elkaar heen, dan ga ik aan de randjes beginnen. Dan leg ik de hele rand neer en dan ga ik kijken, wat gaat waar naartoe? Wordt alles op de juiste plek neergelegd en dan pak ik ook de voorkant van de puzzel erbij, waar je kunt zien wat je moet maken. Want in het begin doe ik dat niet. Ik probeer eigenlijk zo lang mogelijk niet te kijken naar de afbeelding, maar alleen maar eerst op de stukjes zelf te kijken wat bij elkaar kan passen.

Nou en dan op een gegeven moment worden al die fragmenten wel goed neergelegd. Alles ligt op de juiste plek en dan blijven er natuurlijk allerlei puzzelstukjes over. Puzzelstukjes leeg en dan ga ik dus stukje voor stukje de rest invullen. En wat ik daar zo fijn aan vind, is dat puzzelen, dat doe je gewoon helemaal in je eigen tempo. Dat is zo, ja, rustgevend ook. Ik ben dan aan het puzzelen, maar af en toe kan ik ook opkijken, ik kan opstaan, kopje thee zetten, de was ophangen en dan weer even puzzelen. Ja, (ha) gewoon zó lekker om te doen!

En dat doe ik op, tegenwoordig op de eettafel, niet meer op zo'n grote plank die je onder de bank schuift, want dan moet ik steeds op mijn knieën, vind ik een beetje zwaar worden tegenwoordig. Ik doe het op de eettafel. We hebben een grote tafel en daar heb ik één kant daarvan... kan ik gebruiken en daar leg ik dan de puzzel op.

Die van 5000, die zal daar nooit op passen, dan moet ik de héle tafel gebruiken, maar die van 1000 en 1500 stukjes, ik denk dat ook wel eens een keer één van 2000 stukjes heb gemaakt, maar ja, dan is die ook echt helemaal vol die tafel, aan die ene kant. Maar ik vind die van 1000 eigenlijk het allerleukste om te doen. Want die past dan ook heel mooi daarop en dan heb ik ook genoeg ruimte om al die bakjes erom heen te zetten en zo en dan zie ik die puzzel natuurlijk langzaam groeien zo.

En als ie dan helemaal klaar is, dan laat ik hem een paar dagen liggen en dan ga ik elke keer weer even kijken en dan weet ik zelfs nog welke stukjes ik zo moeilijk vond. Welke stukjes ik elke keer naar gezocht heb of welk stukje ik heel lang in mijn handen heb gehad van: waar moet dit nou!?! Dat me dat helemaal niet lukte. Dus daarom vind ik het heel leuk dat hij een paar dagen blijft liggen en dan op een gegeven moment ruim ik hem op.

Gaan alle... de hele puzzel wordt weer in hele kleine stukjes, stukje voor stukje losgehaald, doe ik in een plastic zak en dan gaat ie dus in de doos. En ik doe hem in een plastic zak, die doe ik ook écht dicht. Die plak ik dicht, zodat er eigenlijk geen enkel puzzelstukje kwijt kan raken.

En de puzzels waar ik van hou, ja, dat maakt eigenlijk niet uit! Het kunnen tekeningen zijn, de Jan van Haasteren puzzels zijn tegenwoordig wel weer heel leuk, maar ik heb ook een zwart-wit puzzel met allemaal dieren erop en het lijkt heel makkelijk, maar die is nog best lastig. Foto's van allerlei... foto's, dat kunnen omgevingen zijn, landschappen, huizen, wat heb ik nog meer? Bloemen, kruiden, dat vind ik ook heel leuk. Dus ook... ik vind wel de variatie heel leuk. Een heel groot vlak wat alleen maar blauw is of alleen maar zee is of zo, vind ik minder leuk. Ik vind wel de afwisseling, vind ik het meest grappig. En dat is zo leuk van Jan van Haasteren, dat daar zoveel in te zien is; zoveel figuurtjes en als je er meerdere hebt gemaakt, herken je wat steeds terugkomt! En ik heb nu pasgeleden een puzzel van Wasgij, heb ik gekregen van iemand, dat kende ik nog niet. Zie je, ik ben een puzzelfanaat, maar ik wist... ik heb het wel eens gezien, maar ik wist niet wat de bedoeling van die puzzel was, maar dat is een puzzel waarbij je níet het juiste plaatje hebt, je krijgt wat gegevens op de plaat die voorop staat, maar dan moet je iets gaan maken wat de mensen die daarop staan... wat ze achter ..eh.. wat zij zien! Dus... en dat weet je niet. Of iets wat in de toekomst gaat gebeuren. Er zijn geloof ik allerlei andere mogelijkheden in ieder geval de plaat die op de doos staat, is níet de afbeelding. Daar kun je...

5 Woedend

Tue, 28 Nov 2023 13:00:00 +0100

Boosheid werkt prestatieverhogend, heeft recent onderzoek laten zien. Hoe dan? Hoe zit het eigenlijk met de emoties boosheid en woede? Als je weet dat elke emotie een functie heeft, welke functie is dat dan bij woede? En hoe ga je er mee om?

(foto; eigen foto met foutje in de tekst, dat maakt mij woedend, hi hi)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord....En dit is seizoen 5, aflevering 5: Woedend!

Woedend. Je zult nu wel denken, woedend? Waar zal ik woedend over zijn? Ja, dat ben ik dus helemaal niet (ha). Het gebaar zelfs voor woedend, het gebaar uit de Nederlandse gebarentaal, dat gebaar kan ik niet eens maken zonder erbij te lachen. Dat is namelijk een ..eh.. met je hand in een klauw-vorm en die zet je op je heup. En als je je rechterhand hebt, dan zet je hem op de linker heup en dan trek je 'm -die klauwhand- zo schuin over je bovenlijf naar boven. En dat doe je met behoorlijk wat kracht en als je dat doet, kan je dat met gghghgrr doen of dat je dus het woord woedend zelf al zegt. Het is een hele krachtige beweging. Een krachtig gebaar dus ook.

Ik moet er dus om lachen, omdat ik dat hele woedend-gevoel niet ken. Tenminste, niet als volwassene. Als kind ben ik wel eens heel woedend geweest en ik weet ook nog wel dat ik een keer dus zo, zo, zo kwaad was, zo nou ja, ..eh.. ik weet niet wat er aan de hand was. Ik weet niet eens meer wat de aanleiding was, maar dat ik met mijn armen door de ruit ben gegaan, door het raam, dat zat in de deur tussen de hal en de woonkamer. En die knalde dus ook helemaal stuk. Ben ik natuurlijk daarna enorm van geschrokken, maar dat was dus naar aanleiding dat ik dus zo woedend was, dat ik dus, ja, met die armen allebei er doorheen ben gegaan.Dus dat ken ik dus wel als kind, maar als volwassene kan ik me niet herinneren dat ik echt woedend ben geweest.

Boosheid, ja dat is een beetje de mildere vorm van woede, dat ken ik natuurlijk wel. Ik ben dus wel eens boos, maar toen ik dus dit ging maken, van tevoren dat ik er even over ging nadenken: wat kan ik er over vertellen en wanneer was ik dan de laatste keer boos? Ik kan dat niet eens herinneren. Dat nee, ik kan niet eens zomaar iets noemen. Want het is eerder als ik iets heb wat niet helemaal gaat zoals ik dat zou willen, dan ben ik eerder geïrriteerd. En dat vind ik toch iets, weer een iets mildere vorm van boos-zijn of teleurgesteld en soms zelfs dat het eerder verdrietig is in plaats van dat het boos-zijn is.

Met cliënten heb ik het er natuurlijk wel vaak over: emoties en boos zijn en zo, dus het komt wel vaak langs. Het wordt wel vaak besproken. Veel cliënten die worstelen ook met die emoties. Als je een beperking hebt en je kunt daar niet helemaal goed mee omgaan, of je omgeving kan er niet mee omgaan en dan herkennen ze dus wel bij zichzelf dat ze daar boos over zijn. Of misschien zelfs woedend. En naar aanleiding eigenlijk dat ik deze podcast maak, is omdat ik afgelopen week een artikel las in de krant. En dat is een artikel uit de Volkskrant van 25 november en die heeft als kop: boosheid als brandstof. En als ondertitel: Je kwaad maken, even de tanden op elkaar. We refereren vaak aan woede als we iets gedaan willen krijgen. Een nieuw onderzoek laat zien: boosheid werkt écht prestatie-verhogend.

Nou wordt in het artikel dan ook verteld dat woede, het is eigenlijk een beetje een negatieve emotie en die gaan we, ja, over het algemeen liever uit de weg. Maar ja, heel veel psychologen denken daar anders over: alle emoties, ook juist de negatieve emoties, die hebben een functie. En nu hebben wetenschappers aangetoond dat boosheid ertoe kan leiden dat mensen hun doelen eerder bereiken.

Dan zie je al het verschil hier dat ze het hier over boosheid hebben. Ik vind boosheid weer iets anders dan woedend zijn, dus het wordt echt door elkaar heen gebruikt.

En verderop hebben ze... refereren ze aan een TedTalk van psycholoog en woedespecialist, die bestaat dus zelfs, Ryan Martin. Die legt dan uit in een TedTalk dat de lichamelijke kenmerken van woede, dat is een verhoogde hartslag, het verwijden van de bloedvaten, nou ja misschien die ogen die bijna spuur... ..eh.. vuur spuwen (ha), die hebben een functie. Woede is niet alleen een signaal dat zegt dat je met onrecht te maken hebt, het geeft je ook de energie om daar dan iets aan te doen. Woede is dus een activerende emotie. En die kan er dus voor zorgen dat jij op je doel af gaat.

Nou is dat hele ja, dat je op je doel afgaat, dat dus die... dat die emotie een functie heeft, was voor mij eigenlijk helemaal niet zo nieuw, en daarom ook dat ik dat heel vaak wel kan bespreken met cliënten. In 2010 heb ik al geleerd over dat, als je die emotie hebt, dan gebeurt er dus fysiek iets. Dan, lichamelijk voel je van alles. En Marinus Knoope die heeft het boek geschreven: 'De ontknooping'. Die is dus helemaal uit gaan zoeken hoe zit het met emoties die je in de weg zitten? En wat kun je er dan vervolgens aan doen? En hij heeft dat dus echt heel mooi ontdekt. Nou ja ze hebben dat nu dan in het artikel onlangs ontdekt, wetenschappers, maar Marinus Knoope had het al beschreven, dat als je boos bent, woedend, dan is de functie daarvan: geef je grenzen aan!

Dat is de actie eigenlijk die erachter zit. Dan kunnen die emoties jou helpen, jouw eigen kracht te voelen en dat ook dus dan te laten zien, daar iets mee te doen. Om respect af te dwingen of autoriteit en gezag uit te stralen. Alleen, het is ook wel de manier waarop je dat doet, en juist als je dat doet op een manier waarbij je bijna speelt, in plaats van dat je écht de woede laat regeren over je eigen lichaam. Maar het is veel meer, als je voelt dat je woedend gaat worden, dat je dat gaat spelen, dat je dat zelf gaat uitvergroten, dat wat je voelt in je lijf, dat je ja, dat je dat laat gebeuren. Als je dan, ik weet nog wel als kind ook, als ik woedend was, dan ging ik trappelen met mijn benen en dan heel hard met mijn armen heen en weer, omdat ik dus iets niet gedaan kreeg of ik begreep het niet of, nou ja, het ging niet helemaal zoals ik zou willen, dan ging ik dus trappelen! Dus voor mij ook wel dus de uiting van als ik dus zo boos ben, dat heeft me toen als kind wel geholpen om ja, dat ..eh.. zo te voelen in je hele lijf. Dus ik deed het als kind al, dat ik dat ging uitvoeren, maar misschien dan zelfs ook wel ging uitvergroten, ging ik spelen.

En dat geeft Marinus Knoope ook aan. Ga het spelen! Ga het... net alsof je een acteur bent, dat je dan iets zo gedaan wilt krijgen, dat je dát gebruikt, zonder dat je de woede jou zelf laat regeren, maar dat je dus dat gevoel wat je krijgt in je lijf, dat je dat gebruikt om daar dus iets mee gedaan te krijgen. Want, gespeelde woede en gespeelde boosheid, die geeft dan toch ook wel uitstraling van gezag. Het vermogen om misschien andere mensen schrik aan te jagen. En misschien heb je dat ook wel nodig om mensen duidelijk te maken, maar nu ben ik het zat, nu wil ik het even heel duidelijk zeggen en maken en vertellen wat er nodig is!!

Nou zijn er natuurlijk ook heel veel mensen die dat boos-zijn en die woede-uitingen, die vinden dat dat niet kan. En nou klopt het ook wel, want als je je gaat afreageren op andere mensen en andere mensen gaat vernederen, dan denk ik, dat moet je ook vooral níet doen!

Doe het op een andere manier. Hou het bij jezelf en als je het speelt is het al heel anders dan dat je door de woede geregeerd wordt, want dan weet je vaak helemaal niet wat er gebeurt. Dan kan een soort kortsluiting in je hoofd ontstaan en dan ben je eigenlijk al te ver! Je had al veel eerder die grenzen kunnen aanvoelen zo van: hé er gaat nu iets mis, ik vind dit heel moeilijk. En dat je daar al eerder iets mee doet, want dat is dus de functie, de actie die achter die emotie, woede en boosheid, zit.

Dus ga kijken of je het eerder kan aanvoelen en dus eerder je grenzen gaat bewaken. Dan kun je het gewoon nog op een luide toon tegen iemand zeggen: en nou wil ik dat je stopt!

Klaar, en dan hoef je het niet nóg een keer te herhalen! Dus ja, ik denk dat er mensen zijn die dat heel moeilijk vinden om dat te reguleren. Maar waarschijnlijk komt het dan, omdat ze dan die emotie, die boosheid, die woede, niet eerder herkend hebben. Dus niet eerder hun grenzen hebben aangegeven. En dat dat wel de bedoeling is. En ik ken dus die woede dus niet meer als volwassene, dus ik kan er eigenlijk ook niet zo heel veel over zeggen, van hoe ik dat tegenwoordig zou doen.

Het tegenovergestelde: machteloosheid, op het moment dat je er dus helemaal niets meer aan kan doen. En dat je dus ook daar niet eens meer boos over kan worden, dan voel je je machteloos. Dan ben je hulpeloos. Nou, dat gevoel ken ik dus heel duidelijk wél. Dat gevoel heb ik als ik een aanval van draaiduizeligheid heb. Dan kan ik dus helemaal niets. Ik kan niet zelfstandig lopen en zo. En dat noem ik wel eens de ultieme vorm van machteloosheid. Je kunt geen kant op! Ook al zou er iets zijn in huis, dat jij weg moet, je kunt dan niet opstaan om weg te rennen of wat dan ook! Dus je bent dan totaal afhankelijk van de hele omgeving om je heen.

Dus machteloosheid is juist de tegenovergestelde vorm van boosheid. En ja, wat is dan de actie achter machteloosheid dan? En dat noemt Marinus Knoope dan in 'De ontknooping': Wees flexibel. Dus, beweeg mee! En ja, laat maar gebeuren, wat er gebeurt. En dat is dus flexibiliteit. En het grappige wel weer is, mijn kernkwaliteit is, één van mijn kernkwaliteiten, is flexibiliteit. Maar de kracht van machteloos en hulpeloos voelen is dus die flexibiliteit. En dat is een signaal van je lichaam dat dat het moment is om ermee te... naar te bewegen. Ze noemen het ook wel ‘strategisch handelen’. Vaak dat je weet wanneer je in verzet moet komen en wanneer je moet meebewegen, zoals ook in een aikido-g...

4 Zelfstandig

Fri, 24 Nov 2023 12:00:00 +0100

Een aflevering over het zelfstandig ondernemerschap. Wat zijn voor-en nadelen? Wat vind ik er leuk aan en moeilijk om te doen?

(eigen foto van mijn werkplek)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...En dit is seizoen 5, aflevering 4: Zelfstandig.

Ik heb een vriendin die werkt al jaren bij Rijkswaterstaat en dat is een vriendin die ik ken vanaf de lagere school. We hebben elkaar ontmoet in de 3e klas en we hebben al die jaren elkaar gevolgd. We zijn elke keer weer opnieuw met elkaar in contact gekomen. Soms zat daar een paar jaar tussen en dan -als we elkaar dan weer zagen en nog steeds nu, als we elkaar zien- dan is het alsof we elkaar gisteren nog gesproken hebben. Dan gaat ons verhaal gewoon weer verder. We vertellen even wat er allemaal gebeurd is in de afgelopen periode en dan ja, hu, mijn man zegt wel eens, als wij bij elkaar zijn, dan is het een brij aan woorden, ratelen we heen en weer, vertellen elkaar van alles.

Nou, die vriendin, die werkt dus bij Rijkswaterstaat en die heeft onlangs afscheid genomen van haar werk. Zij was in loondienst daar en zij is nu met vervroegd pensioen. Dat is... heeft zij allemaal kunnen regelen, ook financieel gezien en zo. Heerlijk lijkt me dat! En ook heel fijn dat zij dus nu ook de tijd gaat nemen om allerlei andere dingen ook te gaan doen.

En ik realiseer me dan ineens dat ik als zelfstandig ondernemer dat heel anders ga beleven. Op het moment dat ik bepaal van, ik ga met pensioen, dan ja, ik hoef geen afscheid te nemen van collega's. Als je in loondienst bent, dan heb je daar altijd mee te maken, dan heb je een leidinggevende of je bent zelf die leidinggevende. En dat heb ik niet. Ik kan geen afscheid nemen van een bedrijf, van andere mensen, ik kan alleen afscheid nemen van mijn eigen bedrijf. Ik ben zelfstandig ondernemer. Of met een ander woord: zelfstandige zonder personeel, ik werk dan ook echt helemaal in m'n eentje, alleen.

Het ondernemen in je eentje is dan toch wel een vak apart. Dat heb ik, nou ja, zolang ik mijn eigen bedrijf heb, wel gemerkt. Ik ben dan ook geen succesvol ondernemer. Wel voor mezelf, ik vind dat ik dat zelf zelfstandig doe en op een goede manier doe, maar zakelijk gezien verdien ik geen tonnen per jaar. Er zijn echt zelfstandig ondernemers die zó veel verdienen, dat ze dus kunnen groeien, dat hun bedrijf kan groeien, dat ze uiteindelijk ook andere mensen ook nog kunnen aannemen en zo.

Maar zou ik dat willen? Nee. Nee dat wil ik helemaal niet. Aan de andere kant ook, het is zo belangrijk voor mij… mijn energie-management, om goed te bepalen wat ik doe op een dag en hoe ik dat doseer. En ook het blijven bewegen is heel belangrijk. Dat vergt tijd ook, het bewegen. Daar ga ik voor naar de sportschool en dat sporten, dat blijft belangrijk voor mij. Dat is nodig om me letterlijk staande te houden overdag. En dan ook, wat ook veel tijd vergt voor mij, is omdat ik niet autorijd, dan moet ik heel goed plannen en meer de tijd nemen om te kunnen reizen, om ergens anders naartoe te gaan. Nu is het op de fiets binnen ons dorp heel goed te doen, maar ga ik buiten het dorp, dan ben ik afhankelijk van het openbaar vervoer. Ik kan niet even snel heen en weer ergens naartoe. Dus het reizen voor mij naar een opdracht, naar ergens waar ik andere mensen ontmoet met een netwerk, dat kost voor mij heel veel meer tijd en ja, dat ja, er zitten maar 24 uur in een dag en als je kijkt naar werktijd, normaal ja, werken mensen zo'n 8 uur per dag. Ja, dan moet ik dan ook die reistijd natuurlijk bij aanvullen, invullen.

Dan heeft het als zelfstandig ondernemer wel heel wat voordelen. Want ik kan mijn eigen agenda vullen. Ik kan zelf bepalen wat ik waar inzet. En ik kan ook zelf bepalen met wie ik werk, want welke mensen worden mijn klanten. Met welke mensen ga ik mee samenwerken in korte projecten, langere projecten. Ik kan dat allemaal zelf bepalen. En ook natuurlijk de inhoud van het werk. Dat geef ik dus zelf vorm. Zoals het schrijven van mijn boeken. Er is niemand die tegen mij zegt: jij moet een boek gaan schrijven. Dat heb ik zelf bepaald.

En daar ga ik zelf dus ook werk van maken, nog steeds voor het derde boek ook. En dat is ook direct de valkuil, omdat er niemand is die van bovenaf dat met mij regelt en zegt hoe ik dat dan zou moeten doen. Ja, zijn er dus ook wel heel wat momenten dat als ik in mijn agenda blok 'schrijven' en er komen andere dingen tussendoor, dat dat schrijven toch weer naar de achtergrond raakt. Dan krijg ik dat dus toch niet helemaal af. Dus het is ook belangrijk dat ik voor mezelf prioriteiten ga stellen. Dat ik heel duidelijk voor mezelf voor ogen heb wat ik op welke dag ga doen en ook daar zelf ..eh.. aan voldoe! Dat ik dat ook écht ga uitvoeren.

Nog wel een ander voordeel is, dat ik ook zelf kan bepalen welke scholing en welke nascholing ik wil gaan volgen. Er wordt van alles aangeboden om je te verbeteren. Maar daar ben ik best kritisch in. Ik wil niet zomaar nog een coach-opleiding volgen. Dus ik ben best kritisch in wat ik zelf nog wil leren. Helemaal ook van dat ik echt van tevoren wil inschatten: wat kan ik hier dan mee? Maar ik kan dat wel zelf bepalen! Ik kan ook zelf kijken, voor díe opleiding daar heb ik het geld voor, voor díe opleiding dat valt sowieso weg, want dat is een veel te hoge prijs voor mij in deze periode om dat te kunnen doen. Maar ook die keuzes kan ik dus zelf maken!

Wat dan moeilijker is aan het zelfstandig ondernemen is, dat ik toch al die opdrachten zélf moet creëren. Als ik een workshop wil doen, dat ik dan dus zelf ..eh.. de inhoud ga bepalen, maar ook ervoor zorg dat mensen die workshop kunnen gaan volgen. Dus ik moet die mensen benaderen, ik moet ze gaan vragen.

Dat geldt ook voor het hele coachen. 't Blijft belangrijk dat ik mensen blijf benaderen, die weten dat ik dit werk doe. Dat ik als HoorCoach werk en mensen begeleid met gehoorverlies en met oorsuizen en met Ménière. En, dat ik heel veel te vertellen heb over dat fascinerende zintuig 'evenwicht'. Dus dat netwerken is ook een heel belangrijk onderdeel van het zelfstandig ondernemerschap. Wat voor mij nét even een stukje lastiger is, omdat ik dus zit met dat openbaar vervoer. Dat ik dat echt goed moet plannen wanneer ik dat dan ga doen.

Wat daar nog bij komt kijken is ook, dat ik de eigen website op orde hou. Ik ben er al mee begonnen, ik wil mijn eigen website helemaal veranderen. Qua teksten niet, maar wel een heleboel weglaten, het wordt een hele andere lay-out. Dat is wat ik zelf ook in de hand heb. Ik laat het dan wel door iemand maken, maar ik heb zelf in de hand, wat zet ik erop, welke woorden gebruik ik, welke foto's komen daarop. En dat is het leuke wel van het zelfstandig ondernemerschap, het zelf creëren, het zelf maken.

Aan de andere kant, als je dan weer kijkt naar de hele PR rondom de verkoop van mijn boeken, dat is ook aan mij om die verkoop, nou ja, te verhogen. Om mensen te benaderen die dat boek zo interessant vinden, de boeken, één van de boeken, dat ze dat dan willen aanschaffen. En op het moment dat ze het bij mij kopen, is het aan mij om dat dan ook op de post te doen. Dat zijn allemaal extra handelingen die ik dan doe, die wel allemaal passen in mijn urenregistratie. Want dat is ook een kenmerk van het zelfstandig ondernemerschap, je moet je hele administratie bijhouden en ook de urenregistratie. Die urenregistratie, dat is ook een hele belangrijke en daar gebruik ik al jarenlang een grote omleg-agenda voor, een rode agenda is dat. Er staat dan groot op welk jaartal het is en daar kun je écht per uur, per half uur invullen wat je hebt gedaan. En dat doe ik dus al vanaf 2010, dat ik die uitgebreid invul. Dat is mijn urenregistratie en dat zet ik daarna weer om in een tabel, zodat het ook allemaal gewoon per uur gerekend kan worden. Maar ik kan dus nu nog steeds terugkijken wat ik in 2010 op een bepaalde dag precies gedaan heb, omdat ik het allemaal gedocumenteerd heb. Dat is wel een kwestie van goed bijhouden en ik merk dat ik die discipline wel heb.

Ook het bijhouden van de administratie, de BTW- aangifte doen en zo, dat zijn dingen, dat ja, het hoort erbij en dat vind ik ook niet eens het moeilijkste werk. Er zijn mensen die vinden dat vreselijk, zelfstandig ondernemers, zzp'ers. Ik vind het zelf wel prettig werk, want op het moment dat je het gedaan hebt dan is er ook echt weer iets afgerond. Het zijn ook steeds kleine projecten, want ik ga dan even zitten aan die urenregistratie, daar ben ik niet uren mee bezig en als ik het elke dag bijhoud in de agenda, dan is het gewoon een paar minuten.

De BTW ook met alle bonnetjes en zo, dat, op een gegeven moment plan ik dat dan, en dat kan ik dan vrij goed ook doen. Op het moment dat ik het gepland heb in mijn agenda en dan ..eh.. ga ik daar écht mee aan het werk. En dat vind ik ook prima om te doen.

Het enige wat belangrijk is dat ik op die dagen dat ik met cijfertjes bezig ben en dat allemaal moet invoeren in de computer, dat ik dan niet draaierig ben. Want dan lukt het absoluut niet om de juiste cijfertjes in de juiste kolom te zetten, omdat dan het hele beeld, dat is dan aan het wiebelen. Dat is gewoon heel onprettig. Dus ik moet zelf wel op dat moment stevig staan, geen last hebben van het evenwicht en dan kan ik ook, nou, best een tijd achter elkaar met die cijfertjes in de weer, om het allemaal goed in de juiste kolommen te zetten en zo. En dan is het heel goed te doen.

En ja, als zelfstandig ondernemer, wat ik al zei, je moet je eigen werk creëren, zelf bedenken ja, met wie je, waar je wil werken en zo. Nou heb ik afgelopen jaar, als jaarthema gekozen: ik laat mijn stem horen. En ik vind dat ik dat wel aardig heb gedaan! Dat is onder andere met deze podcast. Ik had mezelf ten doel gesteld om écht elke week een podcast aflevering te maken. En...

3 Alweer

Wed, 15 Nov 2023 13:00:00 +0100

Het is een terugkerend thema in mijn podcastafleveringen, ik ben alweer draaierig. Waarom nu weer? Wat heb ik de afgelopen tijd gedaan dan?

(foto; labyrint, zelf gemaakt)

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... En ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' en er valt nog zó veel meer te vertellen over ons evenwicht -ook dat hele psychische deel- dat ik daarom ook deze podcast ben gaan maken. En dit is seizoen 5, aflevering 3 alweer.

Anders, aflevering 3: Alwéér! Ik ben namelijk alweer draaierig, het is een beetje een terugkerend thema in deze podcast, ik heb het er al vaker over gehad. En dan vraag ik me af waarom? Waarom heb ik daar nu weer last van? Al twee dagen dat ik loop te ja, wankelen ..eh.. zo draaierig ben dat ik een heleboel dingen niet kan. Nou moet ik even, denk ik, terug dan naar wat ik de afgelopen dagen gedaan heb. Op 4 november, het is nu 2023, heb ik bij de stichting Plotsdoven een presentatie gegeven over het evenwicht. Over dat fysieke evenwicht. En ja, dat was zóó heerlijk om te doen! Ik sta daar al, ik vind het heel spannend van tevoren en nadat ik de eerste zin had uitgesproken en het verhaal loopt vloeiend, dan ja, dan vertel ik zó graag daar over! Ik deel zó graag wat ik te weten ben gekomen en de inzichten die ik heb opgedaan. Heerlijk om te doen! En het smaakt ook gewoon naar méér. Ik wil daar veel vaker mee aan de slag. Ik wil nog meer mensen inspireren over dat zintuig 'evenwicht'.

Want het mooie is, dat ik na de presentatie ook echt complimenten kreeg, dat ik het duidelijk heb uitgelegd, op een rustige manier, zo eenvoudig dat iedereen daarin mee komen en ook de schrijftolken hadden daar hun complimenten in. Juist omdat ik ja, rustig genoeg praat, zodat zij alles heel goed kunnen typen en dat iedereen het goed kon volgen. Juist bij de stichting Plotsdoven, waar ook mensen zitten die bijna volledig doof zijn en die dan toch alles kunnen volgen wat de schrijftolk typt, wat ik vertel en wat ook gebarentolken dan voor die mensen kunnen tolken. Ze kunnen op verschillende manieren dus het hele verhaal dan volgen.

Dat was op 4 november. De zondag daarna was ik ineens zwaar verkouden! En ik heb toen ook alles af moeten zeggen. Die hele week, want ik heb er de hele week last van gehad. Behalve dan één online-bijeenkomst. Die heb ik door laten gaan. Dat was met collega-Hoorcoaches en ja, dan kan ik gewoon rustig staan en voor de rest mmja, dat gaat makkelijk. Ik hoef nergens naartoe, ik hoef niet op de fiets weg.

En uiteindelijk ben ik toch wel weer donderdagmiddag, vrijdagochtend opgeknapt en zodoende kon ik mee naar het gebarenweekend, ook georganiseerd door de stichting Plotsdoven. En dat was weer heel fijn om daar te zijn. Het was dit keer helemaal in het oosten van het land. In een goede accommodatie, wat er heel netjes uitzag, het was weer, ja wel goed georganiseerd. Hoewel ook wel bepaalde dingen even niet zo goed liepen, is het uiteindelijk ook helemaal goed gekomen. En wat ik daar geleerd heb in de lessen die we daar kregen, was vooral het durven uitbeelden. Als je een gebaar dus niet weet, dat je dan durft uit te beelden wat je nou precies bedoelt en dat daar die mimiek zo belangrijk is. En tijdens alle andere ontmoetingen tussen de lessen door met al die mensen, merk ik ook hoe makkelijk ik dan blijf gebaren!

En ja dat is ook weer heel fijn om te zien, je ziet ook heel veel andere mensen dus gebaren. Je hoort ook heel veel geluid, want ja, zet maar eens een groep mensen die slechthorend zijn bij elkaar, dat kan behoorlijk veel geluid geven! Dus af en toe heb ik ook gewoon mijn hoortoestellen uitgezet, zodat ik veel meer ook op de gebaren kon letten en dus daardoor dus ook alle gesprekken kon volgen. En ook daar waren allemaal schrijftolken bij. Moet zeggen, dat was ook wel weer, ja heel rustig ..eh… aangenaam. Het kost minder energie om dan alles te kunnen volgen.

Nou, na dat weekend, kwam ik weer thuis en nou, ik voelde me goed! Ik ben op maandagochtend weer naar de sportschool gegaan, naar de kinesus-les, en dat is... met name zijn het allemaal balansoefeningen, veel balansoefeningen dit keer en dat ging goed. Ik vond het zo heerlijk om weer te doen en dat evenwicht juist triggeren en er waren ook weer oefeningen bij die we nooit eerder hebben gedaan. Dat is ook wel weer een beetje spannend en dat ging dus gewoon allemaal heel goed. Ik kon ook weer prima naar huis lopen, niks aan de hand en 's middags ben ik op de fiets weggegaan hier naar het dorp in Zeewolde. Zo ongeveer, zo'n 3 á 3,5 kilometer fietsen, niet zo ver weg. En daar ben ik naar het schrijfcafé gegaan. Het schrijfcafé wordt tegenwoordig in de bibliotheek gehouden. En het thema dit keer was ‘schat zoeken’. Ja ‘schatgraven’. Niet letterlijk, maar meer dus naar woorden toe en dat was ook naar aanleiding van labyrinten. Ze had een vinger-labyrint mee, Truus van Keulen en daar heeft ze ook een beetje de achtergrond van het labyrint-lopen verteld. Ik kende dat al, want ik heb het wel vaker gedaan. Ik had ook mijn eigen labyrint mee ..eh… ja, mijn eigen labyrint, wat ik ook gemaakt heb en die heb ik daar dan ook laten zien.

En op die middag zijn er best heel intense teksten geschreven! Niet alleen door mij, maar ook door de andere aanwezigen. En die hebben we dus gedeeld met elkaar! Die heb ik ook gehoord, dus dat was ja, een hele intense middag met wat er gedeeld is. Ook weer heel fijn om daarbij aanwezig te zijn en om ook mijn eigen woorden daar te kunnen noteren en te laten horen. Daarna weer op de fiets naar huis, met mijn helm op natuurlijk en het ging allemaal prima.

Maar toen 's nachts in bed, van maandag op dinsdag. Ik ging op een gegeven moment naar de wc en toen merkte ik al op: ooh helemaal weer draaierig! En dat hield dus de hele dag aan. Weer dus allerlei afspraken afgezegd. Ik heb wel een telefonisch contact door laten gaan, want ik ben bezig met mijn website veranderen en dat gesprek ben ik wel even aangegaan, zodat diegene die dat voor mij gaat maken ook echt aan de gang kan. En 's middags heb ik nog een afspraak door laten gaan voor iemand die bij mij kwam. We moesten samen een soort plan opzetten en dat hebben we ook kunnen doen. Dan zit ik gewoon rustig op een stoel en dan kan ik best helder denken. En ik kan ook wel gewoon blijven praten, dus ik dacht, die afspraak kan doorgaan, want ik hoef zelf nergens naartoe.

En toen afgelopen nacht, en ook dus vanochtend vroeg bleef die draaierigheid, blijft de draaierigheid gewoon aanhouden. Écht het is zo weer.... (zucht) zó balen, want dan heb ik zo: waarom is het nou weer nodig?! En ik vraag me ook af, is het dan de weerslag op de verkoudheid of ..eh… komt dat nou omdat ik toen die presentatie heb gehouden en dat ik daarna dus echt mijn hele lijf zei: ja maar nu even helemaal niet meer! Of heb ik gewoon een verkoudheidsvirus opgelopen ergens, dat kan natuurlijk ook, maar dat dan ook nog die draaierigheid erbij komt ,terwijl ik me nét even iets beter ga voelen. Hoewel je -denk ik- zal horen dat ik nog wel wat verkouden ben.

En het lastige ook is dat ook mijn gehoor dan helemaal vervormd is, ik heb links zelfs helemaal dat het ..eh.. zelfs met hoortoestellen in, dat ik héél weinig hoor. En dat heb ik wel vaker bij de laatste keren dat ik verkoudheid heb gekregen, dat dat gehoorverlies aargh en ook dat bepaalde geluiden zó'n pijn doen! Dat als dan de televisie aanstaat, dat die stemmen! Aargh, ik kan een heleboel stemmen hélemaal niet hebben, dan heb ik écht van: zet maar zachter, zet de ondertiteling maar aan, want ik wil het, ik kan het gewoon niet volgen, het is gewoon ..eh… te onaangenaam om dat te horen! Dus ja, ook al die geluiden en zo, het is heel gauw dan te veel! Hopelijk trekt het natuurlijk wel weer bij, als die hele verkoudheid is opgelost, dat hoop ik tenminste wel.

Trouwens, tijdens dat gebarenweekend heb ik dus ook regelmatig mijn hoortoestellen dus ook zachter gezet, niet helemaal uit, naar wel een heel stuk zachter. Zodat al dat geluid ook sowieso wat minder binnenkwam. Maar ja, die draaierigheid, dat, het haalt me natuurlijk wel onderuit hè! Het is wel figuurlijk, ik probeer me juist heel goed wel staande te houden. En het lopen is natuurlijk dan met heel veel aandacht, met focus, langzaam. Ik zoek ook overal wel steun en dan lukt het wel. En ook de trap af natuurlijk, dan heb ik écht de steun van de trapleuning nodig. Ik kan nu niet zonder mijn handen aan de trapleuning vast houden naar boven en naar beneden lopen. Moet ik ook niet doen. En ook vandaag weer niet naar de sportschool!

Ik heb ook gemerkt dat het lezen zelfs oooh de krant... dat is dan in kolommen lezen, dat is vaak nog wel te doen, maar dat... zelfs dat is al lastig om te doen! Dat ..eh.. de letters gaan gewoon dansen! Toen dacht ik van, ja dan ga ik maar een podcast aflevering maken (ha) ik kan namelijk wel nog gewoon praten! En als ik hier sta, ik sta hier achter de microfoon, achter de tafel, die staat op stahoogte, dus daar kan ik dus ook gewoon aan steunen, dus dat maakt het wel een stuk makkelijker.

Nou, en dat ik dan wel weer, alweer draaierig ben, terwijl ik juist aan de gang wil om contacten te gaan leggen met onder andere de instanties rondom fysiotherapie en ergotherapie en zo, om juist in 2024 véél vaker te kunnen presenteren! Over het evenwicht, precies datgene wat, ja wat mijn levensmissie is! Maar dan heb ik écht als ik dit nu even voel, wat is nou wijsheid? Kan ik dat wel waarmaken? Als ik allerlei afspraken ga maken voor volgend jaar, kan ik het wel waarmaken als mijn evenwicht steeds weer mij tot de orde roept. Dat die echt zo heeft van ..eh.. nu maar even weer niet! Pffffoe, ja, dus dat weet ik even niet. Dat. Ik heb je even meegenomen in de afgelopen dagen met die kleine dingen die ik dan wel heb gedaan. Ik heb een...

2 Oscillopsia

Tue, 14 Nov 2023 12:00:00 +0100

Oscillopsia, wat is dat nu weer? Moeilijk woord ook. Het betekent 'trillend beeld'. Dat gebeurt als er geen beeldstabilisatie is. Een van de functies van het evenwicht is beeldstabilisatie. De evenwichtsorganen sturen de oogspieren aan die hiervoor verantwoordelijk zijn.

(Foto: Marco Bakker, straat in Zeewolde)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...

En ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat boek dat vertelt precies hoe ons hele evenwicht en evenwichtsstelsel, ons evenwichtssysteem, hoe dat werkt. Heel veel mensen weten dat nog niet en mijn missie is om dat dus uit te dragen, om dat de wereld in te brengen, omdat het zo'n mooi fascinerend zintuig is. Dus naar aanleiding van het boek en naar aanleiding van al die verhalen die daarin staan, maak ik deze podcast omdat er nog zó veel meer is te vertellen over dat evenwicht. En dit is seizoen 5 alweer, seizoen 5, aflevering 2: Oscillopsia.

En wat is oscillopsia? Een heel moeilijk woord. En waarschijnlijk heb je er nog nooit over gehoord. Oscillopsia betekent: trillend beeld. Alleen ja, wat heeft een trillend beeld nou met het evenwicht te maken? Dat ga ik in deze aflevering aan je uitleggen.

Het heeft namelijk alles te maken met de functie ‘beeldstabilisatie’. Ik heb het hele evenwicht onderverdeeld in 5 functies en in het boek noem ik het de 5e functie, beeldstabilisatie. Dat wil niet zeggen dat het de minst belangrijke is. Integendeel, het is juist een heel belangrijke functie, want juist door het meten van die beeldstabilisatie, kunnen ze, kunnen de artsen er ook achter komen hoe goed het gesteld is met het evenwicht. Dus het is juist een heel mooi meetinstrument. Nou wij hebben ook de ogen heel erg nodig om ons goed in evenwicht te houden. En dat gaat niet zomaar. Want wat gebeurt er? Die evenwichtsorganen die we hebben, als je dus je hoofd gaat draaien, zijn er allerlei prikkelingen in die evenwichtsorganen en die worden dus naar het hele lichaam gestuurd. En in dit geval… gaan die prikkelingen, die geven ook de informatie door naar de oogspieren. Je oogspieren die worden aangestuurd door de evenwichtsorganen. En als ze dat helemaal goed doen, dan houd je een heel duidelijk beeld, dat heet dus dan de beeldstabilisatie.

Het ...ehm... gezichtsbeeld op het netvlies, dat wordt dan stabiel of blijft stabiel. En een andere naam ervoor is ‘blikstabilisatie’ of ‘oogfixatie’, noemen ze het ook wel.

Maar hoe werkt dat dan? Hoe kunnen die evenwichtsorganen dat nou doorgeven aan die oogspieren? Dat heeft te maken met, nou stel maar even voor dat je je hoofd zelf naar rechts draait, dan hebben we in die evenwichtsorganen, daar zitten allemaal kanalen en één kanaal daarvan is horizontaal. En op het moment dat jij naar rechts draait, dan zijn er heel veel impulsen aan de rechterkant van de evenwichtsorganen in het rechteroor en aan de linkerkant, zijn er minder impulsen. En dat verschil tussen links en rechts, dat wordt doorgegeven naar de hersenstam. En vanuit die hersenstam worden die verschillen, in dus die impulsen, die worden dan doorgegeven aan de oogspieren, zodat, als je naar rechts draait met je hoofd, je ogen naar links draaien. En dat gaat supersnel!

Dan kan ik ook nog wel even vertellen, want dat komt namelijk in die hersenstam. Die hersenstam is ook een essentieel onderdeel in ons lichaam. Eigenlijk in onze hersenen. Die evenwichts ...ehm... signalen, die prikkelingen, die gaan door de achterste hersenzenuwen en die komen dan in de hersenstam en die hersenstam zit helemaal achterin het hoofd, helemaal onderin. En het is eigenlijk ons oudste hersendeel wat we hebben. Daar komen al die signalen uit het hele lichaam, komen daarbinnen, maar ook dus dan die van de evenwichtsorganen. En in die hersenstam zitten dan de vestibulaire kernen. En die vestibulaire kernen, daar komen al die prikkelingen binnen, en dat wordt dan verbonden naar de kleine hersenen en dat gaat dan ook alle kanten op in het hele lichaam. Ook naar het ruggenmerg. Het gaat naar de grote hersenen en naar de middenhersenen. En in die hersenstam, daar vindt ook de kruising van zenuwbanen plaats. Dat geef ik net al aan, als je dus naar rechts beweegt met je hoofd, dat dan je oogspieren dus naar links gaan. Dat vindt allemaal plaats doordat het in die hersenstam, daar dus die ...ehm... kruising plaats vindt.

Het is een ingewikkeld proces, want het gaat niet alleen door die vestibulaire kernen, er zijn nog andere dingen die daar allemaal mee te maken hebben in dat hoofd. Het gekke is wel, dat, nou ja, het is in ieder geval tegengesteld. Je doet je hoofd naar rechts en je oogspieren gaan naar links, tegengestelde beweging. En dat gaat zó supersnel, dat je ogen gaan tegen-bewegen, dat het dus een reflex wordt genoemd. Het heet dan ook de Vestibulo-Oculaire Reflex afgekort: de VOR. Als je dingen over het evenwicht leest, dan lees je ook heel vaak over de VOR en over de beeldstabilisatie. En die reflex, het gaat zó snel, want de tijd van reageren van die evenwichtsorganen naar die ogen toe is 8 milliseconden, dus het is supersnel en je zou kunnen zeggen dat deze snelheid niet met het oog waarneembaar is, alleen ja, ...ehm... je merkt het wél, want je beeld blijft stabiel, dus je merkt het wel zéker op alleen het gaat zó supersnel!

En dus die oogreflex wordt in werking gesteld op het moment dat je dus je hoofd beweegt. Als je je hoofd van links naar rechts, naar boven naar beneden, al die ...ehm... verschillende standen die verschillende bewegingen, die registreren dus die evenwichtsorganen, die nemen die prikkelingen allemaal op. Die nemen dat waar en geven dat door naar de oogspieren, zodat je een beeld, een stabiel beeld blijft houden. En je kunt dat zelf ervaren!

Ga maar eens even staan en dan neem je je wijsvinger voor je en daar kijk je er met twee ogen naar. En dan ga je je hoofd heen en weer bewegen. Ik doe het nu zelf ook. Als ik dan heen en weer beweeg, dan kan die vinger gewoon goed blijven staan. Die blijft ook zelfs... nou hij beweegt een klein beetje ten opzichte van de achtergrond, maar ik zie dat die vinger nou, nog redelijk scherp. Nou andersom, nou houd je je hoofd helemaal stil en dan ga je je vinger bewegen. En als je die vinger beweegt, dan merk je dat je heel moeilijk je oogspieren steeds heen en weer kunt laten schieten, dat het bijna niet lukt. En als je dus die vinger heen en weer beweegt, dan zie je hem dus eigenlijk onscherp worden en dat komt omdat dus die Vestibulo-Oculaire Reflex die wordt niet in werking gesteld. Die ...ehm... gaat niet ‘aan’, omdat je je hoofd stilhoudt. Dus dat werkt alleen maar als je je hoofd aan het bewegen bent. Dus dat is dan heel belangrijk.

Dan gaan we dus naar die oscillopsia. Op het moment dat die evenwichtsorganen helemaal niet goed meer werken, dan worden die oogspieren niet meer goed aangestuurd en dan krijg je, als je aan het bewegen bent, krijg je een trillend beeld. Als je je hoofd dan beweegt, dan is de hele omgeving, alles waar je naar kijkt -helemaal ook als je loopt, dan ben je al op en neer ook aan het bewegen- dan krijg je een trillend beeld. Dan beweegt alles! En dat, ja, dat maakt ook dat als iemand dus zegt ook, dat hele beeld dat beweegt, dat er dan al een lichtje op moet gaan bij onder andere de opticien, oogarts, om te zeggen van: oh, dan zou het wel eens kunnen zijn dat die evenwichtsorganen niet goed werken.

Ik heb het zelf ervaren op de momenten dat ik die hele hevige aanvallen van draaiduizeligheid had -tegenwoordig heb ik die nou, even afkloppen, die heb ik niet meer- maar tijdens zo'n hele hevige aanval van draaiduizeligheid, op het moment dat ik dan opsta, dat kan ik niet in mijn eentje, ik moet dan écht geholpen worden, anders val ik gewoon om, en ik ga dan lopen -vaak omdat ik dan naar de wc moet- want tijdens zo'n aanval van draaiduizeligheid lig ik gewoon stil in bed, helemaal niks doen, niks bewegen ook mijn hoofd niet bewegen, want op het moment dat ik toch moet lopen omdat ik naar de wc moet, dan helpen ze me. Maar als ik dan mijn ogen open heb, dan zie ik dus het hele beeld op en neer gaan. Dan is alles in beweging, waar ik naar kijk! En dat is een heel onaangenaam gevoel. Ook omdat je jezelf nog niet eens goed recht houdt en als ik dan weer ga liggen en ik lig weer hélemaal stil, dan is dat weer weg. Dan ja, wordt die VOR, dat maakt dan helemaal niet uit of ie wel of niet werkt, want ik houd mijn hoofd dan toch stil. Meestal ook mijn ogen dicht. Dus dan zie je dat verder niet eens. Het kan ook zijn dat je ogen onwillekeurig heen en weer bewegen. Dat is nystagmus, dat is op het moment dat dan aan één zijde het evenwichtsorgaan helemaal is uitgevallen, dan willen die ogen nog wel eens heen en weer schieten. En als die dan heen en weer schieten, heb je natuurlijk ook een soort trillend beeld. Alleen heeft dat weer een andere oorzaak dan dat met die VOR heen en weer bewegen op het moment voor die beeldstabilisatie. Nou, die VOR, als die dus niet goed werkt, die Vestibulo-Oculaire Reflex, dan krijg je dus dat trillende beeld, die oscillopsia.

Als je dus dan bij je opticien bent en je vertelt dat en die gaat meten, je ogen, dan ga je zitten in de stoel en dan meten ze in stilte. Terwijl je je hoofd helemaal stil hebt, gaan ze meten hoe het met jouw ogen, oogfunctie is. En dan blijkt daar dan misschien helemaal niets mee aan de hand te zijn. Misschien dat er wat sterkte nodig is, dat je wat beter kan zien als je daar bepaalde glazen voor hebt, maar dan heb je geen last van een trillend beeld. Pas op het moment dat jij weer gaat lopen, dat zouden ze dan moeten meten. Op het moment dat jij gaat lopen en het gaat trillen, dan is er natuurlijk echt iets heel anders aan de hand.

Dus eigenlijk zou elke opticien, elke oogarts, zou moeten weten van die functie van dat evenwicht...

1 De stilte vinden

Tue, 07 Nov 2023 12:00:00 +0100

Hoe kan ik de stilte vinden met het altijd aanwezige geluid in mijn hoofd? Dat is een hele zoektocht. Tegenwoordig omarm ik de stilte. Een stilte die iets anders is dan afwezigheid van geluid.

(foto selfie oktober 2023)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord....

En deze podcast maak ik naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Want ik heb ontdekt, er valt nog zo veel meer te vertellen over ons evenwicht en niet alleen over het zintuig 'evenwicht', ons fysieke evenwicht, maar ook juist over het psychisch evenwicht. En daarom maak ik nu al deze afleveringen. En ik heb al 4 seizoenen gemaakt, dit is seizoen 5 alweer, wauw! Daar ben ik zelf wel heel blij mee! En dit is seizoen 5 dus, aflevering 1: de stilte vinden.

Ik wil beginnen met een kleine tekst, en het grappige is deze begint ...ehm... met een titel die ik juist in seizoen 4 aflevering 20 gebruikt heb als titel. Luister maar.

Hoor je dat?

Wat?

De stilte.

Ik hoor niets.

Nou. Laat maar even op je in werken (ha)... Ik hoor niets. Al je de stilte hoort, dan hoor je niets. Op dit moment hoor je de stilte niet, want je hoort mijn stem, dus dan is het zeker niet stil. En toch ga ik het hebben over de stilte vinden.

Waarom, wat heb ik dan met ‘stilte’? Vorig jaar heb ik mijn verjaardag groot gevierd, vorig jaar in oktober 2022. En toen heb ik ook een beetje als thema genomen: de stilte. In ieder geval, ik heb een praatje gehouden over de stilte. Want voor mij is de stilte niet zomaar te vinden. Ik hoor geen stilte, want bij mij is er altijd geluid. En ik heb toen een tekst van een kaart voorgelezen die was van Roel Brakenhoff gemaakt in 2017 en die tekst die gaat als volgt:

Ruisvrij.

Lopend langs de vloedlijn hoor ik het geruis van de zee.

Mijn eigen ruis wordt er stil van.

Zo mag ik het horen.

De zee overstemt mijn gebulder en kalm loop ik tevreden verder.

Ja, dan vraag ik me af, is dit letterlijke ruis bij hem, heeft die Roel ook tinnitus, oorsuizen?

Of bedoelt hij het figuurlijk, gaat het om die ruis van allerlei gedachten? En ik vond dit heel erg mooi, deze tekst van ‘Ruisvrij’ omdat het zo raakt aan die metafoor van mij 'De zee in mijn hoofd'. Daar heb ik ook een hele aflevering over gemaakt vorig seizoen. En dan gaat het over dus het geluid wat er altijd is. En nu wil ik het juist gaan hebben over, wat doe ik er dan mee, als het bij mij níet meer stil is? Als het nooit meer stil is? En op een gegeven moment ben ik erover gaan schrijven. Dat is al wel een tijd geleden, alleen, het is nog zó actueel voor mij. Ik heb namelijk geschreven over de stilte, de donkere kant ervan en de lichte kant.

En als je het hebt over de stilte, dan doet mij dat denken aan ...ehm... leegte, gewaarwording, opmerkzaamheid en dan heb je daar zowel een donkere kant van, als een lichte kant. En in die donkere kant van mij, gaat over stilte, is het thema dan hè dan: niets doen, mag niet. En aan die donkere kant past ook dat 'moeten'. En te veel geluiden om me heen houdt mij weg van stil-zijn. Stilte, waar is die te vinden? Het is nooit stil. Er is altijd ruis. Geluid, het is hard en harder. Vooral juist als het heel stil om me heen is. Mijn geluid is oorverdovend, weg van de stilte. Dan raak ik krampachtig. Ik voel me eenzaam. Ik voel een soort haast. En dat is dus die donkere kant. En dat is ook gekomen, juist op het moment dat ik ineens besefte dat ik nooit meer te stilte zou horen. Mijn zoon die heeft dat namelijk tegen mij gezegd. Toen ik vertelde over wat ik allemaal hoor, de geluiden, welke geluiden dat zijn, toen zei hij tegen mij -en ik weet het nog precies, want we liepen hand en hand, een klein jongetje van, ik denk dat hij een jaar of tien, elf was, liepen we door het zanddepot, het gronddepot, hier in Zeewolde, een stukje natuurgebied- en daar vertel ik dat aan hem en hij zegt ineens tegen mij: “Mam, dan hoor jij nooit meer de stilte”.

En dat was zó schrikken voor mij toen hij dat zei. Tot die tijd was ik alleen bezig om van het geluid weg te gaan. Ik had toen nét nou 3, 4 jaar had ik dat oorsuizen en kon daar nog niet mee omgaan, maar ik was alleen bezig om weg te gaan van het geluid en ik had me nooit beseft, dat ik de stilte nooit meer zou horen! En toen dus wel. En daar, ja, vanaf dat moment, is de stilte, de zoektocht naar stilte is voor mij begonnen.

En waar is ie dan te vinden? En dat is een hele reis geweest voor mij. Want ja, dan soms overvalt mij dus die eenzaamheid, omdat ik niet meer hoor wat jij hoort en ik juist heel veel hoor wat jij níet hoort! Ja en krampachtig klampte ik mij dan vast aan hoe het allemaal hoort, terwijl dat helemaal niet gaat lukken. Dat is de donkere kant ervan.

En in die zoektocht ben ik ook de lichte kant tegengekomen. Want, de lichte kant van de stilte is ...ehm... niets doen. Niets vinden. Dat is ook, en dat is écht een héle mooie die ik heel goed kan gebruiken in mijn werk als coach: zonder verwachting, zonder oordelen, ideeën en gedachten en vooral luisteren ook naar de ander. Die lichte kant van de stilte, dat kost geen energie, want dan hoef ik dus niet te luisteren. En dat is dan ook stilte. Het is ook op mezelf zijn. Ik hoef dan met niemand rekening te houden, alleen met mezelf. En ook natuurgeluiden zijn er altijd. Ook al lijkt het stil, buiten zijn er altijd wel geluiden om je heen. Ik kan ook luisteren naar anderen, met de stilte in mijzelf. Komt een beetje uit ...ehm... dat wat ik net vertelde, die zonder verwachting, zonder oordelen luisteren naar de ander. Dat wil zeggen dat ik zelf stil ben in mezelf en compleet gericht kan luisteren en met aandacht naar die ander. Die lichte kant van die stilte is ook, die gedachten die allemaal langs dwarrelen.

En ja, ...ehm... die natuurgeluiden die zijn er altijd, daar kan ik niet aan onderuit. En dat is juist heel fijn en dat was ook toen mijn zoon dat tegen mij zei van: 'Mam dan hoor je nooit meer de stilte', dat ik toen na een paar minuten besefte, dat al die geluiden die ik nog wél hoor, dat ik daar zo blij mee ben, dat ik dan toch nog heel dankbaar ben voor wel die geluiden die ik hoorde, van de kikkers die aan het kwaken waren, wat murmelende stemmen achter mij, van mijn man en mijn andere zoon, die daar liepen. Andere kinderstemmen in de omgeving. Toen kon ik kinderstemmen nog zonder hoortoestellen horen. Dus natuurgeluiden zijn er altijd en buiten helemaal.

En die lichte kant van de stilte, ik omarm die stilte nu. En die stilte, die is iets heel anders dan de afwezigheid van geluid. Het is juist de stilte van gedachten die er even niet zijn. Dat mijn hoofd leeg is of in ieder geval of standje slow motion staat. Het is ook de stilte van het alleen-zijn, het op mezelf aangewezen zijn, met name in mijn werk. En dat vind ik wel heel fijn! Ik heb dat zelf gekozen! Het is ook de stilte van die lege agenda. Dat ik de agenda op míjn manier mag vullen! Dat die niet door anderen de hele tijd ingevuld wordt, maar dat ik zélf de keuzes maak, wat ik in die agenda ga zetten, welke afspraken ik ga maken. En dus ook de stilte van de aandacht om me heen. Dat voelen en ruiken en proeven en, met verbazing kijken wat er om je heen gebeurt. Ja, die stilte die is overal! Als ik er echt op let, is ie er echt overal. Dus ja, ik omarm die stilte.

En dat ja, dan kom je eigenlijk aan ‘innerlijke vrede.’ En toen ik nog met creatief schrijven met de retraites mee deed -zou ik heel graag nog weer een keer willen, alleen ja dat is door corona is het allemaal een beetje stil komen te liggen- maar voor de corona ging ik een paar keer op schrijf-retraite en dan was de vraag: ‘innerlijke vrede.’ En ik heb ontdekt dat die innerlijke vrede, dat is voor mij die lichte kant van de stilte. Het vraagt alleen wel continue aandacht. Want het is er zeker niet vanzelf bij mij, omdat dus dat oorsuizen nog wel eens heel erg wil overrulen en al die gedachtes die ik altijd heb hè! Ik zit vaak zó vol gedachtes. Ik zou het liefst een opschrijfboekje naast mijn bed willen hebben en dan als ik wakker word 's nachts ook, dat ik een héleboel kan gaan opschrijven, maar ja, dat is in het donker best wel moeilijk. Eén of twee woordjes kan wel, maar hele verhalen kan niet. Ik vind mijn bed dan net te lekker om uit bed te stappen en dan dus ergens anders even rustig te gaan schrijven. Dat doe ik dan ook weer niet. Maar als ik al die ideeën, die ik al die jaren heb gehad, als ik dat allemaal had uit kunnen werken, als ik daar iets mee had kunnen doen, nou dan had ik denk ik wel zes boeken geschreven en misschien nog heel veel meer afleveringen van de podcast gemaakt dus. En misschien is het maar goed ook dat het allemaal in hele kleine stapjes gebeurt. Maar ik zou wel eens willen hebben dat ik al die ideeën vast had kunnen houden en dat ik die dus dan op een ander moment dan zou kunnen uitwerken.

Dus ja de stilte voor mij, is dus totaal iets anders dan dat er geen geluid in mijn omgeving is. En daar kan ik eigenlijk vrij goed mee om gaan. Het is nog steeds dus een aandachtig proces, dat noemde ik net al....

Ik ben even stil. Ben ik even zelf ook aan het luisteren naar mezelf... die ruis die ik altijd hoor, die hele ruis in mijn hoofd, dat is mijn ‘pure stilte.’ Want stiller wordt het niet... En dan wil ik afsluiten, seizoen 5 aflevering 1, de stilte vinden, met een klein 'Elfje.’ Die heb ik nou, ik denk gemaakt ...ehm... wat zal het zijn 5, 6 jaar geleden al?

de stilte

komen nieuwe gedachten

langs en maken een

praatje

Eigenlijk een beetje een grapje over de stilte. Nou, Dank je wel voor het luisteren, seizoen 5, aflevering 1 van de podcast 'Evenwicht, je leven'.

En ben je nou nieuwsgierig naar wat ik allemaal nog meer heb gedaan...

20 Hoor je dat?

Tue, 31 Oct 2023 12:00:00 +0100

Voor mijn verjaardag kreeg ik een windgong. Ik houd van lage klanken, vooral van deze windgong. Waarom vind ik dat mooi? Over het binnenoor, Hertz frequenties, gehoorverlies en audiogrammen.

(foto zelf gemaakt, van de windgong)

Volledig transcript:

(Laag klinkende tonen) Zo. Hoorde je dat? Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 4, aflevering 20: Hoor je dat?

Ja. Je hebt als het goed is, het net kunnen horen. Ik heb namelijk een windgong gekregen, voor mijn verjaardag. We waren op vakantie in een winkeltje in Zoutelande. Een klein winkeltje. Daar liepen we toch nog eventjes naar binnen, waren het niet van plan, maar gingen toch even binnen kijken en daar hingen een heleboel soorten windgongs. Grote en kleine. En toen heb ik zo'n hele grote, met hele lange buizen, heb ik aangetikt. Wauw en dat klonk mooi! Echt! Ik had echt zo van: dit vind ik zó'n mooi geluid, wat ook heel lang draagt. Dat ja, zou ik wel in huis willen hebben. Zou ik elke dag wel willen horen. Maar ja, zo'n hele grote, kost nogal veel. Maar ook, waar hang je zoiets? Waar kan je dit in huis hangen? Waar kan je het buiten hangen? Nou, daar hebben we niet echt de plek voor.

En toen zijn we verder gaan kijken, er hingen er een heleboel. Toen hebben we er eentje uitgekozen die wel hele mooie lage klanken geeft. En dat is dus deze geworden. Dat zijn 6 klankbuizen van aluminium en die zijn van 42 tot 60 centimeter lang, allemaal verschillend van grootte en middenin zit een soort rond blokje hout en die tik je dan tegen de buizen aan. Of natuurlijk dat de wind dat doet, hè! Eigenlijk, een windgong is de bedoeling dat dat buiten hangt. Maar wij hebben hem gewoon in huis opgehangen. En ik vind het zó'n mooi geluid hè! Beetje een rustgevend geluid en heel vol, sereen, melodieus. En ik heb deze windgong voor mijn verjaardag gekregen. Toen hebben we hem opgehangen in mijn kamertje, waar ik ook hier de podcast opneem. En elke keer als ik daar nu langsloop, dan tik ik 'm even aan. En ik heb ook al gemerkt, mijn man doet dat ook en dan ben ik beneden en dan hoor ik hem zelfs! Wel als ik mijn hoortoestellen in heb, dan hoor ik die klanken. Dus het zijn ook klanken die heel ver dragen. Juist die lage tonen, ja, een heerlijk geluid!

En, maar hoe zit dat nou in dat binnenoor? Hoe kan ik dat nou horen? Nou is het wel zo, dat mijn gehoorverlies met name in de hoge tonen zit, en die lage tonen die kan ik dus ook voornamelijk ook nog zelf opvangen. Daar is mijn gehoorverlies een heel stuk minder. Maar hoe zit dat dan precies? Dan ja, moet ik eigenlijk eerst beginnen met: wat is geluid dan?

Geluid, hoe kunnen wij die klanken opvangen? Klanken zijn geluid, maar hoe kunnen wij dat geluid opvangen? Geluid dat is een verandering in de luchtdruk. De lucht die wordt verplaatst in golven en het oor die vangt dus die geluidsgolven op. En via onze oorschelp komt het in onze gehoorgang. Het grappige is dat als je je handen voor je oren houdt, dan kun je je oorschelp zelfs nog vergroten en dan zal je ook horen dat het geluid heel anders bij je binnenkomt. Dat zie je ook wel bij mensen die niet goed kunnen horen. En ook wel wat je vroeger zag, als mensen wat dover werden, dan deden ze hun hand aan het oor en dat doen ze om die oorschelp te vergroten, zodat ze meer die geluiden goed kunnen opvangen die die gehoorgang ingaan. En dat is dus het buitenoor. In die gehoorgang, daar zit het trommelvlies en dat trommelvlies dat wordt in trilling gebracht door die geluiden die van buitenaf komen.

En die trillingen van dat trommelvlies, die worden doorgegeven aan het middenoor. En in het middenoor daar zitten drie gehoorbeentjes. Daar zit de hamer, het aambeeld en de stijgbeugel. En de bedoeling van die gehoorbeentjes is, om het geluid te versterken. En die versterking van die geluiden, die worden dan weer doorgegeven -dat doet de stijgbeugel, één van die gehoorbeentjes- die stijgbeugel, die geeft die trillingen door, via het ovale venster, dat is een soort vliesje tussen het middenoor en het binnenoor. En dat vliesje dat zit er niet voor niets. Dat is sowieso natuurlijk, om ook eigenlijk in beweging gebracht te worden en die duwt dan, die geeft die trillingen door aan een vloeistof in dat binnenoor. Dat is de endolymfe en in dat binnenoor zit dus die hele endolymfe.

Het is ook de bedoeling, dat vliesje zorgt natuurlijk ook dat die endolymfe niet naar buiten kan komen. Dat die niet in het middenoor kan komen. Het moet écht daar in dat gesloten circuit van het binnenoor blijven. En dan, die vloeistof, die komt dan... wordt méér in beweging gebracht. Het beweegt altijd een beetje, die endolymfe, maar die wordt dan nóg meer in beweging gebracht en door die beweging, die gaat dus door het slakkenhuis heen wat in het binnenoor zit én door de evenwichtsorganen. En in het slakkenhuis daar zitten allemaal kleine trilhaartjes. Dit is het oorspronkelijke orgaan van Corti. Dat slakkenhuis, daarin zit het orgaan van Corti. Dat is waar we mee kunnen horen. Het is dezelfde werking als ook in de evenwichtsorganen, want daar zitten ook allemaal kleine trilhaartjes en ook die trilhaartjes worden door dus die stroming van die endolymfe ook in beweging gebracht. Bij elke beweging die we doen, een kanteling van het hoofd, een voorwaartse of achterwaartse beweging, dan zijn ook die evenwichtsorganen die aangeraakt worden en die kleine trilhaartjes worden door die endolymfe dan bewogen en zo weten we, voelen we, dat we dus in beweging zijn.

Maar nu gaat het over dat oor, over niet over het oor zélf, want het is het hele binnenoor, maar het gaat over het orgaan van Corti. Daarin zitten allemaal trilhaartjes. Een heleboel -er zitten wel zo'n 20 duizend trilharen in dat hele slakkenhuis- en door die endolymfe die stroomt daar dus helemaal langs, daardoor worden die trilharen bewogen. En die geluidsgolven van buitenaf die wij kunnen waarnemen, die zitten tussen de 20 en 20 duizend Hertz. En Hertz is een eenheid. Dat is de eenheid voor het aantal trillingen per seconde, aantal geluidstrillingen. En hoe lager de toon, hoe minder trillingen per seconde en hoge tonen hebben dan heel veel trillingen. En tijdens het spreken, onze spreekstem, is gemiddeld tussen de 3000 en 4000 Hertz. Maar er zijn mensen die ook met 250 Hertz, dus lage tonen, en zelfs 8000 Hertz kunnen gebruiken, hele hoge tonen. Want in een spreekstem zitten ook verschillende tonen. Dat kan dus heel laag zijn en het kan ook heel hoog zijn.

De werking van die trilharen die... In dat slakkenhuis, die trilhaartjes die gaan heel erg bewegen, die zijn heel gevoelig namelijk voor al die tonen. En die geven dat dan door aan de gehoorzenuw, aan de zenuwcellen. En de gehoorzenuw geeft dat vervolgens door aan onze hersenen, zodat we ook weten wat we gehoord hebben. Welke klanken we gehoord hebben. En nou is het zo dat slakkenhuis, dat orgaan van Corti, is een soort opgerold iets hè, het lijkt ook een beetje op een slakkenhuis, en dan helemaal binnenin daar zitten de hele lage tonen. Dat begint daar zo met die 200 Hertz, 400 Hertz, 600 Hertz en naarmate je verder naar buiten gaat in die spiraal, kom je bij de steeds hogere tonen. En dan helemaal, de allerhoogste tonen, 7000 Hertz, 20.000 Hertz die zitten helemaal aan het begin van het orgaan van Corti, dus dat zijn de hele hoge tonen.

En ...ehm... tijdens de hoortest, dat is wel grappig, tijdens een hoortest worden dus die Hertz frequenties, die worden aangeboden. En dat doen ze op 125 Hertz, dus hele lage toon, 250 Hertz, 500, 1000, 2000, 4000 en 8000 Hertz. En soms zitten daar nog wel ook geluiden tussen, maar ze hebben niet elke frequentie die ze kunnen meten. Dan zou je natuurlijk ook heel lang bezig zijn! Het wordt dus op bepaalde punten, wordt het gemeten. Want als ik kijk naar mijn audiogram, dan hebben ze ook op 1500 Hertz gemeten en ook op 2500 Hertz, nee ik denk dat dat 3000 Hertz is geweest en ook op nou, dat zal ergens 5, 6000 Hertz zijn geweest. Dus ze hebben op verschillende tonen, dat ze tijdens het maken van een audiogram, tijdens een gehoortest, zijn ze op verschillen de frequenties aan het meten. En tijdens zo’n hoortest, dan bieden ze dat geluid eerst best wel heel hard aan en dan steeds zachter, zachter, zachter, net zo lang tot jij het niet meer hoort. Want je moet elke keer aangeven of je het geluid gehoord hebt. En dan wordt het dus steeds zachter.

En ja, ik heb genetisch gehoorverlies, dat wil zeggen dat bij mijn geboorte had ik dus al gehoorverlies. Ik heb dat meegekregen, mijn moeder had dat al en ik heb het ook waarschijnlijk doorgegeven aan mijn zoon. Dat weten we nog niet precies, hebben we ook niet laten onderzoeken. Maar mijn genetisch gehoorverlies, daarvan weet ik hoe dat dan zit en als ik ook mijn audiogram vergelijk met dat van mijn moeder, dan zie ik dat mijn moeder nou ja, bijna hetzelfde audiogram heeft maar dan in aantal decibellen, in luidheid van het geluid, dat zit allemaal veel lager. Zij heeft heel veel meer verlies, geluidsverlies. Bij haar zit dat -zat dat- want ze is overleden- zat dat zo rond de 80 naar de 100 decibel en dan is het toch bijna volledig verlies, dat ze zonder hoortoestellen eigenlijk helemaal niets hoorde. Nou zo ver is het bij mij niet.

Het frappante is wel een nichtje van mij. Die gaf aan van 'ja ik hoor niet meer zo goed' en haar moeder had al gezegd van ...ehm... dan moet je eens bij Paula zijn, want die heeft ook gehoorverlies en die weet wat ze heeft. En toen heeft mijn nichtje mij gevraagd en toen heb ik als tip gegeven: ga naar de audicien, eigenlijk nog liever naar een audiologisch centrum, want daar kunnen ze meer dingen gaan meten. En dan weet je of er bij jou gehoorverlies is en ook hoeveel gehoorverlies er is en hoe dat ook zit, de verhouding met de lage en hoge tonen, hoe dan dat audiogram gaat worden. Dan weet je, dan kunnen zij meer daar uithalen. Ze heef...

19 De zee in mijn hoofd

Thu, 26 Oct 2023 12:00:00 +0200

Ik zag ineens dat ik nog geen aflevering eerder heb gemaakt met de metafoor 'De zee in mijn hoofd'. In seizoen 1, aflevering 9, Wat is tinnitus? vertel ik er een heel klein stukje over. En nu begin ik te twijfelen over de titel voor het derde boek. Dat gaat over tinnitus. Maar welke titel kan ik daarvoor het beste gebruiken?

(foto gemaakt met Canva)

Volledig transcript:

Welkom, bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord.... En dit is seizoen 4, aflevering 19: De zee in mijn hoofd.

De zee in mijn hoofd, ja, ik woon dan wel in Zeewolde, alleen we hebben hier geen echte zee. We hebben hier wel een zee aan land, vlak land. En als je in het Horsterwold bent dan heb je een zee van bomen, maar dan wordt het natuurlijk, die zee, wordt figuurlijk gebruikt.

Nou is de metafoor 'De zee in mijn hoofd' ook figuurlijk bedoeld, niet letterlijk. Maar ik heb het wel weer even letterlijk ervaren. We waren écht bij de zee, de Noordzee, en daar heb ik natuurlijk kunnen zien en horen vooral en ruiken en voelen, het ervaren van die zee, ook hoe je daarnaar kijkt en hoe dat ja, dat voelen, het zoute water, het prikkelen, het ruiken van dat zoute water en met name het horen van die aanrollende golven en zo, het doet mij wel wat! Ik vind dat zón fijn geluid, ik vind dat prettig. Ik ben dus ook graag aan zee, alleen ja, ik kom er veel te weinig. Ook al woon ik in Zeewolde.

Nou heb ik, dat wij bij de zee waren, bij de Noordzee, heb ik een filmpje van de golven gemaakt. Ben ik heel laag gaan zitten, zodat je dus ook heel mooi die golven kunt zien, die komen dan aanrollen en die trekken zich weer terug en dan komen er weer nieuwe golven. En toen heb ik dat gedeeld op Facebook en ik heb er als tekst bij gezet van: ja, het is dan weer, het lijkt op: De zee in mijn hoofd. En ...ehm... het had de titel kunnen zijn van mijn eerste boek. En dat klopt ook. Ik heb oorspronkelijk de werktitel of eigenlijk wat ik in mijn hoofd had was om het eerste boek 'De zee in mijn hoofd' te noemen, maar de uitgever zei al: "ik wil graag dat het woord Ménière in de titel komt, want het boek gaat over de ziekte van Ménière, dus dan is dat veel aansprekender voor al die mensen die Ménière hebben. Veel duidelijker." En zodoende is het geworden: 'Ménière in balans'. Vind ik ook een geweldige titel, vind ik echt zelf, dat heb ik gewoon goed gevonden. En dat eerste hoofdstuk daarvan heb ik wel genoemd: 'De zee in mijn hoofd.'

Het is namelijk de metafoor voor mij voor dat ruisen, dat suizen, dat piepen van de tinnitus, wat er altijd is en aan zee hoor je ook altijd geluid. Het is ook die aanvallen van draaiduizeligheid, op het moment dat ik een zware aanval heb, dan is het alsof je in een... op de golven bent en alle kanten opgeslingerd wordt. Dat dat, ja... dat gevoel! Dus daar is het een metafoor voor. En ook als ik op die wiebeldagen, dat instabiele gevoel heb, dan zit het ook in mijn hoofd en het voelt ook zo dat je niet helemaal stevig staat, niet stevig loopt, ook dat past bij 'de zee in mijn hoofd' want het komt wel vanuit dat mijn hoofd dat niet goed kan dealen. Die evenwichtsorganen zijn op dat moment ...ehm... minder goed aan het werk.

Het is ook allemaal figuurlijk bedoeld. En wat daar ook bij hoort, die zee in mijn hoofd, zijn ook de zee aan woorden, aan gedachten, aan allerlei ideeën die steeds naar boven komen en dat is gewoon niet tegen te houden. Dat is ook iets wat heel erg bij mij past. Dus die metafoor 'De zee in mijn hoofd' die past zo mooi bij mij! Ja!

Dat, daarom heb ik hem ook toen gebruikt in het eerste boek, toch als eerste hoofdstuk. En nou had ik dus dat filmpje van de zee, van die rollende golven, had ik gedeeld op Facebook, en toen kwam er een reactie van een lezer en toen had ik ineens... begon ik te twijfelen over de titel voor mijn derde boek, want mijn derde boek zou heel mooi die titel kunnen hebben: De zee in mijn hoofd. Want het gaat immers om míjn ervaringen rondom tinnitus. En voor degenen die dat nog niet eerder hebben gehoord, mijn derde boek ben ik aan het schrijven en dat gaat dus over mijn oorsuizen. De tinnitus. En ik begon ineens te twijfelen, want ik heb een hele andere titel. Ik heb namelijk de titel, voor mijn derde boek is: 'Hoor jij wat ik hoor?'. Dat is dezelfde titel die ik gebruik voor mijn radioprogramma. En die twijfel was ineens van: ik zou ook dat boek de titel kunnen geven: 'De zee in mijn hoofd'. Dit lijkt ook heel erg op 'Ménière ín balans' en 'Evenwicht, ín uitvoering' en heb je nu dan 'De zee ín mijn hoofd'. Het zou heel mooi zijn om dat als derde boek zo te gebruiken. En het wordt wel een heel ander boek, qua vormgeving, qua inhoud, qua stijl, het is echt compleet anders.

Alleen, ja, ik heb zelf bij de 'De zee in mijn hoofd', dan betrek ik het heel erg op mezelf. Het zijn ook míjn ervaringen over de tinnitus die ik deel en míjn ideeën daarover en wat ik nog meer ja, met een kritische blik kijk naar wat er allemaal gedeeld wordt in de media over tinnitus, wat ik daar zelf van vind. Dat deel ik allemaal, het zijn dus wel écht míjn ervaringen, míjn meningen. Dus als ik zeg: 'De zee in mijn hoofd'. Het zijn mijn ervaringen, mag ik dat zo delen.

Alleen ik wil dat het veel breder is, ik wil ook de ander bereiken. En 'Hoor jij wat ik hoor?' is al heel lang de titel voor dat derde boek, zolang ik daar al mee aan het schrijven ben, heb ik dat voor ogen, want met die vraag 'Hoor jij wat ik hoor?', zoek ik eigenlijk het contact met de ander. Ik stel de vraag aan de ander. En hoor jij... horen sowieso, heeft natuurlijk ook weer met de tinnitus te maken, wat voor geluid hoor jij dan? Als ik met lotgenoten of cliënten in contact kom, er komen ook cliënten bij mij die dus met de tinnitus niet goed mee om weten te gaan en die daarbij geholpen willen worden, dan vraag ik ook: wat hoor jij dan? Dus die vraag vind ik eigenlijk breder inzetbaar en het doelt veel meer letterlijk op geluiden die wij horen, maar ook die jíj hoort, want het is een open vraag.

En 'De zee in mijn hoofd' is míjn metafoor, dus ja ...ehm... ik ben nog aan het twijfelen. Misschien dat jij daar ook wat van vindt en misschien dat jij iets wilt delen met mij, dat je zegt: "oh, maar ik vind dat echt mooi of ik vind dat mooier". Het blijft mijn metafoor, want ik vind hem geweldig en ik denk zelf dat het gewoon weer een klein hoofdstuk wordt in het boek 'Hoor jij wat ik hoor?' En met dat ik dit nu uitspreek, denk ik ook dat het dat gaat worden, dus je mag mij wel ...ehm... wat over komen zeggen, ...heh... ik denk dat ik er al uit ben. Dus 'De zee in mijn hoofd' is mijn metafoor voor een héleboel in mijn leven. En 'Hoor jij wat ik hoor?' dat wordt dus de titel van mijn derde boek.

Nou, dank je wel voor het luisteren, dit was seizoen 4, aflevering 19 alweer en met de titel dus: 'De zee in mijn hoofd'. Dank je wel en tot de volgende keer.

18 Deze dans is voor mij

Thu, 19 Oct 2023 12:00:00 +0200

Mijn hele leven heb ik al gedanst. Hoe was dat als kind, puber en volwassene? Ik vertel wat ik heb gedaan en waar ik heb gedanst. Tot aan 2006. Toch heb ik het dansen weer opgepakt, weliswaar op een heel andere manier dan daarvoor. En dat lukt, ondanks de evenwichtsbeperkingen. Laat mij maar dansen.

De aanleiding van deze aflevering is een stukje tekst uit het Volkskrant magazine: Alleen als ik dans, voel ik me helemaal vrij in mijn lichaam. Ik denk aan niets anders dan de muziek, het ritme van de danspassen, mijn lijf volgt als vanzelf en mijn hoofd is eindelijk stil. (Almule)

(Foto: Thies Bening-bij een artikel in Gezond Gehoor)

Volledig transcript:

Welkom terug bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast van Paula Hijne die gaat over het evenwicht en dan evenwicht in de breedste zin van het woord... En dit is seizoen 4, aflevering 18: Deze dans is voor mij.

En eigenlijk zou ik met muziek moeten beginnen, ja, dat doe ik dus niet, dat had ik wel kunnen doen. Ik wil het gaan hebben namelijk over dansen. Er is namelijk iets raars met dat dansen van mij.

Nou heb ik mijn hele leven al gedanst. Ja, ...ehm... is dat wel zo? Hmmmm, nou als kind was ik wel heel beweeglijk en ik weet wel dat ik muziek heel leuk vond, om daar dus op te bewegen en zo. Alleen, ik heb toen nooit op dansles gezeten. Wel op judo gezeten, zwemmen, even kijken, wat heb ik nog meer, op scouting zat ik natuurlijk, ...ehm... op scouting met mijn kaboutergroep. Toen ik ook eenmaal leidster was heb ik ook regelmatig wel dansjes gedaan en zo, maar dan liet ik meer de kinderen natuurlijk bewegen. En in de puberteit ging ik wel heel graag naar een disco, alleen die was er helemaal niet in ons dorp dus, ja je ging eigenlijk alleen maar naar de disco als er een feestje was op school of met een verjaardag bij iemand. En dan vond ik het altijd wel heel leuk om te kunnen dansen.

En ik denk dat ik een jaar of 14 was, dat ik écht op dansles ging. En ik weet nog wel, we woonden in Vianen en ik ging op dansles in IJsselstein en ik denk dat ik dat zo'n twee jaar heb gedaan dat ik éé avond in de week ernaartoe ging. En later heb ik dat nog één seizoen met mijn man ook gedaan. Gingen we ook op dansles en ja, ik heb dat niet doorgezet. Ik vond dat toch lastig, omdat je dan bepaalde pasjes moest doen en op verschillende stijlen muziek en dan moest je echt je handen zo houden en zo bewegen en die kant op en die kant op, ik vond dat... ik vond het leuker om een eígen dans te doen.

Alleen toen later, dat we in Maarssenbroek gingen wonen, ging ik naar volksdansen. En volksdansen dat heb ik járen gedaan. Die jaren dat wij daar in Maarssenbroek hebben gewoond en dat is in een grote groep altijd geweest en we hebben daar allerlei dansen gedaan uit allerlei verschillende landen en dus ook verschillende stijlen. En ja, dat ging me toen wel iets beter af, eigenlijk beter dan de dansles. De dansles doe je dan met één partner en dan moet het ook maar net met die partner klikken en met volksdansen doe je dat met de hele groep samen en dan ben je wel af en toe twee-aan-twee en zo, maar over het algemeen met de hele groep samen. En toen heb ik ook wel meegedaan met allerlei uitvoeringen, we zijn op allerlei verschillende plekken geweest. Heel leuk om te doen.

En even kijken, we zijn toen verhuisd naar Zeewolde, dus toen kon ik niet meer blijven volksdansen daar. En toen ben ik in Zeewolde op een gegeven moment op jazzballet gegaan, een hele andere manier van dansen, dan dansles en volksdansen. Het waren wel weer allerlei pasjes die je natuurlijk moest doen en meestal ook wel in een hele groep samen. Daar heb ik ook verschillende optredens mee gedaan en ja, zelfs grote optredens in theaterzalen, was hier bij de balletschool Zeewolde. En ik vond dat jazzballet heel leuk, maar wat ik moeilijk vond was het onthouden van die... van alle bewegingen. Wat ik met een liedje wel kan onthouden, de woorden dat we moet zingen, de melodie die je moet zingen, had ik heel veel moeite om dat in beweging, in danspasjes te kunnen. Dat kon ik niet onthouden. Zoals ik nu ook de gebaren leer en gebaren kan onthouden, vind ik heel makkelijk dus, dan het onthouden van pasjes, de danspasjes. Ik heb dat nooit goed gekund!

Dus als we dan een optreden hadden, dan was het écht de hele tijd blijven denken hoe ik precies moest bewegen en waar naartoe. Ik vond het écht moeilijk! Alleen ja, ik ben het wel blijven doen, want het bewegen op muziek en zo vond ik gewoon heel fijn. En dat heb ik gedaan dus tot 2006. 2006 is natuurlijk hét kantelpunt in mijn leven geweest, toen kreeg ik dus de ziekte van Ménière en ben ik dus maanden helemaal uit de roulatie geweest, maanden tot twee jaar eigenlijk in huis gebleven. En heb ik dus het hele jazzballet vaarwel gezegd, ben gestopt. Af en toe nog wel eens gaan kijken, maar zelf nooit meer meegedaan.

En op een gegeven moment ging ik, toen ik wel weer naar buiten ging, ging ik naar stembevrijding. Stembevrijding hier in locatie 'De Verbeelding', bij Frans Meijer. En tijdens die stembevrijding was daar een vrouw, Mariëtte -is daarna ook een vriendin van mij geworden- en die vroeg toen aan mij: vind je het leuk om een keer mee te gaan vrij-dansen? Vrij-dansen, wat is dat? Geen disco, wat bedoel je dan? Dat triggerde mij wel, dus ik had echt van: nou ik wil wel mee, ik weet alleen niet hoe mijn lichaam dat kan of ik überhaupt nog wel kan dansen en zo. Maar ik ben met haar meegegaan naar Amsterdam en daar kregen we eerst een soort workshop, dat we met elkaar moesten dansen. Een soort Biodanza voor degenen die dat een beetje kennen. Oefeningen vanuit de Biodanza en daarna was het zelf gewoon je eigen dans doen! En met name die eigen dans doen, ik vond het héérlijk!! Je eigen tempo doen, in je eigen tempo dansen, ook al is het snelle muziek, maar dan kan jij langzaam blijven dansen. Of als het langzame muziek is, kan je toch snelle bewegingen maken, het maakt helemaal niet uit! En toen had ik écht wel de smaak te pakken. Dansen vond ik heel erg leuk! Zelfs dus met mijn evenwichtsverlies.

En op een gegeven moment zag ik bij Stichting Hoormij, dat was toen nog de NVVS, dat het Dansklooster een weekend organiseerde voor mensen die slechthorend waren en goed horende mensen, een combinatie-groep. Toen dacht ik: dat vind ik leuk! Daar ben ik naartoe gegaan, helemaal in Egmond-Binnen, was me nogal een reis! Maar ik heb het wel gedaan. En daar heb ik zó, ja, ongelofelijk fijn mogen dansen, lijkend ook wel wat we in Amsterdam op die avonden deden, maar dit was dan een heel weekend. En dan mocht je drie dagen lang ja, heel veel bewegen. En ook wat je daar dus... de mensen die niet goed konden horen, zelfs een paar die bijna doof waren, die toch ook mee kwamen dansen, ook díe konden dus daar mee doen! En ik heb nog steeds met een paar mensen van dat weekend nog contact. Onder andere dus Wendelina. Wendelina Timmerman, dat is de trainer van de Hoorcoaches, zij heeft haar bedrijf Hooridee. En ik heb haar dus toen ontmoet op dat weekend, bij het Dansklooster.

Daarna ben ik vaker bij het Dansklooster geweest en ik heb ook, toen ik mijn boek ging schrijven 'Ménière in balans' -dat idee had ik al op gevat en dat zal dus 2012, 2013 zijn geweest- dat ik écht daar sprongen in wilde maken, en toen heb ik die eerste aanzet tot wat ik allemaal wilde gaan schrijven, heb ik gedaan in het Dansklooster. Ik ben een dag eerder gegaan, of twee dagen eerder zelfs, voordat het weekend begon om te dansen. En daar heb ik op een hele grote tafel in een grote ruime ruimte, daar heb ik ja, allerlei dingen geschreven, getekend, het model van het boek 'Ménière in balans' heb ik daar allemaal mogen maken. Dus ook dat was voor mij zo heerlijk om te kunnen doen en daarna dus nog een heel weekend dansen.

En dat komt ook omdat die muziek die zij daar kiezen, die past zó jij mij. Heel afwisselend, het zijn vaak lange nummers. Heel veel instrumentaal, zonder zang en zo erbij. En daar is veel voor gemaakt! Dat heb ik me nooit zo gerealiseerd, maar dat zij dus die muziek kiezen, dat... ja, heerlijk om op te dansen. En ook de locaties die het Dansklooster kiest om te kunnen dansen, die locaties ja, dat zijn pareltjes. Mooie ruimte, prettig om in te zijn, de omgeving is vaak ook heel mooi, waar je naar buiten kan in de tuin of ...ehm... ja dat was ook daar bij het Dansklooster zelf. Het is ooit begonnen in Egmond-Binnen in het Lioba-klooster, ook daar kon je heerlijk naar buiten toe. En ook met die groep mensen die daar komen, met die hele groep, die komen allemaal voor hetzelfde. Die komen allemaal om heerlijk te kunnen dansen. En wat ze ook bij het Dansklooster regelden was dat de verzorging gewoon helemaal goed was. Eten en drinken, allemaal prima verzorgd. Waardoor ook dat... dat paste er wel bij, als je de hele dag aan het dansen bent, dat je het lekker vindt om goed te eten, gezond te eten en dat er ook ja, wat te snoepen valt, chocola, fruit en dat is dan allemaal aanwezig. Dus dat heb ik heel vaak gedaan.

En dan vraag je je af: dansen met een evenwichtsbeperking, hoe dan? Hoe doe ik dat dan? Dat was dus ook echt wel even ontdekken. En het rare is, zoals mensen die stotteren wel kunnen zingen, kan ik dus met evenwichtsuitval wel dansen! Gewoon rechtdoor lopen op straat is voor mij een heel aandachtig proces, maar als ik mag bewegen op muziek, dan lijkt het ineens veel makkelijker te gaan. Dan kan ik alle kanten op. Dan hoef ik niet meer met aandacht rechtop te blijven staan en te lopen. Ik kan eigenlijk ook beter dansend over straat gaan, dat zou veel makkelijker gaan. Ik vond het heel vreemd en ik heb het ook bij de KNO-arts nagevraagd hoe dat nou mogelijk is en daar kon hij niet een duidelijk antwoord op geven. Het leuke is wel dat ik meer mensen heb ontmoet, met dus evenwichtsuitval, die hetzelfde ervaren. Die het ook heel fijn vinden om juist te dansen. Veel liever dansen dan een hele lange wandeling maken.

No...

17 Wat is goede akoestiek

Thu, 12 Oct 2023 12:00:00 +0200

Wat is goede akoestiek in een ruimte en wat zijn de voordelen ervan? En wat doet slechte akoestiek met je? Waar wordt op gelet bij het bepalen van de optimale, prettige akoestiek?

Er wordt nog veel te weinig rekening gehouden met de akoestiek bij de inrichting van een ruimte.

(Foto: Robert Weij)

Volledig transcript:

Welkom, bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast van Paula Hijne en ik vertel heel graag over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En dit is seizoen 4, aflevering 17: Wat is goede akoestiek?

Pas geleden heb ik een proefopname gedaan bij mensen die mij gaan helpen met het inlezen van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En ik wilde even weten hoe hun stemmen klinken op het moment dat je die opneemt. En in een huis, ik heb het bij hun in huis gedaan, daar was ja heel veel galm. Het waren harde stenen muren, er waren veel ramen, veel uitzicht naar buiten, een plavuizen vloer, de deur is van glas in metalen setting, een hoog plafond. Nou hadden ze wel bij het bankstel, een stoffen bankstel, met een kleed op de vloer. En ze hadden toch om die echo en die galm een beetje te breken, hadden ze stof aan de muur, een deel met latjes daar ook tegenaan, houten latjes. Een klein deel aan de wand. En verder hadden ze luxaflex bij de ramen, zodat ze dat ook dicht kunnen doen met te veel zon en zo. Maar wel hard materiaal ook.

Dus het was niet zo raar dat het, ja, veel met galm klonk. Nu heb ik een nascholingsdag gehad, toevallig, die ging over akoestiek. En daarin heb ik geleerd dat je de galmtijd, die kun je meten. Elke ruimte heeft een soort ideale galmtijd. En die ideale galmtijd is een soort basisgalm, is 0,7 seconden. En op het moment dat je in een ruimte staat en je gaat in je handen klappen (klapklap) dan kan dat heel lang blijven hangen, er kan een echo zijn of dat het heel snel wegvalt.

Die galmtijd die meten ze normaal met een alarmpistool in je huis, in die ruimte, en dan weten ze ook hoeveel seconden dat blijft hangen. En dat is tuurlijk wel heel weinig; 0,7 seconden, dat zit onder de 1 seconde, alleen als dat hoger is, is dat helemaal niet prettig. Dan krijg je écht die galm, dan blijft het hangen! En dan hebben ze ook die basis-galmtijd, van 0,7 seconden, stellen ze iets bij voor mensen als ze echt slechthorend zijn, dan gaan ze naar 0,6 of 0,5 seconden.

Alleen als je dan nog lager zou gaan zitten, bij heel weinig galm, bij 0,3 seconden, dat is ook helemaal niet prettig. Dan kun je de ander nauwelijks verstaan, want dan valt het geluid weg. Dan kun je elkaar op een bepaalde afstand helemaal niet meer goed verstaan. En in zo'n ruimte dan -of het is een kleine ruimte- maar het kan ook dus zijn dat daar een zachte wand is, dat er allemaal zachte materialen zijn, dat er ...ehm... dus het gaat echt om de inrichting van de ruimte, dat er kleden op de grond liggen of misschien helemaal vloerbedekking, dat er veel boeken staan, zware gordijnen, veel spullen in zo'n ruimte die zorgen ervoor dat die galmtijd veel lager wordt. En dat is ook helemaal niet prettig. Je hebt toch iets van galm nodig om daar ja, dat je je... dat dat fijner is.

Het gaat dan om de mate van de geluidsreflectie ten opzichte van de geluidsabsorptie. Want een harde wand die reflecteert het geluid heel hard, heel snel, heel veel. Harde wanden, als je daar tegenaan spreekt, dan komt het ook zo weer terug. En als je een zachte wand hebt, een stoffen wand en je gaat daar tegenaan praten, dan is er absorptie. Dan wordt het geluid geabsorbeerd door die wand, in plaats van dat het terugkaatst. Dan is er geen of weinig geluidsreflectie. En het gaat om die twee ten opzichte van elkaar wat past in een ruimte.

Bij veel galm in zo’n ruimte, waar dus veel harde muren zijn en veel geluidsreflectie, daar is dan best dikke absorptie nodig en dat kan op de wand zijn of op het plafond. Je moet het alleen niet onder de tafel leggen. Je kunt dan niet volstaan met een tapijt onder de tafel want, ja dat gaat niet werken hè! Dat geluid dat zit bóven die tafel en onder de tafel, daar heb je helemaal niks aan. Dus alleen een tapijt onder een tafel zou niet helpen.

En nou is akoestiek overal! In elke ruimte heb je te maken met akoestiek. Ik weet nu al dat als ik ergens een presentatie ga geven dat ik me afvraag: wat is daar de akoestiek? Als ik de ruimte niet ken, weet ik dat nog niet. Dan weet ik dus ook niet of het een prettige ruimte is om in te zijn met een hele grote groep mensen of als het een kleinere groep mensen is, is dan een grote ruimte dan nog wel zo prettig? Dan kan het best zijn dat de akoestiek alweer heel anders klinkt met weinig mensen in een grote ruimte, dan met veel mensen in die grote ruimte.

Maar ja, waar werkt nou een goede akoestiek dan voor? Wat is nou een prettige akoestiek? Ja die zorgt dus voor, als die er is, dat je nou, je lekker kunt concentreren als je aan het werk bent. Bij een prettige akoestiek, dat is ook een rustige omgeving om nou ja, fijn in te kunnen praten! Om te communiceren. Dan is er ook een goede verstaanbaarheid. En ja, een prettige akoestiek, het woord zegt het zelf al: prettig, voelt comfortabel! En er is ook onderzoek gedaan naar mensen die bij ziekte, die ziek zijn, en die dan in een ruimte zijn waar de akoestiek prettig is, dan is er kans op een sneller herstel! Dat klinkt heel vreemd en toch ja, ik kan me het ook wel voorstellen. Dus dat betekent eigenlijk in allerlei ziekenhuisruimtes en zo, waar je aan het herstellen bent, dat daar ook die akoestiek heel belangrijk is.

En wat ook helpt is, dat je minder last hebt van apparatuur die in die ruimte ook is. Als, tijdens het koken, als de waterkoker aan staat of de afwasmachine of tijdens het afwassen, of een printer die gaat, of de stofzuiger die door het huis gehaald wordt, dat kan dan heel onaangenaam zijn in een ruimte waar de akoestiek slecht is. Dus waar veel galm is of echo, dat is helemaal niet prettig! Is die akoestiek prettig, dan kun je eerder met die apparatuur ja, mee omgaan. Dan moet ik zeggen, als ik de stofzuiger aandoe, dan zet ik mijn hoortoestellen altijd uit, want ik vind het gewoon te veel lawaai. Ik vind het écht te veel geluid. Dan heeft het niet eens direct met de akoestiek te maken, maar met het apparaat zelf wat gewoon heel veel geluid maakt.

Nou ja, dan is het eigenlijk logisch dat je dan snapt wat er bij een slechte akoestiek gebeurt, want dan is er dus een slechtere verstaanbaarheid, je kunt elkaar minder goed verstaan omdat er dus galm is en als er andere mensen praten. Overal is galm, dan is het galm op galm, dat is écht niet fijn! Je raakt ook eerder vermoeid door. Als je dus wilt luisteren, dan moet je enorm inspannen. Helemaal mensen die dus dan slechthorend zijn. Je hebt dan ook eerder last van allerlei ongewenste bijgeluiden. Bij geluiden die van buiten komen, verkeer, ...ehm... geluid en die op de gang gebeuren, noem maar op.

Dus ook mindere concentratie, als je in een ruimte werkt waar de akoestiek niet prettig is. Dan kun je niet goed focussen op datgene waar je mee aan het werk bent, wat je aan het doen bent. En uiteindelijk kan het natuurlijk allemaal tot stress en irritatie leiden, als je lang in een ruimte bent met een minder fijne akoestiek.

En het gekke is dat een goede akoestiek, dat wordt helemaal onderschat tijdens de inrichting en voor het inrichten van een woning of van een ruimte. Het wordt niet eens meegenomen vaak in de architectuur, in de bouw van een gebouw. Dat zou al tijdens het tekenen en daarna ook tijdens, van hoe je de indeling wil gaan doen, daar zou al over nagedacht moeten worden. En er wordt vaak helemaal niet over nagedacht. En dan merk je het pas, op het moment dat alles helemaal klaar is. Dus je hebt een geweldig mooie woning gekocht, je gaat er allemaal spullen in zetten, je houdt geen rekening met dat er een fijne akoestiek moet zijn en dan merk je ineens dat er veel te veel galm is! Dat er op bepaalde plekken zelfs allerlei echo ontstaat! Ja en dan is het nog maar de vraag: is er dan nog budget om een betere akoestiek te realiseren? Want als je dat achteraf moet doen, dan ben je waarschijnlijk veel meer geld kwijt dan wanneer je daar in het begin, bij het inrichten, al over nagedacht had.

Ja, dat heb ik zelf natuurlijk... maak ik dat heel vaak mee in een restaurant, dan kom je in een restaurant, ziet er hartstikke leuk uit, leuk ingericht. Daar is dan muziek, er zijn veel mensen, allemaal die een beetje op een kluitje zitten bij elkaar, er zijn allerlei buitengeluiden bij dat restaurant, dan is er een groot koffiezetapparaat wat af en toe aan gaat voor mensen die koffie nemen -ik zelf dan bijvoorbeeld- en dan is het me daar een lawaai! Ik noem het dan écht lawaai hè! Zó veel geluid! Ik vind dat zo onaangenaam. Meestal vraag ik dan al of de muziek zachter mag. Je kunt niet helemaal vragen of de muziek uit kan. Ik kijk ook heel vaak: waar kan ik het beste gaan zitten? Niet midden in die ruimte, maar het liefst ergens bij de muur, maar ja, daar heb je die geluidsreflectie, is dat dan wel een handige plek? Dat is vaak dan even zoeken, waar ik het prettig vind om te gaan zitten en dan kies ik meestal voor waar het licht ook goed op valt, op het gezicht van degene met wie ik dan in het restaurant ga eten, zodat ik in ieder geval het spraakafzien nog goed kan blijven doen. Dus let ik meer op het licht, want het lukt niet altijd om de juiste plek te vinden in zo'n ruimte.

En wat ik ook pasgeleden nog weer meemaakte, was in het gemeentehuis. In het gemeentehuis, misschien is het wel in elk gemeentehuis in Nederland, daar was een... buiten de raadszaal een mooie ruimte waar je dan... een soort bar, waar je eten, wat lekkers kon halen en wat drinken. En dat is ja, in een ruimte waar ook het trappenhuis vlakbij is, waar je weer naar beneden en naar boven gaat. Allemaal steen, metaal, dus allemaal op de vloer ook, het is allemaal hard! Harde muren, ...ehm... een ja, nog niet...

16 Mijn werk als HoorCoach

Thu, 05 Oct 2023 12:00:00 +0200

Vroeger was ik juf op een basisschool. Dat is alweer 17 jaar geleden. Op school kwam ik de eerste keer in aanraking met coachen. Dat was een nieuwe manier van 'leren' voor mij. En nu ben ik zelf coach voor een specifieke doelgroep. Door mijn beperkingen ben ik deze weg op gegaan. Horen is nu een woord dat volledig bij mijn werk en vrijwilligerswerk 'hoort'.

(eigen foto van mijn visitekaartje)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord.... Dit is seizoen 4, aflevering 16: Mijn werk.

Nou gaat deze podcast wel over het evenwicht, alleen, het zou ook een podcast kunnen zijn over horen. Want 'horen' is een werkwoord wat helemaal bij mij past. Ik doe heel veel rondom dat werkwoord 'horen'. Op allerlei gebied. Sowieso dus met mensen werken, als het gaat om gehoorverlies, met het auditieve, podcast maken, radioprogramma maken en ook gebaren leren, dat wil zeggen als je niet helemaal goed meer hoort, dat je dus met gebaren bezig bent. En ik wil het deze aflevering hebben over mijn werk als Hoorcoach. Het begeleiden van mensen die gehoorverlies hebben, ziekte van Ménière en oorsuizen.

Dat is niet vanzelf gegaan, dat is niet zomaar dat ik bedacht: nou dat ga ik maar eens even doen. Ik was vroeger juf. Vroeger zeg ik al, het is voor mijn gevoel ook al best lang geleden. En als kind was ik al bezig met juf spelen en toen ik eenmaal zelf ja, dat was op scouting, bij scouting was gevraagd of ik -toen ik padvindster was- of ik met de kabouters mee wilde gaan. En de kabouters waren de jongste kinderen, jongste meisjes, van de scoutinggroep en of ik mee wilde gaan op kamp. Dat ben ik gaan doen en toen werd ik ...ehm... ja, begeleider van een kamp met kabouters. Toen hebben ze gevraagd, wil jij niet een groep gaan draaien? Wil jij niet een kaboutergroep gaan doen? En dat heb ik jaren met heel veel plezier gedaan. Dat is zo vanaf mijn 14e jaar tot m'n, ik meen zo 20e jaar heb ik een scoutinggroep gehad. Een kaboutergroep, een groep van ja, zo'n 30 kinderen, meisjes, in de leeftijd van 6 tot en met 12 jaar. Dat vond ik echt heel erg leuk om te doen. En al die dingen bedenken samen, samen met ze zingen, knutselen, speurtochten houden, kampen voorbereiden en dat ook met die kampen helemaal dus het uitvoeren en daar als leiding bij zijn. Ja, ik vond dat geweldig!

Dat was toen ook een logische stap dat ik naar de Pedagogische Academie ging, tegenwoordig heet het PABO, maar toen was het nog de Pedagogische Academie. Dat was ook helemaal niet raar. En dan ga je stagelopen en ook dat, ja, alsof ik daarvoor geboren was! Ik vond het hartstikke leuk om te doen, ik heb daar écht met heel veel plezier ontzettend veel geleerd. Op de Pedagogische Academie, maar ook daarna dat ik echt aan het werk ging.

Werken op een basisschool in Maarssenbroek en daar krijg je dan ook collega's en ...ehm... ja, dan krijg je, als je verschillende klassen draait, verschillende kinderen waar je mee gaat werken. Ik heb voornamelijk toen groep 3 gedaan. Was toen ook dat ik begon, was volgens mij het eerste jaar dat het ook echt groep 3 was, niet meer lagere school, maar was het toen net basisschool geworden en het was niet meer de eerste klas, maar dus groep 3. En de kinderen moesten leren lezen, leren rekenen, schrijven, alles was nieuw. Ze kwamen vanaf de kleuterschool en ik vond dat heel interessant om daarin te duiken, om dat te leren, om daar achter te komen van hoe gaat dat dan? Ook dat heb ik toen met heel veel plezier opgepakt en heb ik jaren gedaan.

Daarna zijn wij verhuisd naar Zeewolde, en ook Zeewolde, toen daar, had ik zelf al kinderen en ja, ik geloof dat wij onze zoon gingen aanmelden op school en dat de directeur daar zei: 'Maar jij komt toch zelf ook uit het onderwijs?' Ik werkte op dat moment niet in het onderwijs. 'Ja, dat klopt, ik heb altijd groep 3 gehad.' 'Wil jij niet hier komen werken?'

En toen ben ik heel langzaamaan in het onderwijs gerold. Ik heb niet eens gesolliciteerd of zo. Heel langzaam ben ik erin gerold en kreeg ik weer een klas. Ik heb wel daarna altijd in deeltijd gewerkt, omdat ik ook mijn eigen gezin had. Bewuste keus.

En in die jaren dat ik daar lesgaf, heb ik één jaar geen lesgegeven zelf, maar heb ik een student begeleid en die student ging dan volledig lesgeven. Het ging dan om 2 of 3 dagen. En in dat jaar ben ik in aanraking gekomen met coachen, want de begeleiding moest op een coachende manier en daar kreeg ik dan les over, vanuit de PABO. En dan ging je dus in plaats van adviezen geven aan die student, ging je vragen stellen. Ik vond dat heel interessant, dat was voor mij een hele nieuwe manier van leren! En ik hoefde haar niet te vertellen hoe zij het moest doen, nee, ik ging vragen stellen zodat ze er zélf achter kwam, hoe zij dat kon doen! En ik deed dat best goed! Totdat zij zelf op een gegeven moment zei: ja, kan het niet gewoon zeggen hoe ik dat nou anders kan doen? Want anders moet ik er zó over nadenken en jij weet het toch al!

Nou, toen heb ik daarna, bij alle studenten die ik daarna kreeg, van: eerst vragen stellen, maar ook aangegeven dat als je van mij wilt horen dat ik daar een tip in geef, geef het aan, dan geef ik jou die tip! Of het advies wat nodig is. Ik heb namelijk meerdere studenten daarna wel begeleid. Ik was ook weer daarna gewoon juf, klassen gedraaid. Het leuke is wel dat ik een andere kijk kreeg op dat leren. Ik heb toen geleerd dat de kinderen heel veel dingen meer zélf konden uitzoeken. Dat ik niet als juf alleen maar hoef te zenden en hoef uit te leggen, maar dat ik het ook juist aan hun kan vragen. Nou was het ook, dat de methodes, die waren daar ook al een beetje meer mee bezig, dat je de kinderen een soort probleem voorlegt en dat de kinderen samen moesten gaan uitvogelen hoe ze dat dan konden oplossen. En ook dat vond ik weer heel interessant om op díe manier les te gaan geven. Zo ging ik veel beter kijken naar al die individuele kinderen, die allemaal wel daar een idee over hadden. En die daar op een andere manier over nadachten! En dat vond ik heel fascinerend. En toen heb ik ook ontdekt wat mijn ideale manier van lesgeven is.

Ik vond dat zo leuk om het op die manier te doen, alleen, het was ook in de tijd dat mijn gehoorverlies écht wel veel was en dat de tinnitus héél luid was en dat is toen in 2006 gebeurd, dat ik gewoon het hele onderwijs uit moest, omdat ik gewoon helemaal niet meer kon werken. Had ik nét ontdekt hoe het allemaal moest, en toen viel ik uit! Heb ik dus een hele tijd niet meer gewerkt. Met het re-integreren, heb ik gemerkt ook, dat ik niet met individuele kinderen wilde werken, maar dat ik heel graag juist met een klas wilde werken. En als dat met een klas werken niet ging, dat het voor mij beter was om niet meer in het onderwijs te werken. Ook die hoge kinderstemmen werd voor mij steeds moeilijker om die te kunnen verstaan. Dus tijdens die re-integratie kwam ik er wel achter dat ik heel graag met mensen wilde werken, maar dat ik dus beter niet meer met kinderen kon gaan werken. En dat loslaten is een héél proces geweest. Ook weer een heel verhaal, daar ga ik nu niet verder op in. Het heeft me wel heel veel gekost. Ik weet nog wel dat het emotioneel heel zwaar is geweest.

Maar toen ik eenmaal ontdekte dat ik wel met mensen kan werken, worden dat volwassen mensen, en dat op een coachende manier kan gaan doen, ging er eigenlijk een wereld voor me open! Coachen! Ja, ik had er wel eens mee te maken gehad, maar nu om dat ook echt als coach te doen, om mensen te begeleiden, die zelf uitgevallen zijn, ook wegens ziekte, om die dan weer op de been te krijgen, letterlijk, figuurlijk, zodat ze zelf weer in beweging komen om aan het werk te gaan. En ik had zelf ja, ik had wel ontdekt: ik kan gaan coachen, maar dat kan ik toch niet! En toen heeft de coach die mij begeleidde mij in het diepe gegooid, nou hier is een cliënt ga er maar naartoe. Super spannend! En het is wel gelukt! Ik kon op een gegeven moment toch wel mensen gaan begeleiden en ik kreeg er nog een cliënt bij en nog een cliënt bij.

Ik ben ook zelf een soort zelfstudie gaan doen. Boeken over coachen gaan lezen en doorwerken en opdrachten maken. Toen dacht ik van, het is toch wel handig ook om een opleiding te doen. Het mooie was, met die re-integratie was duidelijk dat ik ook een opleiding mocht gaan doen, omdat ik niet meer terugkwam in het onderwijs, dat zou betaald worden door mijn werkgever. Dus ik ben een coach-opleiding ook gaan doen. En tijdens die coach-opleiding kwam ik er al achter dat ik wel al meer stappen had gezet dan wat nodig is aan het begin van de cursus, van die opleiding. En dat vond ik wel mooi, hé. Dat heb ik al door en dat heb ik al door. Dus ik heb daar heel veel geoefend met medestudenten, heel veel van geleerd, ook van die medestudenten waar zij nog mee worstelden en waar ik ook zelf daardoor weer ja, rijker werd in het ...ehm... zelf kunnen coachen.

En dat heb ik dus heel lang gedaan, ik heb heel lang mensen begeleid die ook aan het re-integreren waren. Heel veel UWV-trajecten waren dat. En toen heb ik op een gegeven moment gekozen voor een specifieke doelgroep. Ik had ook het laatste ...ehm... jaar gedaan van de opleiding en toen ik daar dus met degene die bij mij het examen afnam die zei: 'ga je specificeren, ga kijken wat er in Nederland nog niet is', hij zelf zat namelijk in Canada. En ...ehm... hij kon spreken vanuit Canada, hij zegt 'ik weet niet precies wat er in Nederland níet is, dus ga kijken wat er nog niet is en waar jij dus iets in kan betekenen'. Ja, en met dat ie dat gezegd had, was het bij mij natuurlijk, dat zijn die mensen met de ziekte van Ménière, die ziekte die ik zelf ook heb! Dus toen heb ik bewust gekozen voor mensen met de ziekte van Ménière. Daarbij komt ook bij dat het mensen zijn met gehoorverlies en met tinnitus. En dat was weer een volgende stap die ik ging zetten.

En hoe b...

15 Limited Hearing

Wed, 27 Sep 2023 12:00:00 +0200

Limited Hearing betekent 'beperkt horen'. Het is een symbool, een logo om aan te geven dat je niet goed hoort. Hier mag veel meer bekendheid aan gegeven worden. Waarom ik dat belangrijk vindt, vertel ik in deze aflevering. Een klein stukje geschiedenis over dit logo dat wereldwijd bekendheid mag krijgen.

(eigen foto van het Limited hearing bordje achterop mijn fiets)

Note: In de podcast vertel ik over Cor Toonen, de onderwerper van het symbool. Hij is niet slechthorend. Hij is vanaf zijn 14e plotsdoof en maakt geen gebruik van hoorhulpmiddelen.

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...

En dit is seizoen 4, aflevering 15: Limited Hearing.

Limited Hearing het is een Engelse titel. En betekent: beperkt horen. En dan heb ik in de nieuwsbrief gelezen van een collega Hoorcoach van mij, die schrijft daarin: 1 op de 8 mensen heeft gehoorverlies, meer dan 35%, aan tenminste één oor. En dat zijn getallen uit 2020 van het Erasmus medisch centrum.

1 op de 8 mensen heeft gehoorverlies. Die kunnen dus beperkt horen en toch zien we nog veel te weinig dat die mensen daarvoor uitkomen. Niet iedereen durft dat, dat ze dus minder horen. Sommigen hebben het ook misschien niet eens in de gaten, dan duurt het ook veel langer voordat ze het in de gaten hebben. Maar dat laten zien dat je minder goed hoort, dat is nogal wat. En ja, ik draag een bril en een bril is natuurlijk heel zichtbaar en een bril is ook heel algemeen, heel bekend, dat gaat heel makkelijk.

Alleen het laten zien dat je gehoorverlies hebt, dat is niet helemaal gewoon, dat is nog niet helemaal ingeburgerd en dat willen we wel. Want we willen dat het makkelijker wordt dat mensen ervoor uitkomen dat ze gehoorverlies hebben, dat ze makkelijker dus een hoortoestel willen gaan dragen, want hoe fijn is het dat je dan toch weer met dat beperkte horen, dat je weer iets beter kunt gaan horen.

Het is nog de vraag of het echt goed spraakverstaan wordt, maar daarvoor zijn er heel veel toestellen waarbij dat best goed ingesteld kan worden, zodat je toch ook het spraakverstaan, dat dat steeds beter gaat. En anders zijn er ook nog andere hulpmiddelen waarbij dat kan.

Maar ja hoe laat je zien dat je minder goed kunt horen? Die hoortoestellen, als je die al draagt, dan zijn ze niet altijd zichtbaar. Valt je haar overheen, het is sowieso van voren, als je iemand van voren aankijkt is het al niet zichtbaar, want het zit in je oor, dus het is alleen van de zijkant... zou je het kunnen zien. Als die haren er niet overheen vallen. Dus hoe zou je dat nog beter kunnen laten zien?

En daar hebben ze dus het Limited Hearing bordje, bord, logo voor uitgevonden. Het is dus een logo voor slechthorenden en plotsdoven. En hiermee kun je dus overal laten zien dat je niet goed hoort. En wat het dan op kan leveren is dat je, als je laat zien dat jij niet goed kunt horen, dan kan er meer begrip komen, bijvoorbeeld in het verkeer.

Het symbool, het logo wat ze gekozen hebben voor dat Limited Hearing, dat is niet-taalgebonden, er staan geen woorden bij. Dus voor iedereen over de hele wereld kan dat duidelijk zijn. Het is eigenlijk een internationaal symbool. En als je dat laat zien, dat je niet goed kunt horen, dan hoef je ook minder vaak te zeggen dat je niet goed hoort, want mensen kunnen het zien. Mensen kunnen dat aan de hand van het logo, kunnen ze dan zien dat jij beperkt hoort.

En hoe zit het Limited Hearing bordje eruit? Ik zorg er ook voor dat die foto bij de podcast staat, maar als je die foto op dit moment niet kan zien: het is een geel bord, het is een vierkant logo en het is een geel bord. En op het gele bord staat, een beetje symbolisch, een oor getekend met blauw, in twee lijnen en door dat oor heen staan rode stippeltjes, in een kruis, in een kruisvorm. En toen heb ik, dat ik dat zag, heb ik al meteen bedacht: oh hoe gaat dit met mensen die helemaal kleurenblind zijn? Zullen zij dit dan wel kunnen zien? Maar daar is dus toch over nagedacht, het is helemaal afgestemd, dat ook mensen die kleurenblind zijn, kunnen dit symbool wel herkennen.

Nou wat doe je dan met zo'n Limited Hearing symbool, met dat logo? Dan heb je zo’n bordje, maar wat moet je met zo'n bordje? Nou, dat bordje kun je bijvoorbeeld achter op je fiets zetten. Ik heb hem al jaren achterop mijn fiets zitten. Er zijn ook stickervellen en die kunnen op textiel gemaakt worden. Ze hebben zelfs al een reflecterende auto-sticker, dus dan kun je hem zelf op de auto plakken. En sowieso het bordje is ook... het bordje achterop de fiets is ook reflecterend, dus als daar licht op schijnt van een auto of een fiets die achteropkomt en het licht aan heeft dan reflecteert dat. Er zijn ook speldjes in het klein met een magneet sluiting, vlindersluiting, wat je ook maar prettig vindt. En dat kun je dus op de kleding aan de voorkant opdoen, zodat... het is wel heel klein, maar het kan toch wel even aangeven dat jij dus minder goed hoort. Er zijn ook hesjes voor zelfs. En ...ehm... er is zelfs een opstrijkbaar transfer embleem, een soort, het is wasbaar, ook een soort sticker, maar dan kun je het opstrijken, op kleding of op een tas of iets wat van stof is en dan kun je het ook toch nog wassen en dan blijft het ook goed zitten. En al die producten die zijn te koop onder andere bij World Wide Visible. Daar ga ik 't straks nog even verder over hebben.

Ze hebben daar ook bij die World Wide Visible hebben ze Limited Vision. Limited Vision is net als Limited Hearing een symbool, een logo. Ook op een bordjesvorm en dan is het met een oog. En nou heb ik dat bordje nog nooit gezien. Nooit in gebruik gezien tenminste, dus ik heb nog geen mensen gezien die daar mee lopen. En dat betekent dus waarschijnlijk dat veel mensen dat Limited Hearing bordje ook helemaal niet kennen. Dat er heel veel mensen zijn die dat logo Limited Hearing, nog nooit hebben gezien! Dus het is eigenlijk heel belangrijk dat we dat, ja, gemeengoed wordt. Dat het wél bekend gaat worden. En ja, dat gaat een beetje als een olievlek. Dat gaat heel langzaam. Er is een kleine groep mensen die nu gebruik maken van dat Limited Hearing bordje.

Maar dat is toch nog te weinig dat.... eigenlijk die 1 op de 8 mensen, die minder horen, zouden ook gebruik kunnen maken van dat symbool. Want dan gaat het natuurlijk veel sneller, want 1 op de 8 mensen dat zijn nogal wat mensen! Als ik dan hier in de straat kijk, dat betekent dat daar best veel meer mensen, minder goed horen. Ik denk ook dat er meer mensen een hoortoestel hebben dan wat ik weet. Of dat er ook mensen bij zijn die nog niet eens weten dat ze zo veel gehoorverlies hebben. En eigenlijk dus wel hoortoestellen zouden moeten dragen. Maar oké.

Dat World Wide Visible, dat is van Iris de Vilder en zij is eigenaar van dat bedrijf. Maar via enkele audiciens en bij de Stichting Hoormij daar kun je dat symbool, dat logo en die producten, kun je ook vinden. En gelukkig breidt dat zich steeds meer uit, dat er meer audiciens zijn waar, nou, die dat ook op hun website zetten, zodat je dus op meerdere plekken dat kunt zien. Dat is wel heel fijn.

Maar even een stukje geschiedenis, want we willen natuurlijk meer bekendheid krijgen en ik draag daaraan al mijn steentje bij, door dit nu in deze podcast te vertellen. Maar een stukje geschiedenis om aan te geven ook, dat het, nou ja, ook wel logisch is dat het nog niet helemaal ingeburgerd is, dat logo. Want tussen mei 2011 en 2013 is er veldonderzoek gedaan door Cor Toonen. Cor Toonen is zelf slechthorend en ja, is hier dus heel erg mee bezig geweest om te kijken, wat is er nodig om nou een bepaald logo... wat voor een logo is er dan nodig, waar het allemaal aan moet voldoen? Daar heeft hij dus veldonderzoek naar gedaan en uiteindelijk, hij is ook echt de ontwerper van het bordje. Onthoud die naam dan maar: Cor Toonen. Als je het ergens over hebt over het Limited Hearing bordje kom je zijn naam ook tegen.

In juli 2014 is Bianca van de Horst, die is ermee op de markt gekomen. Dus toen was het helemaal klaar dat logo, dat was toen dus ...ehm... dat je dus kon gaan aanschaffen en zo. En Bianca van de Horst is van '100 % Slechthorend', die heeft ook de Gebarenchallenge gedaan. Ik heb Bianca van de Horst leren kennen door de Gebarenchallenge die zij doet.

En dat was dus in 2016, 2017 meen ik. Want toen was ze dus al bezig met dat Limited Hearing symbool. En in het theorie-examen van CBR, rijexamen, daar staat dat al, dat Limited Hearing bordje. Dat is al opgenomen vanaf mei 2015 en dan zeg ik 'al' maar uiteindelijk is dat nog maar heel kort. Dat is nog maar acht jaar geleden.

En aan ons nu, om dus dit nou ja, uit te dragen. Ik heb dus al nou, ik meen al meer dan 7 jaar dat bordje. En het zit achterop mijn fiets. En nou geven ze al aan dat de reflectie van zo'n bordje ongeveer 7 jaar standhoudt. Dus het wordt voor mij wel tijd voor een nieuw bordje. Ik moet dat nog even gaan uitzoeken. Ja, ik ben er zelf heel blij mee dat ik kan laten zien aan achteropkomend verkeer dat er iets aan de hand is, maar dan merk je ook wel dat er nog heel veel mensen zijn die dat symbool nog niet kennen. En gelukkig zijn er mensen waarbij dat al wél zo is. Want ik heb van mensen al gehoord, die zeggen zelf, die hebben zo'n sticker, nee zo'n magnetisch bord achterop hun auto en zij geven al aan dat achteropkomend verkeer, die houden meer ruimte. Worden geen bumperklevers meer, iedereen houdt meer afstand van die auto.

Er zijn ook meer mensen die contact met je zoeken, oogcontact, omdat ze dat toch gezien hebben, dat bordje. En gelukkig zijn er dan ook meer mensen, dat als ze dat zien aan jou dat jij niet goed kan horen -nou daar kan dat Limited Hearing bordje natuurlijk bij helpen- dat ze dan iets duidelijker gaan praten. Dat ze dan dat oogcontact zoeken, maar dan ook dus zelf duidelijker praten. Ze...

14 Zoiets simpels als aankleden

Tue, 19 Sep 2023 12:00:00 +0200

Tijdens de Balance Awareness Week (die elk jaar in september wordt gehouden) is er aandacht voor evenwichtsaandoeningen en de impact ervan op het dagelijks functioneren. Dat is een week. Ik besteed met deze podcast Evenwicht, je leven, het hele jaar door aandacht aan ons evenwicht. In de breedste zin van het woord, dat dan weer wel. Zo komen er heel verschillende onderwerpen aan bod. Deze aflevering gaat over aankleden en dat dat veel minder makkelijk gaat dan vroeger, door de evenwichtsuitval.

(eigen foto)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... En dit is seizoen 4, aflevering 14: Zoiets simpels als aankleden.

Het is de Balance Awareness Week. Deze week die wordt internationaal gehouden en dan is er extra aandacht voor evenwichtsaandoeningen. Het gaat om de herkenning en erkenning van de symptomen en de gevolgen van evenwichtsaandoeningen. Het is natuurlijk heel mooi dat daar aandacht voor is. En dit is ook zo'n podcast die, ja aandacht geeft aan het feit dat niet alles meer logisch gaat als je een evenwichtsaandoening hebt. Zoiets simpels als aankleden.

Dan moet ik er wel eerst even bij zeggen: ik ben eigenlijk altijd heel langzaam geweest met aankleden. Als ik kijk, vroeger al, in de kleedkamer vooral na het zwemmen, dan moet je je afdrogen en aankleden. En als ik dan zag hoe mijn vriendinnen dat deden, de mensen om me heen, dan deden die dat zo veel sneller! Ik was eigenlijk altijd de laatste of bijna de laatste! Dus ik heb nooit snel kunnen aankleden.

Sinds die verminderde werking bij mij van die evenwichtsorganen, is het aankleden, nou ja bijna wel nog langzamer geworden. En het vergt dus écht veel meer aandacht en veel meer tijd voor mij om zoiets simpels als aankleden, om dat goed te doen. Dat begint al als ik onder de douche ben geweest en ik ga afdrogen, dan ja, gebruik je natuurlijk de handdoek om je haren ook droog te maken en zo. Je kantelt dan je hoofd, je gebruikt de handdoek om je rug droog te maken, om naar beneden te gaan, je benen droog te maken. Allerlei bewegingen die normaal gewoon makkelijk gaan, maar op het moment dat het evenwicht niet goed werkt, ga je daar ineens over nadenken en als je dat doet, ook heel bewust doet, om maar niet om te vallen. Of je zoekt steun. Je gaat ergens tegen de wand aan staan. Veel mensen gaan er ook bij zitten. En nou heb ik dan dat het afdrogen, doe ik altijd nog wel staand, maar het is altijd dus een actief proces.

En dan ook daarna met het aankleden, als je iets over je hoofd aan wil doen, dan kantel je je hoofd, vaak een stukje naar achteren of weer naar voren toe, maar met name naar achteren kantelen. Helemaal als ik dat 's morgens vroeg zou doen en ik ben nog een beetje slaperig... nou dan sta ik te wankelen! En dan zijn er ook van die dagen dat ik dat niet eens staande kan. Dan moet ik wel gaan zitten om dus dan die trui of dat shirt over mijn hoofd aan te doen. Dat heb ik ook natuurlijk met de broek aan trekken. Normaal als ik ook kijk hoe andere mensen hun broek aan doen, hophop, dat doen ze supersnel. Het is voor mij echt, eerst goed gaan staan en dan duidelijk op het ene standbeen gaan staan en met een broek aan doen, even nadenken, ja ik doe altijd eerst m'n rechterbeen in de broekspijp, dus dat betekent dat ik op links op mijn standbeen sta. Dan doe ik dus die aan en dan lukt het dus staande en dan zet ik hem neer. Dan moet ik hem écht goed neerzetten, dus mijn gewicht weer verplaatsen naar mijn rechterbeen, zodat dat mijn standbeen wordt en dan dus met, ik doe het nu al, ik doe het hier nu even, ...ehm... dan m'n linkerbeen in mijn linker broekspijp. En dan gewoon verder goed dichtdoen, dat gaat allemaal verder prima. Maar die broek zelf aandoen, dat lukt op dagen dat ik goed de aandacht erbij kan hebben maar ook dat ik ja, me vrij stevig voel. Op het moment dat ik wiebelig ben en al helemaal als ik duizelig ben, dan gaat dat natuurlijk helemaal niet! Dan heb ik steun nodig en als ik echt duizelig ben, dan ga ik zelfs op bed zitten want anders (ha) gaat het echt helemaal niet! Dan doe ik een broek aan, terwijl ik rustig op de rand van het bed zit of op een stoel en dan dus ...ehm... één voor één de... ...ehm... mijn benen in de broekspijpen doen en dan lukt het ook.

Nou is natuurlijk sowieso als ik duizelig ben, het hele opstaan, het lopen, altijd natuurlijk weer helemaal met aandacht: goed bedenken, eerst staan, kijken waar wil ik naartoe? Oh ja, daar naartoe en dan pas lopen. En niet zomaar opstaan en meteen weglopen. Dat gaat niet op het moment dat dat evenwicht dus niet goed werkt op zo'n dag. Als je het dan hebt over sokken aandoen, een sok aandoen, er zijn mensen die kunnen dat op één been. Nou, dat is iets wat mij gewoon écht niet lukt. Dan moet je ook op één been blijven staan en dat duurt langer en je moet ook verder naar voren toe om die sok dus om je voet heen te doen. De sok zelf zit ook dan vaak wat strakker en zo, dus dat moet je, nou met nog meer aandacht doen. Maar dat krijg ik niet voor mekaar om dat staande te doen. Dus mijn sokken aandoen, ga ik altijd bij zitten, op de rand... op de trap of zo, of de onderste trede, of op een rand van een stoel en dan kan ik m'n sokken goed aandoen en zo doe ik ook mijn schoenen aan. Dus het is voor mij heel moeilijk om dat dus op één been te doen. En ik... ik sta altijd met verbazing te kijken dat andere mensen dat wél doen! En ja, dat klopt ook wel, zij kunnen dat! En dat is natuurlijk hartstikke mooi dat ze dat ook blijven doen. Ook jij, als jouw evenwicht nog goed werkt, blijf dat vooral doen!

Ga dat elke keer dat evenwicht triggeren, zodat dat ...ehm... ja, steeds ja... aangeraakt wordt, getriggerd wordt, zodat je ja... steviger blijft daarin. Dat je goed voelt, voor dat evenwicht wat er nodig is en hoe je dat kunt compenseren met al je andere zintuigen. Met je tast, met je proprioceptie, dat spiergevoel, die combinatie maakt dat het dan lukt. Dat bepaalde dingen mij niet lukken, dat mij niet lukt, ja, dat is dan zo. Ik kan er heel goed mee omgaan en ik weet ook wat ik kan doen op het moment dat het bij mij, als ik duizelig ben, als ik wiebelig ben, dat ik het dan anders moet doen.

En dan weet ik ook, dat is niet voor altijd, dat is gewoon die ene dag of die paar dagen en daarna gaat het ook wel weer beter. Het is ook iets wat bijna automatisch gaat, dat op het moment dat je je weer goed voelt, dan pak je die broek en doe je hem gewoon weer één voor één met je benen omhoog staand aan. Dan hoef ik er niet eens over na te denken. En dat zijn ook de dagen dat ik me gewoon helemaal lekker en goed voel. Dus dat is helemaal prima dan. Ja, en dan dus ja, de ene dag gaat het dus wel goed en de andere dag gaat het niet goed. Dat is waar mensen met evenwichtsaandoeningen echt mee moeten dealen. Geen dag is hetzelfde. En vaak voel je dat 's ochtends vroeg al bij het opstaan, maar het kan ook zijn dat het in de loop van de dag gebeurt, dat het evenwicht minder gaat werken, omdat je al te veel hebt gedaan. Omdat je te veel achter het beeldscherm hebt gestaan of nou, heel intensief bezig bent geweest of iets heel spannends hebt meegemaakt, dan kan het zijn dat ineens, halverwege de dag, nou ja, dat dat evenwicht zegt: ja hoor, nu niet meer!

Alsof die dan minder gaat werken of ja, die gaat sowieso minder werken, maar dat het evenwicht zelf zegt: nu even niet, nu even weer rust! En dan lijkt het ook alsof het even moet resetten en dan gaat er soms wel een hele nacht overheen, dat je gewoon goed moet slapen zodat je de volgende dag weer ja, op een prettige manier kan opstaan.

Maar zoiets simpels dus als aankleden kan al voor mensen dus met een evenwichtsaandoening, al behoorlijk moeilijk worden. En dan heb je het over een gewone dagelijkse activiteiten die we doen, net als... ik heb het wel eens eerder gehad over traplopen. Een dagelijkse activiteit, als je dat altijd doet, wordt ineens een uitdaging op het moment dus dat je echt een evenwichtsaandoening hebt en daar dan ook echt last van hebt.

Want je hoeft niet elke dag heel veel last te hebben van de evenwichtsaandoening. Er zijn natuurlijk mensen waarbij dat wel zo is. Is het vaak ook in combinatie met andere stoornissen, met andere aandoeningen. Als je niet goed kan horen, niet kunt zien en ook nog eens een keer dat het evenwicht niet goed werkt, dan kun je voorstellen dat je dag al heel anders loopt. Of als je spieren, als die niet goed werken. Of als je last hebt met één knie en je moet dan lopen, dat het lopen ook al moeilijker wordt en als je een pijnlijke knie hebt en je gaat dus wel lopen met een evenwichtsaandoening, dan wordt dat nóg weer een groter struikelblok -bijna letterlijk- om dus soepel te kunnen bewegen, soepel te kunnen lopen.

Nou die aandacht over de impact die evenwichtsaandoeningen kunnen hebben, op juist ook die dagelijkse activiteiten. Daar is waar de Balance Awareness Week de aandacht aan besteedt. En deze podcast 'Evenwicht, je leven', ja, daarin deel ik natuurlijk die ervaringen waar ik zelf al mee deal, hè, met als dat evenwicht niet goed werkt en tegelijkertijd leg ik ook uit hoe het evenwicht wél hoort te werken. Want dat is mijn missie ook. Ik wil dat zintuig 'evenwicht' op de kaart zetten. Dat is eigenlijk die stap ervóór nog, vóórdat die evenwichtsaandoening er is, is het fijn om te weten dat er überhaupt een evenwicht is en hoe dat dan werkt en hoe dat in combinatie met die andere zintuigen allemaal werkt. Het hele evenwichtssysteem, het is zo'n ingenieus systeem, dat is wat ik deel, dat is wat ik graag wil blijven delen, waar ik over wil vertellen.

En nou ja, de Stichting Hoormij en andere ja, ik zit even te denken, welke nog meer, het is met name de Stichting Hoormij die heel veel aandacht geeft hieraan. De Facebook-groep, niet een groep, een Facebook-pagina: 'Eerlijk over evenwicht', die deelt ook over de evenwichtsaandoening...

13 Er is iets gaande

Thu, 14 Sep 2023 12:00:00 +0200

Naar aanleiding van de vorige aflevering 'De sprong naar het einde', reflecteer ik op 'praten over de dood'. Wat heeft het gesprek met mij gedaan? Het komt ook dichtbij mijn rouwproces na het overlijden van mijn moeder. Nu er eindelijk rust komt, komt het verdriet naar boven. Psychisch uit evenwicht, ik kom er niet onderuit.

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...

En dit is seizoen 4, aflevering 13: Er iets gaande.

Er is iets gaande, er is iets aan de gang. In beweging. En ik had een heel ander onderwerp in gedachte om deze podcast te maken alleen, ja, ik kan er niet omheen! Het houdt me nog te veel bezig, de vorige aflevering die ik heb gemaakt met de titel: 'De sprong naar het einde'. Het gesprek dat ik heb gehad met Reina Janssen. Praten over de dood. Want dat praten over de dood gebeurt niet zo vaak; dat is taboe, het is eng!

Veel mensen vinden dat enorm spannend, ook omdat het best onbekend is, wat zeg je dan. Hoe gaat dat dan? Voor veel mensen is het ver van hun bed. En er zijn mensen ook die hebben zo van: als ik er níet over praat, dan is het er niet. Nou, die aflevering is online gekomen en we krijgen daar vele reacties op, zowel Reina als ik. En naar Reina ook, hoe bijzonder het is dat ze die keus maakt. Hoe moedig dat is en dat het ook zeker stof tot nadenken geeft. En vooral ook om het thema bespreekbaar te maken. En aan mij zijn ook de complimenten dat ik dit mogelijk heb gemaakt, dat ik het aan ben gegaan. Voornamelijk ook van: wat moedig dat je dit onderwerp bespreekbaar maakt.

Ja, het is eigenlijk vanzelf gegaan. Het is ...ehm... nadat ik Reina gesproken had... Omdat ze me had uitgenodigd om nog met haar te praten, want ze is er nog, merkte ik al dat haar verhaal zo bijzonder is en dat dat nóg meer gedeeld mag worden. En helemaal als ze het zelf vertelt, dus als haar stem bewaard blijft. En wat we nog terugkrijgen in die reacties is ook wel de synergie tussen ons tweetjes. En ja, dat klopt ook wel, zo voelde het ook. Ze kon het goed verwoorden, ze kon het aan mij vertellen en ik kon er ook heel goed in meegaan. Dat vind ik het mooie ook als ik een goed interview hou, merk ik ook, dat als ik volledig aanwezig ben en de juiste vragen stel, dan ja, dan lijkt het wel alsof het vanzelf gaat.

En deze titel, nu, voor deze aflevering: er is iets gaande. Ja, gaande? Die aflevering die wordt gedeeld. Er wordt over gesproken in ieder geval. En het verhaal van Reina geeft dus écht aanleiding voor veel mensen om er toch over te gaan praten. Want er wordt wel vaak gesproken over rouwen en het rouwproces en dat is natuurlijk ná de dood! Je kunt ook rouwen om dingen die zo veranderen, dat je daar heel veel moeite mee hebt. Mensen die een beperking krijgen, mensen die gaan scheiden, met een bepaalde ziekte en daardoor hun werk niet meer kunnen doen. Dat is ook levend verlies, noemen ze dat dan. Dat is ook een vorm van rouwen. Maar met Reina heb ik het natuurlijk specifiek gehad over dat stervensproces vóóraf. En nog niet zo zeer over het rouwproces erná! Over dat stervensproces wordt namelijk nog heel weinig gesproken. Wat weten we daar nou van, dat stervensproces? Reina vertelde al, zij heeft zich daarover ingelezen, zij wilde weten en begrijpen wat staat mij te wachten? En omdat ze erover gelezen heeft, is het duidelijk: er wordt nu wel over geschreven, er komen boeken op de markt, want één ding is zeker: we krijgen er allemaal mee te maken.

En dat stervensproces voor de één is het heel kort, voor de ander is het er nauwelijks, voor mensen die acuut met een ongeval ...ehm... overlijden. Als dat plotseling dus gebeurt. Dan is dat proces er niet. Op het moment dat het proces er wel is, dan kun je daar dus iets mee, je kunt dat zelf, ja min of meer in de hand houden. Je kunt het begrijpen wat er nou precies allemaal gebeurt. Maar afijn, ik heb die aflevering gemaakt dus met Reina en ik kan er met een goed gevoel op terug kijken.

En dan overvalt mij ineens verdriet! Er komen tranen. En ik besef ineens dat ik zélf nog volop in mijn rouwproces zit. Dat is dus wat er na de dood gebeurt. Op 20 april 2023 is mijn moeder overleden. En als executeur heb ik zo veel geregeld. Ik stond steeds in de 'aan'-stand, allerlei dingen moesten er geregeld worden (ik heb het er al eerder over gehad) en nu pas, in september, dat is 6 maanden na haar dood, komt de rust over mij én komt het verdriet naar boven. En in die 6 maanden, vanaf dus april tot en met nu, zijn er nog meer mensen overleden en de kat is overleden (heb ik ook over gesproken). Ik word de laatste tijd dus best veel geconfronteerd met de dood. En ook met mensen dus die ongeneeslijk ziek zijn, waarvan Reina er één van is. Dus ja, voor die mensen is de dood dichterbij dan ze zouden willen.

En dan besef ik me ook dat het een goed idee is om 'ns stil te staan bij m'n eigen dood. Dat ik zelf iets over ga vastleggen. Wat ik zou willen en hoe ik dat zou willen. Nu al. En niet pas als ik er vlak voor sta. Ik vermoed dat dat best een hele hoop rust zou kunnen geven, als ik dat heb genoteerd en ik heb het besproken met mijn man en kinderen zodat zij dat ook weten. En ook dat mijn man daar zelf ook over na kan denken en dat hij het weer deelt met mij. En als ie dat nog niet wil delen, dat hij het wel ergens kan noteren, zodat ik dat, als het zo ver is, dat kan oppakken en kan lezen en dus dan de juiste beslissingen kan nemen.

Er is dus iets gaande, bij mij, in ieder geval. En bij jou? Wat brengt dit allemaal bij jou teweeg? Neem eens de tijd om daar eens rustig over na te denken. Dat stervensproces ja, we krijgen d'r allemaal mee te maken. Dus hoe mooi zou het zijn als jij jouw woorden daaraan kunt geven en kunt aangeven wat jij het liefste zou willen op het moment dat het zo ver is.

Er is iets gaande.

Dit was seizoen 4, aflevering 13 van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Een korte aflevering dit keer. Dank je wel voor het luisteren.

12 De sprong naar het einde

Wed, 06 Sep 2023 12:00:00 +0200

Eind juni 2023 las ik het laatste blog van Reina Janssen. In dit interview spreek ik met Reina over haar laatste blog met als titel: afscheid van het leven. Wat betekent dat voor haar? Hoe gaat ze ermee om? Praten over de dood doen we niet zo vaak. Reina kan en doet dat wel. Een bijzonder en troostrijk gesprek over de sprong naar het einde.

"Ik wacht niet op de dood, ik leef tot het voorbij is", heeft Reina gezegd. En dat heeft ze gedaan, geleefd tot het voorbij is. Ze heeft volop genoten van het leven.

Op 1 maart 2025 is Reina overleden.

(Foto: Rouwkaart Reina Janssen)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord....

Zowel fysiek als psychisch. En ik denk dat deze aflevering ja, zowel psychisch als fysiek kan zijn. Je gaat het vanzelf horen als jij blijft luisteren naar deze aflevering. Dit is seizoen 4, aflevering 12: En hij heet: 'De sprong naar het einde'.

En dan vraag je je waarschijnlijk meteen af 'De sprong naar het einde' waar zou dat over gaan? Nou dat ga ik bespreken met Reina Janssen, want ik heb een gast, ik ga haar interviewen dus welkom Reina Janssen.

Reina: Ja dank je wel Paula, fijn om hier te zijn, samen met jou.

Paula: En ik ben bij jou in huis. Ik ben speciaal naar jou toegekomen en het had écht een aanleiding en die aanleiding is al nou, dat is al langer geleden, want jij hebt een blog geschreven. Een laatste blog.

Reina: Een laatste blog.

Paula: Nou is een laatste blog... kan altijd. Iemand die met pensioen gaat, iemand die stopt met werken, iemand die zijn bedrijf niet meer verder wil voorzetten. Alleen, er stond nog een titel bij...

Reina: Ja, ter afscheid van het leven, stond daarbij.

Paula: En dat is dan ineens schrikken.

Reina: Dat klopt.

Paula:Dat was voor mij schrikken dat ik ook meteen had: hè Reina, wat ga je vertellen?

Reina: Ja.

Paula: Naar aanleiding van dat blog ben ik bij jou geweest en heb ik met jou ook even gesproken en toen dacht ik van: Reina, wil jij nu, jouw verhaal, ook niet alleen in woorden op papier zetten, maar dus je stem laten horen...

Reina: Ja. Vond ik een hele bijzondere uitnodiging en ik neem hem met heel veel plezier aan. Vandaar dat we hier nu zitten samen...

Paula: Daarom.

Reina: Ja!

Paula: En dan heb ik jou net ook gevraagd: wil jij die brief die je hebt geschreven, die laatste blog, wil je die gaan voorlezen want... ja... het heeft enorm veel indruk -in ieder geval op mij- gemaakt en ik denk ook bij veel andere mensen. Dus wil je dat met ons delen?

Reina: Ja dat wil ik. Dan ga ik hem nu voorlezen.

Paula: Ja goed.

Reina:

“Dit wordt mijn laatste blog… Je gaat waarschijnlijk schrikken van de reden... Ik ben namelijk ongeneeslijk ziek en de prognose is slecht. Qua levensverwachting moet ik denken in termen van weken of maanden. Alles overwegende heb ik – samen met Walter (mijn man) – onlangs besloten af te zien van chemotherapie, zodat ik nog wat leven kan toevoegen aan de dagen. Ja, dat is schrikken, ik weet het. Misschien troost de gedachte dat ik inmiddels zelf heb geaccepteerd dat ik doodga. Ik haal troost uit de liefdevolle aandacht van mijn gezin en van heel veel andere lieve mensen in mijn leven. Verder haal ik troost uit muziek, samen met Walter fietsen op onze mountainbike tandem, en boeken lezen.

Uit het prachtige boek Vertroostingen van Dirk de Wachter, heb ik het inzicht verkregen dat ik ook troost kan halen uit het feit dat ik invulling heb kunnen geven aan mijn roeping in het leven. Tijdens het schrijfproces van mijn boek Spring! heeft mijn roeping zich ontvouwd en heb ik deze vorm kunnen geven in mijn loopbaanpraktijk. Ik heb met loopbaancoaching veel mensen kunnen bemoedigen en bekrachtigen de afgelopen jaren, en hierin veel dankbaarheid mogen ontmoeten. Het is gezien. Mijn leven is niet voor niets geweest. En dan nu invulling geven aan het laatste stukje van mijn leven. In het boek Als ik er niet meer ben van Manu Keirse lees ik:

Leven en dood kunnen tegenover elkaar staan, maar dat geldt niet voor leven en sterven, want wat is sterven anders dan ‘het laatste deel van je leven leven’? De dood accepteren betekent niet je leven opgeven.

Prachtig. En dat is precies waar ik nu bewust mee bezig ben: het laatste deel van mijn leven léven. Door nog zoveel mogelijk dingen te ondernemen met mijn gezin en andere mensen die me dierbaar zijn, nog uit te spreken dat mensen veel voor me hebben betekend, ze te bedanken. Mijn laatste stuk is intens en in zijn intensheid ook weer heel mooi.

Dank voor je interesse in mijn blogs de afgelopen tijd, misschien wel jaren. Ik hoop dat je er veel inspiratie uit hebt gehaald. Ik wens je alle goeds!”

En dan heb ik tussenhaakjes toegevoegd: Mocht je reageren, dan vind ik dat natuurlijk fijn, maar verwacht niet persé een reactie.

Paula: Dank je wel Reina. Dit was dus ...ehm... ja die brief die heel veel mensen gelezen hebben, want wat is daarna gebeurd?

Reina: Ik heb meer dan 400 reacties ontvangen. Ik heb écht van mensen van langer geleden die ik ken, van korter geleden, van mensen die ik helemaal niet ken, nooit heb ontmoet. Het heeft écht heel veel teweeggebracht. En dat had ik gewoon helemaal niet zien aankomen.

Paula: Dat had je niet verwacht?

Reina: Nee, nee nee nee! Zo veel reacties had ik niet verwacht, had ik niet verwacht.

Paula: En welke reacties kreeg je dan?

Reina: Nou ja, natuurlijk van mensen die me kennen, dat ze enorm geschrokken waren, ...ehm... ja het is, weet je, het kwam zo uit het niks voor mezelf ook, maar ook voor mensen die mij kennen en ook als mensen me een beetje volgden via Facebook of zo, ik was altijd nog aan het fietsen en aan het werken en ja... dat dit mij zou gebeuren, ja dat is een schok. Niet alleen voor mij, maar ook voor heel veel andere mensen die me kennen en die me na zijn, zeg maar. Dus dat. Maar ook reacties als: goh, wat dapper en wat moedig en ook reacties dat ik mensen aan het nadenken heb gezet van: goh, als mij dit nou zou gaan gebeuren zeg maar, ...ehm... zou ik dan ook zo'n keuze durven of willen maken? En ik had zelfs een reactie van iemand die zei: nou begrijp ik mijn moeder pas. Die was boos geweest op zijn moeder, omdat die eigenlijk voor hetzelfde had gekozen, dus ook af had gezien van behandeling en hij was daar boos over geweest. En hij mailde mij dus dat hij nu dus eigenlijk pas dat beter begreep, waarom iemand zo'n keus kan maken.

En ik heb zelf ook de zin van Manu Keirse, dat die zegt van: 'de dood accepteren betekent niet je leven opgeven', dat vond ik ook zelf zo'n fijne zin om te lezen. Omdat ik eigenlijk zelf vrij snel kon accepteren dat ik doodging, maar dat voelde tegelijkertijd dat ik dacht: ja maar mag dat wel, klopt dat wel? Want het lijkt dan haast alsof je er iets anders voor staat dan degene die je heel erg na staan, die willen je namelijk zo lang mogelijk bij je houden. Het lijkt net alsof ik accepteer dat ik doodga, alsof ik dat niet zou willen, weet je, dat voelde bijna... Toen dacht ik maar mag dat wel, kan dat wel? Toen las ik zie zin van Manu Keirse en die vond ik zó fijn om te lezen. De dood accepteren betekent niet je leven opgeven. Toen dacht ik nee precies, nee precies dat is het. Ik kan het accepteren, maar tegelijkertijd geef ik mijn leven nog niet op!

Paula: Nee want zolang je er nog bent, ha blijf je ook nog wel actief. Blijf je wel dingen doen, voor zover dat mogelijk is. Want hoe gaat het op dit moment met jou?

Reina: Nou het gaat eigenlijk nog wel aardig goed moet ik zeggen. Ik heb in maart, eind maart de diagnose gekregen: uitzaaiingen in mijn buik en het zag er niet goed uit. Ik heb 2,5 maand onderzoek doorlopen in ziekenhuizen.

Paula: Vanaf maart dus geweest tot en met juni of zo?

Reina: Ja tot juni inderdaad, ...ehm... en uiteindelijk werd de diagnose werd dus, zeg maar, agressieve kankercellen, uitzaaiingen in een vergevorderd stadium, niet te genezen. In deze ziekte, kanker, heet dat fase 4. Ja, nou ja.

Paula: En is dat de laatste fase?

Reina: Dat is eigenlijk de meest vergaande fase. Dus de prognose was ook slecht, dus ik moest inderdaad wat ik ook in mijn blog schreef, ik moest dus denken of ik moet denken in termen van weken of maanden als het gaat om levensverwachting. Ja, dus daar moet je eerst eventjes van terugveren.

Paula: Dat was voor jou op dat moment ook schrikken...

Reina: Ja.

Paula: Eerst die diagnose natuurlijk, is ook enorm geweest! Wel impact.

Reina: Absoluut! Absoluut! Ik zag het zó niet aankomen! En dan al gelijk deze slechte prognose ook zeg maar, dus ook niet te genezen... Nou ja, toen bleek ook uit alle onderzoeken: de bron is nooit gevonden. Dat schijnt vaker voor te komen, maar dat maakt het lastiger om een behandelplan zeg maar, dan willen ze eigenlijk weten waar de bron zit.

Paula: Om toch te kunnen behandelen?

Reina: Om toch te kunnen behandelen, te weten welke behandeling het beste aan zou gaan sluiten. Want iedere kanker vraagt eigenlijk weer een eigen behandeling. Alleen mijn prognose vanwege dat die zo slecht was, en ook ...ehm... de kans dat het aan zou slaan was 40 tot 50 % en als het zou aanslaan, dan zou het levensverlengend zijn met enkele maanden. Heeft mij eigenlijk vrij snel doen besluiten dat ik geen behandeling in wil gaan. Eerlijk gezegd, ik heb de oncoloog aangehoord anderhalf uur, ze heeft heel veel tijd voor ons genomen, ik ben haar heel dankbaar voor. Ik heb haar ook een kaart gestuurd en haar daarvoor bedankt, dat ze eerlijk is geweest. Maar ik had intuïtief het besluit al genomen: ik ga dit niet doen.

Paula: Voor jezelf?

Reina: Voor mezelf, ja voor mezelf wist ik het al.

Paula: En je was samen met jouw man op dat gesprek. Wanneer heb jij dat tegen di...

11 Huis houden of niet

Thu, 31 Aug 2023 12:00:00 +0200

Eigenlijk moet ik stofzuigen, maar ik besloot een podcastaflevering te maken. Een korte aflevering over huishouden en over huis houden... En wat heeft dat met het evenwicht te maken?

(na het maken van de podcast heb ik alsnog de stofzuiger gepakt en de hele bovenverdieping gezogen).

(eigen foto)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord....En dat is seizoen 4, aflevering 11: Huis houden of niet?

Eigenlijk moet ik stofzuigen, maar ik heb er dus voor gekozen om deze podcast te gaan maken met de titel: huis houden of niet.

Dan gaat het in eerste instantie even over het huis van mijn moeder. Na haar overlijden is dat huis ineens van mij en van mijn zusjes. En dan kom je dus voor de keuze te staan: gaan we het huis wél of niet verkopen? Dus houden we het huis of niet? Nou, we hebben ervoor gekozen om het wel te verkopen. Het verkopen is ook gelukt en bevestiging hebben we pas binnen, dus in november 2023 is het niet meer van ons. En ook niet meer het huis van mijn moeder. Dus dan is het echt van andere mensen die er een heleboel aan willen veranderen. En we gaan nog een paar keer wel naar het huis toe, want er staan nog verschillende dingen in het huis. Die een deel wat we meenemen en de rest wordt door een opkoper meegenomen en ook alle lampen worden van het plafond afgehaald, want de nieuwe bewoners willen verder helemaal niets uit het house... huis houden. Die willen een helemaal leeg huis. En dat is prima, dus we gaan daar dus, tenminste ik heb daar al de afspraak over gemaakt, de opkoper gaat dan aan de slag om dus dan de spullen uit het huis te halen.

Maar dan het huishouden hier in huis. Doe ik dat huishouden wel? Of kan ik het beter niet doen? Ja, als het nodig is, dan doe ik het wel. Het is geen hobby van mij, schoonmaken. Het is wel heel belangrijk, maar het lukt mij dus niet elke dag even goed. Wat ik wel heel leuk vind in het huishouden, is de was ophangen en afhalen. Dus eigenlijk de was doen, vind ik helemaal niet vervelend of zo. Ook de was opvouwen en zo, en dat dan weer netjes in de kasten neerleggen. Ja, dat vind ik wel heel leuk om te doen. Wat dan niet altijd lukt, is dat ik dan met de wasmand naar boven of naar beneden kan lopen. En dat is met name op die dagen, die wiebel... Of die draaidagen die ik heb. Als ik daar dan last van heb, zo'n dag, dan wil ik best de was doen, ik kan ook best heen en weer lopen, nog de trap op en af. Alleen dan vraag ik aan mijn man of als mijn zoon in huis is van: wil je dat even voor mij doen? De wasmand naar boven of naar beneden tillen.

En dan ook ...ehm... stofzuigen. Stofzuigen dat is ja, min of meer noodzakelijk, anders wordt het wel erg stoffig. Dan moet ik altijd mijn hoortoestellen uitdoen, want het is zo'n luid geluid! En als ik ze dus aanhoud en ik ga stofzuigen, dan gaat het helemaal zeer doen aan mijn oren. En helemaal natuurlijk op die wiebel- en draaidagen. Dan lijkt het al bijna op hyperacusis, dan heb ik er veel sneller last en dan doen zelfs hele gewone geluiden al pijn. Zoals bijvoorbeeld ...ehm... het kraken van de chips als mijn man die aan het eten is of sommige stemmen dan op televisie of de rolhordeur die dan open en dicht gaat. Dan, aaghh, dan heb ik écht zo van: dan wil ik liefst ook mijn hoortoestellen uitdoen. En met stofzuigen heb ik dus al standaard: dan doe ik ze helemaal, dan zet ik ze op 'uit'.

En stofzuigen is dus nodig. Hoewel ik ook wel weet dat ik dat ook met een vloerwisser kan doen. En dan heb je helemaal dat geluid niet, alleen ja, dan zal ik eerst nog even nieuwe vloerdoeken gaan kopen en dan kan ik dus veel meer met de vloerwisser al het stof weghalen. Misschien is dat ook een veel beter idee. Dat kost én geen stroom, alleen ja, wel afval natuurlijk, omdat je die vloerdoek na gebruik en heel stoffig in de prullenbak moet gooien. Bij stofzuigen heb je dus ook wel een stofzuigerzak nodig dus, misschien heft dat elkaar dan een beetje op. En wat ik natuurlijk ook lastig vind op dagen dat ik niet helemaal ...ehm... in evenwicht ben, dat is met name ook op een trapje gaan staan, om boven op de kast schoon te maken. Dus als ik daar last van heb, kan ik beter niet op een trapje gaan staan. En dat dan uitstellen tot een andere keer of dus ook weer, als mijn man in huis is kan ik vragen: wil jij dat voor me doen? Maar meestal wil ik het toch wel zelf graag doen, want dan weet ik ook dat het secuur gebeurt. Alleen, het lukt dus niet altijd.

Hetzelfde geldt voor de ramen zemen binnen. We hebben enkele hoge ramen hier in huis en dan is een hoge trap écht nodig, dat doe ik dus liever ook niet als ik alleen in huis ben. Als ik alleen in huis ben, wil ik niet zo gauw op een hoge trap gaan staan, dan ja, dat vind ik dan toch wel heel spannend. Want stel dat ik val, dan is er niemand die mij meteen kan helpen, mijn man (haha) ga ik dan vanuit of mijn zoon dan. Dus die hoge trap is ook niet altijd prettig om die te gebruiken dus, als ik de ramen wil zemen. Dan is ook dat ramen zemen, kan ik beter dus op een ander moment doen, op een hele andere dag.

En dan de badkamer. Ik weet nog het verhaal en elke keer als ik zelf de wc-pot schoonmaak moet ik aan dat verhaal denken. Een kennis van mij die ...ehm... had evenwichtsverlies, ze was steeds duizelig en het bleek dat ze geen beschadigde evenwichtsorganen had. Het was meer... B.... ...ehm..... P P P D. Dan hoeven de evenwichtsorganen niet beschadigd te zijn en er is wel dus iets aan de hand waardoor ze dus continu duizelig was. Daar heeft ze allerlei behandelingen voor gehad en dat is over gegaan, dus ze heeft er helemaal geen last meer van. En nu kan ze zonder problemen het hele huishouden weer doen. Zelfs dus de wc-pot, want dat noemt ze dan, waarbij je helemaal gebogen gaat staan en dan kan ze met haar hoofd naar beneden, kan je makkelijk nu ook de wc van boven en onder helemaal schoon maken. En elke keer als ik dat nu doe... de wc-pot schoonmaak, denk ik aan die woorden die zij dus daarover heeft gezegd. Bij mij zijn er nog steeds beschadigde evenwichtsorganen en dan lukt het dus alleen op de momenten dat ik me dus gewoon helemaal goed voel. Dat er geen evenwichtsverlies is. En dat gaat dan prima. Dat lukt dan best heel goed.

Ja en ja deze titel van de podcast heet dit huis houden... Ja graag, we willen graag in dit huis blijven wonen. Ook al wonen wij hier méters onder de zeespiegel, voorlopig blijven wij hier wel wonen. Ik heb het hier erg naar mijn zin. Ik wil ook hier niet weg. En het huis van mijn moeder? Dat zijn we strakjes wel kwijt. Daar gaan we nog een laatste keer naartoe, dan kunnen we afscheid nemen van het huis en dan is die plek, de plaats ook, de woonplaats van mijn moeder, zal dus een hele andere plek krijgen in ons bestaan. We zullen daar niet meer komen. Als we daar komen, dan zullen we een keer langs gaan en dan zullen we zien ook hoe het is veranderd allemaal in dat huis. En rondom het huis, want die mensen gaan ook de tuin allemaal aanpakken. Ja, dat huis hebben we niet gehouden, dat is écht nu voor nieuwe bewoners. Dus ja, huis houden of niet? Het is maar hoe je het bekijkt hè? Heb je het over het huishouden, schoonmaken van je huis of heb je het over het huis wel of niet zelf houden? Wel of niet verkopen? Ha, dit was ...ehm... seizoen 4, aflevering 11, waarin ik dus ook wel heb verteld over dat huishouden wat het met mij doet en dat het niet altijd van een leien dakje gaat. Dat moment dat dat niet... dat ik niet helemaal in evenwicht ben.

Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer!

10 Fouten maken mag

Sun, 27 Aug 2023 12:00:00 +0200

Van perfectionist naar een gewoon mens dat fouten mag maken. Hoe is dat zo gekomen? Ik durf nu buiten de lijntjes te zingen. En sorry zeggen is veel makkelijker geworden.

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...

Dit keer seizoen 4, aflevering 10: Fouten maken.

'Fouten maken is beter dan net doen alsof je perfect bent'. Deze tekst heb ik pasgeleden gelezen en dat deed me wel wat. Ik dacht: wat doet het precies met mij? Daar ben ik eens over gaan nadenken. Want fouten maken, ja, zo veel fouten maak ik eigenlijk helemaal niet. En als ik tegenwoordig een fout maak of ik doe iets verkeerd, wat een ander tenminste verkeerd vindt, dan is het wel veel makkelijker geworden om sorry te zeggen. Of om dan aan te geven van nou, ik zal het even aanpassen, ik zal het veranderen.

Vroeger vond ik dat wel veel moeilijker. Vroeger met fouten, ik vond eigenlijk dat ik helemaal geen fouten mocht maken. Ik was waarschijnlijk wel wat een perfectionist. Dat is niet echt vreemd voor me. Alleen als je vindt dat je alles perfect moet doen, vooral met nieuwe dingen leren, ja, dan is dat nog wel een probleem. Het is ook wel de manier waarop ik leer, dat ik eerst wil weten hoe het allemaal gaat, hoe het allemaal moet, en dat ga ik eerst in mezelf allemaal oefenen en zo en in stilte. En dan pas durf ik ermee naar buiten te gaan. Het liefst wil ik namelijk dat als het naar buitenkomt, datgene wat ik laat zien, datgene wat ik moet doen, dat het ook meteen goed gaat! Terwijl ik natuurlijk het allermeeste leer van fouten maken, want als ik een fout heb gemaakt, dan onthoud ik dat toch wel het meest!

Dat is natuurlijk wel in mijn onderwijs, nou -carrière, is dat nog wel eens een probleem geweest, dat ik de dingen écht heel goed wilde doen en dat er, ja, toch ook genoeg dagen waren waarop het allemaal niet zo lekker ging, maar daar kon ik dan toch wel heel erg mee zitten. Dan sliep ik niet goed, dan wist ik niet zo goed van, hoe doe ik dat dan de volgende dag weer? En toch hield me dat zo bezig dat ik de volgende dag toch weer voor die klas kon staan met nieuwe energie en toch wel weer met nieuwe ideeën hoe ik het dan anders kon aanpakken. Ik heb natuurlijk ontzettend veel geleerd in het onderwijs. Geen dag is hetzelfde. Die hele dynamiek op een school, in een klas, dat is zo gigantisch waar je elke keer op inspeelt, dus dat perfectionisme heb ik waarschijnlijk al in de laatste jaren dat ik in het onderwijs stond, toch een beetje al wel los kunnen laten. Alleen nog niet helemaal hoor!

Ik wilde toch wel nog zo goed mogelijk voor de dag komen en daarom ook denk ik dat wat er toen gebeurde dat alles mij te veel was in 2006, dat onder andere ook dat perfectionisme mij ...ehm... ja de das heeft omgedaan. Dat dat toen mis is gegaan. En met dat ik dus een hele tijd thuis ben gebleven en weer heel langzaamaan ging opkrabbelen en de dingen weer anders mocht gaan doen, op dat moment leerde ik ook als ik iets nieuws ging doen, dat het helemaal niet erg is dat je dat niet zo goed kan!

En nou realiseer ik me, ik heb voordat ik ziek werd ging ik djembé spelen. Op een gegeven moment had ik de djembé ontdekt. Er was hier in Zeewolde een behoorlijke groep van. En ik ben djembé-lessen gaan nemen en ik weet nog in het begin, hoe moeilijk ik het vond om dat goed mee te doen. Dat perfectionisme, het moest meteen goed! Maar naarmate we vaker speelden, kon ik steeds makkelijker loslaten dat het perfect moest zijn. En dan ging ik af en toe de fout in. Daardoor ging ik wel steeds meer met ontspanning spelen! Ik vond het steeds leuker om muziek te maken met de hele groep. En daarin te spelen. Nou ja en dan ging het een keer mis! En ja, dan kijk je elkaar aan, of niet, want misschien hebben de anderen het niet eens zo gauw in de gaten. Djembé spelen dat gaat best snel, dus een fout is ook weer zó te herstellen. En ik merkte daarbij dat het wel steeds makkelijker werd om dus nieuwe ...ehm... melodieën, ...ehm... ritmes te leren, geen melodieën, maar nieuwe ritmes te leren en dat dat in het begin best even struggelen was, dat het moeilijk was en dat ik dat gewoon durfde in die groep, binnen die groep! En hoe meer ontspannen ik daar was, hoe makkelijker dat werd. Dat dus die fouten, kun je gewoon maken, want dat hoort bij het hele oefenproces.

Heel logisch. Eigenlijk wat ik natuurlijk in de klas met kinderen heel vaak had, dat kinderen moesten blijven oefenen en oefenen en oefenen en dat ik dat prima vond dat ze gingen oefenen. Heel raar dat ik dan bij mezelf de wil oplegde dat ik het perfect moest doen!

Alleen ja, dat is natuurlijk een kenmerk van perfectionisme.

Ik heb het daarna, nadat ik dus weer ging opkrabbelen na 2006 ...ehm... het zal 2008 zijn geweest, 9, misschien nog iets later, toen heb ik stembevrijding ontdekt. Met stembevrijding leerde ik weer mijn eigen klank te maken. Ik had daarvoor al een hele tijd niet meer gezongen, vond ik best eng! En met dat ik wél weer mijn stem klank durfde te geven, melodieën durfde te maken, daarin merkte ik ook dat ik steeds makkelijker werd in het loslaten dat die melodie per se zo moet! Dus ik durfde ook daar, steeds meer buiten de lijntjes te zingen! Buiten de melodie om te zingen! En dat was letterlijk ook echt een bevrijding, dat ik dus op een melodie die een soort, met een hele groep samen, iedereen is soort standaard melodie aan het zingen en dat je daar dan een beetje rondom heen gaat freewheelen. Dat mag dan ook hè, bij stembevrijding. En dat me dat steeds makkelijker afging! Ik vond het zo leuk om te doen en te ontdekken dat ik dat durfde! Dat dat ook steeds makkelijker wordt om te doen. Elke keer nu, als ik meedoe met mantra-zingen of een workshop stembevrijding, dan merk ik hoe makkelijker ik meega in het stem-geven, in het klanken maken. En dat als er... af en toe komt het gewoon niet goed uit mijn mond, uit mijn keel, en soms zit ik er hélemaal naast wat melodie betreft wat anderen doen. Dan is het heel dissonant, misschien klinkt het zelfs vals! En dat doet me helemaal niets! Ik hoor het, oh ik zit ernaast en vervolgens ga ik gewoon weer verder. Ik blijf er ook niet mee zitten of zo. Dus ik durf veel meer te freewheelen, te... dus dat is makkelijker geworden.

Nu durf ik ook steeds makkelijker toe te geven aan dat ik zelf ja, een fout heb gemaakt, iets verkeerd heb gedaan. En anders had ik altijd direct de neiging om ook uitleg te geven waarom ik die fout heb gemaakt. En dat is ook heel vaak niet meer nodig, ik vind het helemaal niet nodig om uitleg te geven. Ik zie en voel dus het verschil tussen de reactie van mijn ego, zo van: ik moet het perfect doen en meer zo van: ja, dat gedrag hoeft helemaal niet perfect te zijn. Dat is verre van!

Ik heb het ook een tijdje geleden meegemaakt. Het was toen weer zo'n dag dat ik weer zo heel draaierig was, het was nog voor de zomervakantie. En ik ben toch gaan sporten. En ik heb daar direct aangegeven: ik voel me draaierig, ik ben niet helemaal in orde zoals ik anders ben en toen ben ik ook echt halverwege de les eruit gestapt en ik ben gaan douchen. Ik heb het aangegeven aan de trainer: 'het lukt me écht niet ik ga naar huis'. Ik ben wel met tranen in mijn ogen naar huis gelopen. Het was allemaal even echt te veel! En ik merkte ook dat ik toch aan het vechten was met mezelf, omdat ik vond dat ik ja, op dat moment niet draaierig mocht zijn! Op het moment dat ik toegeef dat het wel zo is en dat het mag, dan wordt het allemaal weer veel makkelijker. Want die draaierigheid die stopt wel weer en volgende keer kan ik gewoon wel weer lekker sporten, maar het toegeven ook in die les, dat het niet ging, dat was voor mij ook ...ehm... dat ik merkte hoe makkelijker ik dat nu doe dan een paar jaar geleden of sowieso dan vroeger! Voordat ik überhaupt uitgevallen was in het onderwijs. In het onderwijs liet ik me niet kennen! Ging ik toch door! Tot het uiterste.

Ik ben veel makkelijker en wat dat betreft ook wat milder geworden naar mezelf en dat ik toch ook ja, makkelijker toegeef: dit heb ik niet goed gedaan. Dit heb ik verkeerd ingeschat, ...ehm... dit was toch niet het juiste moment. Sorry zeggen. Het gaat me veel makkelijker af.

Het leuke is dat ik dat ook bij dat gebaren oefenen, als we in een groep bij elkaar zitten, dan zijn we dus aan het oefenen, en ja, ik begeleid de groep. En dan wil het wel eens zo zijn, dan ben ik dus aan het gebaren en dan doe ik het toch niet helemaal goed, dan word ik bijna letterlijk op mijn vingers getikt! Van het moet anders! Dit gebaar is anders! En wat ik vroeger zou hebben, dat ik dat niet leuk vind, dat ik op mijn vingers getikt word, kan ik nu gewoon heel makkelijk oppakken. Ik moet er zelfs om lachen. En dan heb ik écht: oh ja, dank je wel! Want ik weet dat juist, omdat ik dan ook gecorrigeerd word, dat die fout die ik gemaakt heb dat ik 'm daarna ook veel beter kan onthouden. Dus het is alleen maar fijn als ik die fout maak. Ja, is het dan een fout? Ja, op dat moment is het even verkeerd, alleen, dat maakt helemaal niet uit. We zijn samen aan het oefenen, we zijn samen aan het leren, dus anderen mogen mij net zo goed corrigeren als dat ik dat ook bij hun doe! En dat gaat zo veel makkelijker voor mezelf dat ik ja, dat gewoon oppak! En daarom lach! En wetend: ik ga dit beter onthouden! Ik weet dit voor de volgende keer ...ehm... beter en anders weet ik: jij weet het beter dus hoe was het ook alweer, dan ga ik het vragen. Ja! Dat is gewoon heel erg lekker!

Dat je dus wél fouten mag maken, alleen ik kan, ik zal niet zomaar fouten maken om het fouten maken. Dat is iets wat ik nou, wat niet echt in me zit. Ik zal niet zomaar een tekst de deur uit doen waarvan de spelling niet goed is en dat ik dat dan ook weet. Dat kan ik niet! Dan wil ik toch dat dat zonder fouten, dat dat de deur uit gaat. En het heeft met name ook met spelling te maken, met zinsbouw, ja,...

9 De helm

Wed, 23 Aug 2023 12:00:00 +0200

Het moest er een keer van komen. Fietsen met een helm op mijn hoofd. Alleen was dat niet zo eenvoudig.

(foto, selfie)

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...

En dit is seizoen 4, aflevering 9: De helm.

Het moest er een keer van komen, de helm. Ik heb het er al eerder over gehad toen ik het had over de fiets. Over het bordje van 'slechthorend’ achter op de fiets. En over de twee spiegels die op het stuur staan van de fiets. En toen heb ik aangegeven van: de volgende stap zal zijn dat ik met een helm zal gaan fietsen.

En dat was ik dus al langer van plan. Ik ben meerdere keren bij de fietsenwinkel geweest hier in ons dorp en elke keer heb ik helmen gepast om te kijken wat bij mij past. En wat blijkt: dat is nog best moeilijk! Ik kreeg het niet eens zo maar voor mekaar. Ik heb namelijk te maken met een hoofdomvang wat best een klein hoofd is! Eigenlijk een... de maat van een kinderhoofd. En nou is het zo dat als je een kindermaatje neemt, maatje S, die zijn dan weer veel te klein op je hoofd, zodat je eigenlijk te weinig helm op je hoofd hebt. Die zit te hoog op mijn hoofd, dus dat lukt helemaal niet, dus ik kan niet naar een maatje S. Dus moet je naar een maatje M en die moet je dan zo kunnen draaien dat die dus mijn hoofdomvang heeft.

Daarbij heb ik rekening te houden met dat ik een bril draag en hoortoestellen in heb. Dat als ik een helm opzet en weer afzet, dat dan niet mijn bril afvalt of dat een hoortoestel uitgaat. Dus op en af doen is heel belangrijk dat dat past! Dat dat goed gaat!

Het is ook belangrijk dat ie lekker zit. Beetje prettig zit. Het moet niet knellen! Niet knellen op mijn hoofd, niet knellen, juist bij mijn oren en zo of boven mijn oren. Sowieso niet, want daar heb ik al mijn bril en hoortoestellen en daar moet ik niet nog een keer de helm hebben. Dus het is belangrijk dat ie gewoon lekker zit! En ook dat ik hem goed op en af kan doen. Heb ik net ook al genoemd. Dat hij niet te zwaar is, dat ie, liefst lichtgewicht... nou zijn de meeste helmen dat wel, maar er zit toch wel aanmerkelijk verschil in.

Wat ik dan ook nog belangrijk vind, is dat er voor mij extra bescherming inzit, het liefst dan dus een ATB-helm of een MTB-helm die mensen gebruiken op de mountainbike. Er zit een extra beschermlaag in, zodat bij een val, dat die, ja, net even meer absorbeert. Minder, nou ja, ...ehm... dat je hoofd dus heel blijft, bijna heel blijft, in ieder geval minder beschadiging. En dan kom je wel in de duurdere categorie helmen. Alleen ja, dat is niet eens zo heel erg. Dat kan.

Verder, wat ook nog belangrijk is, is dat een helm nog wel, ja een beetje een goede vorm heeft. Dat als je in de spiegel kijkt, dat die vorm ook wel past bij mijn gezicht. Bij de vorm van mijn hoofd, bij de grootte van mijn hoofd met name. Ik heb helmen op gehad die dan zó groot waren, dat past niet bij dat kleine gezichtje wat daaronder zit. En kleur, dat was voor mij nog ondergeschikt. Het was voor mij niet belangrijk dat het per se een hele mooie kleur zou zijn. Al die andere dingen, de hoofdomvang, dat hij goed zit en goed op en af gaat en lichtgewicht, de vorm, dat dat prettig zit, dat is allemaal veel belangrijker.

En dat was dus niet eenvoudig. Ik heb er zo veel op gehad, ze hebben zelfs bij de fietsenwinkel andere helmen voor mij besteld om dan weer te proberen. En dan hadden ze me gebeld en kwam ik weer, weer proberen. Nee, toch niet! Dan zat het bandje me veel te strak of dat ik hem niet goed kon aandraaien aan de achterkant, zodat die hoofdomvang goed paste. Het was dus nogal wat!

Dus ik ben op vakantie gegaan zonder dat ik een helm had, terwijl ik dat ja, min of meer had gedacht van: nou, dan ga ik dat deze zomer proberen om met een helm op, op de fiets te gaan fietsen. Toen zijn we in Rijssen, dat is de woonplaats van mijn moeder. We waren namelijk nog bij het huis van mijn moeder geweest. Het huis is verkocht namelijk en daar moet nog het een en ander gebeuren. En daar zijn we naar de fietsenwinkel gegaan. En de fietsenwinkel die, een fietsenwinkel waar heel veel mountainbikes verkocht worden, race fietsen en zo, dus daar hadden ze een andere selectie met soorten helmen. En daar heb ik dus ook een helm gepast en warempel, daar was een helm die mij wél goed past! Knalrood! Nou, ook nog leuk! Haha, dan valt ie toch ook nog een beetje op. En die zat goed!

Alleen, ik was er nog niet helemaal over uit! Het was nog niet helemaal van: is dit dan wel de juiste, moet ie wel zo zitten en...? Dus toch nog even mee gewacht. En pas een week later, toen we nogmaals een keer in Rijssen kwamen, zijn we toch weer naar de fietsenwinkel gegaan, en daar heb ik hem alsnog gekocht. Wel een wat duurdere helm, maar ja, het was ook nog eens een keer dat je, als je dat op tijd inleverde dat je er ook nog korting op kon krijgen. Dus ik heb een helm gekocht en meegenomen naar de tent. We waren op vakantie dus naar de camping. En daar heb ik hem dus netjes onder tafel neergelegd zo van: nou ik heb een mooie helm!

En dus nog niet op doen... Waarom deed ik die helm nou nog niet op? Elke keer als we weg gingen fietsen, we waren op weg, oh ik had die helm natuurlijk op kunnen doen! Niet gedaan! Nou was het ook nog wel dat ik niet precies wist, waar laat je die helm als je aan het fietsen bent en je gaat ergens stoppen, je gaat even ergens lunchen of wat drinken op een terrasje, waar laat je die helm dan? En ja, ik had ook van: is het niet gek dan dat je dan halverwege zo op de vakantie dat je dan ineens met een helm op gaat fietsen?! Net alsof mensen daar op letten! Of ik wel of niet met een helm op fiets? Maar dat gevoel ergens zat er dan toch: wat moeten de anderen ervan vinden? En ook wel: het is wel warm nou om een helm op te doen. Dat is helemaal niet lekker. Dan gaat het nog meer zweten op mijn hoofd en zo. En urrgh! Dus, ik zette nog wat beren op de weg. Ik deed het toch niet zomaar!

Ik moest een drempeltje over. Nou heb ik dat nog wel eens vaker natuurlijk, gelukkig herken ik het wel. Alleen ja, ik deed het dus nog niet. Ik ging de helm nog niet dragen.

Toen kwam familie op bezoek. Die kwamen een paar dagen bij ons logeren. En mijn schoonzus die had een helm, en wij gingen samen fietsen en die had die helm dus keurig opgezet. En ik loop nog even naar de wc en kom terug, pak mijn fiets. Zegt mijn zwager ineens: waar is jouw helm? En ik eigenlijk verbaasd kijken: hoe weet jij dat ik een helm heb, want dat heb ik nog helemaal niet verteld? Jullie zijn nog maar net hier! Achteraf hoorde ik dat mijn man dat al tegen mijn schoonzus en zwager had gezegd van: nou ja, ze heeft een helm, maar ze draagt hem nog niet, willen jullie er iets van zeggen? Nou ja, dat deed mijn zwager dus, die vroeg dus: waar is jouw helm? Jaha, die heb ik, zei ik. Dus ik toch maar naar de tent gelopen. Eindelijk uit de doos gepakt en ik heb de helm opgezet. Knalrood, helemaal vast, ik kon mijn bril op, mijn hoortoestellen gewoon in houden en we zijn ermee gaan fietsen!

Ja! En dan ben je er doorheen, als je éénmaal die helm op hebt. Het is wel, wat ik merkte, vooral in het begin: is dat alles anders klinkt. Dat, dat, dat een soort echo of zo die er zit. Er zit natuurlijk een randje boven op je hoofd en dan hoor je het geluid van buitenaf allemaal heel anders binnenkomen. En dat is wennen, dat was dus nieuw voor mij en ik wist ook niet, ga ik hier wel aan wennen? Maar naarmate je er langer mee fietst, in het begin heb je ook dat je hem nog heel erg voelt op je hoofd. En als je dan langer fietst, gaat het wel wat minder dat gevoel, dan valt het minder op. En nu ik al meerdere keren met een helm op gefietst heb, merk je ook echt dat het gaat wennen! Ik denk zelfs dat als ik dit vaak genoeg doe, en ik doe het een keer niet, dat ik het dan heel erg zal missen! Dat ik dan écht heb: hé ik vergeet wat!

Zo ver is het nog niet, maar ik denk dat dat er wel aan gaat komen. Dat als je er eenmaal doorheen bent, dan wordt het een gewoonte, want ik heb de oplossing al, dat op het moment dat ik dus ergens wegga, naar binnen ga, dat ik de fiets parkeer en ik ga naar binnen, kan ik de helm gewoon in de fietstas doen. Heb ik spullen bij me? Haal ik die spullen er toch uit, uit de fietstas. En kan ik natuurlijk heel goed de helm erin doen! En andersom, als ik weer op de fiets ga, en de spullen weer in de fietstas terug moet doen, moet ik de helm toch weer opzetten om weer te kunnen fietsen. Dus die fietstassen, die grote fietstassen, zijn prima, daar past heel goed de helm in. En dat is dus ja, ook een gewoonte, dat wordt straks een gewoonte. Nu nog niet!

Alleen ja, de helm is er toch gekomen. Veel sneller nog dan ik had verwacht, fiets ik tegenwoordig ook met een helm op mijn elektrische fiets. En dus nu hoop ik nog heeeel lang en heeeel vaak te kunnen fietsen. Overal naartoe te kunnen waar ik naartoe wil. En eigenlijk hoop ik hem nooit echt nodig te hebben, dat wil eigenlijk niemand. Alleen het is wel voor een stukje veiligheid voor mezelf, weten dat ik ook een keer kan omvallen, maakt het toch dat ik me wat geruster voel op de fiets! Wat veiliger gevoel op de fiets en daar is het vooral voor bedoeld.

Dus ...ehm... wanneer ga jij een helm dragen?

Dank je wel voor het luisteren naar deze aflevering, aflevering 9: De helm! Tot de volgende keer.

8 Vogels kijken

Wed, 09 Aug 2023 12:00:00 +0200

Volgens mij heb ik het niet eerder gehad over een grote hobby van mij. Dat is namelijk vogels kijken. Ik word daar helemaal blij van, helemaal als ik een vogel herken die ik graag wilde zien. Zo met het blote oog of met de verrekijker. En als cadeau kreeg ik een workshop: met uilen vliegen.

Foto gemaakt door Roel

Volledig transcript:

Welkom, bij de podcast 'Evenwicht, je leven. 'De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...

Dit is seizoen 4, aflevering 8: Vogels kijken.

Dat is namelijk een hobby van mij: vogels kijken. Ik vind dat fascinerende wezens. Ik kijk daar graag naar! En helemaal ook als ik ze wat beter leer kennen, de namen leer kennen en ze ook leer hérkennen. Op allerlei manieren; het kan zijn dat ik ze in de vlucht herken of dat ze ergens zitten of aan het vogelgeluid. Dat vogelgeluid, die vogelgeluiden, dat gaat steeds makkelijker. Sinds ik hoortoestellen heb, kan ik veel meer horen. En kan ik dus veel meer vogelgeluiden gaan leren. En dus op een gegeven moment leren herkennen. En verder?

Ja, vogels zijn altijd wel in onze omgeving. Als ik al kijk wat er in onze eigen tuin aan vogels altijd langskomt. Dat zijn tortelduifjes. Allerlei soorten mussen, ringmussen, heggenmussen, huismussen. Vinken, verschillende: mannetjes en vrouwtjes. Roodborstje. Volgens mij komt elk jaar dezelfde langs hier. Vooral in de winter, dat we die zien. Koolmeesjes, die willen nog wel eens hier ...ehm... in een huisje komen, komen broeden. Spreeuwen, die vind je in groten getale, maar af en toe dus ook wel dat er dus maar een paar spreeuwen zijn. En we hebben ze hier zelfs onder de dakpannen gehad als ze gingen nestelen. Dus we hebben zelfs jonkies gehad, spreeuwen. Houtduiven komen ook nog langs. De eksters zitten voornamelijk hier, voor aan de straat. En heel bijzonder, we hebben een keer de koperwieken gezien. Die hebben één jaar of twee jaar, hebben ze hier dan langs de randen van de heggen aan de voorkant van de huizen hier -we hebben allemaal heggen hier aan de voorkant van de huizen- en daar liepen ze aan de onderkant langs. In de herfst neem ik aan. Zo in het najaar. De eerste keer dat ik die vogels zag dacht ik: wat is dat nou? Dus ik ben gaan opzoeken en dat waren dus koperwieken.

We hebben ook in onze eigen tuin op de muur de gekraagde roodstaart wel eens gezien. We hebben een keer een bonte specht gevonden, die was waarschijnlijk tegen het raam aangevlogen. Alleen het is gek dat hier een bonte specht komt, dus ik denk dat hij helemaal verdwaald was en die hebben we begraven in onze tuin.

Elk jaar komen ook weer de gierzwaluwen. En de gierzwaluwen vliegen dan heel hoog in de lucht en dat is dan een heel hoog geluid. Dat kan ik zelf nauwelijks horen, maar mijn man wel, en die zegt dan ook weer: hé de gierzwaluwen zijn weer terug. Komen elk jaar in het voorjaar, op een gegeven moment zijn ze er dan weer. En dan vliegen ze hier over alle tuinen aan de achterkant bij ons, tussen de huizen door. Waarschijnlijk omdat daar heel veel insecten ook zitten.

Ja, en het maakt mij niet uit welke vogels er zijn. Ik vind heel veel vogels leuk. Zo ook de rode wouw en de zeearend. Échte roofvogels. Wespendief, vind ik ook écht heel fascinerend. Het verschil ook tussen een wespendief en een buizerd. De buizerd zien we écht heel vaak, zit vaak op paaltjes en zo en heel af en toe, die zit niet op paaltjes, is daar dus een wespendief in het veld! De kiekendieven die zie je ook aan de vlucht hoe die zweven zo over het land, heel laag over het land heen. Daaraan herken je dus dat het kiekendieven zijn.

En degenen die mijn boek kennen, 'Evenwicht, in uitvoering' die zullen wel gezien hebben dat daar verschillende afbeeldingen in staan over vogels en dat is dus niet zo raar als je als hobby hebt: vogels kijken.

Wat ik zelf ook heel leuk vind, dat zijn uilen. Ik verzamel allerlei soorten uiltjes op allerlei manieren: houten, stenen, van glas. Groot en klein en in mijn hele huis staan veel uiltjes. En ik heb ook ja, ...ehm... beetje een voorliefde wel voor de steenuiltjes. Kleine uiltjes en daar heb ik een hele mooie. Ik heb een trom en die trom zit in een tas en op die tas zit heel mooi dat steenuiltje geschilderd. En ik heb hem ook in een vilten versie. Helemaal van vilt gemaakt, nou die écht, die vind ik zó leuk ook! Dus de steenuil is ook een beetje, toch ook wel, één van die lievelingsvogels. Ik heb er veel meer, maar die hoort daar ook bij.

En sowieso uiltjes om te sparen is ook wel een hele leuke hobby. En dat hebben mijn kinderen... die vonden dat ook heel erg leuk. Toen ik jarig was hebben ze namelijk mij een workshop gegeven om met uilen te vliegen. Nou klinkt het een beetje raar: met uilen vliegen (ha). Ik vlieg niet zelf met ze mee, maar die workshop heb ik gedaan in het voorjaar 2023. En daar kreeg je sowieso eerst heel veel informatie over alle uilen die ze daar hadden. En daarna ging je daar wel mee vliegen. Elke dag gaan zij met de uilen om ze dus ...ehm... ja, ze moeten vliegen en dan leren ze van de ene persoon naar de andere persoon te vliegen, of van een paaltje naar een persoon toe. En zo stond ik daar dus ook, in het veld en die uilen werden steeds naar een andere kant gelokt, naar iemand anders die daar stond.

En dan kreeg ik een hele grote handschoen aan met een stukje kip, een kuikentje, een dood kuikentje. Die kreeg ik dan op mijn handschoen en dan kon ik daar op tikken met mijn hand, met mijn andere vinger op de handschoen en dan kwam die uil zo aanvliegen en die kwam dan op mijn hand zitten en die ging dat dan eten. En zo heb ik een heleboel verschillende uilen daar meegemaakt. Kleine en grote. Dat is ook in het gewicht -tjongejonge!- daar word je wel moe van, als je dat een hele ochtend zo doet!

En het mooie ook is wat ze vertelden en dat hebben ze laten zien aan een uiltje dat opgezet was -kan je bij een echte uil namelijk niet doen- dat, ze hebben heel veel haren, maar als je dat weghaalt, dan zie je dat er maar eigenlijk een heel klein vogeltje onder zit. Er zitten heel veel haren, wat heel licht is, want eigenlijk zijn het maar hele lichte vogels!

Als je die zo ziet, lijkt het heel zwaar, maar nou ja, ...ehm... omdat die veren niet zo veel wegen en er zitten heel veel veren en dons onder en zo. Want het is heel grappig om dat dan te mogen voelen op zo'n opgezet uiltje, zodat je toch een beetje, ja meer gevoel ervoor krijgt. En ze vertelden ook hoe zij dus die hele verzorging doen van al die uilen. En die kan met die vliegen en die met die en ze gaan ook op verschillende locaties met uilen vliegen. Nou ja, ik vond het natuurlijk helemaal geweldig dat ik daar mocht staan en er zijn ook filmpjes gemaakt. Mijn man was mee en die heeft daar filmpjes van gemaakt en ik mocht ze steeds op mijn hand hebben. En dat ging ook heel erg goed, ze kwamen ook allemaal! Want het wil nog weleens dat niet alle uilen bij diegene komt die daar het eten dus geeft. Maar bij mij kwamen alle uilen naar me toe! Jaha! Ik had natuurlijk een wereld-dag, ik vond het zó ontzettend leuk!

En dat was dus naar aanleiding van mijn verjaardag. Op mijn verjaardag zelf heb ik een verrekijker gekregen. We hebben sowieso wel een verrekijker in huis, maar ik wilde er eentje echt voor mezelf hebben. En we zijn toen in... we waren toen op Texel en daar heb je een vogelcentrum. In dat vogelcentrum hebben ze allerlei soorten verrekijkers. Dus het was écht nog even heel goed zoeken, maar met name uitproberen!

En het mooie is, je kunt daar ook alles uitproberen. Dan ga je naar buiten toe en dan hebben zij bepaalde plekken, van kijk daarnaar, kijk daarnaar. Dichtbij en veraf en zo en ga kijken wat voor jou het beste is om doorheen te kijken. En zo heb ik dus allerlei van die verrekijkers uitgeprobeerd en je zag heel duidelijk verschil. Wat ik nodig heb, is dat het beeld zo stil mogelijk blijft. Het moet niet bewegen, het moet niet bij het minste geringste al zo veel bewegen, want dan kan ik het niet meer scherp zien. Dat is dan ook wel een wat duurdere verrekijker geworden, die ik toen voor mijn verjaardag kreeg, die ik uitgekozen heb. Maar ik ben er wel heel blij mee, hij is niet zo groot maar wel zo dat ik daar heel goed doorheen kijk en een heel scherp beeld heb.

Het bijzondere is ook, als we dan ook weer onze andere verrekijker erbij pakken, dan zie je ook daar heel duidelijk het verschil tussen. Dus ik ben heel blij met deze! En daarmee ga ik heel graag vogels kijken. Afgelopen periode hebben we dat niet zo heel vaak gedaan, was ook niet zo gek, want we waren allemaal met andere dingen bezig, maar ik hoop deze zomer en het hele najaar weer heel vaak daarmee vogels te kunnen kijken.

En dan zal het je ook niet verbazen dat ik al heel lang lid ben van de vogelbescherming en dat ik het blad Vogels ook krijg. Waar dus ook hele mooie foto's in staan van allerlei verschillende vogels en zo. En dan ja, die hobby doe je op jouw moment. Doe je op het moment dat je lekker buiten wil zijn! Het maakt niet zo heel veel uit of het dan wat waait, we gaan niet zo vaak met regen, het is vaak toch wel mooi weer. We gaan ook vaak op de fiets en dan nemen we dus de verrekijker mee en dan dus op de fiets en dan overal waar dus iets moois te zien is, dan pakken we de verrekijker erbij en gaan we rustig staan kijken. Ja! Ik hou daar wel van!

Het is écht een grote hobby van mij: vogels kijken. En als ik dan ook nog leer om dus die vogels te herkennen, we zijn ook een paar keer op Texel meegegaan met zo'n excursie en dan krijg je dus heel veel informatie en gaan ze naar allerlei plekken waar heel veel vogels te zien zijn. En ik hoop ook weer dat als we een volgende keer gaan, dat we nog een keer gaan afspreken om ja, nog meer vogels te zien. Want daar zie je het dan eenmalig. Had je dan bijvoorbeeld de kleine zilverreiger, we zien heel vaak de grote zilverreiger hier in de omgeving, die is algemeen bekend. Maar de kleine zil...

7 Gevallen

Wed, 02 Aug 2023 12:00:00 +0200

Al eerder heb ik het gehad over vallen. Deze keer vertel ik over het vallen bij 70 plussers en dat er nog meer aan de hand kan zijn. In het Tergooiziekenhuis is er zelfs een speciaal team voor. Hoe mooi zou het zijn als daar de kennis over het evenwicht ook gemeengoed wordt.

Foto: Pixabay

Volledig transcript:

Welkom, bij de podcast 'Evenwicht, je leven. 'De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...

En ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat boek heb ik in 2020 geschreven. Nou, het schrijven was daarvoor, in 2020 is het uitgekomen. En daarmee timmer ik nog steeds aan de weg om dat hele zintuig 'evenwicht' op de kaart te zetten in Nederland.

Daarvoor maak ik ook deze podcast. En deze podcast gaat ook over dat psychisch evenwicht. Dat komt niet helemaal in dat boek 'Evenwicht, in uitvoering' naar voren. Alleen, ja dat heeft er natuurlijk wel van alles mee te maken. In al die ervaringsverhalen lees je wel al dat psychische, nou ja wat er ook mee te maken heeft als er iets gebeurt met je evenwicht, hoe dat dan psychisch op je inwerkt. Ook dat vind je in de ervaringsverhalen wel terug.

En dit is seizoen 4 van de podcast 'Evenwicht, je leven', seizoen 4, aflevering even kijken, ik ben het alweer vergeten, aflevering 7. En die heet: Gevallen!

Ik wil het even hebben over dat mijn moeder vorig jaar een paar keer is gevallen. Daarvoor heb ik het eigenlijk nooit zo gemerkt. Vorig jaar merkten we dat ze steeds moeilijker ging lopen en dus steeds minder mobiel werd. En dat dat lopen, ja bijna schuifelen werd, met die voeten. En ze had steeds meer moeite om die voeten goed op te tillen. En als je die voeten niet goed optilt en er is een klein hobbeltje op de weg die je niet ziet, dan kan het dus zijn dat je valt. En dat is een paar keer gebeurd. Met name dus dat het buiten gebeurde in de tuin. Daar zijn van die onhandige keitjes, van die ongelijke keitjes, bij mijn moeder in de tuin. En daar is ze dus over gevallen en gelukkig waren er andere mensen bij. Dat was de eerste keer en tweede keer had ze zelf een bandje om d'r pols heen waar ze op kon drukken en dat was eigenlijk een soort alarmknop en daarop is de thuiszorg gekomen om haar te helpen.

En ik meen dat het ook nog een keer is gebeurd op een ander moment, wat nog wel redelijk goed is afgelopen. Want die twee keer heeft ze zich dus écht bezeerd. Dat het ook echt pijnlijk was, sowieso dat haar knie pijn deed, maar ook dat haar gezicht stuk was. En dat is niet fijn! Dat is onhandig. Dat is ...ehm... ja, het had ook nog erger af kunnen lopen. Want er zijn ook mensen die vallen, waarbij dan de heup breekt of waarbij je dan echt je been breekt of juist met de armen, omdat je je toch tegenhoudt. Gelukkig is dat dan niet gebeurd bij haar.

Alleen, zo zijn er wel heel veel mensen waarbij dat wel gebeurt, dat ze met een gebroken heup bij de spoedeisende hulp komen en dan, ja wat is daar dan aan de hand? Vaak is er dan meer aan de hand. En dat heb ik gelezen in het maandblad Plus, kan ik ook nog wel even bij vertellen. Want Plus, zelf daar heb ik geen abonnement op, maar mijn moeder die had dat wel. En mijn moeder is op 20 april 2023 overleden, vanaf nu een paar maanden geleden. En zij had dus een abonnement op de Plus, het grootste maandblad wat er is in Nederland, staat me bij. Zij las dat blad dus altijd, al een hele tijd, al een paar jaar. En elke keer als ik bij haar was dan ja, bladerde ik dat een beetje door, omdat ik echt zo had 'dat is echt voor de mensen die wat ouder zijn'. Niet wetende dat ik zelf ook allang die leeftijd heb, dat al die onderwerpen in dat blad ook op mij van toepassing zijn (haha). En mijn moeder had dus het abonnement. We hebben het abonnement stopgezet, maar dan duurt het altijd nog even voordat dat dan helemaal klaar is.

Dus ik denk dat dit het laatste maandblad is wat ik krijg naar aanleiding van dat mijn moeder dat abonnement had en wat stop is gezet. En dit is dus het maandblad van augustus, juli, augustus 2023 en het artikel gaat over: ‘Een gebroken heup? Vaak is er meer aan de hand’. En het gaat dus over 70-plussers die dus op de spoedeisende hulp komen en waar vaak onderliggende problemen zijn. Dus die zijn niet zomaar gevallen! Vaak is er meer aan de hand en dat wordt niet altijd herkend op de spoedeisende hulp.

Het artikel gaat over het Tergooi ziekenhuis, daar is namelijk een nieuw team opgesteld. En die mensen die gaan dan op het moment dat bij iemand, die op de spoedeisende hulp komt die is gevallen, waarvan een vermoeden is: 'hier is meer aan de hand', dan worden zij daarbij gehaald en dan gaan zij kijken wat die onderliggende problemen zijn. Ze gaan dat vragen, ze gaan dat checken en dan gaan ze kijken wat kunnen we daar dan aan doen! Want het is niet alleen maar het behandelen van wat er op dat moment aan de hand is! Maar het is ook goed om te kijken naar dat onderliggende probleem: wat kunnen we daar dan allemaal aan doen?

Dan gaat het bijvoorbeeld ook over de combinatie van medicijnen. Komt het daardoor dat iemand gevallen is? Die combinatie van medicijnen maken dat er een soort duizeligheid komt. Er zijn ook specifieke medicijnen die je wel nodig hebt, maar die bekend zijn dat ze dus duizeligheid veroorzaken. Dat horen die patiënten wel te weten. Hebben ze dat dan wel gehoord van de arts of van degene van de apotheek die dat dan uitgeeft? ‘Houd er rekening mee dat je hier duizelig van kan worden, dus ga een hulpmiddel gebruiken om te lopen of doe in ieder geval voorzichtig’. ‘Ga met aandacht lopen...’ Het moet wel bekend zijn als je die medicatie sowieso moet slikken, hou daar dan rekening mee! Het moet wel gezegd worden! Dus het gaat over combinatie van medicijnen, welke medicijnen?

Maar ook bijvoorbeeld, is er sprake van een blaasontsteking? Of een longontsteking? Of zijn er hartritmestoornissen die de patiënt zelf nog helemaal niet in de gaten heeft? Ze gaan ook van alles uitvragen over, of er dus andere lichamelijke aandoeningen zijn of er ook psychische klachten zijn. Of er geheugenproblemen zijn, stemmingsklachten.

En ze gaan ook kijken in hoeverre iemand nog goed zelfstandig kan functioneren. Heeft iemand loophulpmiddelen nodig? Gebruikt hij een stok of een rollator? Ze kijken ook naar de beperkingen door het slechte zien of het horen en wordt dat wel of niet behandeld? Kunnen ze nog zelfstandig douchen, aankleden? Koken ze nog zelf? Kunnen ze nog boodschappen doen?

Er worden ook vragen gesteld over het hele sociale netwerk, mantelzorg, thuiszorg. Hebben ze dat wel? Op die manier gaan deze mensen, dat team, het GEM-team noemen ze dat, even kijken moeilijk woord, ...ehm... gie... ge.... (ha) geriatrie oh lastig.

Geriatric Emergency Medicine team. Engelse term dus. Het gaat erom dus, dat zij vanuit de geriatrie die eerste hulp bieden aan dus dan de mensen die op de spoedeisende hulp terecht komen om dan erachter te komen, wat is er nog méér aan de hand dan alleen maar de val die is gebeurd? En dan moet een gebroken heup behandeld worden of als ze een been hebben gebroken of met hun arm, dat moet behandeld worden. Maar daarna ook: wat is er nog meer nodig?

Ik vind dat heel knap en heel fijn, heel prettig om te horen dat dit nodig is. Dat dit ...ehm... er nu is. Dit zou eigenlijk in elk ziekenhuis moeten zijn. Dit zijn toevallig twee dames die het doen. Ik denk dat er in elk ziekenhuis meerdere mensen moeten zijn die hier vanaf weten.

En tot mijn grote verbazing, als ik dat hele artikel lees, dan hebben ze het dus over die andere mogelijke klachten die er zijn en er wordt helemaal niets gezegd over dus dat hele evenwicht. Dat dus die evenwichtsorganen, dat daar ook wat mee aan de hand kan zijn!

En dat is wat deze mensen er nog bij mogen leren. Weten dat het hele evenwicht ook zó belangrijk is en als dat gecheckt wordt of die evenwichtsorganen nog wel goed werken. En als dat niet zo is, dan weet je dat de kans op vallen nóg groter is bij die 70-plussers. En die evenwichtsorganen, dat is een natuurlijk proces, dat ze dus minder goed gaan functioneren. Net zoals we met horen en kijken, al die dingen gaan minder functioneren, die zintuigen. De spieren, je wordt wat minder sterk. Als je dat niet blijft trainen. Je tast, het kan zijn dat je minder goed voelt. Heb ik heel duidelijk gemerkt bij mijn moeder. Dat zij met haar voeten niet meer goed kon voelen. Nou zijn er mensen, die als ze suikerziekte hebben, dan hebben ze ook dat dat gevoel in de voeten er niet meer is. Niet meer goed is. Dan voelen ze niet meer of er wondjes aan komen. Nou had mijn moeder helemaal geen suikerziekte, maar het was bij haar wel zo dat zij dus die voeten niet meer goed kon voelen. En dan maakt het wel dat als je dat niet meer goed voelt, dat je dan ook die oneffenheden, waar je overheen loopt dus niet voelt! En dus de kans op vallen ook groter wordt. Mede dan ook als die evenwichtsorganen niet goed werken, is dat dubbelop dat het nóg moeilijker wordt om ja, ...ehm... goed te lopen zonder te vallen.

En gelukkig ook, nadat mijn moeder dus die keer was gevallen, is zij met de rollator daarna elke keer mee naar buiten gegaan. Ze ging eigenlijk de deur niet meer uit zonder rollator. Ik denk 'dat is heel slim', want die rollator was voor haar toch een houvast om dus zichzelf rechtop te laten lopen, maar ook die steun te hebben die ze dus gewoon heel erg nodig had.

Het is een prima hulpmiddel. En dat raad ik ook iedereen aan, als het lopen dus moeilijker gaat, doordat die voeten niet meer goed werken, doordat je spieren niet meer zo sterk zijn, doordat dus de evenwichtsorganen het niet meer goed doen, zorg ervoor dat je dus een goed hulpmiddel hebt. Zodat je nog steeds in beweging kunt blijven.

En als ik dan kijk in dat artikel in de Plus, is nog wel wat helemaal op het eind staat: de meeste 70-plussers zijn fit! En we kijken wel mee als het gaat om ouder...

6 Uit mijn comfortzone

Tue, 25 Jul 2023 12:00:00 +0200

Ik heb het nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan. Deze uitspraak is van Pippi Langkous. Maar dit bedacht ik mij niet toen aan mij werd gevraagd om model te zijn. Dit lag namelijk best ver uit mijn comfortzone. En toch heb ik het wel gedaan.

Foto; een van de tekenaars heeft de laatste opdracht met klei uitgevoerd. Eigen foto.

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast Evenwicht, je leven. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... En dit is seizoen 4, aflevering 6: Uit m'n comfortzone.

Vandaag is het midden in de zomer en regent het behoorlijk en het waait heel hard dus eigenlijk is het helemaal geen zomerse dag. En het thema wat ik voor nu heb, voor deze aflevering, lijkt misschien een beetje zomers, en is het dan eigenlijk ook weer niet. Want ja, het heeft ook te maken met uit mijn comfortzone komen.

Het gaat namelijk over naakt. Over naakt zijn. Want wat is er een tijdje geleden gebeurd?

Ik werd gevraagd door een kunstenares en zij geeft teken- en schilderlessen en zij had modellen nodig. Nou ja, ik wil best model zijn, maar toen zei ze er ook bij: ja het gaat om naaktmodel zijn. En dat was natuurlijk wel even schrikken. Ik denk: hu? Ik? En hoezo vraag je mij? Nou ja, daar kon ze niet direct antwoord op geven, ze had alleen wel zo: ik heb naaktmodellen nodig en ik denk dus dat jij er een mooi lichaam voor hebt, om dus te kunnen tekenen, want zij wil zo divers mogelijke lichamen hebben. En ja, toen legde ze ook een beetje uit hoe dat dan gaat. Dat die schilders, die kijken naar je, maar die kijken dus met name naar de vorm en naar hoe de spieropbouw is en dat gaan ze allemaal tekenen, want dat is de bedoeling. En die zijn niet bezig met of het mooi naakt is of lelijk naakt of ...ehm... daar gaat het helemaal dan niet over.

Nou ja, oké. Dat is wel buiten mijn comfortzone, want ik heb dat nooit eerder gedaan. Dan moet ik wel zeggen, als ik in de sauna ben, vind ik het helemaal niet erg om daar naakt te zijn, want ja iedereen loopt daar in zijn blootje en op het moment dat je daar wat langer wandelt, heb je heel gauw weer een badjas aan, dus daar heb ik helemaal geen moeite mee. En ook op de sportschool, na het sporten, ga ik heel graag daar douchen, want dan ben ik gewoon klaar als ik thuiskom, hoef ik me niet thuis nog een keertje uit te kleden en te douchen, dus ik ga daar douchen en ook daar loop je dus even een stukje naakt van de plek waar je dus gaat omkleden naar de douche en weer terug. En ook daar heb ik ook écht geen enkel probleem mee. Ik vind het helemaal niet erg om daar alleen onder de douche te staan en andere mensen die alleen maar aan het omkleden zijn, of met andere mensen die ook daar onder de douche komen. Echt nee, ik ben er ook helemaal niet mee bezig hoe andere mensen eruitzien. Ik zie dat ze naakt zijn en ik vind daar eigenlijk geen ja, niets van.

Er komen geen veroordelingen of zo naar boven. Dus ik vind dat allemaal prima! Iedereen die daar gaat uitkleden en gaat douchen, helemaal goed! En ook gewoon thuis, we hebben altijd zolang, toen de kinderen ook al klein waren, was het heel gewoon om hier in huis in je nakie rond te lopen. Dat was ook al bij mij thuis, bij mijn ouders. En dat ja, dat vond ik heel gewoon. Ik heb daar nooit moeite mee gehad toen dat thuis zo was. Ik weet wel, dat ik wat gêne had, dat we een keer met de boot met mijn ouders op vakantie waren en dat we daar op een heel mooi plekje waren, waar mijn zusjes toen heel makkelijk bloot gingen zwemmen. En dat was voor mij toen wel even een drempel. Ik vond dat toen heel spannend om daar in mijn blootje te gaan zwemmen, want wie weet... wat voor andere boot er langskwam of wie daar allemaal aan de kant zouden staan. En dat zal in die leeftijd zijn geweest dat je dan ook gaat ontdekken van: een soort schaamte voor jezelf krijgt. Dat je dus gezien kan worden door anderen en dat die daar iets van vinden. Dus dat zou op die leeftijd zijn geweest. Dus ik was toen nog een jong kind en ik denk dus een jaar of 11, 12, ja, een beetje aan het begin van die puberteit. Dus ook niet zo vreemd dat dat toen gebeurde.

Maar dat is dus heel lang geleden. Daarna toen ik een keertje, de eerste keer naar de sauna ging, vanaf die tijd was het allemaal heel makkelijk om daar ook naakt rond te lopen.

Alleen dat naaktmodel zijn dat was natuurlijk wel nog wel wat. Want dat had ik nooit eerder gedaan. Je bent dan dus naakt, als enige in die groep, de andere mensen zijn dat niet.

En ik had geen idee wat moest ik daar doen?

Hoe ga ik zitten?

Hoe ga ik liggen?

Nou! Geen idee!

Ik heb het wel gedaan! En mijn eerste pose was dat ik, eerste houding was, dat ik mocht gaan zitten en gewoon rustig alsof ik, nou ja rustig stilzat, ik mocht kijken, maar ik mocht ook mijn ogen dicht doen. En toen dacht ik: nou dat is misschien wel een goeie. Ik ga mijn ogen dicht doen en ga rustig zitten en ik ga kijken wat er verder gebeurt en wat er in mijn lichaam gebeurt. En ik moet zeggen -ha!- ik vond het wel fijn! Ik hoefde niets, het was gewoon heel rustig. ...ehm... ook mijn gedachten werden wel veel rustiger, want ik hoefde zelf helemaal niets. En het grappige was, ik had mijn bril wel afgedaan, en nadat, het was maar een paar minuten hoor. Ik hoefde denk ik maar drie minuten of zo stil te zitten en tijdens die drie minuten stil, hoorde ik dus dat er op papier getekend werd, iets van krassen, met het krijt op het papier, ik hoorde het schuiven van stoelen, ik hoorde iemand even langslopen. D'r gebeurde dus wel van alles. Ik hoorde buiten de vogels, ik hoorde een ambulance gaan, auto die langskomt. Dus het grappige was dat -na die drie minuten- ik deed mijn ogen weer open en toen vroeg de kunstenares, die vroeg al: en wat vond je ervan? Ik zei: nou, weet je wat zo grappig is? Ik zit hier naakt en eigenlijk lijkt het helemaal niet helemaal naakt, want ik heb mijn hoortoestellen nog in dus ik hoor nog alles. En ik vond dat -ha!- dat ik dat opmerkte! Dus op het moment dat ik meer geluiden kan opvangen, voel ik mij dus ...ehm... ja, minder naakt of zo!

Later bij... eigenlijk op het eind, want ik heb toen verschillende houdingen zo, hebben ze allemaal getekend, elke keer drie, vier minuten. Nee korter zelfs, drie minuten. En daarna was het een langere houding en toen mocht ik gaan liggen. Toen heb ik mijn hoortoestellen uitgezet. Want als ik ga liggen dan gaat die piepen aan de kant waar ik mee op het kussen lig. Dat is niet handig, dus die heb ik toen uitgedaan. Het grappige was wel weer, dan als je dan ligt, kun je ook denken dat je ook gewoon heerlijk in de zon ligt, het was ook lekker warm die dag. Dat je dus in je zon ligt en dat je heerlijk, ja op het strand ligt en dat er gewoon weinig om je heen gebeurt. Dat je af en toe wat geluidjes hoort, maar zonder die hoortoestellen hoorde ik natuurlijk niet zo veel. En ik was dus meer naakt, alleen ja, het was ook helemaal niet erg meer. Ik vond het prima. En dan merk je ook wel hoe snel ik daar dan aan wendde om dat te doen, die ochtend! Dat ja, totaal hebben we het maar over drie uurtjes dat ik daar hoefde te zitten en de laatste houding was dan ongeveer een half uur of zo, dus ook niet eens zo heel lang.

En wat dan nog wel heel spannend is daarna, is om dan te gaan kijken wat die mensen getekend hebben ...ehm... hoe ze getekend hebben. En wat mij opviel is dat de enkele, er waren er twee van, die hebben getekend en meteen ook met aquarel-verf kleuren aangebracht. Nou! Dan denk ik in die korte tijd dat je dat helemaal kan maken!

Dus zij hebben heel snel moeten werken en zij zeiden ook: we hebben helemaal geen tijd om na te denken!

Het is gewoon echt meteen wat uit je vingers komt, wat je ziet, ga je meteen tekenen, want als je gaat nadenken, dan ben je eigenlijk al te laat, dan is bijna al de tijd voorbij. En helemaal die lange opdracht, want toen moesten ze het ook uitgebreider doen, duidelijker maken en zo. Daar moesten ze ook hard voor werken. En eigenlijk was geen enkele tekening ook echt af, omdat je altijd nog wel iets erbij kunt tekenen.

Ik vond het dus heel bijzonder om dus naaktmodel te zijn tijdens zo'n tekenles. Dus het was uit mijn comfortzone, van tevoren zo voelde dat. En daarna ja, dat past ook weer in m’n comfortzone, want ik heb het gedaan en het is me heel erg meegevallen. Ik vond het eigenlijk ook zelfs heel leuk om te doen. Omdat ik even drie uur helemaal niets anders hoefde te doen dan alleen maar lekker rustig zitten, staan. Wel stil in een houding, ze vonden het knap dat ik het zo lang kon volhouden. En ik moet zeggen: het heeft me niet echt heel veel moeite gekost, ik vond het eigenlijk alleen maar heel erg leuk!

Dus ook aan jou, als jij een keertje iets gaat doen buiten je comfortzone, ga kijken of het jou lukt dat je daar dan zo van geniet, van datgene wat je doet, ook al vind je het van tevoren heel spannend, dat het daarna gewoon goed wordt. Dat het daarna heel makkelijk is om te doen.

Ik heb het natuurlijk heel veel vaker meegemaakt. De allereerste keer dat ik een radio- uitzending deed, dat ik een interview hield, de allereerste keer de podcast maken, trouwens dat heeft nog een tijdje geduurd. Elke podcast vond ik heel spannend. Dat heeft pas... na een paar afleveringen pas dat ik merkte: hé dit gaat me makkelijker af. En ook natuurlijk de allereerste lezing die ik ooit heb gedaan naar aanleiding van het boek 'Ménière in balans', ook dat vond ik natuurlijk heel spannend om te doen. En toch ben ik dat aangegaan! Toen ben ik het aangegaan en nu vind ik heel leuk om af en toe dus ook nieuwe dingen aan te gaan. En om dan te merken ook, van hoe leuk het is om dan toch even die stap te zetten, om even over jezelf heen te gaan, over die spanning die je dan voelt en zo. Ja, heerlijk!

En naakt zijn, het is een beetje een zomers thema, maar misschien ook helemaal niet, want je kan natuurlijk op elk moment in het jaar,...

5 Kamperen

Tue, 18 Jul 2023 12:00:00 +0200

Mijn hele leven ga ik tijdens de zomervakantie kamperen. Dat is zo heerlijk. Ook het lopen naar het toilet, zelfs 's nachts! Tegenwoordig gaat dat wel wat moeilijker, door het verminderde evenwicht.

Foto Onze tent op de camping ergens in de jaren negentig

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast Evenwicht, je leven, de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord.

En dit is seizoen 4, aflevering 5: Kamperen.

Ik kampeer mijn hele leven bijna al. Nou, eigenlijk ook al van kleins af aan, de allereerste vakanties zijn in een huisje geweest in Renesse met mijn ouders natuurlijk, 'k was een klein meisje en daarna zijn we naar een camping gegaan aan het Brielse Meer.

En daar hebben we jarenlang gekampeerd met een caravan en wij sliepen dan in de voortent. We hadden een dubbele grote voortent. En daarna zijn we met de caravan gaan reizen. We zijn een paar keer naar het buitenland geweest en toen ik eenmaal zelf op vakantie ging ben ik altijd gaan kamperen. Sowieso dus in de zomervakanties.

Elke zomervakantie ben ik naar een camping geweest. En in het begin was het eerst met een heel klein tentje, met mijn eerste vriendje was dat, op de fiets mee. Alle spullen mee achter op de fiets. En zo gingen we dus dan kamperen op allerlei campings waar we kwamen, want met de fiets gingen we zo heel Nederland door. Ik heb ook altijd alleen maar gekampeerd in Nederland. Dus, sinds ik, ja met een vriendje of vriendinnen. Eigenlijk altijd in Nederland gebleven. En dat doen we nog steeds.

En toen wij zelf eenmaal kinderen hadden, hebben we ook een grote tent gekocht. Een tent voor 6 personen. Altijd met zijn vieren in geslapen, maar omdat we in Nederland kampeerden, vonden we dat ook heel makkelijk dat het een ruime grote tent is.

En dat je daar dus ook alle ruimte in hebt, met al die dagen dat het minder goed weer is in Nederland. Kan je bijna niet meer voorstellen dat het in de zomervakantie, dat het de hele zomervakantie regent. Toen was dat nog wel zo! Jaren geleden!

Tegenwoordig hoop je dat het niet zo heet wordt en dat het af en toe wél regent, op vakantie. In ieder geval afgelopen 5, 6 jaar hebben we dat gehad: van het mag wel weer eens een keer gaan regenen. Maar voor die tijd had je echt van die weken dat het nou ja, het regende niet dan de hele tijd, maar dat je toch wel veel binnen zat als je niet onderweg was. En dan is een ruime tent wel heel prettig, als je met een heel gezin bent.

En nou is het zo dat, een tijdje geleden dat ik het met mijn man weer had over het begin van de ziekte van Ménière, de eerste aanvallen. Toen vertelde die: weet je nog dat we op de camping stonden in de Bongerd, dat is in Domburg, nee niet in Domburg, in Oostkapelle, in Zeeland op Walcheren, dat je daar dus al een hele vakantie -we gaan altijd vier weken op vakantie, binnen de zomervakantie van de... de schoolvakanties van de scholen dus- dat je daar dus vier weken duizelig bent geweest. En ik heb dat toen op dat moment dat ik dat had, altijd geweten aan het feit dat we met ons hoofd te laag lagen, dat we een beetje schuin naar beneden lagen. En het jaar daarop dat we op diezelfde plek weer gingen kamperen, had ik gezegd: laten we andersom gaan liggen, dat we met ons hoofd andersom omhoog gaan liggen. Of dat uitgemaakt heeft weet ik niet, ik heb er in ieder geval toen geen last meer van gehad.

Maar daarna, dus dan praat ik ongeveer van zo ...ehm... ja, 2000 en dan 2003, 2004 misschien, heb ik vaker gehad dat ik op vakantie, op die vakantiedagen, dat het toch een paar dagen waren dat ik wat duizelig was. Niet draaierig als een aanval van duizeligheid, want dan kan ik gewoon echt helemaal niets. Maar het was dan wat milder en misschien was het wel zoals ik nu tegenwoordig die wiebeldagen heb. Maar mijn man noemde dat al en we hadden echt zoiets van: het zou kunnen zijn dat die Ménière al veel en veel eerder in mijn lijf zat. Dat het heel langzaamaan is opgekomen, dat het allemaal niet zo goed meer liep daar bij de evenwichtsorganen.

Ik heb natuurlijk, in 2000 is dat oorsuizen begonnen en ik wijt dat altijd aan het feit dat ik toen de griep had, heel zwaar de griep en dat het als een soort restverschijnsel overgebleven is. Maar wat nou als het een combinatie is geweest al van het begin van de ziekte van Ménière? Dat zou zo maar kunnen. Ik kan dat natuurlijk niet bewijzen. Ik kan dat niet, ja, niet zeker weten. Het bijzondere is wel dat ik dus in het dossier -van de audioloog van het audiologisch centrum, heb ik allerlei verslagen meegekregen- dat ik al vanaf dus 2000 regelmatig heb gehad -als ik daar dus voor controle kwam, voor een nieuw audiogram maken- dat ik het wel vaak heb gehad over duizeligheid. En eigenlijk was ik dat zelf alweer vergeten of zo. Heel raar! Maar dat heb ik dus altijd wel gehad en dat was dan niet die hele zware aanvallen van duizeligheid. Die heb ik dus maar één keer gehad voordat ik in 2006 in juni dat een keer had. Ik heb het daarvoor één keer eerder gehad dat ik 's ochtends opstond en dus nauwelijks kon lopen en dat mijn man toen, mij geholpen heeft naar het toilet en weer terug, 's morgens heel vroeg om een uur of vijf denk ik. Toen ben ik weer gaan slapen en met het wakker worden om een uur of acht, negen, was het toen weer over! Dus het kan best zijn dat ik toen al vaker aanvallen 's nachts heb gehad en dat helemaal niet in de gaten heb gehad.

Maar oké, dat kamperen, want daar begon ik natuurlijk over. Dat kamperen doen we dus al heel lang en omdat we altijd met de tent gaan, betekent dat je dus ook altijd naar het toiletgebouw moet lopen en dat doe je overdag, maar natuurlijk ook 's nachts. We hebben een periode gehad dat we een emmer bij ons hadden en dan mochten we op de emmer plassen en dan ging mijn man 's morgens vroeg weer met de emmer naar het toiletgebouw waar een speciale bak is waar je dat dan leeg kan gooien. Maar naarmate de kinderen veel groter waren, hebben we dat losgelaten, zo van ‘je gaat 's nachts maar gewoon lopen, naar het toiletgebouw!’ We hebben ook nog een tijdje de luxe gehad dat we privé-sanitair hadden. Dat was heel makkelijk, dat stond gewoon op je eigen plekje, kon je er zo naartoe en ha, dat was echt super!

Op een gegeven moment hebben we dat weer losgelaten. Toen de kinderen niet meer mee gingen hebben we geen privé- sanitair genomen en zijn wij dus weer gewoon ouderwets elke keer gaan lopen naar het toiletgebouw. Vroeger moest je de wc-rol meenemen. Dat hoeft tegenwoordig niet meer, overal is gewoon toiletpapier, er is ook zeep, je kan je handen er drogen. Dat is écht heel prettig.

We zijn nu ook op een camping, we zitten een beetje, ja op een heuvel, het heet ook de Bovenberg en we zitten dus bijna ook bovenaan, op het hoogste punt ongeveer van de camping. Kijken we een beetje zo laag naar beneden naar de rest van de camping. En we moeten daar dus altijd een stukje naar beneden lopen ook naar het toiletgebouw. En we hebben weliswaar tegenwoordig een caravan, maar als het even kan ga ik 's nachts altijd naar het toiletgebouw. We hebben een wc in de caravan, maar die gebruiken we, nou het liefst niet, dus zolang dat goed gaat willen we gewoon dat we lopend naar het toiletgebouw gaan. Dus ik loop dan heel vaak heen en weer en met name ook 's nachts. En dat is nog wel het moeilijkst, 's nachts. Eén voordeel is dat het dan heel rustig is verder. ...ehm... niemand ziet mij verder lopen. Als ik dan een beetje loop te zwabberen, maakt dat helemaal niet zo veel uit. Aan de andere kant, er zijn ook 's nachts ook heel veel konijntjes op het veld, dus dan ja, voor je gevoel moet je bijna tussen de konijntjes door lopen. Dat is niet zo, want op het moment dat je aan komt lopen, rennen zij wel weer weg.

En toch moet je altijd wel natuurlijk opletten. En in het donker, is het veel moeilijker lopen voor mij dan overdag. Want dan heb ik mijn bril niet op en dat is misschien wel een goeie dat ik dat dit jaar wel ga doen, dat als ik 's nachts naar buitenloop dat ik eerst mijn bril even opzet, dan heb ik toch beter zicht! En dan gaat het lopen toch wat makkelijker. Ik zorg wel altijd dat ik goed schoeisel aan heb, niet zomaar losse slippers die zo van mijn voeten af kunnen vallen. Liefst toch een beetje wat vast zit, een soort klomp of van die plastic klompen. Dat zit dan veel steviger en dan loop ik dus ja, best wel vaak heen en weer, ook 's nachts. Want 's nachts ga ik toch één of twee keer wel naar de wc!

Zolang dat ook mooi weer is buiten is het ook helemaal niet erg, zolang het droog is. Als het regent zal ik dan toch mijn regenjas ook aan moeten doen. Of gewoon lekker nat worden. kan ook! Moet ik alleen wel iets anders aan doen, dat als ik terugkom in bed dat ik dat weer even uitdoe en niet met natte kleding mijn bed weer in ga. Dat lijkt me niet heel handig.

Maar dat lopen, dat is ook wel weer ontzettend goed voor me om elke keer mijn evenwicht te blijven triggeren en dat merk ik ook als ik op de camping ben. En ik loop zo heel vaak heen en weer, dat me dat wel sterker maakt. Dan merk je ook dat je in huis veel minder heen en weer loopt, ook al heb ik hier een trap en ga ik op en neer. Maar als ik de afstand van de caravan naar het toiletgebouw, als je dat meet hoeveel meter dat is en je doet dat 10 keer op een dag, misschien nog wel vaker. Want je gaat ook nog een keer de afwas doen en nog een keer naar de douche. Tandenpoetsen 's avonds. Je loopt zo vaak heen en weer, dan maak je heel wat meters! Dus, omdat we dus daar in dit geval, daar op die Bovenberg op het hoogste puntje zitten, is het dus altijd dus een stukje naar beneden lopen en terug is het altijd een stukje omhoog lopen -ha!- en dat voel je op een gegeven moment echt in je benen en kuiten. Ik vind dat helemaal oké, ik vind dat prima, ja! Dat heeft ook wel wat!

Wat ook mooi is 's nachts, als je dan toch buiten bent en het is een heldere hemel, dat je dan gewoon even een tijdje...

4 Grenzen stellen

Tue, 11 Jul 2023 12:00:00 +0200

Grenzen stellen is belangrijk als je een ziekte of beperking hebt. Als je iets afsluit of ergens mee stopt, gaan er andere grenzen weer open, dan zijn er ineens andere mogelijkheden. Wat gebeurt er als je geen grenzen stelt?

Foto Pixabay- Peggy und Marco Lachmann-Anke

Volledig transcript:

Welkom, bij de podcast: Evenwicht, je leven. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... En dit is seizoen 4, aflevering 4: Grenzen stellen.

In het boek 'Ménière in balans', gaat het over het veranderproces. De ondertitel van 'Ménière in balans' is dan ook: 'kom in actie'. Als je eenmaal weet namelijk wat het allemaal psychisch met je doet, de ziekte van Ménière, dan geef ik ook aan wat er nodig kan zijn om dus te veranderen.

Er is altijd een veranderproces nodig. Sowieso met elke handicap, elke chronische ziekte die je hebt, er zijn andere dingen in je leven nodig.

En in hoofdstuk 2 heb ik het dan over het veranderproces van eigenlijk de actie, van 'ik ben slechthorend' naar 'ik heb een gehoorbeperking'. En van 'ik ben ziek naar, ik heb de ziekte van Ménière'. Die eerste van 'ik ben slechthorend' naar 'ik heb een gehoorbeperking' dat heb ik niet zelf zomaar gedacht. Toen ik jaren geleden, even kijken, dat zal 2009 zijn geweest, toen had ik 3 jaar de ziekte van Ménière, ik was gestopt met het werken in het onderwijs, en ik mocht een coach-opleiding gaan doen. En tijdens het coachen waren er trainers bij en één van die trainers die kwam op een zaterdag lesgeven en toen gaf ik al bij hem aan van: ik ben slechthorend dus ik kan niet alles helemaal verstaan. En toen zei hij: stop! Jij bent niet slechthorend, jij hebt een gehoorbeperking. En ik vond dat toen zo raar! Dat heeft écht moeten indalen bij mij wat het verschil is tussen: ik ben slechthorend naar ik heb een gehoorbeperking. Dat is dus echt een hele stap voor mij geweest om, om dat in te voelen, om te begrijpen.

En dat is, ja als je dat ook ...ehm... gaat leggen op: ik ben de ziekte van Ménière, dan zal je dat helemaal niet zo gauw zeggen, want je zegt niet: je bént de ziekte dan zeg je toch al wel heel vaak: ik héb de ziekte van Ménière. Dan ben je ook heel specifiek hè! Als je alleen maar zegt: ik ben ziek, dan is dat ja, heel algemeen, hoe ziek? Wanneer ziek? Altijd of soms of... Gaat het over? Gaat het niet over? Als je zegt: ik heb de ziekte van Ménière dan leg je er ook iets over uit. Ja, want je bent de ziekte zelf niet!

En dat geldt dan ook voor: je bent niet de slechthorendheid. Je bent niet de tinnitus en je bent niet de Ménière. En als je dus die beperking en die ziekte dus los kunt koppelen van wie écht bént! Wie jij van nature bent, die ja, dan zijn er wel een paar acties nodig waar je aan kunt werken om dat dus makkelijker te maken. En een van die acties is: grenzen stellen!

Grenzen stellen. Want onherroepelijk krijg je er een keer mee te maken. Dan zegt iemand tegen je, dan ben je even niet zo lekker of zo, geef je grenzen goed aan! Want dan heb je er geen last meer van! En dat is eigenlijk net zoiets wat je kno-arts dan zegt: bij het stellen van de diagnose die dan zegt: nou ja, je hebt de ziekte van Ménière, ja leer er maar mee leven. Geldt ook voor tinnitus hè! Als je dan tinnitus hebt - leer er maar mee leven!

Of ...ehm... zoals de buurman wel eens heeft gezegd: accepteer het nou gewoon! Nou er is helemaal niets gewoon aan, want dat accepteren lukt helemaal niet, je weet niet eens welke kant je op moet gaan. Hoe doe je dat? ...ehm... als je al niet eens weet hoe je met die ziekte om moet gaan hoe kun je dat dan accepteren?

Het is dus heel makkelijk gezegd door mensen die die problematiek niet hebben. Die de beperkingen niet hebben. En ja, hoe doe je dat dan zelf? Want als jij grenzen wilt stellen, als het gaat over die grenzen stellen, dan moet je wel weten, om welke grenzen het gaat en ook op welk gebied je dan moeite hebt om je grenzen te bewaken.

Want ik weet zeker, dat er genoeg gebieden zijn waar je wél je grenzen kunt bewaken. Want op het ene moment, dan doe je dat dan ook heel goed en het volgende moment, dan is dat veel moeilijker en op het ene gebied zeg je heel duidelijk: ja tot hier en niet verder! En op het andere moment zie je helemaal niet wat de grens is! ...ehm... dat er überhaupt een grens voor jou is. Je gaat dan door en door en door en pas achteraf... dan weet je: aagh dit was weer veel te veel!

En als je de ziekte van Ménière hebt, dan loop je ook continu eigenlijk tegen grenzen aan. Alleen, als je dan weet dat het dus op verschillende gebieden kan zijn, dan wordt het al makkelijker. Want overal waar je het wel makkelijk doet, kan je het meenemen op het hele andere gebied. Als het gaat over communicatie, is het iets heel anders dan als het gaat over bijvoorbeeld tijdsmanagement, je agenda bijhouden. Met agenda goed omgaan en dat je dus de dingen die je wilt doen op een dag, dat je dat verdeelt over de dag en niet alles heel snel achter elkaar. Zodat je nog meer kan doen...

Maar dat is weer heel anders dan als je het hebt over die communicatie, hoe je dan tegen anderen praat over jezelf, maar ook met anderen over de problematieken die zij hebben. In die communicatie is nog heel wat te halen en ook daar hè, ja, kun je ook grenzen in stellen. Waar het bij, waar het om gaat bij grenzen stellen, gaat om in eerste instantie het herkennen wat er gebeurt. Dat herkennen van datgene wat jou wellicht in de weg zal gaan zitten. En als je het herkent, dan heb je het natuurlijk al eerder meegemaakt, je hebt het eerder gevoeld. En als je dat herkent, dan is de volgende stap het erkennen dat het er is. Het is een signaal, er is een soort stemmetje dat tegen je zegt van: let op, nu ga je te ver. Of let op: nu komt die grens eraan! Of ja, erken dan dat die grens er is! Dat het dus dat stemmetje dat je dat serieus neemt en dat die grens er mag zijn!

Dan ook nog de volgende stap, het respecteren ervan. Je hoeft namelijk die grens niet over te gaan. Je kan ervoor kiezen om dat wel of niet te doen. Want die keuze heb je dan altijd. En daarbij ook heel duidelijk: je hoeft de grens niet over te gaan. Het mag! En vervolgens is de volgende stap: de keuzes die je dan maakt. Als je namelijk het respecteert, het kan wel of niet, dan zie je ook dat er nog veel meer mogelijk is. Dat er dan mogelijk is dat je zegt: ik kan het nu niet, maar ik kan het morgen wel! En wat je ook kiest, dat dat goed is. Dat het oké is. En dat je ook weet, dat, wat de gevolgen kunnen zijn van de keuze die je maakt en dat je ook zelf die consequenties draagt.

Dus bij het grenzen stellen, eerst het herkennen van datgene dat er gebeurt, en dat je weet van: hé, hier komt iets aan, hier moet ik iets mee. Dan het erkennen: dat je het herkend hebt en dat ja, dat het een signaal is. Dan het respecteren ervan, je hoeft de grens niet over te gaan en daarna keuzes maken, je ziet wat er mogelijk is. En dat er ook nog andere mogelijkheden zijn dan het wel of niet doen. Kan ook iets tussenin zitten.

Dat betekent dat als je op een gegeven moment zegt van: een bepaalde grens, ...ehm... bijvoorbeeld ik geef zelf even het voorbeeld van tijdens het hele ziekteproces van Ménière, ben ik weer opnieuw gaan autorijden, maar ik merkte dat het autorijden super moeilijk was. Dat het mij niet goed lukte om goed auto te rijden. Ik voelde me niet veilig genoeg in de auto. Ik had geen vertrouwen in mijn eigen lijf en dat komt ook omdat die evenwichtsorganen, die sturen die oogspieren aan voor de beeldstabilisatie, dat werkt bij mij niet helemaal goed. En dat betekent dat al die beelden die je hebt in een auto die dus rijdt, dat het elke keer een nieuw beeld is en daar moet je natuurlijk wel goed op kunnen reageren. En als er dan allerlei flitsende beelden langs je heen gaan, allerlei verkeer wat van links en rechts en van achteren langs je heen komt, daar moet je op de juiste manier op reageren. Op de een of andere manier merk ik dat te laat waardoor mijn lichaam dan ook niet op tijd reageert, om te remmen of juist gas te geven of de goede kant op te sturen. Dus dat vertrouwen is er niet meer. Dus het was op een gegeven moment de grens voor mij en dat betekende dus dat ik niet meer kon gaan autorijden.

Aan de andere kant, dat betekent dan ook dat ik een andere vorm moest gaan zoeken hoe ik dan dus wel overal kon komen. Nou is het zo dat ik autorijden vroeger nooit heel leuk vond om te doen, ik heb het ook pas heel laat geleerd, dus dat zal ook nog mede ...ehm... te maken hebben met dat het voor mij ook veel moeilijker is. Maar dat betekent wél dat ik dus, ik ben wel afhankelijk van andere mensen of ik ga dus met het openbaar vervoer.

En nou is het zo dat ik het reizen met het openbaar vervoer helemaal niet zo heel erg vind. Ik vind dat prima, het enige is: het kost ongelofelijk veel tijd. En het openbaar vervoer hier waar ik woon in Zeewolde, dat is niet al te best!

Maar als ik eenmaal wel ergens in de bus zit of in de trein zit en dat loopt allemaal goed, en het loopt ook goed achter elkaar door, dat je goed kan overstappen en zo, vind ik het helemaal niet zo heel erg. Want onderweg kan ik gewoon heerlijk rustig om me heen kijken.

Ik kan dan in de bus ideetjes opschrijven. Ik kan om me heen kijken, gewoon naar alles wat er te zien is. Want ik vind het heerlijk om te kijken wat er allemaal buiten gebeurt en ja, naar al die huizen waar je langs rijdt, alle landschappen die je ziet en de natuur! Ja, ik vind dat heerlijk. Ondertussen kan ik ook mijn vingerspellen oefenen. Ik ben ook gebaren aan het leren, dus ben ik dat ondertussen ook een beetje aan het oefenen. Ja en vooral ook het opschrijven van allerlei ideetjes die ik heb. Als ik zelf zou autorijden, zou ik die kans niet hebben. Zou ik niet zomaar even wat tussendoor kunnen opschrijven. Dus als ik zelf niet autorijd, open ik een andere grens door dus dan op een andere manier te gaan reizen en m...

3 Alles op zijn plek

Sun, 02 Jul 2023 12:00:00 +0200

Alles zal uiteindelijk op zijn plek vallen. Alleen weet ik er mij nu nog even geen raad mee. Ik ben tegen mijzelf aan het vechten. En hoewel ik het herken, kan ik het moeilijk tegenhouden. Ik heb niet het gevoel dat ik zinvol bezig ben. Wanneer is het dan wel zinvol? Ik ben een levenskunstenaar, maar nu even niet. Of...?

Volledig transcript:

Welkom weer, bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... en dit is seizoen 4, aflevering 3: Alles op zijn plek!

Alles zal uiteindelijk op zijn plek vallen

tot dan; lach van verbazing,

leef van de momenten

en weet dat alles gebeurt om een reden.

Deze tekst heb ik gelezen in de scheurkalender, Inspiratiebron, van Hanneke van Gompel. Dus ik heb het niet zelf bedacht, hij komt ergens vandaan.

Het is een scheurkalender, dus elke dag lees ik een bepaalde slogan, een quote, een klein gedichtje, een inspirerende tekst, het heet ook niet voor niets de Inspiratiebron. En op dit moment gebruik ik deze quotes, deze teksten om te schrijven in mijn schrift voor creatief schrijven.

En ja, op een gegeven moment las ik de tekst en dacht: ja, hier wil ik wat mee, dus ik ben gaan zitten en ik ben gaan schrijven. En juist in deze periode, als je me nu een tijdje volgt, de laatste periode gaat het minder lekker allemaal en ik had ook weer zo'n dag van draaierigheid, ik heb er al een heel stel achter de rug en nu weer! Dan denk ik: hoe dan? Waar komt het vandaan? En op zo'n dag van draaierigheid kan ik dus helemaal niet zo veel doen. Ik kan niet op de laptop, het hele scrollen op de laptop en het lezen, teksten en zo dat is helemaal niet fijn! Die periode, sowieso dat ik niet zo lekker in mijn vel zit, is vanaf 20 april, vanaf dat mijn moeder is overleden. En vanaf die datum, 20 april, is alles anders verlopen dan ik gepland had, dan ik in mijn agenda had staan.

Ik had al echt heel veel verder willen zijn met het schrijven van mijn derde boek. Meerdere keren over gehad. En ik zou ook al opnames hebben gehad voor de podcast-afleveringen van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Daar ben ik wel een stapje verder mee maar dat derde boek? Daar heb ik écht helemaal niets mee gedaan! En hoe graag ik dat ook wil! Het komt er gewoon niet van!

We gaan over een paar weken wel op vakantie. En dan is het juni. Juni is sowieso trouwens een gekke maand voor mij. Ik heb meerdere keren, sowieso de allereerste aanval van Ménière, de heftige aanval was in juni in 2006. En ik heb een keer een kies laten trekken, omdat die ontzettend ontstoken was en niet, dat ze... de tandarts er niets aan kon doen omdat het bij mij allemaal net even anders zit. Dus ik moest naar een gespeci... een gespecialiseerde tandarts. Daar kon ik helemaal niet terecht, want dat zou weken duren en ik heb gezegd: ik ga niet zo lang met die pijn lopen! En dat was in juni, dus die kies is getrokken.

En een paar jaar later, is aan de andere kant ook een kies helemaal ontstoken en toen ben ik wel naar die speciale kliniek gegaan en heb ik 3 uur in de stoel gelegen voor een wortelkanaalbehandeling in plaats van trekken. Maar ook weer in juni!

Juni is een gekke maand. Als ik dus toch weer ziek ben, is dat vaak in juni! Ik weet niet wat dat is. Maar in ieder geval, toen ik nog in het onderwijs werkte, was juni altijd de maand van afronden. Voor de zomervakantie. Dat afronden van allerlei werkzaamheden. En ik ga natuurlijk nog wel wat afronden wat administratie betreft, want het 2e kwartaal voor de BTW-aangifte moet gedaan worden. Maar ja, dat ...ehm... voor de rest... Is alles anders verlopen. En omdat ik natuurlijk zelf geen klas meer heb, is dat hele afronden in juni ja, dat speelt ook helemaal niet zo, hoewel ik dan wel op vakantie ga, maakt het verder in mijn werk dus helemaal niet uit!

Ja. Ik was ook niet met zoveel dingen tegelijk bezig! Ja, deze podcast maken. Dat heb ik eigenlijk nog steeds trouw wel kunnen doen. Maar verder doe ik dus dan niet zo veel. En ook dat klopt weer niet, als ik andere mensen hoor, je bent toch altijd bezig?

Ja dat klopt. Ik heb de hele administratie voor mijn moeder voor alle afhandelingen, dat heb ik gedaan. Ik ga nog steeds naar de gebarenoefengroep ...ehm... allerlei, ja wat andere afspraken met collega-ondernemers, waar ik het vorige keer over had dat ik daar mee ging lunchen. Dat soort afspraken maak ik ook nog steeds. Alleen verder... heb ik het idee, dat ik niet veel doe. Dus ik sta mezelf niet helemaal toe dat het oké is. Anders had ik het er nu natuurlijk helemaal niet over gehad hè! Dus het zit me wel in de weg, dat ik niet zo actief ben zoals ik eigenlijk had willen zijn!

En betekent dat dan dat het leven... is het dan minder zinvol voor me? Minder zinvol? Ja, wat, wat, wat, wat, wanneer is het dan zinvol? Is het zinvol wanneer ik volop bezig ben en daar ook genoeg geld mee verdien? En, is zinvol bezig zijn eigenlijk wel gerelateerd dus ook aan hoeveel geld ik verdien? Want ja, ik ben al heel dankbaar dat mijn man geld verdient en dat geld ook heel graag wil delen met mij. Want ja, als hij dat inkomen niet zou hebben, dan zou ik toch echt zelf veel actiever moeten zijn om wel een goed inkomen te verwerven. En dat maakt me dan toch wel een beetje verdrietig, want (zucht) op dit moment wil mijn lijf helemaal niet.

Stel dat ik in loondienst ga werken? Dan moet ik daar dus steeds op bepaalde momenten er echt zijn en dan had ik de afgelopen maanden me meerdere keren ziek moeten melden. Nou kan het zijn, dat als ik me ziek zou hebben gemeld in loondienst, dat ik dan ook toegeef dat ik ziek ben en dat ik daar makkelijker aan overgeef, dat zou kunnen. Ik ben nu de laatste periode toch wel vaak aan het vechten tegen mezelf hoor! Ja, en aan de andere kant, hoe fijn is het dat er verder, ik hoef niet te voldoen aan allerlei hoge verwachtingen van anderen!

Ha, ik schiet al aardig tekort in mijn eigen verwachtingen! En ...ehm... dat vind ik eigenlijk al meer dan genoeg! Zoals Roel pasgeleden al zei, eeh... dat ik thuiskwam, helemaal niet lekker, te veel draaierigheid, dat ik ging vertellen wat er allemaal nog moet gebeuren. Dat ik nou ...ehm... het huishouden moet gedaan worden. Ik moet écht, écht wel stofzuigen en de wc schoonmaken en hij zegt: nou heb ik al zo vaak het woord 'moeten' gehoord. Wat moet er dan? En dat klopt wel want 'moeten' zit eigenlijk niet in mijn vocabulaire, dus op het moment dat ik het heb over 'moeten', wat ik zelf op dat moment zelf niet eens in de gaten heb, dan zit ik mezelf in de weg!

Dan ben ik zelf toch aan het vechten. Dus, ik noem wel eens: ik ben een levenskunstenaar. Nou dat lukt me op dit moment dus helemaal, ha, écht niet. Ja, tenzij ik natuurlijk die inhoud van die levenskunstenaar, dat ik dat een beetje wijzig. Want ja, m'n thema voor dit jaar is meebewegen, meestromen met dat wat zich aandient. En als ik dan ook het verdriet en de onmacht en het ...ehm... niet zinvol actief bezig zijn, als ik dat zie als meebewegen met wat zich op dat moment aandient, en ook dat al die emoties er rondom heen gewoon mogen zijn en me daardoor niet uit het veld laat slaan, als ik juist die emoties toelaat en het mag ook écht hè. Helemaal van binnenuit, ja dan hoef ik er helemaal niet meer tegen te vechten!

Dan tja, waar ik deze tekst mee begonnen ben, hè?

Alles zal uiteindelijk op zijn plek vallen

En tot dan; lach van verbazing,

leef voor de momenten

en weet dat alles gebeurt om een reden.

Oké, ja! Weet dat alles gebeurt met een reden. Ook als die reden nog niet helemaal zichtbaar is. Pffoe. Nou dank je wel voor het luisteren, ha, naar deze aflevering... ...ehm... ja, ik ben ook een mens! Enneh... af en toe valt het me allemaal iets zwaarder en... ik vind het al heel wat dat ik dat deel, met jou!

Dus dank voor het luisteren en tot de volgende aflevering 'Evenwicht, je leven'.

2 Wagenziek

Fri, 30 Jun 2023 12:00:00 +0200

Dan ga je heerlijk op vakantie en is je kind wagenziek. Dat komt vaak voor. Wat is wagenziekte? Het is een vorm van bewegingsziekte. Eigenlijk is het geen ziekte, hoewel je je wel flink ziek kunt voelen. Een verhaal over wagenziekte en wat je eraan kunt doen.

Foto Pixabay/Tom Staziker

Volledig transcript:

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En dit is seizoen 4, aflevering 2: Wagenziek.

(fluitende vogeltjes op de achtergrond)

Ik was met een collega-ondernemer aan het lunchen hier op een terrasje in Zeewolde. Omdat het lekker weer was, gingen we ook lekker buiten zitten. En zij vertelde over haar dochter die heel erg opziet tegen de vakantie. Want de laatste keer dat zij een lange autorit hadden, was haar dochter heel erg ziek geworden.

Wagenziek. En zij kon haar dochter wel uitleggen wat er nou precies aan de hand was, alleen ja dat is best een beetje moeilijk aan een jong kind. Maar die dochter had al gezegd, ja ik wil helemaal niet op vakantie, want dan word ik weer ziek in de auto. Dus zij vroeg eigenlijk meer even om informatie zo van: wat kan ik daar dan tegen doen? Dus ik heb zo wat tips gegeven en ook waar ze die tips verder nog kan vinden.

En daarbij: er zijn tegenwoordig ook allerlei reispilletjes om wagenziekte tegen te gaan dus. En dat werkt voor heel veel kinderen ook wel heel goed. En toevallig stond het ook in de Kampioen het blad, het magazine van de ANWB. Wagenziek. En ze hebben kno-arts Raymond van de Berg gevraagd even, om de informatie daarover en dat is wel mooi dat ze hem vinden als dié evenwichtsexpert die er alles over weet. En hij gaf al aan: één op de 3 kinderen die heeft daar last van, van wagenziek. En één op de 5 moet zelfs overgeven, braken.

En dat komt doordat hun evenwichtssysteem tot hun 12e jaar nog heel gevoelig is en doordat ze niet zo gewend zijn om auto te rijden. Je hersenen leren die prikkel wel veel beter verwerken als je dat veel vaker doet!

Dus ja, dat is die tip aan mijn collega-ondernemer: ga zo vaak mogelijk met je dochter toch in de auto zitten! Ha! Want dan maak je dat zij daar veel meer aan gaat wennen, om gereden te worden. Het kan ook zijn dat die dochter nog laag zit, dat ze niet helemaal goed naar buiten kan kijken, want als je niet goed naar buiten kunt kijken, kun je ook niet zien wat de auto gaat doen. En dan kun je ook niet voortborduren op: we gaan nu een bocht in of we gaan nu een heuvel op of naar beneden. En als je dat wél kan zien, dan is het al een heel stuk makkelijker.

Mensen die ook zelf rijden hebben nooit last van wagenziekte. Want dan heb je gewoon de controle zelf over de auto, je weet precies waar je allemaal naartoe gaat. Dus het kan best zijn dat mensen die wagenziek zijn, op het moment dat ze zelf rijden daar ook nooit last van hebben. Dus ja, dan zou je eigenlijk moeten zeggen: leer zelf rijden.

Nou heb ik in het boek 'Evenwicht, in uitvoering', heb ik toen iemand geïnterviewd, in dit geval: Jolanda, 53 jaar. Zij is al volwassen maar zij is altijd nog wagenziek!

En het vermoeden is al, ik heb met haar daarna weer overgesproken toen ze het verhaal verteld had. Ze heeft pas op late leeftijd... is zij in een auto gaan rijden. Ze woonde toen in het buitenland en ze hadden helemaal in hun familie geen auto.

Zij is pas met, nou een jaar of tien of zo voor de eerste keer in een auto gestapt. En het zou kunnen zijn dat het hele evenwichtssysteem dus niet echt geleerd heeft hoe het is om in een auto te rijden. Zij heeft dat dus altijd gehouden. Tot op de dag van vandaag, als zij lang in een auto gaat zitten, dan wordt zij wagenziek. En ik wil dat verhaal even voorlezen.

Het is hoofdstuk 19: Ter land.

En haar verhaal heet: Ik blijf liever thuis.

Het is elke keer hetzelfde liedje. Als ik in een auto zit. Ik heb geen rijbewijs, ik wil eigenlijk geen auto leren rijden want ik ben zo vaak ziek in de auto! En wat ik dan dus doe en voel, nou in het begin van een autorit zorg ik dat ik in gesprek ben, met de chauffeur. Dan ben ik afgeleid van het rijden en dat lukt eventjes. En dan ineens voel ik me dan toch weer draaierig worden, beetje alsof ik zweef. En het maakt niet uit hoe ik zit. Ik probeer wel altijd middenin de auto te gaan zitten en ik kan niet van tevoren eten. Dat doe ik dan ook niet. Al het eten komt eruit. En ik voel dat dat het dus vanuit mijn buik komt, die misselijkheid en als ik eenmaal braak dan blijf ik braken! Dan houd ik niet meer op. Mijn gezicht wordt bleek en ik krijg ook hoofdpijn en mijn ogen doen heel erg zeer! En ik wil niet meer praten, ik wil alleen maar stil zijn! En met mijn ogen dicht vind ik het prettiger.

Ik ga dan met mijn hoofd op mijn armen leunen, ergens tegen aan, tegen de zijkant of tegen iemand aan. En soms trek ik mijn benen helemaal op en dan zit ik helemaal in elkaar gedoken. En het lijkt dan of ik dan meer in balans blijf, met mijn hele lijf. En weet je: ik kan ook helemaal niet tegen al die autogeuren. De stoffige lucht of, oh sigaretten rook, aargh!

Of iemand die een geurtje op heeft gedaan! En ik heb wel altijd pepermuntjes bij me voor die vieze smaak in mijn mond als ik dan gebraakt heb, neem ik toch even een pepermuntje. Bleh, dat vind ik altijd zo vies! Tegenwoordig gebruik ik wel medicatie tegen wagenziekte. Hadden we vroeger niet toen ik de allereerste keer in de auto stapte dus ja, ik was een jaar of tien, er was nog geen medicatie, dus tegenwoordig is er wel medicatie en die gebruik ik dan. En dan word ik nog wel misselijk, maar ik hoef dan niet meer te braken.

En wat ik meestal probeer als we een lange rit hebben, dan probeer ik voorin te gaan zitten, zodat ik de weg voor me heel goed kan zien. Maar ja, tijdens een rit met heel veel bochten krijg ik toch weer last. En helemaal als er dan onverwachts geremd wordt dat ik dat niet helemaal in de gaten hebben. Bij een rotonde of zo of bij een dijk omhoog of omlaag. Ja dan helpt ook echt die medicatie niet meer hoor, dan ga ik alsnog braken!

En vooral in het buitenland dus waar ik vandaan kom, wij woonden hoog in de bergen, als ik daar nog wel eens naar toe ga nu, in het buitenland zijn er van die onvoorzichtige chauffeurs. Ik moet altijd meerijden want ik rijd natuurlijk zelf niet en dan ben ik de hele reis ben ik dan duizelig en misselijk en na de reis, als ik eenmaal weer uitgestapt ben dan heb ik ontzettend veel zin in veel en zout eten! En dan zorg ik er ook voor dat ik dat dan al bij me heb. En ja, met fietsen heb ik daar eigenlijk nooit last van. Gek hè?

Nou, dit is het verhaal van Jolanda en toen ik haar uitlegde ook, dat op het moment dat je zelf rijdt dat je dan daar geen last van hebt. Ja toen had ze wel zoiets: misschien moet ik wel leren autorijden? Op mijn leeftijd, 53 jaar? Dat vindt ze dan ook wel heel moeilijk.

Met fietsen heeft ze dan geen last. Nou heeft zij ook op hele late leeftijd pas leren fietsen, want ze is van het buitenland naar Nederland gekomen en toen was ze al volwassen. Ze had al kinderen. En ze, wat zal ze zijn geweest 20 of in de 20, misschien wel 30 jaar en pas met 30 jaar heeft ze leren fietsen.

En dat vond ze ook heel moeilijk als het gaat over van hoe je moet sturen, hoe je nou ja, überhaupt je rechtop moet houden op de fiets. Maar naarmate ze dat vaker deed is dat dus ook gelukt en ja daar is ze natuurlijk ook niet ziek van.

Nou zit je op de fiets natuurlijk ook niet in een cabine, je hebt nooit al die luchtjes om je heen die dan in een auto wel zijn. En je hebt natuurlijk dat je zelf alles onder controle hebt. Nou fietst ze ook niet heel hard hoor. Ik zie ook hoe ze opstapt, met hoeveel moeite dat nog wel gaat. Maar ze kan fietsen en ze kan dus zelf overal komen met die fiets. Zo in de omgeving. Dus dat is wel heel prettig.

Ja, en dan dus wagenziekte. Heeft eigenlijk een andere naam, het is bewegingsziekte. En daaronder valt die wagenziekte maar het is ook autoziekte en zeeziekte, is ook een vorm van bewegingsziekte. Luchtziekte. Mensen hebben het in een vliegtuig. Of de algemene vorm: reisziekte, op het moment dat je op reis gaat en dan maakt het niet uit hoe, kan ook in een bus zijn natuurlijk hè! Busziekte heb ik nooit gehoord, maar dat zou het ook kunnen zijn. Bij elkaar ben je op reis en dan ja, is het dus eigenlijk reisziekte.

Maar alle, al die vormen zijn, is eigenlijk bewegingsziekte. En de formele naam is: kinetose.

En eigenlijk is het helemaal geen ziekte, want het is gewoon een bewegingsaandoening. Hoewel jij je wel natuurlijk ontzettend ziek kan voelen als je aan het reizen bent hè. Ha.

En dat komt ook dus bij kinderen dus dat het evenwichtssysteem nog niet helemaal goed aan het functioneren is. Moet gewoon nog heel veel leren, maar het komt dus ook door die gevoeligheid dus van die evenwichtsorganen. En ook dus dat conflict tussen die ogen met wat je allemaal ...ehm... ziet, dat dat niet helemaal klopt met wat je evenwichtsorganen registreren. En op het moment dat je goed naar buiten kijkt en goed weet wat er allemaal gaat gebeuren, welke weg, welke bocht er genomen gaat worden, ...ehm... of de een heuvel op gaat of naar beneden gaat, als je dat allemaal weet, kun je dat zien en dan kun je dan ja, met je hersenen eigenlijk al weet je: dit gaat er komen. Dit gevoel gaat eraan komen. En dan wordt het al makkelijker. Dus ja, de tips die gegeven worden is dan ook: ga zo veel mogelijk voorin zitten. Dat deed Jolanda ook op een gegeven moment dat ze doorhad, als ik voorin ga zitten dan voelt het toch wel heel anders.

En als je voorin zit, ga dan naar buiten kijken, ga niet op je telefoon kijken of scrollen op je telefoon. Dat is ook nog heel wat, dat je gaat scrollen of een filmpje kijken. En het gekke, er zijn ook kinderen die baat hebben bij juist een filmpje kijken, omdat ze dan totaal afgeleid worden met wat er allemaal om hun heen gebeu...

1 Het geluid van de stem

Wed, 28 Jun 2023 12:00:00 +0200

Dit is alweer het vierde seizoen van de podcast Evenwicht, je leven. En de eerste aflevering.

Je kunt heel veel horen als je naar een stem van iemand luistert. Tenminste, als je goed luistert. Als je je eigen stem voor het eerst hoort, klinkt dan vaak vreemd. Als je vaker luistert, kun je daar echt aan wennen.

En ik heb 'stemmen' nodig. Durf jij je stem te laten horen?

Volledig transcript:

Welkom bij Evenwicht, je leven. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En ik maak deze podcast naar aanleiding van het boek: 'Evenwicht, in uitvoering'. Dat gaat dan wel over ons hele fysieke evenwicht, ons hele evenwichtssysteem wat we hebben, waardoor we dus goed kunnen bewegen, goed kunnen lopen, draaien, springen, wandelen, opstaan en weer gaan zitten. Al die handelingen die het evenwichtssysteem kan.

Dat wordt beschreven in het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Maar deze podcast is veel breder dan alleen maar dat fysieke evenwicht. Dit gaat ook over ons psychisch evenwicht en over al die dingen die ons uit balans kunnen halen, die we misschien een beetje moeilijk vinden. Ik heb zelf verteld ook over mijn eigen strubbelingen, worstelingen waar ik mee zat, in seizoen 3 en ook al in seizoen 1 en 2 komt het ook al aan bod.

Naast dus dat fysieke evenwicht, deel ik ook die verhalen die mij dus, ja, ook weer uit evenwicht brengen maar dan psychisch.

En dit is seizoen 4, dus ik heb al 3 seizoenen gemaakt en elk seizoen bestaat uit 20 afleveringen. En dit is seizoen 4 aflevering 1: Het geluid van de stem. En dan begin ik even met een, ja een klein gedichtje:

Er schuilt een wereld achter het geluid van elke stem

En als een geduldige luisteraar bent

Kun je vaak de hartslag voelen

in de lange stiltes tussen de woorden.

Dit is een gedicht van Nena Ellis. En ik heb het gelezen, ja in de mail die ik dagelijks krijg van 'Dagelijkse Gedachte'. Dat is wel heel interessant, als je dat leuk vindt, daar kan je je op abonneren en dan krijg je elke dag een mooi citaat, een mooie quote of een kort gedicht zoals dit.

En deze 'er schuilt een wereld achter het geluid van elke stem', ik vind hem heel mooi!

Want vaak kun je aan de stem ook horen hoe iemand, hoe het met iemand gaat. En ik denk ook als je mij al langer volgt, dan heb je in de laatste aflevering, seizoen 3 aflevering 20, daar ging het over onze kat. En we hebben onze kat laten inslapen en als ik het zelf terug luister, dan voel ik ook de emotie die ik had, toen ik dat ook aan het vertellen was! Dus ik denk dat je aan mijn stem kunt horen in wat voor een hoedanigheid ik ben. Of ik heel vrolijk ben of heel enthousiast ben of rustig ben.

Vrolijk, blij of heel aarzelend zelfs en de ene keer gebruik ik heel veel 'eh-tjes' of heel veel het woordje 'dus' en 'eigenlijk'. Ik ga er ook niet te veel op letten en elke podcast-aflevering de ik maak doe ik ook, probeer ik ook gewoon in 1 take op te nemen. Dus ik ga niet steeds, ...ehm... wel in het begin even doe ik het dan opnieuw net zo lang tot ik een goed begin-woordje heb en dan ga ik gewoon door. Ik weet ook van tevoren niet hoelang een aflevering gaat worden. Soms is dat 10 minuten en de andere keer is dat 15 minuten en soms zelfs 20 minuten of een half uur!

En ik heb één keer nu een interview ook gedaan, en dat is wel een interview van een uur geworden. Dus van tevoren weet ik niet hoe lang een aflevering gaat worden. Daar verras ik mezelf in. En ik vind dat zelf wel interessant, want voor dit jaar, 2023, heb ik de slogan gebruikt voor mezelf: 'ik laat mijn stem horen’.

Ik heb ook besloten in het begin van het jaar van: ik ga veel vaker een podcast maken, dat heb ik vorig daar verzuimd, ik wil dat dit jaar wel doen en dat is redelijk al gelukt! En ja, dat is mooi als ik mijn stem laat horen.

Maar je eigen stem terugluisteren? Dat is dan de eerste keren wel heel vreemd! Dat is spannend. Dat is ja, voor sommige mensen zelfs een beetje eng. Je eigen stem klinkt heel anders namelijk als je dat terug hoort via de radio of via oortjes in, of koptelefoon of via de laptop. Die stem is heel anders en dat komt, omdat we dat van buitenaf naar binnen krijgen en normaal hoor je je eigen stem alleen maar vanuit jezelf!

Vanuit je eigen lichaam hoor je je eigen stem, dat komt heel anders in je oren binnen! Dus het is niet heel gek als je dat heel vreemd vindt. Dat is eigenlijk heel normaal! Want je hoort het ook écht anders als het in je eigen oren van buitenaf naar binnen komt, dan wanneer je dus zelf in je eigen, ja dat je het zelf hoort als je op het moment praat, hoor je jezelf anders praten dan dat het van buitenaf naar je toe komt. En toch is het heel interessant om naar de eigen stem te gaan luisteren. Als je dan zelf ook goed luistert en terugluistert naar jezelf, daar kun je van alles van vinden! En als je dan toch een beetje zonder verwachting, zonder oordeel gaat luisteren, dan hoor je misschien nog veel meer! In die stem!

Dan hoor je veel meer nog hoe iemand verder, iemand, jezelf dan welke emotie erachter zit. Wat voor een klank jouw stem heeft en of je dat zelf prettig vindt of niet. Ja, dat is dan trouwens wel weer een oordeel als je dat dan zo gaat benoemen. Alleen als je toch zelf heel goed gaat luisteren naar jezelf, dan kun je daar alleen maar van leren en kun je ook, als je een volgende keer je stem ergens laat horen, kun je daar rekening mee houden. Want spreken dat is te leren!

En dat rare van die stem dat went echt! Als je vaak genoeg luistert naar je eigen stem, dan raak je daar echt aan gewend. Ik hoor mijn stem nu best vaak, naar aanleiding van het radioprogramma, maar ook met het terugluisteren van deze podcast. Elke keer als ik mijn eigen stem hoor, dan herken ik dat. Dan vind ik dat ook een gewone stem. Alleen dus wel de afgelopen keren, was ik dus heel erg verkouden en ik klonk ook een beetje afgemat, door verdriet, door gemis, dat kun je dus horen! Dat kun je horen aan mijn stem en toch laat ik het staan! Die afleveringen die blijven gewoon online. Kun je ook later weer terugluisteren en dan hoor je dus het verschil in mijn stem. De ene keer is dat dus heel enthousiast en de andere keer is het toch aarzelender of moeilijker!

Dus mijn stem klinkt steeds weer anders en ik vind het zelf dus oké!

En nu ben ik op zoek naar inlezers. Voor een soort podcast-afleveringen wil ik maken van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Elk hoofdstuk krijgt een eigen podcast. En ik vind het leuk om een afwisseling te hebben in de stemmen! Dat ik niet alleen voorlees, want het zijn allerlei verschillende soorten teksten. Er zitten ook allerlei ervaringsverhalen in. En dan vind ik leuk om dan dus ook verschillende stemmen daarvoor te gebruiken. Dan wordt het een heel afwisselend geheel. Dus ik ben op zoek naar inlezers daarvoor. En ik ben op zoek naar gasten voor mijn radioprogramma: 'Hoor jij wat ik hoor?'.

En ik heb al meerdere mensen gevraagd en enkele durven dan ook echt niet. Die vinden dat zó spannend om naar hun eigen stem te luisteren en ook mensen die in mijn radioprogramma zijn geweest, die dan achteraf zeggen: ja maar ik durf eigenlijk helemaal niet terug te luisteren naar mijn eigen verhaal!

Ja, dat is dus mogelijk. En ik daag iedereen toch uit om alsnog te luisteren of eerst even iemand anders te laten luisteren en die zal dan zeggen: nou ja, je bent het gewoon en ik hoor jou en het klopt ook wat je zegt, dus zo raar is het helemaal niet dus. En dan wordt die drempel misschien iets lager om toch zelf te gaan luisteren.

En ook als iemand gaat voorlezen voor mij, dat inlezen van dat boek, dan komt ook die overtuiging naar boven. Zo van: daar ben ik helemaal niet goed genoeg in. Daar zit dus al heel wat emotie bij. Als je dus weet dat jouw stem ergens te horen gaat worden.

Dat je ergens die stem gaat horen. Ja, op zich vind ik dat dus helemaal niet erg. Ik heb zelfs ook met enkele mensen afgesproken van: kom gewoon eens bij me en dan gaan we een stukje opnemen en dan ga je zelf even op dat moment terugluisteren. Je bent de enige die het terug luistert. Als je wil kan ik even mee luisteren en dan kan je zelf eens luisteren: wat vind je van je eigen stem? En wat kun je daar zelf nog in anders doen, als je dus gaat voorlezen? In dat voorlezen merk je misschien: ik mag het veel rustiger doen. Ik mag even pauze houden na de punt. als een zin is afgelopen. Ja dat zijn allemaal dingen die je zelf kunt verbeteren dan. En sowieso op moment dat je gaat inlezen, krijg je die tekst natuurlijk niet op dat moment zo voor je neus! Dan mag je het eerst van tevoren helemaal doorlezen en een paar keer oefenen en zodat je precies weet wat daar staat. Ja, wat dat betreft ...ehm... zal voor mij zelf dat inlezen van die tekst van dat boek 'Evenwicht, in uitvoering', nog best een uitdaging zijn. Want ik hoor dan precies te lezen wat er staat! En ik hoor natuurlijk niet uit te weiden op dat moment en dat doe ik in de podcast wel!

Dan heb ik iets opgeschreven, in steekwoorden wat woorden op een blaadje gezet. En dan ga ik vertellen en dan ga ik toch dan een soort zijweggetje van nemen: of dat vertel ik ook nog even of... En dat kan dan niet doen, want ik wil eigenlijk het boek precies zo dat iemand het mee kan lezen en tegelijkertijd ook kan luisteren dat het ook kan, je kunt ook alleen luisteren maar ook meelezen én luisteren. Die combinatie lijkt me dan heel mooi dat dat mogelijk is.

En gelukkig hoef ik dat dus ook allemaal niet alleen te doen, ik wil dus gebruik maken van een heleboel andere stemmen. Dat vertelde ik net al. Dus ik zoek ook inlezers.

En het hoeft niet perfect te zijn. Deze podcast-afleveringen van 'Evenwicht, je leven' zijn verre van perfect. Dat vond ik natuurlijk in het begin ook best wel een beetje moeilijk. Ik wilde eigenlijk dat het wél perfect was! Dat het helemaal goed was en dat het a...

20 Rouw

Wed, 21 Jun 2023 12:00:00 +0200

Rouw. Je kunt ook rouwen om je kat. Dat heb ik ondervonden. In aflevering 17 heb ik verteld over onze kat Bagheera, de allerliefste kat die bij mij heeft gewoond. Hij was ziek en bleef dus ziek. Wat er allemaal is gebeurd, vertel ik in deze aflevering. Met een niet fijne afloop.

Foto is van Bagheera een week na de operatie. Hij woog nog maar 4400 gram.

Volledig transcript

Welkom, bij de podcast 'Evenwicht, je leven. 'De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...

Dit is seizoen 3, aflevering 20: 'Rouw'

Ik ben ja, in de rouw. En dan gaat het maar om een kat. In aflevering 17 heb ik verteld over onze kat Bagheera. En toen wist ik nog niet wat het vervolg zou zijn. Het vervolg is geweest dat wij alsnog weer naar de dierenarts zijn geweest en de dierenarts had zo van: ja dit is een hele gezonde kat! Er is niet zo veel mee aan de hand zo uiterlijk gezien en alles wat er toen gemeten werd. We hebben allerlei medicatie meegekregen zodat ie niet zou gaan braken meer, want dat deed hij gewoon veel te veel. Alles eten wat hij ging eten, dat hij dat dan ook binnen zou houden en dat zijn we gaan geven. Maar eigenlijk, ondanks dat hij die medicatie ook kreeg, ook daar al had gekregen bij de dierenarts, moest ie toch nog braken! En dat mag helemaal niet. Dus wij de volgende dag weer met de kat naar de dierenarts. En daar was een andere dierenarts, want het is een praktijk met meerdere dierenartsen en die had echt zo van: dan ga ik hem toch verder onderzoeken. Dus we hebben hem daar gelaten en zij zijn hem verder gaan onderzoeken en toen had ze echt zoiets van: ik voel toch iets in de buik wat daar niet hoort. En toen hebben we besloten dat hij geopereerd kon worden, mocht worden. Dus ze zijn hem gaan opereren.

En de afspraak was ook van tevoren: van als je er iets heel raars vindt en je zegt: dit is ook niet meer oplosbaar, dan hoeft hij ook niet meer wakker te worden uit die narcose. Best een heftig besluit. En die operatie is toen in gang gezet en halverwege -of ik weet niet of het halverwege de operatie was- werd ik gebeld. ‘We hebben ook inderdaad wat gevonden, groot gezwel, we kunnen dat weghalen. Dan kunnen de darmen ook weer aan elkaar gemaakt worden.’ Het was een gezwel in de dunne darm en dan ja, zou het kunnen zijn dat hij wel weer opknapt. Mijn vraag was natuurlijk ook wel: hoe groot is die kans? En ze konden dat moeilijk bepalen, maar ze hadden toch van 'het kan zijn dat hij echt wel weer daardoor beter wordt, want het zit ook écht alleen maar hier zo in deze dunne darm, we hebben het niet op andere plekken gevonden. Nog andere grote gezwellen of zo. Dus oké. Akkoord.

Het is weer mooi aan elkaar gemaakt, het is een hele buikwond geworden en we mochten Bagheera de volgende dag ophalen. Hij is daar nog een nachtje voor observatie gebleven. En toen is ie met een rompertje aan mee naar huis gekomen. Knalrode romper, om een zwarte kat heen. We hebben hem ook de hele week toen hier binnen gehouden. Hij mocht niet naar buiten. Nou zouden we hem met het rode hesje wel veel eerder kunnen vinden, maar we wilden hem zelf in de gaten houden om te kijken en wat hij at. Maar ook of hij niet zou gaan braken.

Een hele rits aan medicatie meegekregen; om niet te braken, pijnstilling, antibiotica. Nou van alles. Gelukkig ging hij dat ook allemaal wel eten. Ik kon het allemaal door het eten heen doen. Ik kreeg niet de pillen er zelf in, maar wel als ik alles fijnmaalde en dan ging het door het eten heen en dat heeft hij allemaal nog gegeten. En dat vond hij eigenlijk ook wel heel lekker! Hij nam het in één keer, dat hij dat dan ook allemaal opat. En na een week zijn we weer naar de dierenarts gegaan en toen is dat rompertje uit gegaan en je wil niet weten hoe die vacht eruit zag!

Écht helemaal, ja allemaal stof en haren die los zaten. Toen zeiden ze al: ja dat is heel normaal dat dat gebeurt. Hij kon zichzelf daar ook niet schoonmaken. Hij kon alleen maar bij zijn poten en z'n koppie en zo, maar zijn hele lijf kon hij niet zelf wassen. En de buikwond is bekeken, zag er keurig uit, echt een nette wond. Draadjes zijn eruit gehaald. En we konden hem ook weer mee naar huis nemen. We hoefden verder ook helemaal geen medicatie meer te geven dus, nou! Ga maar met hem kijken of hij weer zal gaan eten. En zonder dat rompertje aan was die kans ook best wel weer groot dat hij gewoon lekker ging eten en lekker naar buiten. En springen. Alles doen!

Alleen ja, dat gebeurde dus niet. Hij ging in tegenstelling tot wat hij daarvoor deed dat hij alles wel at, ging hij nu dus niet meer eten. Sowieso de brokjes al niet meer die hij zijn hele leven al heeft gegeten hier in huis. Ook al het andere lekkere eten wat we aan hem gaven, wilde hij niet. Het enige wat hij nam waren de kattensnoepjes en in de loop van de dagen zag je ook dat hij de kattensnoepjes bijna niet weg kreeg. Hij ging het dan wel kauwen maar dan de helft viel er dan ook weer uit. Het hele slikken ging niet goed. Hij ging dus wel naar buiten en kwam ook elke keer wel weer terug. Maar we hadden zelf zo van: dit gaat niet goed.

Alweer niet! En toen had ik ook gelezen dat een kat die sowieso zo weinig eet of helemaal niet meer eet, daar kunnen katten niet goed tegen. Dan is er meteen al dat er iets met de nieren gebeurt en met de lever. Dus opnieuw de dierenarts gebeld.

En die zeiden al: ja, je mag wel komen, we hebben het wel heel druk, maar dan nemen we hem wel op en op het moment dat er even tussendoor tijd is, gaan we hem even onderzoeken. Maar ja, wat wil je dan? We konden meneer natuurlijk nergens vinden. Die was dus weer buiten ergens en we hebben geen idee welke plekjes hij altijd opzocht om dus zich te verstoppen, maar hij was dus nergens te zien en pas eind van de dag kwam hij aanlopen! Hij was er dus toch nog! Hij leefde nog!

En toen was het te laat natuurlijk om naar de dierenarts te gaan. Toen hadden ze al aangegeven van dan moet je 's avonds maar naar de dienstdoende arts gaan. Dat zou dan helemaal in Harderwijk zijn, dus vanaf Zeewolde moet je écht met de auto helemaal naar Harderwijk. Maar ja, meneer was ook 's avonds weer verdwenen, dus ook die konden we toen weer niet vinden! Want ja, het is warm en af en toe gaan de deuren open en hij vlucht gewoon naar buiten. Hij ging er gewoon vanzelf vandoor. Gelukkig kwam hij eind van de avond toch weer aanlopen, hebben we hem naar binnen gezet en toen ook echt gezegd: morgen doen we hem niet naar buiten. Morgen blijft hij écht binnen.

En dat hebben we dan ook gedaan en de volgende dag heb ik 's ochtends weer de dierenarts gebeld en een afspraak gemaakt. En de hele dag heb ik gekeken wat hij deed en hij lag alleen maar. Hij lag te slapen, hij zat te kijken, allemaal op hetzelfde plekje. Ik ging water bij hem brengen, mocht hij drinken, nou dan nam hij een paar slokjes, maar dan zag je al hoeveel moeite het hem kostte om dus te drinken. Je zag een beetje die ingevallen ogen, ook dat oogcontact dat hij dat niet meer maakte. Dat hadden we ook al eerder voor de operatie, hadden we dat ook al meerdere keren meegemaakt. Dus zo van: dit gaat niet goed. Dit is écht, nee.... hij... hij is ziek. Dat lichaam wil niet meer. Dus zo zijn we ook naar de dierenarts gegaan en gelukkig kon mijn man ook mee.

Want we hadden zelf natuurlijk al van: grote kans dat we hem moeten laten inslapen. En we komen daar bij de dierenarts en het was dezelfde arts die hem ook geopereerd heeft en ze zei ook... ze ging hem ook voelen en even luisteren. En toen, ze zag ook wel hoe mager ie was, opnieuw ook gewogen. Hij was in één week tijd 400 gram afgevallen. Ja, dus er zat bijna niets meer aan vlees aan. Dat kon je ook wel zien, je kon het voelen. Dus ze zei ook al: ja ik weet ook niet wat ik verder nu zou kunnen doen. Eigenlijk is er ook niets meer te doen. Dus toen hebben we ook samen de beslissing genomen van: we laten hem inslapen.

Dus, ja, in mijn armen, ik heb hem vastgehouden. Eerst een slaapmiddel, zodat hij eerst in slaap viel. Zoals hij normaal ook bij een narcose zou krijgen. En toen hij echt helemaal zo diep in slaap was dat hij eigenlijk nauwelijks meer bewoog, heeft hij dus een spuitje gekregen waardoor ook de ademhaling stopte en uiteindelijk ook zijn hart.

En toen hebben we hem meegenomen weer daarna naar huis, en we hebben hem begraven bij ons in de tuin. Daar hebben we ooit Panter ook begraven. We hebben nooit de resten meer gevonden van Panter. Want we hebben jaren later -dat de tuin aangepakt werd- nog gezocht, zo van: op die plek is hij begraven, maar we hebben nooit meer iets van hem teruggevonden. We weten dat bij Bagheera natuurlijk nu ook niet.

Het duurt ongeveer zo'n drie jaar of zo dat een dier vergaan is, in de grond. We weten in ieder geval wel precies waar hij ligt en ja, dat was gisteren dus wel even heftig! En dan zie je ook weer, dat, ja... ik raak niet in zoverre uit evenwicht dat ik daar draaierig door ben geworden gisteren. Maar het grijpt je wel natuurlijk aan, dus ik was écht volledig in tranen. En later met de buurvrouw ook die het even kwam vragen, heel lief, ook weer in tranen!

En later op de avond zelfs ook, de kinderen, vooral Kasper natuurlijk. Die moest dat weten. Ook ingelicht en nou die was gelukkig al wat op afstand en die wist ook dat ie ziek was, dus hij had ook niet anders verwacht dan dat dit moest gaan gebeuren. Maar ook hij vond het natuurlijk wel moeilijk! Ja! Want het laatste wat ik ook tegen Bagheera heb gezegd: je bent de allerliefste poes die wij hebben gehad. Dus we laten je gaan met heel veel liefs en.... en het is moeilijk..... ja... dus...

Seizoen 3, aflevering 20: het is de laatste aflevering van dit seizoen. Hierna begin ik met seizoen 4, aflevering 1 weer. En als je ja, tot nu toe steeds geluisterd hebt, hoop ik dat je ook seizoen 4 weer gaat luisteren en dan hoop ik ook dat het een wat vrolijker onderwerp wordt. Vermoed ik wel. En dat ik dan ook we...

19 Ik ben duizelig

Tue, 20 Jun 2023 12:00:00 +0200

Het is een sub hoofdstuk in het boek Evenwicht in uitvoering: Ik ben duizelig. Welke vormen van duizeligheid zijn er? En waardoor kun je duizelig zijn wat niet door de evenwichtsorganen komt? Wat vrijwel onbekend is, is de functie van het evenwicht, autonome beïnvloeding. De statolietorganen zijn daar verantwoordelijk voor.

Duizeligheid zelf is geen ziekte, maar een symptoom.

Foto Pixabay

Volledig transcript:

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven. 'De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord...

En dit is seizoen 3, aflevering 19: Ik ben duizelig.

Daar heb ik het al eerder over gehad. Ik ben een paar dagen, wel vijf dagen op rij, ben ik heel draaierig geweest. En voor mij is dat draaierigheid met instabiliteit, bewegingsonzekerheid. En dat komt, zoals je al eerder, als je al langer deze podcast volgt, dat komt als gevolg van de ziekte van Ménière. En net in die dagen vertelde mijn buurvrouw of eigenlijk via de WhatsApp kreeg ik een berichtje van: ik lig op bed, want ik heb een koliekaanval. En een koliekaanval dat is een hele pijnlijke buikpijn, een soort kramp in de darmen of het kan ook bij de nieren zijn. En dat is heel heftig, dat is pijnlijk! En tegelijkertijd was zij ook heel duizelig. En dat noemde zij, en toen heb ik ook gevraagd: wat voor een duizeligheid is het?

En dat kon ze op dat moment niet direct benoemen. Ik heb het later gevraagd en toen vertelde ze, toen was ze alweer op, ze liep alweer, ze kwam alweer buiten en toen vertelde zij, duizeligheid, was dat in mijn hele hoofd alles draaide, ik kon niet eens overeind komen en ik was enorm misselijk, ik moest ook braken terwijl ik niets in mijn lijf had.

Dus wat zij had was ook draaiduizeligheid! En draaiduizeligheid komt vaak voor juist als de evenwichtsorganen niet goed werken. En in dit geval kon ik niet echt duiden waardoor dan dat zij die draaiduizeligheid had, omdat ze het juist in haar buik had. Iets heel anders dan bijvoorbeeld de ziekte van Ménière wat echt dan in het binnenoor zit.

En toch ja, we kunnen er niet onderuit, zij was dus draaiduizelig. Nou zijn er verschillende oorzaken van duizeligheid buiten de evenwichtsorganen. Dus dat zou kunnen zijn dat ook door de pijn er een soort stressreactie komt en dat het daardoor ontstaat. Alleen, vaak is het een ander soort duizeligheid en in dit geval bij haar toch dat draaien, dat ze dat ook zo voelde!

Toen heb ik ook opgezocht en ik heb dat ook eerder gedaan in het boek, hoofdstuk of eigenlijk een subhoofdstuk: ik ben duizelig, heb ik het genoemd, bladzijde 227 in het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En heb ik uitgezocht ook van wat weten de huisartsen en wat krijgen die mee, over, als er een patiënt komt met duizeligheid. Het gebeurt al sowieso dat er zo'n 27 op de 1000 mensen komen met de klacht bij de huisarts. En in het begin, vrouwen die, jonge vrouwen komen daar vaker mee dan mannen. Maar op latere leeftijd is het zo dat het minder verschil is tussen mannen en vrouwen die met duizeligheidsklachten komen.

En dan zijn er eigenlijk drie vormen en volgens mij heb ik dat wel eens eerder genoemd in de podcast.

- Je hebt dus echt de draaiduizeligheid. De vertigo, het gevoel dat je zelf beweegt, dat de wereld om je heen beweegt en ook met die misselijkheid en braken.

- Maar een andere vorm van duizeligheid is een licht gevoel in je hoofd. Een gevoel van bijna flauwvallen. En dat ja, dat voelt echt op een hele andere manier. Want ik noem het wel eens als ik een aanval van draaiduizeligheid heb, is het chaos in mijn hoofd en met een licht gevoel in je hoofd is het niet die chaos. En mensen noemen dan ook wel een licht gevoel, het is helemaal niet zo heel lekker en nou!

- En een andere duizeligheid is dan die bewegingsonzekerheid, dat is wat ik dus zelf op mijn draaidagen, noem ik dat dan, die wiebeldagen, dan is het eigenlijk bewegingsonzekerheid. Dan, als je dan stilzit heb je er niet zo veel last van, maar als je loopt dan, dan voel je dat. Dan is het instabiel. En nou heb ik het wel gehad dat mijn draaierigheid de laatste dagen, dat ik 's nachts dat gewoon wel had en ook toch wel als ik rechtop gewoon stil zat, dat het dan ook draaierig was. Net iets meer dan gewoon weer zo'n gewone wiebeldag die ik wel vaker heb.

En mijn vriendin, of vriendin, mijn buurvrouw en vriendin die had dus dan ook die draaierigheid. En ze kon niet eens opstaan, ze kon niet eens zelf zelfstandig naar de wc. Dat was heel fijn dat haar man uiteindelijk thuiskwam om haar te helpen. En ik zei nog van: had mij dan gebeld! Maar toen had ik zelf... maar oh ja ik was zelf toen ook helemaal niet lekker, dus ik had haar niet eens kunnen helpen. Dus het was heel fijn dat haar man naar huis kon komen om haar te helpen.

Maar er zijn dus verschillende vormen van duizeligheid buiten dan die evenwichtsorganen. En ik heb het even hier op een rijtje gezet. Want die duizeligheid kan komen bij extreem hoge bloeddruk en tegelijkertijd kun je ook duizeligheid ervaren bij juist een te lage bloeddruk!

Het kan ook komen door bloedarmoede. Of door een laag bloedsuikergehalte en ook angst en depressie, hyperventilatie, bepaalde medicatie, oververmoeidheid, stress, door allerlei oorzaken. Te weinig eten en drinken, het kan allemaal tot duizeligheid leiden. En dan is deze duizeligheid niet direct een probleem van de evenwichtsorganen zelf, maar dan zit het dus ergens anders in het hoofd. Waardoor je toch datzelfde gevoel hebt.

Nou geven ze ook aan, daling van de bloeddruk, als je overeind komt en je doet dat een beetje snel, dan kan het ook leiden tot een licht gevoel in het hoofd. Maar dat komt wel door de evenwichtsorganen! De evenwichtsorganen, de statolietorganen, heel specifiek, die twee kleine zakjes die ook in het evenwichtsorgaan zitten, die regelen namelijk ook die bloeddruk. En als dat dus niet goed gaat, en die statolietorganen werken niet helemaal goed, dan kan het zijn dat je dus dat lichte gevoel krijgt, omdat het bloed niet op een goede manier in dat hoofd kan komen. En dat maakt het lichte gevoel dus. Dan komt het toch door de evenwichtsorganen. Statolietorganen dus. Want die statolietorganen die zorgen ook voor die autonome beïnvloeding van de hartslagfrequentie. Nou bloeddruk noemde ik net al, maar ook de ademhaling! En ook het circadiaans-ritme, het dag en nacht, het waakritme. Het dag- en nachtritme dat is ook dat de evenwichtsorganen, statolietorganen, die hebben daar ook hun bijdrage aan om dat goed te regelen.

En als je het dan hebt over hartfalen, mensen die dat hebben, verstoring van het hartritme, daar kan ook duizeligheid door ontstaan. Maar dat kan dus dan ook komen, omdat die statolietorganen tegelijkertijd niet helemaal goed meer werken. Dus het is écht dat het elkaar -nou niet elkaar beïnvloedt- maar als de statolietorganen niet helemaal goed werken, dan kan het zijn dat je daar ook juist, dat het hart niet helemaal goed functioneert. En dan ja, het kan zijn dat het hart sowieso niet goed functioneert, maar dat ook die statolietorganen het niet meer goed kunnen reguleren!

Best ingewikkeld, want daar is niet zo heel veel onderzoek naar gedaan hoe dat precies zit, wat dan de invloed is als de statolietorganen niet goed werken, wat dan die autonome beïnvloeding, wat het allemaal teweeg kan brengen.

En het kan best zijn dat een heleboel klachten toch ook daardoor ontstaan. Dat onderzoek dat mag nog veel meer gedaan worden, want ik heb het nog niet kunnen vinden en ik heb het ook nagevraagd bij de KNO-artsen en daar kunnen zij mij ook niet een duidelijk antwoord in geven.

Maar het zou mij niet verbazen dat als de evenwichtsorganen minder goed gaan functioneren, waaronder ook die statolietorganen, dat we daardoor, als we ouder worden steeds meer dat soort klachten krijgen. Dat de bloeddruk anders wordt, dat de hartslagfrequentie niet helemaal op orde blijft, dat de ademhaling, dat je daar moeite mee krijgt en dat heel veel van die klachten niet gerelateerd worden aan de mindere werking van de statolietorganen.

Daarom wil ik natuurlijk die kennis over dat hele evenwicht veel meer nog delen! Zodat dit ook veel duidelijker gaat worden. Zodat ja, KNO-artsen, neurologen, hart-, ja cardiologen, hartchirurgen, maar dan de cardiologen, dat die ook die ...ehm... dat ook mee kunnen nemen. Dat die statolietorganen ook af en toe niet goed kunnen werken en dat dat ook een aanleiding kan zijn voor die klachten die dan ontstaan. En dat is wat nog veel meer natuurlijk uitgezocht mag worden.

Er is ook een vorm van duizeligheid nog die door nekklachten veroorzaakt worden, dus als er nekklachten zijn, en dat heet: cervicogene -zeg ik dat goed?- cervicogene duizeligheid. Dat is dus afkomstig uit de nek. En ik heb al eerder ook genoemd dat die nek sowieso een hele belangrijke schakel is tussen onze evenwichtsorganen en ons hele evenwichtssysteem in het hele lichaam. Dus ook die nekklachten die veroorzaken of de... ja, de nekklachten die de duizeligheid veroorzaken, kan ook nog wel weer van invloed zijn, dat ook iets in die evenwichtsorganen niet helemaal goed meer werkt, waardoor dus die nekklachten ontstaan en zodoende dan dus ook die duizeligheid.

Daarbij, duizeligheid zélf is geen ziekte. Duizeligheid zélf is een symptoom. Het is dus geen aandoening, het kan wel een gevolg zijn van een aandoening zoals dus dan de ziekte van Ménière of vestibulaire migraine. Eigenlijk alle andere evenwichtsstoornissen. En het kan ook voorkomen bij dementie en Parkinson. En duizeligheid, duizeligheidsklachten en vooral als ze acuut zijn kan ook zelfs hersen... van een herseninfarct komen of hersenbloeding en ik heb ze net al genoemd hartritmestoornissen. Dus duizeligheid zélf is geen aandoening. Dus als je het hebt over evenwichtsaandoeningen hoort duizeligheid zelf daar niet bij. Het is altijd een gevolg van iets anders, wat dus dan niet goed gaat in dat lichaam. Het i...

18 Ook nu

Wed, 07 Jun 2023 18:00:00 +0200

Ook nu maak ik een podcast. Met een zwaar verkouden stem, niet lekker in mijn vel, en draaierig. Ik voel me leeg. Na het overlijden van mijn moeder is dit waarschijnlijk niet zo vreemd. Het is een pittige tijd. En de kat die ziek was. Inmiddels is hij geopereerd. Nu afwachten hoe hij hersteld.

Ik mag me even niet zo fijn voelen, daar is niks mis mee. Ook nu. Wel een korte aflevering dit keer.

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven. 'De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... En dit keer over het psychisch evenwicht. En heel specifiek míjn psychisch evenwicht. Op dit moment Dit is seizoen 3, aflevering 18: 'Ook nu'

Want ook nu, deze week, maak ik een podcast. Dat heb ik met mezelf afgesproken een paar maanden geleden; elke week een podcast maken. Dan is het ook belangrijk dat ik dat doe op de dagen dat ik mij niet zo prettig voel. En misschien zelfs niet helemaal zin in heb. En dat niet lekker voelen, dat is wel, ja, dat mag, want ik ben ontzettend verkouden. Je zult het horen aan mijn stem. Mijn oren zitten helemaal dicht, ik hoor mezelf nauwelijks nu door de koptelefoon, dus ik weet niet eens hoe het klinkt. Ga ik straks nog even terugluisteren of dit wel ja, of ik dit wel kan uitgeven.

Dat nou, ook nu, als ik me dus helemaal niet lekker voel, wil ik dus wel mijn stem laten horen. Ik ben ook twee dagen al ontzettend draaierig. De eerste dag viel nog mee en vandaag is het nog veel erger dan gisteren. Meestal is het andersom. Dan begin ik met een heftige draaidag, echte wiebeldag en dan zijn de volgende dagen daarna, ben ik wel wiebelig, maar het wordt elke keer minder. En dat was raar nu, want gisteren viel het nog mee en vandaag is het ineens veel heftiger. Het is wel zo dat ik wel rechtop kan staan, ik kan me vast houden en ik heb ook wel wat klusjes in huis gedaan. Dus het lukt wel, ook nu.

Dat is anders dan jaren geleden, dan lukte dat mij niet op deze dagen. Dus daaraan merk ik wel dat ik sterker ben geworden, dat de conditie beter is. Alleen na dus al zo'n hele hevige verkoudheidsweek met zware hoesten en zo, nou! Pffff dan is het toch nog wel even pittig!!

De vorige keer heb ik gesproken over Bagheera, onze kat. Hij is daarna nog veel zieker geworden, we zijn naar de dierenarts geweest en de dag later, hij heeft medicatie gekregen en zo om te kijken of hij opknapte, maar integendeel, hij werd steeds zieker. Dus we hebben hem ook vrij recent, want het was gisteren, hebben we hem weggebracht, opnieuw naar de dierenarts en die constateerde dat er iets in zijn buik zat wat daar dan niet hoorde. En toen heeft ze gevraagd mag ik hem opereren?

En daar heb ik 'ja' opgezegd, omdat dat toch misschien een kans is dat hij nog beter wordt.

Dus zij heeft hem geopereerd en dat is allemaal goed verlopen. Ze hebben weggehaald waarschijnlijk een, vermoedelijk een tumor, in ieder geval een gezwel in zijn dunne darm. Hebben ze helemaal weggeknipt, weggehaald en toen die dunne darm weer aan elkaar vastgemaakt. En vandaag hebben we hem opgehaald, net vanmiddag en nu is hij weer thuis hier, bij ons! Met een soort shirtje aan. Hij heeft niet een kapje om, maar wel een shirtje zodat hij zichzelf niet kan likken. En het ziet er heel raar uit. Hij is ontzettend moe, hij loopt moeilijk. Alleen ja, hij ging wel meteen ook naar de krabpaal, naar de bak, toch even meteen weer verkennen. Ik had wat spulletjes veranderd in de woonkamer, hij heeft het waarschijnlijk meteen in de gaten. Gaat overal even kijken. En hij ligt nu weer te slapen in een mandje waar hij eigenlijk nooit in heeft gezeten en nu ineens dat mandje heeft gevonden. Nou, prima. Maar ook dat heeft mij natuurlijk wel uit evenwicht gebracht. Ik heb écht meerdere keren dat ik in huilen uitbarstte, dat ik echt helemaal snikkend, bij mijn man kwam of bij mijn zoon kwam of gewoon mijn eentje. Snikken! Huilen!

Even gewoon niet weten wat ik met mezelf moest! Even geen raad weten.

En dan geven ze al aan: ja mam, het is ook een hele pittige tijd geweest afgelopen periode. En ja, daar zit je eigenlijk nog steeds ook in en dat rouwproces loopt ook nog door, dus het is helemaal niet raar dat dit allemaal gebeurt. Denk ik: oké, jullie hebben gelijk. Ook nu, jullie hebben gelijk, het is prima!

Alleen, dat kun je dan heel mooi zeggen, het is ook goed dat ik het dan zelf ga voelen. Dat ik inderdaad mezelf toestemming geef: dat mag ik zo voelen. En dat is niet altijd eenvoudig. Dus het duurt altijd even. En ik merk nu wel, nu de kat weer in huis is, nu ik de spulletjes in de woonkamer een beetje veranderd heb, is het even anders dan anders. Dat ik me dan toch wel weer anders voel. Dus ik ga wel weer de goede kant op. De verkoudheid is in zoverre minder dat het snotteren er niet meer zo is. Het zware hoesten is maar heel af en toe, alleen mijn oren zitten nog steeds dicht, dat vind ik wel heel lastig. Zonder hoortoestellen ben ik nagenoeg doof en met hoortoestellen in lijkt het of er een heel scherm voor zit.

Ja en die draaierigheid, betekent gewoon dat ik niet heel veel kan. Ik ga niet op de fiets. Ik moet morgen nog even kijken of ik morgen wel wegga, want waarschijnlijk lukt dat ook helemaal niet en dan ga ik de afspraken afzeggen. En dan is het even niet anders! Even helemaal uit evenwicht, het psychisch evenwicht, maar tegelijkertijd natuurlijk ook dat stukje fysiek, want die draaierigheid is wat ik fysiek natuurlijk opmerk, wat ik voel. En ja, ook nu wilde ik toch deze podcast maken en dit even met je delen. Want ook jij zal herkennen dat, ja, dat dit soort dagen hebben we allemaal wel eens, dat is wel bekend. Het is niet elke dag allemaal koek en ei. We hebben van die dagen dat we gewoon écht helemaal uit evenwicht zijn. Dus ik, ook nu. Dus dank je wel voor het luisteren en tot een volgende, tot de volgende podcast 'Evenwicht, je leven'.

17 Bagheera

Thu, 01 Jun 2023 12:00:00 +0200

Sommige afleveringen vind ik moeilijk om te maken. Ik merkte dat ik aan het uitstellen was. En toch vind ik het belangrijk om ook over moeilijke onderwerpen te praten. Dit keer gaat het over het psychisch evenwicht. Misschien hoor je het wel aan mijn stem. Die klinkt anders. Ik vertel namelijk over onze kat Bagheera. Hij is ziek. En dat raakt mij. Hoe Bagheera in ons leven kwam, wat voor kat het is, wat ik van hem vind, daar vertel ik over in deze aflevering.

Volledig transcript:

Dit is de podcast Evenwicht, je leven. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord... En dit is seizoen 3, aflevering 17: Bagheera!

Bagheera, dat is onze kat. En ik wil daar even iets over gaan vertellen. Onze kat is in januari 2017 bij ons komen wonen. We hebben hem uit het asiel gehaald in Austerlitz en daar hadden ze hem, ik denk, nog maar een paar weken in huis. En ze vermoedden, ze hebben als geboortedatum opgeschreven 12 juni 2015, dat ie geboren zou zijn. Die datum hebben ze zelf bedacht, want als kleine kitten is ie in het bos gevonden, ergens in de omgeving van Zeist, Austerlitz. Ze hebben hem daar Ralf genoemd. En hij is daar gechipt en ze hebben hem gecastreerd, het was een mannetje. En hij is toen in ja, ik denk ongeveer in 2016 is hij daar dus opgevangen, dus dan zal hij anderhalf jaar oud zijn geweest. Dus hij heeft anderhalf jaar ergens anders gewoond en is daarna in dat bos terecht gekomen, vermoeden wij. 'k Kan me niet voorstellen dat hij als heel klein kitten in het bos is losgelaten, want dan was het een hele andere kat geworden.

We zochten namelijk een rustige kat, hebben we ook aangegeven. En toen we dat asiel binnenkwamen, lieten ze ons als eerste kat ook deze kat zien. Die wij zelf later Bagheera hebben genoemd. Alle controles die zijn uitgevoerd in december 2016 waren allemaal goed. Dus er was ook niets mee aan de hand. Helemaal geen bijzonderheden. Wat zij erover konden vertellen is dat het een hele lieve kat is, een rustige kat, hij at goed. Je kon hem aaien, je kon... hij kwam naar je toe. Dus volgens hen was het ook niet een kat die dus altijd buiten had geleefd.

Dus hoe die daar terecht is gekomen? Hoe die buiten is gekomen in het bos? Geen idee! Dat blijft dan een raadsel. Maar we hebben gekozen dus voor deze mooie zwarte kat.

En hij heette dus Ralf, alleen ja die naam hadden zij ook maar gegeven. Dus we hebben zelf een andere naam bedacht. Deze kat hebben we gehaald omdat onze oudste zoon Kasper, wilde heel graag dat er weer een kat in huis kwam. Daarvoor hadden we een hele grote zwarte kat, Panter. En Panter heeft een heleboel jaar bij ons gewoond. Een grote stevige, dikke, zwarte kat, ook uit het asiel, maar dan uit het asiel uit Soest hadden we die gehaald.

En Panter die kreeg op een gegeven moment suikerziekte, dus op een gegeven moment was het van belang dat wij gingen insuline spuiten. Want dat had hij nodig. We kregen niet meer dat hij minder zwaar werd, hij kreeg niet eens zo heel veel te eten, maar waarschijnlijk had hij dat altijd al in zich, want we hebben hem als hele grote, stevige kat al meegenomen uit het asiel. Maar Panter is toen overleden. Hebben we begraven hier in de tuin en nu kwam dus een andere zwarte kat in ons leven.

En onze oudste zoon Kasper, die zei toen van: ik ga hem geen Ralf noemen, vind ik geen leuke naam, ik ga hem Bagheera noemen. Bagheera is de naam van de zwarte panter in het Jungleboek. Het Jungleboek, nou ik denk dat iedereen dat verhaal wel kent over Mowgli, het jongetje in de jungle. En één van zijn beste vrienden was Bagheera. Tegelijkertijd was Bagheera ook één van de meest gevreesde dieren van de jungle. Dus hij kon ook Mowgli heel goed beschermen. Dus ja, dat Kasper, die vond het Jungleboek een geweldig verhaal, en zodoende heeft hij dus onze zwarte kat Bagheera genoemd. Ik vind het een hele chique naam. En het is dus altijd Bagheera ook gebleven.

Wat bleek? Het is écht een ontzettend lieve kat! Rustig, ...ehm... hij komt bij je als hij zin heeft om geaaid te worden. Als hij geen zin heeft dan loopt hij gewoon weg. Hij is ja, verder heel rustig in huis. Buiten zie je hem dus toch wel dat hij flink kan rennen. We hebben speeltjes in huis, van die stoffen muisjes, dat vindt hij ook heerlijk dat je die dan in de lucht gooit en dan springt hij er achteraan en dan maakt hij hele mooie sprongen! En dan pakt ie dat met zijn twee voorpoten. En dat kan hij dan best heel fel doen!

Heel, heel ja, als een echte kat ontzettend fel spelen! Het gekke is, als wij zelf hem gingen aaien, dan deed hij dat nooit. En heel af en toe, als hij dan toch wel in een speelse bui was, dan kon hij je nog wel eens pakken, dat hij je wilde bijten. Maar op het moment dat hij zijn tanden in je hand zette, liet hij meteen weer los, want hij schrok er dan zelf van, dat hij dat deed. Dus dat deed hij nooit met opzet. En tegelijkertijd heeft hij wel af en toe, dat ie dieren van buiten, muisjes mee heeft genomen. Dus hij kon toch ook wel muisjes vangen. En hij zal ook wel eens een vogeltje hebben gevangen. Heb ik geen idee van, hebben we verder niet gezien of misschien ooit één keertje? Maar we hebben nooit gezien dat hij een muis of een vogeltje helemaal ging opeten.

Maar van begin af aan hebben we hem brokjes gegeven. Brokjes uit de dierenwinkel, waar geen geur-, in ieder geval geen kleurstoffen in zitten en geen conserveringsmiddelen. Volgens de dierenwinkel één van de beste brokjes om te geven en die heeft hij ook altijd gegeten.

Dat is prima! En ik zeg dus ook eigenlijk ook al heeft ie altijd gegeten. Want dat is waarom ik nu deze aflevering maak. Want Bagheera is ziek! En dat is een paar weken geleden begonnen. Wij kwamen 's ochtends beneden. Hij is altijd beneden 's nachts, want als wij hem rond laten lopen, dan komt hij al heel vroeg bij je 's morgens, dan word je dus al heel vroeg wakker, dat willen we niet. Dus we laten hem beneden, daar staat ook gewoon het eten en het water en de kattenbak. Genoeg plekjes om te liggen en naar buiten te kijken.Om de tuin in de gaten te houden.

En op die ene ochtend had hij de hele boel onder gespuugd. Op allerlei manieren had hij gespuugd; het was schuim, het was gewoon zoals ie normaal zijn eten uitspuugt, het was water, van alles! We schrokken ervan! We zijn ook met hem naar de dierenarts geweest. En die kon eigenlijk niets vinden. Nou had ze ook niet zo heel veel tijd, want er waren allerlei spoedgevallen binnengekomen. Dan denk ik: oké, onze kat is dus geen spoedgeval, anders had ze daar meer moeite voor gedaan. En eigenlijk kregen we hem zo weer mee naar huis met wel een heel lijstje met allerlei onderzoeken die gedaan konden worden. Waarop mijn vraag was: zou het kunnen zijn dat hij vergiftigd is, want die verhalen heb ik al vaker gehoord, ergens in de omgeving is dat al gebeurd ook, dat is bekend. Zij wist daar niks van, zei ze en ze zou dat ook eens gaan navragen bij andere praktijken. 'K heb geen idee of dat gebeurd is.

Maar in ieder geval, wij hebben hem weer meegenomen naar huis en we hebben toch maar eerst even aangekeken hoe het ging. En na ongeveer een week dat ie binnen is gebleven, we wilden niet dat hij naar buiten ging, want dan konden we hem zelf ook in de gaten houden. Hij kon ook heel weinig, hij was heel slap, ja, je zag het ook aan zijn ogen. Hij zocht geen oogcontact, je kon hem eigenlijk, ja, doffe ogen. Je kon hem niet eens in zijn ogen aankijken. Wat hij af en toe gewoon wel goed vindt als je dat zo kort doet. Dus we zagen al zelf, hij maakte zichzelf niet schoon, dat het dus niet goed met hem ging. Maar op een gegeven moment knapte hij toch een beetje op. Ging weer een beetje eten. Sowieso ook water drinken, dat hielden we in de gaten. Juist omdat hij in huis was konden we dat ook zien. En dat hebben we nog een week aangekeken, dat we zagen dat hij toch weer wat beter was. Hij ging op een gegeven moment ook overdag dan, naar boven toe. Sprong hij toch weer boven op de tafel, oh hij kan dus toch nog wel springen. Hij heeft genoeg sprongkracht.

En op een gegeven moment kwam hij ook weer wel bij je op schoot zitten, wilde hij ook geaaid worden. Ik ben ook vanaf die tijd regelmatig gaan kammen. Want hij is ook wel in de rui. Het is natuurlijk ook wel weer de overgang van de winter naar de lente, zomer. En dan verliest hij altijd heel veel haren. Dus dan help ik hem ook door te kammen en dat vindt hij ook heel lekker!

En op een gegeven moment is hij toch weer naar buiten gegaan. Waarbij wij hadden van: het zou nog zo kunnen zijn, dat we hem niet meer zien. Dat ie dan ergens gaat liggen en dus dan ons verlaat. En tot nu toe is ie elke avond nog wel weer, of elke middag, teruggekomen. En de laatste dagen merken we ook wel dat hij steeds in de tuin, echt in de omgeving blijft, dichtbij. Dus hij is altijd wel te vinden. En vanmorgen heb ik hem niet eens gezien. Hij had wel weer gespuugd, en geen idee wat hij gegeten heeft, want hij heeft gewoon de hele week nauwelijks gegeten. Dus wat hij gegeten heeft, weet ik niet, maar in ieder geval er kwam nog wel allemaal braaksel uit. Dus het gaat niet goed. We zien hem nu ook echt heel mager worden. En tegelijkertijd, hij blijft nog zo'n lieve kat! Hij wil nog bij je komen, je mag hem aaien. Ik kan hem oppakken. Dus het is heel ja, best even een moeilijke periode omdat we niet weten wat moeten we nou doen?

Toch terug naar de huisarts? Of is het iets wat we toch niet meer kunnen omkeren? En ja, is het afwachten tot ie overlijdt? Of gaat ie misschien toch nog beter worden? Gebeurt wel vaker met katten dat ze ineens weer helemaal, nou ja, er weer zijn!

En dat is ook het wisselende. De ene keer kan hij je gewoon heel goed aankijken en is hij helder en de andere keer zie je ook dat, maar dat is ook misschien dat hij heel moe is, dat hij dan wegzakt en geen oogcontact zoekt. Dus nu is het nog even afwachten. We hebben geen idee wat er verder de komende tijd gaat ge...

16 In de wetenschap

Wed, 24 May 2023 12:00:00 +0200

Het zintuig evenwicht is pas heel laat ontdekt. Best vreemd als je weet dat dit zintuig het allereerste zintuig is dat in de evolutie is ontstaan. Wanneer zijn de evenwichtsorganen bij de mens ontdekt? Dat is in hele kleine stapjes gegaan. Pas in de 20e eeuw werd er iets meer duidelijk.

Volledig transcript:

Welkom, bij de podcast Evenwicht, je leven. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 3, aflevering 16: In de wetenschap.

Deze podcast maak ik namelijk naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Daar leg ik uit over het zintuig 'evenwicht'. En je zou denken dat zintuig 'evenwicht', dat is een heel belangrijk zintuig, dat daar dus al heel veel over geschreven is. Juist omdat we eigenlijk niet zonder kunnen. Daardoor kunnen we ons goed bewegen op deze aarde.

En niets is minder waar, want het blijkt dat juist de evenwichtsorganen pas heel laat zijn ontdekt, dat we die überhaupt hebben in ons lichaam. En dat is vreemd want die evenwichtsorganen, ja die zijn eigenlijk, dat is ongeveer het eerste zintuig wat ooit is ontstaan in de evolutie. Daar ga ik het een andere keer over hebben. Ik ga het nu hebben over dan hoe het in de wetenschap, wat daarover bekend is. Nou ja, wat daarover gedeeld is.

Dat komt ook, ik ben dit tegengekomen op het moment dat ik zelf onderzoek deed naar het evenwicht. En ik heb al eerder er over verteld. Toen ik zelf wilde begrijpen hoe mijn evenwicht werkte, kon ik daar de informatie niet over vinden.

Niet in de literatuur, internet niet, en anders heel summier en ook nog eens een keer, als ik het las, las ik het op een andere plek nét weer op een andere manier. Dus hoe zat het nou precies?

Ik kwam er dus niet écht achter. En zodoende ben ik dat boek gaan schrijven en dan ga je dus verder op zoek en dan kom je ook echt in de medische wetenschappelijke teksten. Engelse teksten, vaak. Heel moeilijk voor mij, ik vind Engels een moeilijke taal, ik hebt het nooit goed geleerd. Dus daar had ik echt alle hulp bij nodig voor de goede vertaling daarvan.

En op het moment dat het goed vertaald is in het Nederlands, ging ik dat nog eens een keer ombuigen naar begrijpelijke Nederlandse taal, zodat iedereen het in Nederland dus kan lezen. En dan kom je ook onderweg tegen wat er zo in de loop der eeuwen bekend is over dat evenwicht.

In ieder geval wat voor een onderzoeken er zijn geweest of waar ze achter zijn gekomen. En dat wil ik nu even met je delen. Want het is dus, wat ik al zeg hè, de evenwichtsorganen is ongeveer het eerste zintuig wat ooit is ontstaan, wel op een hele eenvoudige manier, maar wel bij... in het allereerste leven is dat al ontstaan tijdens de evolutie. Alleen de mensen, toen eenmaal de mens er was, heeft dat nog heel lang geduurd, voordat de mens erachter kwam dat wij dat dus in ons hoofd hebben.

In ieder geval was het zo dat in 460 voor Christus, toen was Hippocrates er. En dus ongeveer rond 400 voor Christus, de Griek Hippocrates was een arts en deze arts wordt gezien als de vader van de westerse geneeskunde. Want hij had ineens in de gaten dat allerlei fysieke symptomen niet kwamen door religie of door toverij, maar dat het écht een fysieke oorzaak is. Dat het iets is in het lichaam wat niet goed functioneert.

Dus hij heeft die ziektes toen benoemd en hij is dat ook op die manier gaan behandelen. Deze Hippocrates die legde ook de nadruk op hygiëne en gezonde leef- en drinkgewoontes en ook dat frisse lucht belangrijk is. En hij heeft ook in kaart gebracht dat er een natuurlijk verloop is van de processen in het lichaam.

En dat was dus heel wat al voor die tijd, dat hij dat toen al ging beschrijven en hij was één van de eerste dus, die toen beschreven heeft ook over, geschreven heeft over duizeligheid. Vertigo. Echt over draaiduizeligheid. Dus niet een beetje duizelig zijn, maar écht die draaiduizeligheid, die ik dus ken van een aanval van Ménière. Dat is echt een aanval van draaiduizeligheid. Maar die draaiduizeligheid heeft hij toen al genoemd.

Dan is het dus een hele tijd niet bekend wat daar dan verder mee is gebeurd. Hij heeft alleen genoemd dat het er was, dat het bestond. Pas in de renaissance weten we dan weer dat is, renaissance is best lang van 1300 tot 1600, toen zijn er wel enkele hoofdstukken in medische boeken verschenen over ook weer die vertigo, over die draaiduizeligheid.

En toen werd er verband gelegd tussen de duizeligheid en de stagnatie in de hersenen. Dus ook nog steeds niets over dat evenwicht, evenwichtsorganen. Maar echt, dat zit wel in die hersenen. En halverwege de 16e eeuw, was Falloppio, ook een arts die bestudeerde de anatomie van het oor, en die heeft toen het binnenoor verdeeld in 2 delen. In het labyrint en het slakkenhuis. En dat is ook wel weer, ja, welke naam je er ook aan geeft, want ik heb ervoor gekozen voor in het boek 'Evenwicht, in uitvoering', dat het labyrint, dat is eigenlijk alles wat in het binnenoor zit. En in het binnenoor zit dan het slakkenhuis en de evenwichtsorganen. En die evenwichtsorganen bestaan dus uit de statolietorganen en de drie halfcirkelvormige kanalen. Bij elkaar met het slakkenhuis samen noem ik dat het labyrint. En het is maar welk boek je erop naslaat, hoe dat genoemd wordt. Ik heb daarvoor gekozen om het zo te noemen.

Alleen toen dus in de 16e eeuw werd daar dus wel onderscheid tussen gemaakt, tussen labyrint en slakkenhuis. Er zit dus iets anders ook. Er werd niet uitgelegd wat dat nou precies anders was dat labyrint. En later heeft Valsalva, die heeft de anatomie van het oor beschreven zoals we het vandaag de dag nog gebruiken. En dan heeft die het over dat buitenoor, middenoor en binnenoor. Dus hij maakte al een, nog betere verdeling.

In 17.... nou wat zal het zijn geweest, deze meneer Cotugno is geboren in 1736, maar dan zal hij ongeveer in... rond 1800 of zo, ontdekte hij de vloeistof perilymfe. En perilymfe zit dan om het labyrint heen. En hier noemen ze dat dan ook wel weer het labyrint. Het zit er omheen!

Want Antonio Scarpa, die heeft juist die endolymfe, die in het binnenoor zit in het labyrint die daar vloeit, dat heeft hij ontdekt. En die Scarpa is ook best een belangrijke man geweest, want hij stond aan het begin van de moderne wetenschap. En hij schreef zelfs een heel boek over die structuur van het binnenoor, dus niet van het hele oor, maar van echt het binnenoor. En zodoende, omdat hij toen ook die endolymfe heeft ontdekt, wordt het ook wel Scarpa's vloeistof genoemd. Ja, wel grappig dat dan zo'n ontdekking ook dus naar de persoon wordt genoemd die dus dat ontdekt heeft. Hebben we natuurlijk wel veel vaker, maken we dat mee.

Als we dan verder kijken, gebeurde er best veel in die 17e eeuw, 18e eeuw, want toen was Erasmus Darwin. Erasmus Darwin, is de, als ik het goed heb, de grootvader van Charles Darwin. En Erasmus Darwin, dat is ook wel mooi om te vertellen, die heeft eigenlijk de theoretische achtergronden en zo van de evolutietheorie, die later Charles Darwin helemaal heeft uitgebouwd, die heeft hij toen al genoteerd. Dus hij is eigenlijk een beetje de grondlegger ervan, van de aanzet, heeft hij gegeven. Maar Erasmus Darwin, dat was wel een hele bijzondere man, die was arts, hij was natuurkundige, weerkundige, botanicus, dichter, uitvinder en hij beschreef ook vier oorzaken over duizeligheid. Dat waren dus ongewone bewegingen op een boot als oorzaak hè, dat je dus door ongewone bewegingen op een boot kon je duizelig worden. Visuele prikkeling, dus al wel iets dat het met de ogen te maken had. Het kon ook zijn irritatie van de maag of duizeligheid door overgevoeligheid van de hart- en slagaders. Die irritatie van de maag is natuurlijk niet zo heel gek, omdat op het moment dat je écht draaiduizelig bent, dan kun je enorm gaan braken. Dan wordt het braakcentrum aangeraakt en kun je niet tegenhouden. Het is écht niet tegen te houden. Dus die irritatie van de maag, wat hij toen dat bedacht als oorzaak van de duizeligheid, dat zou kunnen. Dat het andersom werkte dat had hij nog niet door.

Die connectie was ook op die manier nog niet, ja, connectie was wel gemaakt, maar wat oorzaak, gevolg was, dat was nog niet duidelijk in de tijd.

Dan in de 19e eeuw, dus tussen 1800 en 1900, toen werd die, dat binnenoor, dat werd wel uitgebreid beschreven, écht tot in details zelfs beschreven. In die tijd was zelfs de functies van de halfcirkelvormige kanalen, dat was helemaal niet bekend, daar werd eigenlijk niets over beschreven. En toch waren ze er wel mee bezig dat mensen dus ergens gevoelig zijn, dat als ze gedraaid worden want Purkinje, die deed toen onderzoeken met mensen in een speciale draaistoel. En toen keek ie naar de oogbewegingen, tijdens en na de draaiingen.

Hij kwam tot vijf oorzaken van duizeligheid. Hij zei: het komt door ronddraaien of door elektrische impulsen, dan weet ik niet op welke manier elektrische impulsen gedaan werden maar oké. Doorbloedingsstoornis in de hersenen of naar beneden kijken vanaf een grote hoogte of door alcohol of narcotica. En hij beschreef dan de duizeligheid als het gevolg van het conflict tussen onbewuste en bewuste spiertrekkingen. Dus hij legde daar weer verband tussen spieren. En dan is het mij nog niet helemaal duidelijk, zijn het dan de spieren van het hele lichaam? Spieren van de maag? Of zijn het dan de spieren van het gezicht? Dat staat er dan niet bij, daar ben ik niet achter gekomen.

En halverwege de 19e eeuw toen was ene Flourens. Flourens, die ontdekte dat de halfcirkelvormige kanalen verantwoordelijk waren voor balans en evenwicht. En hij noemde dan ook dat het een apart zintuig is, naast het gehoorzintuig. Dus toen pas, dan hebben we het dus over halverwege de 19e eeuw, werd er onderscheid gemaakt dus tussen die halfcirkelvormige kanalen en de... het gehoorzintuig, het slakkenhuis. Eigenlijk dus wat die Falloppio halverwege de 16e eeuw noemde dat er twee...

15 Over horen gesproken

Wed, 17 May 2023 12:00:00 +0200

Wat betekent horen voor mij?

In het boek Meniere in balans staat uitleg over 'horen' en wat dat voor mij betekent. Voor 2006 was 'horen' een beladen woord. Nu is het 'horen' helemaal verweven in alles wat ik doe. 'Ik laat mijn stem horen' en werk als HoorCoach. Ik maak een radioprogramma en podcast. En dat terwijl ik gehoorverlies heb.

Afbeelding: Open ClipArtvectors Pixabay

Volledig transcript

Dit is de podcast: Evenwicht, je leven. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En dit is seizoen 3, aflevering 15: Over horen gesproken.

'Horen'.

Wat betekent 'horen' eigenlijk voor mij? Voor 2006 toen ik al wist dat ik gehoorverlies had, was 'horen' een heel beladen woord voor mij. Dus ik ging al minder goed horen, en elke keer als dat langs kwam en als het over 'horen' ging en of ik iets niet goed had verstaan, dan raakte mij dat.

Ik vond dat ...ehm... vervelend als iemand tegen mij zei dat ik of te hard praatte of dat ze het een keer weer moesten herhalen en nog een keer herhalen omdat ik het niet gehoord had.

Dus voor 2006, was dat zo beladen dat ik liever dat hele woord 'horen' niet wilde horen.

Ha, niet wilde.... Nee, dat iemand dat zei. Liever niet. En nu 2023, nu is dat woord 'horen', dat is eigenlijk een compleet, het woord 'horen' is compleet verweven met wie ik nu ben. Wat ik doe. En in al mijn werkzaamheden komt dat 'horen' weer naar voren. Dus dat wil ik nu, ja even gaan uitleggen, aan jou van wat dat nou precies is en hoe dat ook zo gekomen is.

En dan kan ik beginnen met dat ik in het boek 'Ménière in balans, dat is in 2016 uitgekomen, maar ik was natuurlijk, omdat ik er al eerder mee aan het schrijven was, over aan het schrijven was, ging ik in het hoofdstuk 'Ménière en gehoor', in het boek: 'Ménière in balans, heb ik toen de betekenissen van 'horen' opgezocht en benoemd.

Want 'horen' is het waarnemen met het oor, zonder er noodzakelijkerwijs aandacht aan te besteden. Die moet je even onthouden, want die komt zo nog een keer terug

'Horen' is ook: het met je oren waarnemen. En dan geven ze als voorbeelden: ik hoor dat er iemand aan komt lopen. Dat hoor je namelijk, met je oren.En ook: laat eens van je horen. Dan bedoel je dus: stuur eens een bericht of bel me eens. Stuur een kaartje of een brief. Of tegenwoordig: stuur een whatsappje. Ik heb het van 'horen' zeggen: dus daar bedoel je mee: anderen hebben het mij verteld. Dus via iemand anders is dat bij me gekomen, dus ik heb het niet zelf bedacht, ik heb het van 'horen' zeggen.

Eigenlijk allemaal uitdrukkingen hè? 'Wie niet horen wil, moet maar voelen' en dat betekent dan: als je niet gehoorzaamt, krijg je klappen, dus ook daar zit het woord 'horen' in verwerkt. Een andere betekenis van 'horen' is: iemand in de gelegenheid stellen zijn of haar gedachten naar voren te brengen. Dat is eigenlijk ook dat ‘hoor en wederhoor’. Wat gebeurt in de advo... advocatuur, zeg ik dat goed? Advocaat? Ja, advocatuur.

Een andere betekenis is weer: luisteren. Verhoren. En het kan zelfs zijn dat er bedoeld wordt: gehoorzamen. Wat ook bij 'horen' staat is een toeter. Of een hoorn. Een blaasinstrument. Die past dus ook bij 'horen'.

Dan draai ik even de bladzijde om in het boek: 'Ménière in balans’. En heb ik een stukje geschreven over: raar om te horen. Dan komt die eerste betekenis die ik net benoemde. Waarnemen met het oor zonder er noodzakelijkerwijs aandacht aan te besteden. Dat is eigenlijk dan best heel raar als het gaat over slechthorendheid. Want als je er toch geen aandacht aan hoeft te besteden, waarom praten we dan over slecht horen?

Dan bedoelen we natuurlijk: het niet goed kunnen spraakverstaan. En over het niet goed kunnen opvangen van geluiden om je heen. En zo lang we er geen aandacht aan hoeven te besteden, missen we het helemaal niet dat we niet goed horen. Dus raar toch!? Dat woord slechthorendheid?!

En sowieso vind ik slechthorend een gek woord, want dat impliceert dat er iets niet goed aan is. Niet goed aan jou is. Want je zegt: ik bén slechthorend en niet ik héb slechthorendheid. Je zegt: ik bén slechthorend. Dan is er iets niet goed aan je. Terwijl alles wat ik nog hoor, zonder mijn hoortoestellen en ook met mijn hoortoestellen, alles ik wat niet hoor, wat is daar slecht aan?Het is gewoon dat ik dat niet kan opvangen. Maar dan wil ik niet over goed en slecht praten.

Dat vind ik raar! Dus sowieso gebruik ik zelf het woord slechthorendheid niet als het over mezelf gaat. Dan heb ik het vaker over: ik heb gehoorverlies, ik heb een gehoorbeperking. Dat vind ik zelf vriendelijker klinken, van ik heb het, het is een klein onderdeel van wie ik ben.

En ik ben slechthorend, dan wil dat zeggen dat ik dat helemaal ben of zo en dat klopt helemaal niet. En dat is wel weer gek als ik het heb over het hele woord 'horen' als ik zeg: dat is verweven in mijn hele leven. En 'horen' zelf is natuurlijk zelf een werkwoord, wat neutraal is. Daar zit verder geen lading meer in. Tenminste niet meer voor mij op dit moment. En als het wel een lading is, dan is het juist een positieve lading. Iets wat juist wel fijn is.

Ik vind het nu heel leuk om dat woord 'horen' te gebruiken. Nou dat merk je ook al omdat ik er nu over aan het praten ben. Het gekke is dat dat woord 'horen', komt ook weer uit het boek 'Ménière in balans', heeft nog andere betekenissen. Van iets of iemand een vaste plaats hebben. Bijvoorbeeld: de boeken 'horen' in de kast. Of een andere nog: volgens bepaalde opvattingen iets moeten. Bijvoorbeeld: je 'hoort' met mes en vork te eten.

Dan wordt het woord 'horen' helemaal niet gebruikt in het kunnen opvangen van geluiden. Wat 'horen' natuurlijk is. Het is het opvangen van geluiden.Maar er zijn dus ook echt andere betekenissen dus van dat 'horen'. Daarbij is er nog één: en die vind ik dan heel interessant, want daar ben ik achter gekomen toen ik dus aan het schrijven was voor dat boek 'Ménière in balans'. Heb ik 'van moeten naar mogen' is een andere actie van erbij 'horen' naar erbij 'zijn'. Als je namelijk kijkt naar erbij 'horen', dat is dan voor mij een... in ieder geval toen ik het aan het schrijven was, was het nog steeds dat, weet je wel die beladenheid die daarin zat, je hoort dan, erbij 'horen', daar bedoel je mee: je hoort bij een groep. En je hoort erbij als de groep mensen om je heen jou toelaat tot die groep. Dus wil jij erbij 'horen'?

Is het dan nodig om anderen te laten beslissen of jij erbij hoort. En net alsof je ook zelf heel veel moeite gaat doen om in die groep erin te passen. En het gekke is dat wij als minder goedhorenden, maar even zo gebruiken; minder goedhorenden, dat je niet automatisch meteen in een groep past. Want je hoort niet alles, je kan niet iedereen volgen, niet iedereen goed verstaan, je weet niet wat er allemaal gezegd wordt. Dus dan hoor je er niet meteen helemaal bij en als je dat dan wel zou willen horen, dat je erbij hoort, helemaal, dan ga je ontzettend je best doen om erbij te horen.

Ook al heb je een hoortoestel, dat kost dus veel meer energie dan bij de mensen die goedhorend zijn, noem ik dat maar, het tegenovergestelde van slechthorend.

En hoe zou het voor je zijn om in plaats van de ander te laten bepalen dat jij erbij hoort, dat je zélf ertoe doet. Dat je zélf kunt bepalen of je erbij wilt horen. Dat je dus van binnenuit de beslissing neemt om mee te doen. Om je dan aan te sluiten bij die groep, helemaal, erbij zijn, helemaal zoals jij zelf bent! En dan ga ik uitleggen in het boek ‘Ménière in balans’ wat erbij zijn voor mij dan betekent. Daar ga ik nu niet op in, kan ik een andere keer doen, want ik wil het hebben over het 'horen'. Het gaat over de titel van deze aflevering: over horen gesproken.

'Horen' is dus voor mij geen beladen woord meer en komt dus in mijn hele leven in alle werkzaamheden die ik doe, komt het wel naar voren. En mijn quote voor dit jaar is: naast het woord ‘mee-stromen’ waar ik het al eerder over heb gehad. Mijn quote voor dit jaar is: 'ik laat mijn stem horen'. Nou jij luistert ook naar mijn stem, dus dat klopt. Ik wil mijn stem op verschillen de manieren laten horen.

Dan is het niet meteen dat ik zélf hoor, maar dat ik juist dat aan anderen deel wat ik te vertellen heb en dat een ander dat kan horen. Dus dan is het ook écht 'ik laat mijn stem horen' naar buiten toe. Wat ik nu doe hier in de podcast en wat ik ook doe op netwerkbijeenkomsten, of een lezing, een presentatie, daar laat ik mijn stem horen. Verder mijn werk, ik noem mijzelf: Hoorcoach en onder Hoorcoach valt dan ...ehm... begeleiden van mensen met gehoorverlies, met Ménière, met tinnitus en mensen met evenwichtsverlies. Nu noem ik me ook Ménièrecoach, de enige Ménièrecoach in Nederland. Als Hoorcoach, daar zijn er veel meer van, daar zijn meer mensen in Nederland, we zijn nog steeds met een veel te kleine groep, dat zou veel meer mogen.

Maar als Hoorcoach ben ik professioneel aan het luisteren. Het is ook de kunst van het vragen stellen, het doorvragen. En het mooie is dat ik als Hoorcoach, toen ik nog geen hoortoestellen had, was ik toch met cliënten aan het werk, juist over het gehoorverlies, over de Ménière. En toen zei ik altijd: mag ik je wel aankijken, want ik luister met mijn ogen!

Ik gebruik mijn ogen om te kijken naar het spraakafzien dus hoe het mondbeeld is. Naar de mimiek, naar de ogen, naar de lichaamshouding. Dus ik luister met mijn ogen, veel meer dan dat ik kon horen met mijn oren!

Tegenwoordig met mijn hoortoestellen in, merk ik dat het wel wat makkelijker wordt, dan kan ik ook af en toe wegkijken, ik kan af en toe wat opschrijven tussendoor, terwijl ik toch nog steeds kan blijven luisteren. Want ik kan het makkelijker opvangen. Dus 'horen', ja het is een heel veelzijdig woord, en op aller gebied, allerlei gebied doe ik iets met 'horen'. Onder andere dus het maken van deze podcast, auditief is dat d...

14 Evenwicht in energie

Fri, 12 May 2023 12:00:00 +0200

Het eerste interview in deze podcast Evenwicht, je leven. Een bijzonder gesprek met Sandra Boer, over hoe zij in het leven stond en hoe dat is veranderd naar een nieuwe wereld in het nu. Ze vertelt over haar weg en de sleutelmomenten op die weg.

Sandra is eigenaar van NieuweWereld.NU Ze begeleid mensen op hun weg om vrij en licht in het leven te staan.

Foto van Sandra Boer

Volledig transcript:

P: Welkom, bij de podcast: 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En het is dus zowel fysieke als psychisch. En vandaag heb ik iets bijzonders. In deze aflevering ga ik namelijk een interview doen en dat is even heel nieuw voor mij. Dus ik heb nog geen idee hoe het allemaal gaat lopen. Dat ga je dus straks allemaal horen. En deze aflevering heet dan: dus aflevering 14 en die heet: Evenwicht in energie.

En ik ga in gesprek met Sandra Boer. Welkom Sandra.

Sandra: dank je wel, fijn dat ik hier mag zijn.

P: Ja, want jij hebt zelf aangegeven: ik vind het leuk als jij me gaat interviewen. Het is voor jou de eerste keer een podcast-opname. Ben je wel eens eerder geïnterviewd? Voor iets anders, radio, televisie?

Sandra: dat is lang geleden geweest. Nu je het vraagt herinner ik het mij. Ja dus een keer voor de radio, is dat geweest. En dat ging niet goed. Haha! Ik vond het heel lastig. Ik kreeg vragen, ik kwam in mijn hoofd en ik kon niet goed uit mijn woorden komen. Dat weet ik nog.

P: Kwam het ook omdat dat het dan heel snel gaat?

Sandra: ja

P: Dat heb ik zelf gemerkt pasgeleden met een interview, het moet in een heel korte tijd, willen ze heel veel informatie van je. Wat jou betreft en wat mij betreft wat bijna niet kan in het onderwerp waar wij mee bezig zijn hè?

Sandra: klopt, ja en zo ben ik ook een keer voor een tv-opname geweest dat weet ik ook nog. En dat ging ook zo. Het moest allemaal, en ik kreeg vragen die ik helemaal, ja, die ik niet verwacht had. Die ook niet paste in mijn beleving bij wat ik te brengen had... Dus dan raakte ik van slag.

P: Dan is het eigenlijk ook niet goed voorbereid door degene die gaat interviewen.

Sandra: nou, het bleek dat hij een ander doel had.

P: Ah, kijk ja. Dus belangrijk ook dat je van tevoren weet als je ergens in een interview mee gaat doen, wat is het doel? Wat wil ik zelf vertellen maar wat wil ook de ander? Matcht dat wel?

Sandra: ja

P: In dit geval heb je wel gezegd: ik wil bij jou wel komen, voor een interview. Wat maakt dat je bij mij dat nu wel wilde komen? Want je hebt het zelf spontaan aangegeven.

Sandra: dat komt omdat we elkaar kennen en dat gaat wel een hele tijd terug. Dat is 2014, zaten we samen in dezelfde groep vrijwilligers en hebben we een hele week heel intens samengewerkt met elkaar en daar is een ja, daar is iets ontstaan. We hebben elkaar daarna misschien nog één keer live gezien, geloof ik maar ja, ik ben je altijd blijven volgen. Ik kwam je weer tegen op LinkedIn en toen zag ik jouw vraag. Inmiddels is er veel met mij gebeurd. 2014 was mijn omslagjaar. Dus het is ook wel leuk omdat, ja dat ik dan nu hier zit.

P: Ja!

Sandra: ja, het voelde van ik heb het nog nooit gedaan, maar bij Paula durf ik dat wel.

P: Leuk is dat, ja, bijzonder ook. Want, je geeft al aan we hebben elkaar toen ontmoet in 2014 en elkaar daarna één keer gezien, in Zeewolde. In Zeewolde waar ik woon, jij woont daar niet.

Sandra: nee.

P: Maar je bent wel vaak in Zeewolde. En daar hebben we elkaar toen kort gezien. We hebben elkaar kort gesproken. Maar dan eerder via social media dat we dan meer weten van elkaar hoe en wat. En tussendoor nooit meer contact gehad en tóch is het dus wel iets tussen ons dat maakt dat er een klik, ja zo noemen ze dat dan, denk ik. Maar er is iets Haha! Wat raakt dan! Dus mooi dat jij wilde komen. De podcast heet 'Evenwicht, je leven'. Wat is..wat maakt, hoe spreekt 'Evenwicht, je leven' dat jou aan?

Sandra: Evenwicht is, ja voor mij waar ik heel lang naar op zoek ben geweest. Dat ik dat niet heb kunnen voelen en dat ik daar van alles heb gedaan om dat maar te evenaren. Om het zo maar te zeggen. En nou, nu ik het wel heb gevonden, dacht ik nou dat is wel mooi, een mooi onderwerp: evenwicht. Omdat ik het allebei ken.

P: Ook omdat als je uit evenwicht bent dan...? Wist je op dat moment dat je uit evenwicht was dat het ook zo was? Of...? Was je meer aan het overleven? Of...

Sandra: dat laatste inderdaad. Aan het overleven. Puur overleven. Pas nadat ik evenwicht heb gevonden, dan kan je terugkijken hè, kon ik het zien: oh dat was dus uit evenwicht.

P: Ja, dus achteraf pas kun jij noemen en dan hebben we het over het psychische evenwicht, dat je dus ...ehm... niet in evenwicht was. We hebben het al vaak over balans dan, in balans zijn. Dan vind ik in balans, misschien evenwicht ook, is heel statisch eigenlijk. Dan lijkt het of het allemaal, ...ehm... hetzelfde is. Dat het allemaal even veel moet zijn. Zie jij dan dat evenwicht ook als iets wat precies hetzelfde moet zijn? Écht in evenwicht moet zijn?

Sandra: Dat hoeft niet persé, het is een, ja ik zie het ook een beetje als je het zo uitbeeldt een wip, als je, je kan in het midden van de wip zitten, dat heb ik pas gedaan en dan zit je écht stil en dan kan ik allebei die kanten kan je dan bewegen. Dus dan kan er nog steeds beweging zijn. Maar als je in het midden zit dan kan je die beweging zien en dan kan je zeggen: oh soms zit ik daar, soms gaat het wat beter en soms gaat het wat minder. Het kan er allebei zijn, maar door dan in het midden te zijn, kan het toch evenwichtig voelen ook al is het even pijnlijk of even lastig maar je kan toch voelen: ik ben in evenwicht.

P: Ja, mooi. Ja mooi dat je dat ook zo noemt ja, want voor mij is evenwicht ook niet een statisch iets. Het is meer dynamiek, heel toevallig met mijn man over gehad. Van: evenwicht is niet iets wat helemaal stil staat en in een wip zit je wel even stil en af en toe is stilstaan heel goed om te reflecteren om terug te kijken, om vooruit te kijken en daarna mag het weer heen en weer gaan. Beetje, beetje dynamisch noem ik dat dan. Dat klopt voor jou ook zo dan hè?

Sandra: ja zeker, zeker.

P: Mooi.

Sandra: ja

P: Ja, 2014 was voor jou dat kanteljaar? Kun je vertellen wat er gebeurd is? Wat wil je daar over vertellen?

Sandra: ja, ...ehm... 2014 was voor mij inderdaad een heel belangrijk jaar waarin ik echt voor mij een omkering in mijn leven is gekomen. En dat was omdat ik de zin las van:

'We zijn hier niet op aarde als mensen om spirituele ervaringen op te doen, maar we zijn een spiritueel wezen op aarde om menselijke ervaring op te doen'.

En dat voelde ik zó binnenkomen, voelde écht van: oh wauw! Ja.

P: Ik krijg zelf kippenvel als je dit zegt, zo voelt dat.

Sandra: zo voelde het ook écht en het was voor het eerst dat ik écht kon voelen: nou als dat zo is? Dan doe ik mee!

P: Dan wil ik meedoen.

Sandra: dan wil ik meedoen. Dit is leven! Ja! Dan wil ik leven! Dus, dat was echt een overweldigend gevoel en nou, het voelde ook echt van dat er een nieuwe wereld voor me openging. En ik had ook gelijk iets van: ja maar ik ga mijn bedrijf ga ik ook zo noemen en die wereld is er nu al want op het moment dat je erop afstemt, is het er al. Dus werd het NieuweWereld.NU.

P: Dat is ook jouw bedrijf geworden?

Sandra: dat is mijn bedrijf geworden

P: Dat bedrijf had je ervoor nog niet?

Sandra: ik had een andere naam.

P: Oh dat wel, je was wel zelfstandig ondernemer? En toen heb je dus gekozen om die naam dus te veranderen, maar ook de inhoud van je bedrijf dan?

Sandra: ja dat is ook daarin meegegroeid, uiteindelijk.

P: Meegegroeid zeg je? Hoe is het begonnen dan dat jij de eerste keer de naam gebruikte: NieuweWereld.NU, website misschien gemaakt of zo? Hoe is het toen gegaan dan? Hoe was het begin en hoe is die groei gegaan dan?

Sandra: Door dat zo te ...ehm... te voelen kon ik, is er innerlijk iets, iets omgegaan, laat ik het maar zo zeggen en dat wat ik eerder in spiritualiteit een beetje zo erbij deed, dat mocht in één keer er zijn! En op de een of andere manier, ja zo werkt het, kreeg ik informatie. Als ik op internet wat opzocht: kreeg ik in één keer, als je anders met jezelf om kan gaan vanuit het feit dat je een spiritueel wezen bent, dat je energie bent, en bewustzijn en hoe je daarmee om gaat. Dus zo ontstonden er andere manieren van werken met mensen.

P: Je werkte daarvoor ook al met mensen? Wat deed je in het andere bedrijf?

Sandra: in het andere bedrijf was ik op dat moment bezig met, deed ik veel vrouwenwerk, dus ...ehm... cirkels begeleiden en ik was bij stiefgezinnen bezig dus begeleiden van stiefgezinnen.

P: Dus je was al wel met mensen bezig, om die ja, ook weer verder te brengen in hun leven?

Sandra: ja.

P: Daar was we wel mee bezig al?

Sandra: dat klopt en ik ontdekte toen dat ik bezig was met ze verder te brengen in... ...ehm..., ja in het overleven, van hoe overleef je nou deze wereld? En de switch kwam: van ja, hoe leef je, hoe leef je in deze wereld? Hoe leef je in deze wereld? En dat was een heel groot verschil! En daarna is mijn leven zó veranderd! Dat het ja, tot op heden, zet zich dat nog voort.

P: Want dat blijft veranderen?

Sandra: dat blijft groeien hè!mDie bewustzijn is oneindig dus ja, daarin kan je blijven leren en groeien.

P: Goed dat je dat zegt want zo voelt het voor jou, zo voel ik het ook, maar er zijn mensen die dat helemaal niet zo zien hè? Die iets als een eindpunt hebben en dat is ook het eind en laten de boel de boel... is het niet zo veel meer. Niet nodig om nieuwe dingen te leren. Leren ook eigenlijk niet nieuws. Maar het is zo mooi als je weet dat je elke dag iets nieuws kan leren! Dat er iets ...ehm... op je pad kan...

13 Meebewegen

Wed, 10 May 2023 16:00:00 +0200

Meebewegen, meestromen, dat is het woord dat ik gekozen heb voor dit jaar. Niet wetend wat me te wachten stond, waarin ik het beste zou kunnen meebewegen. De afgelopen weken heb ik dat volop ervaren.

Volledig transcript:

Welkom, bij de podcast: Evenwicht, je leven. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 3, aflevering 13: 'Meebewegen'.

Meebewegen lijkt op het woord wat ik in het begin van het jaar als jaarwoord heb gekozen. Toen had ik gekozen voor meestromen. En meestromen, meebewegen, het lijkt wat op elkaar. Ik heb er in het begin van het jaar ook over verteld waarom ik dat woord ook gekozen heb, maar dat ik eigenlijk ook niet precies weet wat er mij allemaal staat te gebeuren. Maar wat er ook zou gebeuren, wat er ook op mijn pad zou komen dit jaar daarin zou ik, nou ja, beste mee kunnen gaan bewegen.

En in januari had ik nog geen enkel idee, wat er zou gebeuren, waarin ik ja, het beste mee zou kunnen bewegen. Alleen afgelopen weken heb ik dat dus wel ervaren.

'Dag mam, hoe gaat het? Z'n gangetje.'

Zo begon mijn tekst in het uitvaartcentrum in Almelo op 26 april. Want mijn moeder, mama, is overleden, op 20 april vroeg in de ochtend. Ik werd daarvan of de hoogte gesteld door mijn zus die was gebeld door de thuiszorg die hadden haar gevonden. En we hebben meteen besloten om naar Rijssen toe te gaan, haar woonplaats, om dus daar, datgene te gaan regelen wat nodig is. Dus opeens, alle plannen en alle afspraken die er zijn, alles vervalt op zo'n moment en we zijn direct na het afzeggen van de eerste afspraken, die even heel belangrijk waren voor die ochtend, zijn we direct in de auto gestapt en naar Rijssen gegaan. Daar kwamen ook mijn andere twee zussen met hun partners en zo begon een hele bijzondere, hectische, emotionele week!

Vol, ja, vol van, van alles, tot het ja, het zien van mijn moeder terwijl ze is overleden. Dat ze meegenomen wordt naar het uitvaartcentrum. We hebben haar zelf verzorgd. Samen met mijn zusjes, zijn we naar het uitvaartcentrum gegaan. En hebben we de verzorging gedaan. Met zijn drieën, ja, mijn ene zus is kapster, dus die kan heel goed ook die verzorging doen. Die vindt het ook helemaal niet moeilijk of zo, om iemand die is overleden, om daarvoor te zorgen. Om die... wat nodig is, wat even schoon gemaakt moet worden... om de haren te doen... Ik vind dat nog best moeilijk, alleen ik wist ook wel, juist omdat mijn zussen erbij waren: ik kan ook weglopen. Dus met dat idee, dat ik zelf ook eruit kan, lukte het mij om daar juist wel bij te blijven. Bij mijn moeder, bij mijn zussen.

We hebben ook toen mijn vader overleden is, ook die verzorging gedaan. En daar was mijn moeder nog zelf bij en dan hield ik mijn moeder een beetje in de gaten en mijn zusjes konden echt mijn vader dus ...ehm... zo goed mogelijk verzorgen.

En waar ik dan wel meehelp is dan met kleding aandoen, en op een gegeven moment, papa moest dan in een kist gelegd worden. En mijn moeder is in een mand neergelegd en dat hebben we ook met elkaar dan samen, samen met dan die uitvaartverzorgers, hebben we haar in een mand gelegd. En dat is ook wel het bijzondere daarin, dat toen wij met mijn vader daar in het uitvaartcentrum kwamen, stonden daar ook allemaal kisten waar wij een kist konden uitkiezen voor mijn vader. En toen zag mijn moeder daar een mand staan en die heeft toen gezegd: als ik doodga, wil ik in zo'n mand! En dat wisten mijn zusjes nog, dus dat was heel fijn dat we ook meteen zelf de wens van mijn moeder konden gebruiken. Dus zij is in een mand neergelegd en ik moet zeggen: ik vind dat mooi!

Zoals we haar daar in een mand hebben neergelegd, zoals ze daar dus in opgebaard lag, ik vind dat... voor mezelf mooier dan in een strakke kist! Dit was een beetje een ronde mand, ovaal eigenlijk hè! Met ja, er zitten geen hoeken aan. En dat was precies wat bij mama ook wel paste!

Dat was ook wat op haar kaart stond: daar stond op: 'stil genieten met een glimlach'. Dat is wat ze de laatste jaren steeds gedaan heeft, haar wereld werd steeds stiller, want ze werd nagenoeg doof, helemaal zonder hoortoestellen in kon zij de omgeving niet meer horen, dus het werd steeds stiller om haar heen. Maar als je goed keek, dan zag je dat ze wel aan het genieten was. Als je met haar in een groep mensen was, vooral als we dan uit eten gingen, want dat deed ze heel graag. En we zaten dan in een restaurant, dan kon ze om zich heen kijken en ze kon de gesprekken niet volgen. Ze kon ons niet verstaan, omdat er veel te veel rumoer was, ondanks haar hoortoestellen was dat heel moeilijk. Die waren ook niet helemaal goed afgesteld en zo, kreeg het ook maar niet voor mekaar dat ze dat goed deden bij de audicien. Dus zij kon ons gesprek nooit volgen in een restaurant. En toch ging ze graag naar een restaurant! Omdat ze daar toch ook andere mensen zou zien. En dan ging ze kijken naar die mensen en, we hebben geen idee wat er allemaal in haar hoofd omging, maar je zag haar dan kijken en genieten met een glimlach!

Zo kon ze ook buiten in de tuin zitten. Ze heeft een grote tuin, had, moet ik eigenlijk zeggen, het is nu verleden tijd, maar de tuin is er nog steeds. Ze ging dan in de tuin zitten en dan kon ze daar kijken naar de vissen, naar de vogels, hoe alle planten en bloemen erbij stonden en een beetje met een glimlach altijd zat ze dan te kijken! Als ze niet in slaap viel de laatste jaren dan! Haha... Maar als ze dus niet in slaap viel, zat ze ook gewoon heerlijk, ja, stil te genieten!

Ook dat heb ik gebruikt in mijn praatje daar in het uitvaartcentrum. Maar die week tussen, dat mijn... het eerste bericht dat ik hoorde mijn moeder is overleden tot en met de uitvaart een week later, dat is een hele volle week! Dan, dan, dan word je eigenlijk helemaal geleefd door allemaal dingen die moeten gebeuren. Alle overleggen die plaats moeten vinden. En toch was ik er ook volop bij! Ik was helemaal helder.

Ik heb zelf teksten gemaakt, sowieso heb ik de hele dienst begeleid daar in het crematorium in Almelo. Van begin af aan mensen welkom heten, tot aan het afsluitende praatje en de uitvaartbegeleider die heeft alleen maar even verteld aan de mensen hoe ze dan allemaal naar de ruimte konden waar ze koffie, thee en wat lekkers konden krijgen. Maar alles daar tussenin heb ik zelf in de hand gehad. Dat betekende dat we foto's hebben uitgezocht, dat ik teksten heb gemaakt, dat ik mijn eigen tekst, ik heb echt een eigen verhaal ook gehouden, dat heb ik op papier gezet om de tijd natuurlijk in te schatten. Dat mocht natuurlijk niet te lang zijn. En dat ook oefenen, want juist het oefenen is dan heel belangrijk, omdat ik dat binnen die tijd wilde hebben.

En uiteindelijk is toen dus -mijn moeder is op een donderdagochtend overleden- en een hele week later op woensdagmiddag om vier uur, waren we dus in het crematorium. En ja, zo'n hele week, ik kan dan alleen maar meebewegen. Want als ik dat niet zou doen, dan zou ik me druk maken om een heleboel dingen die ik toch niet in de hand heb!

Dus dat heb ik gedaan. Ik heb meebewogen!

En het bijzondere is dat het ook tussen mijn zusjes heel goed is gegaan die dagen, want dat was hoognodig. Die hebben de laatste jaren veel minder contact met elkaar, dat loopt helemaal niet goed, dat is heel jammer. En dat is deze dagen, die dagen in die week, is dat heel goed verlopen. Ook zij waren dus ja, denk ik tot een bepaalde hoogte goed aan het meebewegen! Kan ik niet helemaal inschatten want ja, ik weet niet precies wat er in hun hoofden omging! Maar het is wel op een hele mooie manier gegaan, hoe alles besproken is en hoe alles verlopen is en helemaal ook met de uitvaart. Dat, hoe dat gegaan is met de mensen die daar allemaal waren. We zijn na de uitvaart met elkaar gaan eten in een restaurant waar mijn moeder heel graag kwam. Waar we ook nog met ...ehm... de kerst afgelopen kerst zijn geweest, omdat mijn moeder heel graag met de familie ergens naar toe wilde. En dat is weer datzelfde restaurant: in Hoog Holten. Waar zij graag kwam. Dus daar hebben we nog een keer afscheid van haar genomen. We hebben daar een glas rosé op tafel gezet van die is voor mama. Dag mam!

En dan de dagen na de uitvaart. Wij zijn zelf nog even op vakantie geweest, want ...ehm... het was vakantie. Roel had vakantie, de scholen die waren dicht. En we hadden de caravan ook al hier staan, bij het huis en toen hadden we zo van: we gaan toch een paar dagen weg. Laten we dat toch maar doen. Ik had het afgesproken dus ...ehm... Dat was wel ook heel fijn! En ik merkte dat ik ja, elk moment wel met mama bezig was en dan waren we weer ergens aan het fietsen en dan zag ik weer wat. Elke keer wel in relatie tot mijn moeder. En gelukkig, mijn man vond dat helemaal prima. Hij zegt: het is heel logisch dat je daar steeds mee bezig bent.

En juist omdat we dus op vakantie waren en geen andere dingen aan ons hoofd hadden, kon ik daar ook in meebewegen, kon ik daar in meestromen. Ja, gewoon laten gebeuren. Ik hoefde het niet weg te drukken. Ik kon er gewoon voluit over spreken!

En toen we weer thuiskwamen, dan krijg je dus het regelwerk. Wat allemaal nodig is na de uitvaart. Sowieso, we moesten dingen bij de notaris regelen. Het huis moet opgeruimd worden. Alle financiële dingen, alle abonnementen, alle de kranten die ze had. Alle contracten die er waren, alles moet opgezegd worden. Dus daar ben ik ook de afgelopen dagen volop mee bezig geweest en ook dan is het ja, het meest makkelijke kan ik wel zeggen dat je meebeweegt, dat als je wat langer in de wacht staat, dat je dan ook maar gewoon rustig even afwacht en je daar niet boos of zo over maakt, want daar heb ik alleen mezelf ermee. Want ik kan het toch niet veranderen.

En tot mijn grote verbazing kun je heel veel dingen tegenwoordig online gewoon regelen. Dan hoef je niet eens iemand aan de telefoon te hebben. En vroeger had je bij alle machti...

12 Ismakogie

Tue, 18 Apr 2023 12:00:00 +0200

Ismakogie is een houding-en bewegingsleer. Met eenvoudige oefeningen, die je overal en altijd kunt doen, leer je je eigen lichaam kennen. Met de Ismakogie oefeningen versterk je je spieren. Bewust bewegen kan ik iedereen aanraden.

Volledig transcript:

Welkom, bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord.

En dit keer weer over het fysieke evenwicht. En heel speciaal over een houdings- en bewegingsleer: Ismakogie. Dit is namelijk aflevering 12: Ismakogie.

Ik heb het namelijk beloofd om daar wat meer over te vertellen. Ik heb het in eerdere afleveringen wel eens over gehad dat ik daar zo veel baat bij heb en, nou, dat het mij heel erg helpt. En daar wil ik even meer over vertellen over die Ismakogie.

Dus eerst een stukje geschiedenis wat ik daarover kan vertellen. Het is namelijk dat er ooit een schoonheidsspecialiste was in Oostenrijk, Anne Seidel. Die schoonheidsspecialiste die merkte dat er iets veranderde in het gezicht op het moment dat iemand op platte schoenen loopt of op hele hoge hakken loopt. Dan verandert er iets in dat gezicht. En dat fascineerde haar. En ze is anatomie gaan studeren. Ze is echt weer naar de universiteit gegaan en ze wilde weten hoe het zit met al die spieren in het lichaam. En met name ook die spieren die in het gezicht zitten. Helemaal natuurlijk als schoonheidsspecialiste, die zijn ook heel veel bezig met het gezicht en ze wilde de finesses weten. Ze wilde begrijpen hoe het precies zat. En ze kwam er dus ook achter dat, als je een spier strekt, ook al is het maar één spier, en dat heb ik vorige keer verteld, op het moment dat ik mijn vinger strek, helemaal recht strek en er blokkeert niets in mijn lichaam,- ik doe het nu ook even hier zo terwijl ik het sta te vertellen aan jou-, ik strek mijn vinger, dan gebeurt het ook dat mijn armspieren, die voel ik, mijn schouderspieren, maar, ik voel dat ook mijn buik mee gaat doen!

Ik voel dat mijn buikspieren, dat daar wat spanning op komt. Dat die, dat ik die dus aanspan. En als ik mijn buikspieren aanspan, ik hou nog steeds mijn vinger gestrekt, dan worden ook mijn bilspieren aangespannen en dat zijn allemaal strekspieren. Dat als ik dus die vinger strek, dan gaan ook al die andere strekspieren in het lichaam, die gaan aanspannen.

Het is zelfs zo dat ik ook, als ik goed ga voelen, dan voel ik ook dat mijn kuiten mee gaan doen. En, even voelen, ja zelfs mijn bovenbenen. Dus van alles doet mee op het moment dat ik alleen maar die ene vinger strek.

Dan noem ik er altijd nog even bij achteraan, dat op het moment dat ik die vinger strek dat ook die evenwichtsorganen altijd meteen al gereageerd hebben, voordat ik ga strekken zijn die evenwichtsorganen allang aan de gang! Want die zijn altijd aan het werk! Maar die reageren nóg en nóg veel sneller dan dat ik mijn hele vinger heb gestrekt.

Dat is even het uitstapje naar het evenwicht. Terug naar Ismakogie. Dat is dan een houdings- en bewegingsleer die die Anne Seidel heeft ontwikkeld. Zij is gaan kijken naar hoe kun je nu met de kennis die zij heeft, over al die verschillende spieren die heel nauw met elkaar samenwerken, hoe kan ik dat dan met... aan andere mensen doorgeven, zodat ze daar gebruik van gaan maken?

Het is een soort bewust bewegen van je lichaam. Nou, zij heeft dat ontwikkeld en zij heeft dat dus als een soort olievlek... is in ieder geval in Europa zo verder uitgevloeid.

En in Nederland heeft onder andere Angelika van der Schilden dit overgenomen. Angelika, die heb ik leren kennen, jaren geleden al, bij een netwerkbijeenkomst, daar, ik weet nog zelfs dat ik bij haar, we zaten in groepjes bij elkaar en ik kwam bij haar aan de tafel met nog drie andere ondernemers. We zaten zo met zijn vieren en iedereen ging vertellen dat ze, wat je deed, wat je op dat moment deed. En Angelika ging dan vertellen over wat zij deed: bewust bewegen. Alleen had ik zelf zo van: ja nou ja, ik ben al aan het sporten, al altijd bezig dus, waarom zou ik zoiets speciaals moeten doen? En toch heeft ze me overgehaald of, ik denk dat ik via iemand anders ben overgehaald van: kom een keer meedoen.

Ik ben lessen gaan volgen bij Angelika. Dat kwam ze ook doen in Zeewolde en daar was een, in het atelier van Gonny Geurts. Gonny Geurts is een bekende ook in Zeewolde, bij de mensen die ook maar iets met schilderen en zo doen. Zij is een bekende kunstenaar en in haar atelier daar hebben we toen de lessen Ismakogie gehad.

Ja! En ik moet zeggen: dat was elke keer een feestje! Het was elke keer dat als ik daarnaartoe ging, meestal 's ochtends dat we al begonnen om 9 uur en dan hadden we de hele ochtend, noem het maar les. Maar zo voelde het helemaal niet. Het was heerlijk om daar mee bezig te zijn, met al die oefeningen die we samen deden, en ik ging altijd vol energie weer naar huis. En met een glimlach om mijn mond en de hele dag had ik dan die glimlach om mijn mond. En ik heb het vaker gedaan. Een hele cyclus aan lessen, ik meen dat het 7 lessen waren of zo, achter elkaar of misschien wel 10 lessen, dat weet ik niet meer. Maar dat heeft me enorm geholpen om mijn eigen lichaam te leren kennen. En dan niet zo zeer van wat waar zit! Maar dat ik het gevoel in mijn lichaam leerde kennen. Dat ik voelde dat als ik mijn tenen omhoog strek, dat dus dan van alles als een soort kettingreactie in mijn lichaam meegaat doen en dat al die spieren in mijn lichaam dan werken.

En we deden daar allerlei soorten oefeningen en het begon heel vaak dan met een goede sta-houding aan te nemen. En dan pak ik even het boek erbij, want Angelika heeft daar een boek over geschreven: 'In 10 stappen moeiteloos fit en vitaal'.

En dan ga je dus ook als je dus eerst een goede houding, een goede sta-houding hebt, dan ga je daar dus eerst goed in staan. Je gaat sowieso op twee voeten staan en die voeten staan een beetje in een V-vorm. Die staan een beetje ter breedte van je heupen en dan in een V-vorm, dus de tenen iets licht naar buiten gebogen, daar sta je dan. Dan sta je op beide voeten en dan zorg je ook dat je op beide voeten staat. Dus je gaat niet hangen op één been of staan op één been: écht twee voeten.

Dan laat je je armen langs je zij hangen, met je handpalmen gewoon naar je lichaam toe en dan ga je je handen omhoog doen. En die zet je op je heupen en dan de vingers zijn dan naar beneden. Die wijzen naar de grond en dan strek je nu je middelvinger en tegelijkertijd laat je je handen dan naar beneden zakken, langs je bovenbeen. En op het moment dat je dat heel bewust doet, dan voel je dat er van alles gaat aanspannen. Dan ga je... je buik gaat aanspannen, je billen, je benen en dan is het de bedoeling dat je niet je knieën op slot gaat zetten. Je moet je knieën gewoon ontspannen laten, maar je voelt wel dat dus die bovenbeenspieren, dat die aanspannen.

En dat je kuiten gaan aanspannen! En op het moment dat je dat heel mooi zo naar beneden doet, dan merk je ook dat je nek wat langer wordt. Dat je, dat je, nou, je armen worden dan, die strekken zich uiteindelijk helemaal naar beneden. En dan sta je heel mooi rechtop. Je kunt dan nog even je vingers zo een beetje bewegen als ze dan helemaal beneden zijn, je handen. Als ze een beetje hangen en dan sta je heel mooi rechtop! En dat is een soort basishouding.

En als die basishouding, ook die schouders zijn verder ontspannen, ...ehm... je kin en je enkels staan in een mooie rechte hoek, je beide voeten staan stevig op de grond en je knieën die zijn ook gewoon lekker ontspannen. En als je dan zo staat, ja, dan, als je dat al doet, dan voel je al, ja een beetje doordat je heel mooi rechtop staat, dat voelt gewoon heel goed! Dus dat is de bedoeling ook. Dat is al één oefening.

En de andere oefening die we ook heel vaak hebben gehoord, en ik hoor het Angelika zo zeggen hè! Dat is altijd heel grappig, ik hoor haar stem! Die, die dat dan vertelt aan mij en dan probeer ik dat nu aan jou over te brengen, maar ik probeer het. Als je 's morgens opstaat en je gaat voor de spiegel staan, ga dan eens met je handen, die zet je zo ter hoogte van je borstkas met palmen naar je lichaam toe en dan strek je je vingers en dan doe je je armen helemaal wijd. En dat noemt ze dan ook het decolleté even straktrekken.

Even strak maken zo en dan doe je dat een paar keer zo, dat je dus jezelf uitstrekt. Wetend al dat je dus eerst in die mooie rechtopstaande houding staat en dan doe je dus heel mooi dat decolleté gladstrijken en dan doe je je armen helemaal wijd. En als je dat doet, ik doe het nu hier ook, misschien hoor je het ook wel een beetje, want ik ga af en toe bij de microfoon dan weg, dat is een heel fijn gevoel!

En als je dat 's morgens vroeg doet voor de spiegel, en je doet dat heel bewust met aandacht, dan voel je al, ja, dat die mondhoeken gaan krullen. Dat je daar vrolijk van wordt. Dan, het geeft ook energie, want je opent je borst ook eigenlijk hè! En het grappige is dat je hoeft niet op je ademhaling te letten, want als je die oefeningen doet dan gaat dat vanzelf. Die ademhaling komt vanzelf. Je hoeft niet bij deze methode, hoef je niet in- en uitademen op een bepaald ritme te doen of zo, je doet gewoon de beweging en die ademhaling komt vanzelf wel mee. Ja, wat heeft ze nog meer?

Ehm... wat ik ook heel leuk vind, is eigenlijk heb je er niets bij nodig hè, bij deze bewegingsleer. Alleen jezelf! Behalve als je een stoel of een kruk gebruikt dat je dan gaat zitten, ook dan kun je wel oefeningen doen. Dus dan heb je wel iets nodig. Alleen niet speciaal om de oefeningen te doen. Deze wel, hier heb je wel een kruk of een stoel bij nodig. Dan ga je zitten en ook dan moet je eerst even weer heel netjes gaan zitten.

Alsof je, ja dat je goed rechtop zit. Daar is dan ook een oefening voor dat je ook met die hand zo langs je heupen naar beneden zo strijkt en dat je dus netjes rechtop zit en je knieën zo in...

11 Tastend naar evenwicht

Thu, 13 Apr 2023 12:00:00 +0200

Het schrijfproces voor een boek is voor mij geen evenwichtig proces. Zowel het schrijven voor het boek Evenwicht in uitvoering, als het nieuwe boek over tinnitus gaat niet vanzelf. Het is soms zelfs 'worstelen'. Hoe begin ik een boek, wat is er nodig voor het vervolg? Over verplaatsen, schrappen, schaven en aanvullen. Over meelezers, redactie en vormgeving. Kortom, schrijven gaat niet vanzelf.

Volledig transcript

Dit is 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons zintuig 'evenwicht'. En over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Welkom weer en fijn dat je luistert. Dit is seizoen 3, aflevering 11: 'Tastend naar evenwicht'.

'Tastend naar evenwicht', waarom heb ik dat zo genoemd?

Ik wil het gaan hebben over het schrijfproces en niet alleen het schrijfproces van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' maar ook over het schrijfproces waar ik nu mee bezig ben. Het nieuwe boek wat ik op dit moment aan het schrijven ben. En dan begin ik even met wat ik in de inleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' heb geschreven, aan het eind van de inleiding staan namelijk de volgende woorden:

Dan arriveert de ochtend

Opgelucht halen de vogels adem

Kwetsbaar en fragiel

Komt alles en iedereen overeind

Tastend naar het evenwicht

Dit fragment dat is van een ...ehm... gedicht en dat gedicht heet: 'Voetstappen' en dat heb ik gelezen in het MUMC, in het Maastricht Medisch Centrum, waar ik was. Het is van K. Michel. Ik was daar in het MUMC en daar hing het helemaal aan het plafond. Ik heb er wel eens eerder over gesproken volgens mij. Ik was daar om met Raymond van de Berg, de KNO-arts, te praten over dat schrijven van het boek over het evenwicht en hoe bijzonder is het dat ik daar zit te wachten totdat we de afspraak hadden en dat ik naar boven kijk en dat ik dan deze woorden ineens daar zag! Toen dacht ik: het is alsof het zo hoort!

Alsof het nu het juiste moment is om te gaan schrijven over ons mooie en fascinerende zintuig evenwicht. Dus, ik heb toen die woorden opgeschreven, overgeschreven en dat heb ik meegenomen en dat heeft dus nu een plekje gekregen in dat boek van mij. Aan het eind van het boek, heb ik als een soort afsluiting, dus niet inleiding, maar juist de andere kant, de afsluiting, het hoofdstuk genoemd 'Tastend naar evenwicht'.

En daar beschrijf ik mijn schrijfproces over dat boek. Juist omdat het boek gaat over het evenwicht, dat gaat juist over iets wat je, ja wat je wilt, dat het goed in balans gaat komen en zo. Dat dat met dat hele schrijfproces absoluut niet was. Dat is écht een op- en neergaand proces geweest. De ene keer ging het makkelijk en de andere keer heel stroef. Ene keer was ik echt heel lekker aan het werk en de andere keer gewoon weken niets gedaan. Helemaal toen ook in 2017, begin 2018. In 2017, eind van het jaar is mijn vader overleden en toen kon ik eigenlijk niet aan het werk komen. Tenminste niet aan het schrijven van het boek. Daar had ik een andere aandacht voor nodig en die aandacht was even weg. En logisch, want het was een rouwproces dus het mag.

En pas in 2018, halverwege het jaar, kwam ik weer in die flow terecht die nodig was om verder te kunnen. En wat ook moeilijk was, bij het schrijven van dat boek, was dat het onderzoek wat ik deed naar wat het evenwicht precies is en hoe het er uitziet en zo, dat het echt moeilijk was! Om daar de juiste informatie over te vinden en ook die wetenschappelijke Engelse teksten was ook een geworstel om dat goed te begrijpen, om dat goed voor mezelf te vertalen en in gewone Nederlandse woorden te zetten.

Dus dat hele schrijfproces was een op- en neergaand proces en dat was verre van evenwichtig! Ja, aan de ene kant vond ik dat ook passen bij het schrijven over het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Eigenlijk was dat wel, ja, iets bijzonders. Dat juist, omdat mijn eigen fysieke evenwicht niet goed werkt, dat dat ook invloed heeft op het werk dat ik uit mijn handen laat komen. Dus wat ik letterlijk ook ging opschrijven en zo.

En misschien was dat ook wel nodig! Dat het juist op en neer ging en de ene keer fijn en de andere keer geworstel en moeizaam. Juist om het nóg beter neer te zetten. Om nog meer het gevoel te hebben hoe belangrijk het is dat als je fysieke evenwicht niet goed werkt, dat het psychisch evenwicht ook om de hoek komt kijken en hoe belangrijk het is dat je, hoe belangrijk, maar hoe prettig het is, prettiger het is, om psychisch ook in evenwicht te zijn.

Dus het was echt, het is eigenlijk een soort levenswerk geworden, het hele boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Dus dat was klaar. Dat is op de markt gekomen. Dat is ook waarom ik nu ook de podcast maak: 'Evenwicht, je leven'. Het gaat over het evenwicht. En daar gebruik ik natuurlijk heel vaak dingen uit die ik met het boek of in het boek al heb geschreven. En toen ging het op een gegeven moment kriebelen nadat dit boek uit was: ik wil wéér wat gaan schrijven! Waar ga ik het dan over hebben?

En dat was niet eens zo moeilijk, want in 2018, even, boek 'Evenwicht, in uitvoering' is in 2020 uitgekomen, dus ik was in 2018 ook flink nog aan het schrijven voor dit boek. Maar in 2018 ben ik ook begonnen in een gewoon A4 schrift om allerlei dingen op te gaan schrijven over wat ik weet over mijn tinnitus. Of over dé tinnitus.

Ik heb in heel veel verschillende schriften van alles geschreven, af en toe over die tinnitus. Dat ben ik gaan verzamelen en ondertussen ben ik ook weer nieuwe teksten gaan schrijven die ik niet eerder had geschreven, maar die ik op dat moment aan het ervaren was. Alles rondom die tinnitus.

En ineens dus in 2020 toen het boek 'Evenwicht' op de markt was begon het al te kriebelen om iets te gaan doen met dat schrift over tinnitus. Wat precies wist ik niet. Ik wist wel dat ik daar iets mee wilde. Dus ik ben daar verder in gaan schrijven, het is écht gewoon met vulpen geschreven, gewoon omdat ik ook van schrijven hou. Daar heb ik het al eerder over gehad. Creatief schrijven. Creatief schrijven is het niet helemaal als je je ervaringen aan het uitschrijven bent, maar het is wel een vorm van schrijven. Dus met vulpen, heerlijk, heb ik heel veel in dat schrift geschreven en overgeschreven wat ik eerder geschreven heb. En zo had ik dus al een hele hoop informatie bij elkaar.

Maar voordat ik altijd begin met een boek, nou ja altijd, het is natuurlijk dan de 3e keer dat ik ben begonnen. Eerst 'Ménière in balans' en daarna 'Evenwicht, in uitvoering' en nu dan dit boek over tinnitus. Dan begin ik met het maken van een mindmap. Dan zet ik het onderwerp middenin op een groot vel papier en in dit geval is het het woord: tinnitus. En daarom heen zet ik een grote, een grote wolk eigenlijk, en allemaal lijntjes zet ik daarvandaan en bij elk lijntje zet ik een onderwerp waar ik aan wil werken, wat in ieder geval in dat boek moet komen. En als dat onderwerp er staat en er zijn nog weer allerlei deelonderwerpen dan zet ik daar weer allemaal lijntjes vanuit en zet ik daar weer allemaal woorden bij.

En dat is een soort kapstok, een soort houvast dat ik weet: oh ja daar kan het over gaan en daar kan het over gaan. Ook om niets erin te vergeten en ook om een soort leidraad te hebben. En dat is altijd heel mooi om te doen. Dat proces is altijd heel leuk. Hetzelfde heb ik nu net weer gedaan, een mindmap maken omdat ik het hele boek 'Evenwicht, in uitvoering', in podcast-vorm wil gaan doen. En ook daar heb ik eerst een mindmap van gemaakt om het voor mezelf helder te maken waar moet ik allemaal aan denken?

Dus dat ging ook zo met het boek van ...ehm... tinnitus. Dat heb ik dus eerst opgehangen, meerdere keren ook naar gekeken. En omdat ik al allerlei teksten in het tinnitus-schrift had staan, ben ik het op een gegeven moment in de computer gaan zetten, want dat had ik natuurlijk wel nodig, want dan staat het ergens zwart-op-wit, anders dan in een schrift en kan ik er ook mee gaan spelen. Dan kan ik het op bepaalde plekken gaan zetten en dingen gaan combineren, want nu stond alles kriskras door elkaar in dat schrift en ik wil het natuurlijk wel kunnen combineren. Ik wil er hoofdstukken van maken dus ik ben alle teksten gaan typen.

En nu kan ik niet zo heel lang achter elkaar typen op de computer, dat komt door mijn evenwicht dat dat niet gewoon heel fijn is om dat lekker te doen, dus dat ging in kleine stapjes. En die kleine stapjes, elke keer weer een tijdje eraan werken en dan weer even schrijven met vulpen in het schrift en daarna weer typen en daar heb ik dus echt een hele tijd over gedaan. Dat is dus ...ehm... 2021 zo geweest, dat ik daar al mee aan de gang was, 2022. Corona was er natuurlijk ook, dus ook met andere dingen nog weer bezig geweest en het gekke is, omdat we natuurlijk ook die lockdown hadden, had ik natuurlijk ook heel veel tijd om er aan te werken! Het vreemde is dat ik die tijd niet zo benut heb. En daarom ook dat ik het daar nu over wil hebben, want dat hele schrijfproces, ook voor dit boek over tinnitus, is verre van evenwichtig. Het is écht ook weer een op- en neergaand proces, de ene keer dan kan ik een heleboel achter elkaar doen, dan ben ik er meerdere dagen mee bezig en dan opeens weer weken er niet mee bezig om dat het niet lukt. Omdat ik er, ja, ...ehm... geen zin in had! Wel aan het feit dat ik wil dat het boek er komt, maar aan dat typen, dat overnemen, dat aah, dat was écht, dat proces, is dus écht ja, met vallen en opstaan ook weer gebeurd. En nog steeds! Want dat boek is er nog lang niet. Ik ben wel alweer veel verder op weg.

Ik heb het een hele tijd dus laten liggen, kon ik er niet aan werken, en waarom? Weet ik niet. Heel misschien -en dat wordt me eigenlijk wel een beetje duidelijk- is dat nodig geweest om het in mijn hoofd te laten doorwerken, want het staat niet stil. Ergens in mijn achterhoofd ben ik er steeds mee bezig en dat ik de vorm, hoe ik het boek toch voor me zie, dat dat...

10 Zoveel geluiden

Sat, 08 Apr 2023 12:00:00 +0200

Als ik 's nachts wakker lig, bedenk ik vaak van alles en nog wat. Dit keer bedacht ik allemaal geluiden die we rondom ons horen. Daar zou ik weleens iets mee kunnen doen in mijn radioprogramma Hoor jij wat ik hoor?

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons zintuig evenwicht én over ons psychisch evenwicht, kortom, in de breedste zin van het woord.

En dit is aflevering 10: Zoveel geluiden.

Zoveel geluiden, we hebben de hele dag ontzettend veel geluiden om ons heen. En waarom wil ik het er nu over hebben?

Dat komt eigenlijk omdat, ik ben bezig met het schrijven van mijn 3e boek, en dat 3e boek gaat over mijn oorsuizen. Over tinnitus. En met dat ik nu bezig was met alles te ordenen, ben alles op volgorde aan het houden -ga ik het een andere keer over hebben- kwam ik dit verhaal tegen wat ik eigenlijk vergeten was, en dat heb ik in mijn dagboek geschreven. En dat heet 'Niet slapen'. En daar ga ik een stukje over voorlezen en ondertussen ga ik er over vertellen. Want, het was vannacht 1:39 uur, dat kan ik zien op de wekkerradio. Ik lig in mijn bed en ik ben klaarwakker! Stilliggen in een stille omgeving. Het raam staat open, er is geen zuchtje wind, geen auto komt langs. Het is écht heel stil. En mijn man die slaapt en die is ook heel erg stil. Geen snurkje, helemaal niets. En toch is het niet stil. Ik doe dan mijn vingers in mijn oren, ja het klopt, het is niet stil!

Het geluid is hard en heel duidelijk aanwezig. En ik luister nog eens goed, het is echt heel hard! Ik kan het op geen enkele manier verminderen. Dat is dus echt mijn eigen oorsuizen wat in mijn oren zit, ik hoor het ook écht in mijn oren! En daar kan ik dus echt 's nachts wakker van liggen en dat was dus deze nacht ook zo.

Gaat verder, in het dagboek: ik ga geluiden bedenken. De geluiden van Zeewolde. Hé! Dat wil ik een keer in mijn radioprogramma gaan doen, wat een goed idee! Een heleboel geluiden in de omgeving opnemen en elk geluid moet ik wel even bij noteren, van ...ehm... waar ik dat heb opgenomen, locatie, de datum ervan, dus dan heb ik ook een beetje houvast waar het ook allemaal vandaan was, kwam, komt.

En dan bedenk ik elk mogelijk geluid. En dan ga ik eigenlijk in thema's die geluiden langs, zoals ze in- en om het huis. Nou dan, als je gaat kijken in- en om het huis: het kan de wasmachine zijn, de waterkoker, geluid van de magnetron, elektrische tandenborstel, het doortrekken van de wc, stofzuigen ...ehm... kat die ligt te spinnen. Hoewel, onze kat die spint met een heel zacht spinnetje, maar oké dat kun je ook opnemen.

Ehm... in een kopje roeren, dat je een lepeltje in een kopje hebt of misschien wel tijdens de maaltijd. Buiten in de tuin, het grasmaaien, knippen van de takken, er zijn zo veel geluiden om ons heen die we dus kunnen gebruiken of die ik dan zou kunnen opnemen. En dan heb je het alleen maar over in- en om het huis!

Nou kan je ook nog de wind, als het heel hard waait, dat je de wind opneemt! En ook de regen die langskomt, op de ramen klettert. Ook die geluiden kan ik opnemen. Kan ook gaan kijken naar alle verkeersgeluiden. Buiten. Als er een fiets langs zoeft! De auto's, vrachtauto's, een bus klinkt weer heel anders. Vrachtauto sowieso ook een kleine vrachtauto of een kleine bus, vrachtauto. Allerlei manieren, een elektrische auto kan ook nog. Een elektrische fiets maakt ook geluid. Dus dat is ook weer verschil met een gewone fiets. Er zijn zo veel verkeersgeluiden buiten, dat ook die allemaal een eigen opname kunnen hebben.

We hebben ook dat we hier in het buitengebied wonen. Zeewolde heeft een heel groot buitengebied, en zou ik dus op het land heel veel geluiden kunnen gaan opnemen. Bij al die boerderijen, waar allerlei machines staan, waar de koeien gemolken worden, waar de tulpen allemaal gaan groeien en gekopt worden en noem maar op!

Er is zó veel, ook in het buitengebied aan geluid, op elke boerderij. En wat dacht je van de windmolens, we hebben ongelofelijk veel windmolens in Flevoland en ik vermoed dat elke windmolen wel een iets ander geluid maakt. Het heeft natuurlijk ook te maken met hoe hard de wind waait, maar een kleine windmolen met kortere wieken zou een ander geluid voortbrengen dan een hele hoge met hele lange wieken! Kan ik me echt iets bij voorstellen dat het écht verschillend is!

We hebben hier ook een haven, dus de verkeersgeluiden op het water, de boot, de pont, verschillende boten. Een zeilboot die aan het varen is, een roeiboot, allerlei verschillende motorboten, vrachtboten. In de haven zelf op het moment dat je in de haven bent en ook weer de wind, het waait, dan hoor je al die stagen van die boten, die lijnen die allemaal op de boten zitten om de masten vast te houden, die hoor je dan ook tegen elkaar kletteren. Dat is een gevoel, een geluid wat ik van vroeger nog ken, toen ik met mijn ouders meeging naar de haven in Culemborg. En dat gekletter van die stagen tegen elkaar aan, als ik dat nu nog wel eens hoor dan brengt me dat direct terug naar al die uren dat ik daar, dat in Culemborg, daar in de haven ook gehoord heb en dat we daar op de boot sliepen en dus dat geluid hoorden!

Wat ik ook kan doen is hier naar het strand. We hebben hier een heel mooi strand in Zeewolde. Al die strandgeluiden, in de winter waar de ganzen allemaal lopen en in de zomer waar de mensen lopen. Waar de kinderen aan het spelen zijn. Sowieso kinderen, kinderen op een schoolplein, die geluiden kan je ook opnemen. Er is zó veel geluid ook op een schoolplein, op het moment dat kinderen in de pauze buiten zijn en dan is het nog een verschil als het kleuters zijn, zijn weer met heel andere geluiden bezig, dan als het grotere kinderen zijn die dus andere spelletjes aan het doen zijn.

En wat ook kan in het bos natuurlijk. We hebben in Zeewolde een heel groot bos! Verschillende bossen ook. Al die natuurgeluiden buiten! Niet alleen van het bos zelf en van de bomen, maar ook alle vogels. Allerlei verschillende vogels en misschien dat ik dan ook andere dierengeluiden, van een vos, van de bever, dat je die geluiden ook kunt opnemen. De bever die zit hier ook echt, kun je zien dat ze de wilgentakken en -boompjes afknagen, dan weet je ook ‘oh hier is een bever geweest’, maar dat geluid kan je natuurlijk ook opnemen. Maakt ook allemaal geluid!

Verder hebben we hier verschillende campings, wat dacht je van camping-geluiden! Oh er is zoveel ook van te vinden. Lijkt ook af en toe een beetje wat je op een strand kan horen, maar op een camping? Ja! Het neerzetten van een caravan en dat de tent opgebouwd wordt en die geluiden zoals een tent opgebouwd wordt. Lijkt me geweldig om ook daar dat op te nemen!

Dan het voetbalveld. Bij alle andere verenigingen waar sportwedstrijden worden gehouden. Het zwembad, ja er is ook natuurlijk van alles te horen. Zelfs ook hele harde geluiden. Daarom ook dat ik dat zwemmen nog best wel heel spannend vind. Ik heb het nog steeds niet gedaan dus... We hebben hier een visvereniging en een hondenvereniging, een roeivereniging, ook daar kun je allemaal geluiden op gaan nemen. Bij de manege.

En dan vergeet ik nog, nee vergeet ik niet eens, dat noem ik nu, bij een medisch centrum waar de dokter is, waar mensen in een wachtkamer zitten. Naar de tandarts, met allerlei andere geluiden die de tandarts maakt met al die boren en polijsten. Nou ja wat ze allemaal daar doen, heel veel dingen om te gebruiken, als geluid.

Bij een autowasserij! Bouwmarkt. Kan ook bij een kledingwinkel of bij de bakker. Bij de bakker wordt natuurlijk ook, waar ze brood nog zelf bakken, we hebben hier een bakkerij -bakkerij De Toren- daar wordt nog écht zelf brood gebakken, taarten gemaakt, ze doen heel veel zelf. Daar zou je natuurlijk... daarachter waar ze dat dan maken, in de bakkerij zelf, zou je ook allemaal hele bijzondere geluiden kunnen opnemen. En dat wordt steeds bijzonderder, omdat er steeds minder bakkerijen zelf hun brood bakken! Kan ook bij de slager zijn, bij de groenteboer. Ik weet niet of de slager hier nog zelf ook aan het slachten is, geen idee, maar stel dat ze dat doen, zou je ook kunnen opnemen.

Er zijn dus zó veel logistieke bedrijven, hier ook, allerlei bedrijven hier op het industrieterrein, plastic-fabriek waar ze plastic verwerken. Logistieke bedrijven waar dus heel veel vrachtwagens zijn, er is zó veel aan geluid om ons heen!

En dat lag ik dus allemaal die nacht te bedenken. Dus ik was ook zo heel veel tijd daaraan kwijt, want al die geluiden was ik ook een beetje in mijn hoofd aan het bedenken: hoe zou het klinken? Zó veel geluiden en uiteindelijk viel ik toen die nacht toch wel weer in slaap.

En 's ochtends bij het wakker worden, toen hoorde ik al mijn eigen geluid: het is er nog steeds! Inclusief toen, een héleboel denkbeeldige geluiden die mijn eigen geluid bijna overstemmen! Gebeurde niet, mijn eigen geluid is vaak nog veel harder dan al die gedachtes die ik heb. Ook al gaat het allemaal over gedachten over geluid, de tinnitus is altijd aanwezig.

Maar dat idee over die geluiden opnemen, dat is nog wel een idee wat ik vast blijf houden. En ik vond het leuk dat ik dit terugvond in mijn dagboek toen ik dus bezig was met het boek over tinnitus. En dit krijgt misschien wel een plekje ook! Misschien, ja, ik denk wel bijna zeker. Krijgt een plekje in het boek. Om te vertellen over dat we zó veel geluiden van buitenaf eigenlijk horen, wat we zelf niet eens in de gaten hebben. Dat als je daar een keer wat gaat opnemen, dan, wie weet kan ik daar iets heel leuks mee gaan doen, kan ik daarmee doen in mijn programma 'Hoor jij wat ik hoor?'

Dus ik heb nog heel wat ideeën te gaan! En als dit het idee wordt, dan ja -haha- ik kan denk ik een heel jaar lang de tijd nemen om geluiden op te nemen, want overal is geluid!

Zoveel geluiden.

Dank je wel voor het luisteren naar deze aflevering over gel...

9 Praten met je handen

Thu, 06 Apr 2023 12:00:00 +0200

Praten met je handen gaat over NmG, Nederlands met Gebaren. In 2017 ben ik dat gaan leren en sinds 2018 begeleid ik een gebarenoefengroep in Zeewolde. Dit is zo leuk om te doen. We oefenen elke week een uurtje. We leren en herhalen gebaren uit de Nederlandse Gebarentaal. Dat doen we naar aanleiding van een thema. En we doen vaak een spelletje waarbij de gebaren belangrijk zijn.

Waarom ik graag gebaren wil leren, vertel ik in deze aflevering Praten met je handen.

Volledig transcript

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over het evenwicht in de breedste zin van het woord.

En dit keer wil ik het gaan hebben over, ja noem het maar het psychisch evenwicht. Want naast het fysieke evenwicht heb ik het ook regelmatig over hoe ik zelf in balans blijf en hoe ik zelf met bepaalde dingen omga en dat heeft natuurlijk te maken met het psychisch evenwicht. Dit is aflevering 9, 'Praten met je handen'.

Hoewel ik zelf als kind best laat leerde praten, heb ik dat wel goed geleerd. Uiteindelijk kon ik gewoon in goede zinnen praten en ik wist toen nog niet -als kind- dat er gehoorverlies was en ik geloof ook niet dat dat mij heeft tegengehouden in het goed leren praten.

Mijn gehoorverlies was toen nog zo weinig dat ik toch wel heel veel dingen heb opgenomen en dus zelf goed heb leren praten.

Nu dat 'Praten met je handen'. En waarschijnlijk heb ik dat wel mijn hele leven al gedaan. Op een gegeven moment dat ik iets ging vertellen dat ik ook mijn handen erbij gebruikte. Dat heb ik nooit zelf zo beseft totdat ik een buurvrouw kreeg en als ik bij de buurvrouw kwam om iets te vertellen, dan keek ze naar mijn handen!

Zij had iets dat ze, ja een soort van verlegenheid of zo was, dat ze dus niet echt in mijn ogen durfde te kijken en dan keek ze dus naar mijn handen. Dus als ik praatte gebruikte ik die handen en daar keek zij naar.

En ja, dat waren gewoon gebaren of tenminste ...ehm... ja wat deed ik met mijn handen als ondersteuning in het verhaal wat ik vertelde zonder dat die, wat ik deed met die handen echt iets betekende.

Pas toen ik zelf gehoorverlies, dat ik het wist dat ik dat had, kon ik natuurlijk moeilijker spraakafzien en dat is natuurlijk steeds meer geworden, daar heb ik al eerder over verteld, vanaf dat ik dat weet, is het gehoorverlies steeds meer toegenomen. En op een gegeven moment was ik toch toe, en met tinnitus, met het oorsuizen en met het gehoorverlies, was ik toe aan een hoortoestel. Dat heb ik toen gekregen, nou dat verhaal heb ik al eerder verteld, dat ging toen mis en ik heb heel lang zonder hoortoestellen gelopen ondanks dat ik zoveel gehoorverlies had dat ik dus toch het hele spraakafzien, dat dat steeds moeilijker ging.

In 2017, nou ja dat is nog niet zo heel lang geleden, in 2017 zag ik ineens langskomen dat er een Nederlandse Gebarenchallenge was. En dan gaat het om Nederlands met gebaren. Nederlands met ondersteunende gebaren. Daar had ik al eerder over gehoord, ik heb ook wel eens eerder gehoord over Nederlandse Gebaren Taal. Helemaal natuurlijk in dat hele proces dat ik zelf dat gehoorverlies had en ging leren over, hoe ga je mensen begeleiden die dat ook hebben. Ik ben dan ook HoorCoach. Dus vanuit die hoek kreeg ik natuurlijk al veel meer te maken met mensen die slechthorend zijn, mensen die nou, bijna doof zijn. En toen in 2017 kwam ik dat tegen. Dat was de allereerste keer dat de Gebarenchallenge gehouden zou worden. En toen had ik ineens van: is dat niet een heel goed idee voor mij?!

Ik ben ermee begonnen, eigenlijk met in het achterhoofd, ik weet dat met dat genetische defect, wat ik heb, dat het gehoorverlies uiteindelijk tot doofheid kan leiden. Dat zie ik ook aan mijn moeder, zij heeft hetzelfde genetische defect en zij is nu, als zij haar hoortoestellen uit heeft, is ze vrijwel doof. Dat staat mij ook te wachten. Dus ik had zelf al: als ik nu kan beginnen met het leren met gebaren, dan weet ik in ieder geval hoe dat d'r uit ziet en hoe het moet. Waarbij de mensen om me heen toen zeiden: “Ja jij kan het wel gaan leren, maar eigenlijk moet jouw omgeving dat gaan leren. De mensen om je heen, want die gaan dan met jou communiceren, met ondersteunende gebaren”. Nou, dat klopt!

Daar hebben ze gelijk in, alleen, als ik het zelf helemaal niet kan, kan ik het ook niet aflezen bij de ander. En ik moet ergens beginnen. Dus zodoende was die Gebarenchallenge precies op het juiste moment dat ik zelf had: ik vind het leuk om weer wat nieuws te leren en dit is ook iets voor mijn toekomst. Dit is iets wat ik later ook écht kan gaan gebruiken. En het leuke is aan die Challenge dat, het is online, en dan krijg je elke week een filmpje via de mail. En dat filmpje, daar staan dan 10 gebaren in, die zijn gemaakt door Bianca van der Horst. En Bianca legt dan helemaal precies uit hoe het gebaar eruitziet. Hoe je dat moet doen met je handen, welke mimiek je daarbij gebruikt, waarom dat gebaar er is, soms is er geen goede reden waarom dat gebaar gekozen is, voor een gebaar als je dus niet goed kunt horen. En soms is het ook heel logisch. En dat legt zij allemaal uit in dat filmpje. En dat is een jaar lang, elke week krijg je dan dus 10 woorden. Nou dan weet je dus in een jaar lang, 10 woorden, elke week 10 woorden, dan heb je op een gegeven moment een heel scala aan woorden. Een hele woordenschat eigenlijk, in gebaren. Ik vond het geweldig mooi om het te volgen, om het te doen. Alleen, de bedoeling is dat als je dat geleerd hebt, dat je het ook gaat herhalen en dat herhalen, ja dat doe je in je eentje niet zo heel vaak. Ik deed het wel een beetje, maar nog niet zo veel. En toen kwam ik zelf een vriendin tegen, een collega-ondernemer eigenlijk hier in Zeewolde. Dat was Tineke en Tineke daar ging ik samen mee kijken van hoe kunnen wij nog meer met die gebaren bezig zijn.

En ik heb bij haar toen even meegedaan, omdat zij een soort gebarencursus ging geven in babygebaren. En daar ben ik dus bij geweest, dus op verschillende manieren kwam ik dus toch wat meer in aanraking met het maken van échte gebaren. Die horen in de Nederlandse Gebaren Taal. Ja en ik vond het heel leuk om te doen, en ik vond het best moeilijk!

Wat we toen wel bedacht hadden is in 2018, toen was dus al -in 2017 in februari begon die cursus die Nederlandse Gebarenchallenge, die duurde dus tot februari 2018- en in september, toen, dat was zo na de zomervakantie 2018, zijn we begonnen, samen met Tineke deed ik dat, een gebaren-oefengroep hier in Zeewolde. En elke donderdagochtend kwamen we dan bij elkaar met een groepje andere mensen die het ook heel leuk vonden en die om verschillende redenen gebaren wilden leren. En toen zijn we daar dus mee gestart. Kwamen we hier in de Oude Bieb in Zeewolde, dat is een koffiehuis waar je lekkere taart kunt eten en waar ook van alles te koop is aan snuisterijtjes. Een soort kringloopwinkel is het, maar het is als een grote huiskamer ingericht. Het is al heel leuk om daar te zijn. Dus in 2018 zijn we daarmee begonnen. Op een gegeven moment dat Tineke meer ging werken juist op die donderdag dus, die kon niet meer met die groep meedoen, heb ik gezegd ‘ik ga door, ik wil gewoon blijven oefenen en met een groep samen met andere mensen, samen wordt dat ook heel aangenaam, wordt het leuk!’

Dan blijf je het ook écht doen. Dus in 2019 zo, heb ik toen reclame voor gemaakt. Ik meen dat er toen ook een stukje in de krant is gekomen en daar zijn toen mensen op afgekomen. Ik weet ook, het was bij Hoormij, bij stichting Hoormij, de ja, onafhankelijke website. Een stichting die opkomt voor de belangen van mensen met slechthorendheid en tinnitus, hyperacusis en allerlei andere aandoeningen van het oor waaronder ook allerlei evenwichtsaandoeningen. Dat is, daar bij stichting Hoormij, daar kan je heel veel informatie over vinden en zij hebben toen daar dus reclame gemaakt voor mij. Dat ik met die oefengroep verder ging, in Zeewolde, elke donderdagochtend.

En dat doe ik dus nog steeds!

Natuurlijk heeft corona weer roet in het eten gegooid dat we een hele tijd niet bij elkaar zijn geweest, maar al die momenten dat het wel kon, komen we bij elkaar, elke donderdagochtend van half 10 tot half 11. Soms verandert de tijd een beetje van 10 tot 11, in ieder geval één uur lang gaan we samen oefenen. En dat doen we dus naar aanleiding van een thema. Ik bedenk een thema of mensen geven het aan in de groep wat ze willen. En we gaan samen oefenen. En ik begeleid het wel, ik vind het heel leuk om samen te begeleiden. En ja, dat is zó leuk om te doen!

Ik sta nu zelf ook namelijk al gebaren te doen! Ha..

Dat gaat al als een soort automatisme op het moment dat ik ook iemand tegenkom, iemand nieuw tegenkom, dan begin ik met gebaren te maken. En waarom weet ik niet. Alleen het gebeurt automatisch, het is zoiets wat zó in me zit en wat ik leuk vind om te doen en wat mezelf helpt om wat ik wil vertellen nog een keer bij ondersteun. En nu zijn het dan gebaren uit de Nederlandse Gebaren Taal die ik daarvoor gebruik. Vroeger was dat nog niet zo, ondanks dat ik wel met mijn handen praatte, maar nu doe ik dat dan ook met gebaren die ook écht bestaan! Die echt gebruikt worden ook door heel veel andere mensen, met name ook mensen die doof zijn en die dus plotsdoof zijn geworden en die slechthorend zijn. En niet alle slechthorenden kunnen gebaren maken, maar op een gegeven moment zijn de mensen die zo zwaar slechthorend worden, dat ze dan ook wel de meerwaarde zien om gebaren te leren.

Dus ja, we zijn toen die groep in 2019 verder gaan doen. En ja, elke donderdagochtend is eigenlijk een feestje dat we bij elkaar komen! Nou is het ook nog zo geweest dat ik in oktober 2018 via de stichting Plotsdoven bij een gebarenweekend ben geweest. Konden we vanaf vrijdagavond tot en met zondagmiddag heel veel oefenen met allemaal mensen die het ook allemaal wilden leren en vorig jaar in november 2022 ben ik nog een keer na...

8 Evenwicht versterken

Fri, 31 Mar 2023 12:00:00 +0200

In het boek 'Evenwicht in uitvoering' is het een na laatste hoofdstuk: Voorkomen, verbeteren en versterken. Het versterken van het evenwicht lukt alleen als je in beweging blijft. Waarom dat zo belangrijk is, helemaal bij evenwichtsuitval, leg ik in deze aflevering uit.

Volledig transcript:

Welkom weer bij de podcast: Evenwicht, je leven. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord.

En we gaan het dit keer hebben over ons echte fysieke evenwicht, want ik ga het hebben over een, één, hoofdstuk in het boek 'Evenwicht, in uitvoering' en dat is het één na laatste hoofdstuk van het boek. Het hoofdstuk heet: 'Voorkomen, verbeteren, versterken'.

En dit is dan aflevering 8 van seizoen 3, podcast 'Evenwicht, je leven'. Het evenwicht versterken. Wat wil ik daar over vertellen?

Ik heb in de vorige podcast verteld over de sportschool. Waarom ik naar de sportschool ga en hoe dat is begonnen, wat het mij helpt, wat ik precies op die sportschool doe en hoe fijn ik dat vind om dat te doen.

En daarmee wil ik eigenlijk aangeven dat als je evenwicht niet meer zo goed werkt, dan is bewegen, ja, uitermate belangrijk. Eigenlijk is het voor iedereen belangrijk om te blijven bewegen, maar helemaal als je evenwicht niet meer goed werkt. En in dat hoofdstuk in het boek over 'Voorkomen, verbeteren en versterken, geef ik allerlei tips en aandachtspunten over hoe je dat dan kunt doen. Waar kan je rekening mee houden als je evenwicht niet meer goed werkt.

En ik moet zeggen, al die aandachtspunten die ik daar geef gelden eigenlijk voor iedereen!

Niet alleen maar voor mensen bij wie het niet meer goed werkt. Alleen als je evenwicht goed werkt, dan gaan een heleboel dingen vanzelfsprekend, gaan makkelijker, zoals bijvoorbeeld in het donker lopen.

Dan kun je in het donker op de tast nog best wel een heleboel doen. Werkt je evenwicht niet meer goed dan heb je daar eerder verlichting bij nodig. Je moet een lichtje aan doen op de gang of, je moet met nóg meer aandacht gaan lopen. Ik loop zelf ook wel eens in het donker, maar ja, dat is in mijn eigen huis en daar weet ik heel precies de weg en ik weet precies wat waar is. En nou moet die ene stoel niet ineens op een hele andere plek staan, want dan, ja, dan heb ik dat steuntje niet meer als ik langsloop. Dus het is wel belangrijk dat dingen bijvoorbeeld op een vaste plek staan. En dat helpt mij om toch nog wel in het donker te kunnen lopen zonder dat ik licht aan moet doen.

En wat wil ik nou verder vertellen over dat evenwicht versterken?

Even weer terug ook naar die vorige aflevering over de sportschool. Wat ik niet verteld heb is dat ik niet tot het uiterste ga. Dat ik niet ...ehm... zó ongelofelijk hard aan het sporten ben dat ik ontzettend moet hijgen eigenlijk, omdat ik niet weet hoe mijn lichaam gaat reageren als ik wél tot het uiterste zou gaan. En, ik ben daar bang voor dat ik namelijk dan, dat het evenwicht écht helemaal de weg kwijt is, dus ik ga niet tot het uiterste.

Wat ik dan wél doe is dus, dat ik op een andere manier toch wel zorg dat mijn uithoudingsvermogen beter wordt. Dat mijn conditie beter wordt en dat is door het vaak te doen en wat langer te doen, niet te kort. En juist die herhaling en dat continu in de week bezig zijn, 3x in de week sowieso, en op al die andere dagen toch blijven wandelen, blijven bewegen. Niet dus ontzettend hard, niet hardlopen, op de fiets niet racen, maar wel in een aardig tempo, dus hartslag gaat wel omhoog, maar niet tot het uiterste en dan kom je nog best wel een heel eind.

Wat doe je dan als het evenwicht niet meer goed werkt? Dat betekent dat die evenwichtsorganen zelf, die kun je niet beter maken. Die kunnen we niet veranderen, als daar iets stuk aan is. Of ze zijn zelfs helemaal uitgevallen, daar hebben we de oplossing nog niet voor om dat je verbeteren.

Dus als ik zeg: het evenwicht versterken, dat bedoel ik dan precies? Dan bedoel ik dat je je spieren sterk houdt. Dat je je tast gebruikt en dat nóg meer inzet en met nóg meer aandacht de tast gebruikt om alles in je omgeving ook te kunnen voelen. Onder andere ook met je voeten, dat je met je voeten goed blijft voelen wat de ondergrond is. Die sensibilisatie van je voeten. Daar zitten heel veel receptoren die ontzettend goed kunnen voelen wat de ondergrond is. Vaak ben je je daar niet bewust van en als je evenwicht niet meer goed werkt, dan is het belangrijk dat dat wel weer bewuster gaat worden. Dan kun je daar heel veel informatie uithalen. Dat kan jou heel veel helpen om dus goed te blijven lopen, om goed je blijven bewegen.

Dus je spieren en je tast die ga je versterken. En dat doe je dus door veel te bewegen, waardoor je uithoudingsvermogen weer hoger wordt, wat meer wordt, of dat het stabiel blijft, dat het goed blijft. Dus je conditie. En ook je kracht. Dat je dus krachtig blijft en dat merk ik zelf al als ik bijvoorbeeld op de grond ben en ik wil opstaan, dat ik dat dan zo soepel en zo lenig mogelijk kan doen. En er is een hele tijd geweest dat ik dat moeilijk kon, dat ik écht heel erg steun moest zoeken en door dat vaak te doen, ga je een manier vinden waarop weer, als je op de grond zit of op je knieën, hoe je makkelijk toch weer op kunt staan. En als je dan je spieren, dat je weer krachtig genoeg bent, dan kun je ook weer makkelijk opstaan.

En ik kan dat zelfs soms met een sprongetje nu. Dus er zijn manieren, als je dat maar gaat oefenen en herhalen, waardoor dat wel weer makkelijker gaat. Ook al werken die evenwichtsorganen dus niet meer goed.

Een ander hulpmiddel daarbij is dat je ervoor zorgt dat je een goed zicht hebt, dus als je een bril nodig hebt, dat je dan ook echt een bril draagt. En voor veel mensen is het ook heel fijn om dus hoortoestellen in te hebben. Want ook het gehoor is dus heel belangrijk om dat evenwicht goed te houden. Dus ook al zeggen we: je evenwichtsorganen zijn beschadigd, zijn uitgevallen. Spieren, tast, ogen en oren die helpen om je tóch nog heel goed rechtop en staande te houden.

Nou moet ik zeggen, ik ga zonder hoortoestellen dus naar de sportschool. Omdat ik al dat geluid om me heen gewoon veel te veel vind en dan moet ik dat steeds zachter zetten. En na het sporten ga ik douchen en dan vergeet ik die hoortoestellen uit te doen. Dus ik doe ze gewoon helemaal niet in. Ik ga zonder hoortoestellen naar de sportschool.

En ik moet zeggen dat gaat me goed af. Dat komt ook omdat ik goed kan spraakafzien. Dus als mensen tegen me praten, dan kan ik goed zien wat ze tegen me zeggen en zelfs bij de lessen heb ik het voordeel, nou voordeel, ...ehm... de lage tonen kan ik nog heel goed opvangen. En de meeste trainers bij ons dat zijn mannen, die hebben lagere stemmen en ook wel wat luider, dus die kan ik heel goed verstaan in de zaal waar we dus de sportles hebben.

Daarbij kan ik ook natuurlijk in de spiegel meekijken. Dat is niet in elke zaal, want in de zaal van de kinesis-les daar is helemaal geen spiegel, maar in de andere zaal van de 60-plus les, daar is een hele grote spiegelwand en daar kan ik ook de trainer in de spiegel zien en dan kan ik zien in zijn mimiek en zijn spraakafzien wat hij dan zegt, als ik het niet goed heb verstaan. Dan kan ik het dan toch zien. Dan zie je: spraakafzien is dus ook heel belangrijk. En verder zeg ik dan tegen de mensen om me heen 'als ik te hard praat moet je het maar even zeggen', want ik ga waarschijnlijk wel veel luider praten zonder hoortoestellen in, ‘dus moet je maar even zeggen dat het iets zachter moet’. Ik moet er zelf altijd een beetje bij nadenken dat ik zelf ook in mijn enthousiasme niet te luid ga praten. Maar ja, af en toe is het niet anders ...ehm..... Ik ben nou eenmaal iemand met een luide stem op het moment dat ik mijn hoortoestellen niet in heb.

Goed. Maar in het boek heb ik dus aandachtspunten en tips in en om het huis wat je kunt doen om het evenwicht te verbeteren. Te versterken.

Het kan ook zijn op het werk, dan zijn er weer andere dingen nodig. In de winkel: mensen met evenwichtsuitval hebben moeite om in winkels te komen, met name in supermarkten, omdat daar heel veel, producten naast elkaar staan. Allerlei drukke patronen, vaak vervelende verlichting en ook nog eens een keer muziek erbij. Dan is de hoeveelheid aan prikkelingen, allerlei prikkelingen om je heen en dan als er ook nog heel veel mensen zijn, dan is dat helemaal niet fijn om te winkelen.

Nou wat kun je dan wél doen? Daar geef ik dan tips in. En ook wat je buiten kan doen. Buiten zijn er weer andere mogelijkheden. De bekende: met rollator lopen of met wandelstok, maar er zijn ook andere manieren om ook buiten fijn te kunnen blijven bewegen. Want dat bewegen, dat is essentieel!

Ja! Dat evenwicht is natuurlijk ook altijd al aan het werk, en als het dan niet meer heel goed werkt, dan is het toch belangrijk dat je hele lichaam wél aan het werk blijft! In beweging blijft! ...ehm... en dat kan ook met hele subtiele dingen, want je hebt dus, yoga zou je kunnen doen, tai chi, je zou iets van dans kunnen doen, maar dan je eigen dans op jouw moment, op jouw tijd dat je een stap zet, beweegt, op en neer gaat, zwiert met je armen. Bij die vrije dans heb je alles onder controle. En dat is ook een manier om toch in beweging te zijn. En als je dat dan lekker op muziek kan doen, muziek die je dan via een koptelefoon of via de radio toch hoort, dat je toch beweegt, ja dat is wel een hele fijne manier als je dat lukt, om dus te blijven bewegen.

En wat ik verder kan aangeven waar ik heel veel van heb geleerd is ismakogie. Ismakogie is een hele subtiele bewegingsleer. Daar ga ik het nu niet uitgebreid over hebben, ik ga er wel een keer een hele podcast over maken. Want met die ismakogie heb ik zó mijn lijf leren kennen dat ik begrijp, ook als ik mijn tenen, ik sta gewoon nu met twee voeten op de grond, ik doe mijn tenen omhoog, dan weet ik al dat er...

7 Naar de sportschool

Thu, 23 Mar 2023 12:00:00 +0100

Om mijn evenwicht te versterken ga ik drie keer in de week naar de sportschool. Als ik een keer niet ga, mis ik het enorm. Bewegen vind ik heerlijk, vooral met allerlei verschillende oefeningen. Uithoudingsvermogen vergroten, sterker worden, lenigheid behouden en natuurlijk het evenwicht blijven triggeren door middel van balansoefeningen.

Dat is niet vanzelf gegaan. Ik heb het langzaam opgebouwd en ik ben gaan meedoen aan groepslessen. Hoe dat is gegaan, waarom en wat ik precies doe, vertel ik in deze aflevering.

Volledig transcript:

Welkom. Bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons zintuig 'evenwicht'. En ik wil het dit keer met je gaan hebben over hoe ik mijn evenwicht, wat niet helemaal goed meer werkt toch kan versterken. Dit is dus aflevering 7, seizoen 3.

En aflevering 7: Naar de sportschool.

Ja, de één gruwelt ervan en de ander gaat die dagelijks naar de sportschool.Ik ga niet dagelijks, maar ik ga wel vertellen wat ik wél doe en hoe vaak ik ga.

En het is eigenlijk al begonnen in 2007. In 2006 is echt een kantelpunt in mijn leven geweest ik kreeg doen die allereerste aanval van de ziekte van Ménière. Aanval van draaiduizeligheid. Ik kreeg meerdere aanvallen natuurlijk achter elkaar waardoor ik niet meer mijn werk kon uitvoeren. En in het voorjaar van 2007 kon ik nog steeds niet naar mijn werk toe. Wat ik wel kon is met een wandelstok naar buiten en toen opende ook een sportschool hier vlak in de buurt. Kreeg ik er een folder van, reclame. En toen dacht ik van: ik ga eens even kijken wat er allemaal op die sportschool te doen is. En is dat misschien wel iets voor mij?

Tot 2006 was ik, als ik ging sporten, was ik ...ehm... aan het zwemmen één keer in de week en ik deed aan jazzballet. Ik speelde djembé, en djembé dat is een instrument waar je met je handen op slaat en die je ook vaak draagt, dus ook dat was toch wel fysieke inspanning. Ook beweging. Dus ik deed best een heleboel al in de week. Ook op de fiets, overal met de fiets naar toe binnen Zeewolde. En anders ging ik lopend. Maar vanaf 2006 was het natuurlijk allemaal over, mijn hele evenwicht was kwijt en kon ik dus ook een hele periode niks en in het voorjaar van 2007 ben ik toen met de wandelstok weer voor het eerst ergens naar toe gegaan om weer echt letterlijk in beweging te komen. En bij het Health Center daar ging ik 3x in de week naar toe. Ik had daar heel veel mooie begeleiding en ik ben heel langzaamaan het gaan opbouwen om weer, ja te kunnen bewegen. Op de fiets zitten zonder dat ik echt hoefde uit te kijken en zonder dat ik bang was om om te vallen.

Ik heb zelfs, na een paar maanden dat gedaan te hebben, roeien dat ging ik ook van begin af aan doen en roeien vond ik heel fijn. Vond ik een hele fijne beweging ook dan zit je, zit je en kun je ook niet zomaar omvallen en heb je toch wel genoeg stevigheid en dus dat ging heel goed. Dus ik was altijd aan het roeien en aan het fietsen. En daarnaast dus allerlei andere toestellen waar je krachttraining mee kon doen. En op een gegeven moment ben ik ook op de loopband gaan staan en dat vond ik nog wel heel spannend in het begin, maar als je dat ook weer heel langzaam opbouwt, dan gaat het lukken. Dus op een gegeven moment kon ik op die loopband ook best wel, nou zo achter elkaar tien minuten lopen.

Dat ging niet elke dag zo, want als ik écht een wat slechtere dag had, een wiebeldag of dat het een paar dagen na een zware aanval was, ja dan ging ik ook niet op die loopband. Of ik ging er heel kort op om even weer het gevoel te hebben, want dat is best een moeilijk iets, die loopband. Het wordt ook wel aangegeven dat als je last hebt van je evenwicht hebt, ga dan niet op die loopband. Want dat is toch wel een moeilijk apparaat om te gebruiken. Dan kun je beter gaan roeien of fietsen.

Tegenwoordig heb je ook allerlei andere fietsen op de sportschool. Wij hadden toen alleen maar gewone, gewone fietsen ...ehm... ja, niet echt bijzonder. Het waren wel fietsen waar je volgens mij televisie kon kijken, dus je had altijd wel even iets te doen. Dat was dan wel weer heel grappig.

Maar in ieder geval ging ik iedere week vanaf 2007 naar de sportschool en heel langzaamaan heb ik dat opgebouwd en kon ik steeds meer. Ik vond het echt heel erg prettig. Dat heb ik dus jaren gedaan, het was niet altijd drie keer hoor. Af en toe ging ik ook twee keer. Ik ging meer werken, ik ging ook wel eens dat ik één keer echt ging roeien en fietsen en al die andere krachttrainingen doen en de andere keer ging ik dan dansen in de zaal daar. De zaal was dan leeg, ik had dan de hele zaal voor me alleen en dan zette ik muziek op en dan ging ik daar heerlijk dansen. Had ik ook afgesproken dat ik dat mocht doen. En ongeveer vanaf 2016, ben ik aan een groepsles mee gaan doen. En ik vond dat zo leuk, dat ik écht dacht: nou dat kan ik wel vaker gaan doen.

En op een gegeven moment ben ik ook toen weer drie keer in de week, maandag, woensdag, vrijdag 's ochtends vroeg mee gaan doen aan de groepsles. En op vrijdag was het nog zelfs dubbel, dan had ik de groepsles en daarna ook nog een uur yoga. Dus ik was weer heerlijk in een soort ritme gekomen en wat ik fijn vind aan de groepslessen, vind ik nu nog steeds, dat is dan dat je niet zelf hoeft te bedenken wat je gaat doen. Iemand anders bedenkt het voor je. Ik heb zelf natuurlijk altijd alles moeten organiseren, sowieso natuurlijk in de klas dat je alles zelf, je programma maakt en hoe je het gaat uitleggen, wat je precies gaat doen, op welke manier. Altijd zelf uitgezocht en dat doe ik natuurlijk nu met mijn eigen bedrijf ook. Al het werk wat ik doe, bedenk ik zelf, organiseer ik zelf, er is niemand die tegen mij zegt: en nu moet je dat en dat doen en dat en dat moet af. Dat heb ik allemaal zelf in de hand, ik kan mijn eigen agenda maken en daarom vind ik het zo lekker met zo'n groepsles op de sportschool, dat ik dat niet hoef je doen!

Dat ik gewoon mee kan doen, ik kom aan en er wordt mij verteld wat ik kan gaan doen. En ook dat je dat samendoet met andere mensen, dus samen is ook een stukje gezelligheid. Je hoort nog eens wat verhalen van andere mensen. Je ziet ook hoe andere mensen bewegen. Je wordt zelf gecorrigeerd in de activiteiten die je doet. Als je een bepaalde beweging niet helemaal goed doet dan wordt het gezegd hoe je het wel kan doen en zo leerde ik steeds meer m’n eigen lichaam kennen. En doordat samen te doen zie je ook heel veel bij andere mensen hoe dit het doen, dus je leert er steeds meer bij. En het zijn natuurlijk steeds andere oefeningen. Er was geen les hetzelfde. Dat maakt het ook zo leuk!

En nou ja, dat was dus 2016. Dat heb ik járen vol gehouden en toen kwam ineens 2020. Dat weten we allemaal wel. Alles ging dicht ook de sportscholen. Dus ik kon ineens van drie keer in de week sporten ging ik naar nul keer sporten. Op een hele andere manier dan ik ooit in 2006 een heleboel niet meer kon, want nu in 2020 was ik zelf juist heel goed sterker geworden. Mijn evenwicht was écht veel verbeterd, mijn conditie was verbeterd. Ik kon zo veel dingen meer en het was zo heerlijk om dat ritme te hebben van drie keer in de week sporten en tussendoor gewoon blijven fietsen en blijven wandelen. Dat, als dat ineens ophoudt, dan mis je dat enórm en dat was ook écht zo! In 2020. En met die lockdown, dus was het ook nog zo dat deze sportschool waar ik dan járen ben geweest, die sloot de deuren. Dus toen eenmaal de deuren van sportscholen en winkels en scholen, alles weer openging, kon ik niet terug naar de sportschool waar ik al jaren was. En dat vond ik best nog lastig want waar ga je dan naartoe? Ik miste het bewegen heel erg. En ik wist nog niet waar ik dan wel naartoe kon.

En toen in 2021, al een jaar later weer, ben ik op zoek gegaan, was ergens voor de zomervakantie, dus het zal ergens in juni zijn geweest, juni 2021. Ben ik op zoek gegaan naar een andere sportschool hier binnen ons dorp. En ja, het was toch nog wel even uitproberen, even daar kijken en daar kijken en ruiken ook vooral, luisteren en ik heb het gevonden!

Toen na de zomervakantie, september 2021 ben ik naar Next Level gegaan -stukje reclame- naar die sportschool nu, ga ik drie keer in de week, als het even kan. En dat is eerst begonnen met wel opbouw van weer op alle apparaten staan. Ik heb meteen ook aangegeven: ik wil heel veel met balans bezig zijn. Daar kreeg ik ook direct allerlei oefeningen voor, eerst van een trainer apart. Gewoon voor mezelf. En dus heel langzaamaan opgebouwd om weer in het ritme te komen. Drie keer in de week naar de sportschool en ergens, ik denk eind 2021 ben ik de groepsles, een groepsles gaan volgen. Het was toen de 60+ groepsles. Ik mocht meedoen, ik was nog helemaal geen zestig, maar ik mocht wel meedoen. En na de lockdown, toen in 2022 helemaal in het voorjaar was het, ergens in januari, helemaal aan het begin van het jaar, ben ik toen dus écht twee keer met een groepsles mee gaan doen, op maandag de kinesisles en op woensdag de 60+ les en op vrijdag ging ik dan zelf allerlei balansoefeningen doen. En vanaf de zomer ga ik nog steeds drie keer in de week, kinesis op maandag en op woensdag de 60+les en op vrijdag yoga. Want dat is er nu bij gekomen!

En kinesis heb je… eh nog nooit van gehoord, wat dat dan is? Kinesisles, dan hebben ze een kinesiswand bij ons op de sportschool met allemaal verschillende oefeningen. Er zit een soort elastieken aan, die je op een bepaalde manier kunt gebruiken. En er zijn ongelofelijk veel oefeningen daarmee te bedenken en die worden dan dus gebruikt in zo'n les. De trainer die we hebben, een jonge knul, Thomas, ontzettend enthousiast, die bedenkt elke keer weer andere oefeningen en onder andere ook dat alles dus met die kinesis, met die aan de wand bezig bent, met die elastieken, dan wordt er ook heel vaak een balansbord of een Bosu-bal neergelegd, dat is zo'n halve bal waar je op kunt staan e...

6 Omkeerreflex

Thu, 16 Mar 2023 12:00:00 +0100

Katten kunnen iets heel bijzonders. Als ze vallen komen ze altijd op hun pootjes terecht. Dat komt omdat ze gebruik maken van de 'omkeerreflex'. Hoe gaat de omkeerreflex in zijn werk? Dat is nog best lastig om uit te leggen zonder beeld erbij. Ik doe toch een poging. Ik benoem ook de functie 'Posturale controle', een van de functies van het evenwicht. Deze functie houdt ons letterlijk staande.

Foto is van Pixabay

Volledig transcript:

Welkom, bij podcast Evenwicht, je leven... De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord.

In dit geval gaan we het hebben over ons fysieke evenwicht, ons zintuig ‘evenwicht’. En niet eens eigenlijk over die van ons maar over die van de kat. Want deze aflevering, aflevering 6, heet: omkeerreflex.

En voor degene, als je het nog niet weet, omkeerreflex dat is iets wat katten doen. Maar wat is dat nou precies? En je had misschien bedacht bij omkeerreflex dat je -als je de vorige podcast geluisterd hebt, die heette 'Achter mij'- dan denk je ook eigenlijk aan omkeren en toen heb ik verteld over spiegels op de fiets en als je namelijk iets heel hard, een geluid of zo of iets wat achter je gebeurt, dat je dat hoort, heb je de neiging om heel snel om te keren. Dat zou je omkeerreflex kunnen noemen, alleen dat doen we vaak wel bewust. Tenzij je het zó snel doet dan is het misschien wel bijna een reflex. Dat is ook wat reflexen doen.

Dat gebeurt zonder dat je daar bewust mee bezig bent, maar je reageert gewoon ongelofelijk snel.

Nou, hoe zit dat dan bij je kat? Hoe kom ik erbij om het hier dan over te hebben? Dat komt eigenlijk, we hebben zelf een kat, een mooie zwarte kat, Bagheera heet hij en ik kan met verwondering kijken naar hoe hij zich beweegt. Hoe hij zich ja, ...ehm... zich kan uitstrekken, kan draaien en omkeren. Liggen op de grond en dan op zijn rug liggen en dan hopen dat je hem aait en zo. En ook nu ligt de kat hier vlak bij mij op de tafel en hij ligt nu weer een beetje gewoon, maar net lag hij een beetje op zijn zij gedraaid en dan heb ik wel eens zo van: ik wou dat ik me op die manier kon ontspannen en ook mijn lichaam zó kon neerleggen zoals hij dat dan ook doet. Er zit zó'n lenigheid in een kat, ik vind dat heel bijzonder en mooi om naar te kijken.

En ik heb ook in het boek 'Evenwicht, in uitvoering', heb ik het ook over die omkeerreflexen. En er staat zelfs ook een examenopdracht in die ooit gemaakt is en ik weet hem, even kijken hoor, omkeerreflex ja! Ik pak het boek er even bij, dan kan ik het zien, dat is een vraag, biologie, eindexamenvraag, cito uit 2009 en dat was bij het VMBO GL-TL, toen hebben ze een vraag gesteld over die omkeerreflex. Met als titel: een kat komt altijd op zijn pootjes terecht.

En dat klopt ook. Katten die van een hoogte vallen, grote hoogte vallen, die komen altijd op hun pootjes terecht. Nu heb ik begrepen, ik heb YouTube filmpjes opgezocht, dat als ze van héle grote hoogte komen, van zo veel verdiepingen hoog, 7, 8, 9 verdiepingen hoog, vanuit een etage of zo, vanuit een flat bedoel ik, als ze dan naar beneden vallen, dan doen ze iets anders, maar ik wil het hebben over die omkeerreflex die ze hebben als ze dus van een geringe hoogte vallen waarbij ze dus omkeren!

En de plaatjes die bij die examenopdracht staan zie je eerst een plaatje: de kat valt en dan ga je ervanuit dat hij met zijn rug naar beneden valt, dus ...ehm... de kat valt dus dan en de rug is naar beneden. Wat er dan gebeurt is dat bij de kat vanzelf de borst en voorpoten draaien. En het is een tegengestelde beweging eigenlijk van de achterpoten. Maar op het moment dat ze dat gedraaid hebben dan draaien ook de achterpoten en het achterlijf mee.

En dan buigt het, kromt hij zijn rug en is ie met zijn poten naar beneden en dan komt ie ook uiteindelijk op zijn pootjes terecht. En dat is best bijzonder en het komt ook, ze hebben ook hele zachte voetzolen en ze hebben hele soepele gewrichten, moet je maar eens kijken als een kat ergens vanaf springt, vanaf een muurtje of vanaf de tafel, een stoel, dan zie je dat ze ook altijd op die poten terecht komen.

En dat komt ook ...ehm... dat ze dus dan die omkeerreflex hebben dat doen ze dus vanzelf. Iets wat ze niet zelf bedenken zomaar, dat gebeurt vanzelf op het moment dat ze vallen en ze voelen dat gevoel van vallen, en ergens in dat evenwichtssysteem weet ie dat ie dus, nee, hij weet het niet zelf, maar het lichaam weet dat het om moet draaien om op die poten terecht te komen.

Het heeft te maken met de zwaartekracht. Ze voelen natuurlijk dat vallen en de zwaartekracht ...ehm... bepaalde evenwichtsorganen in het binnenoor, de statoliet-organen, die voelen de zwaartekracht. Die zorgen ervoor dat de kat dus dan gaat omkeren, want hij voelt dat hij verkeerd ligt. Hij voelt waarschijnlijk dat hij achteroverligt en dat moet andersom, hij wil, of in ieder geval die evenwichtsorganen, die willen dat het lichaam dus met de poten naar beneden, qua zwaartekracht, naar beneden vallen. En waarom dat mogelijk is dat die wervelkolom van een kat, die is zo uitzonderlijk buigzaam, en dan ook dat de nek, die kan ook nog, die kan zo 90 graden draaien, kijk maar eens naar een kat die kan echt heel veel doen met zijn kop, maar ook dat lijf dus dat kan écht! De boven, de voorkant, ja de voorkant, het bovenlijf, borst en zo, kan anders draaien dan de achterkant. En dat maakt ook dat ze dus tijdens het vallen de omkeerreflex kunnen doen.Het bijzondere is, dat kunnen zij!

Wij kunnen dat niet! Wij hebben die reflex niet. We hebben wel de ...ehm... rechtop-staan-reflex. Opricht-reflex. Op het moment dat we uitglijden, dat we dan toch weer rechtop willen komen en dat je dat zonder nadenken, je voet neerzet om maar weer goed rechtop te komen. En als wij vallen, dan kunnen we dat niet. Daarom ook dat heel veel mensen die van een grote hoogte vallen, ja niet op de juiste manier kunnen vallen. Je valt gewoon neer, plat op het beton of grond.

En.... ja... als ik dan denk aan mensen die springen van een springplank, die schoonspringers, dan zie je wel dat die natuurlijk wel een bepaalde manier van draaien kunnen doen en allerlei salto's en schroeven en dan toch altijd naar beneden dus óf met de voeten óf met handen naar beneden, dus het water inkomen. Die hebben controle over al die bewegingen die ze doen. Nou komt het een héél klein beetje in de buurt van wat een kat ook kan. Haha!

Alleen zij komen dan altijd dus voorover met hun handen en hoofd eerst of met hun voeten naar beneden in het water. En niet tegelijkertijd met handen en voeten. En dat heeft een kat, die heeft geen handen, maar die komt met vier poten tegelijk op de grond.

Het bijzondere ook van die omkeerreflex is, is de lengte als hij valt, dan kan een kat binnen 60 cm al helemaal omgekeerd zijn. Dus stel dat ie van 3 meter hoog valt, hij valt dan naar beneden, waarom, laat ik maar even hierbuiten, maar als hij dan valt, en hij valt met zijn rug eerst naar beneden dan kan hij binnen 60 cm al helemaal omgekeerd zijn en met zijn poten naar beneden staan. Zodat zijn poten de val kunnen opvangen.

En omdat het allemaal heel soepel is en ook sterk in die pootjes, maar ook dat het zacht is en zo, kan hij dus relatief makkelijk gewoon neerkomen zonder dat hij zijn poten daarmee breekt. En ja, als je dan denkt aan dat wij als mensen dat dus écht niet kunnen, hebben wij wél die reflexen? Ja, wat is dan precies die reflex dan?

Reflexen zijn eigenlijk hele snelle reacties van de spieren en met name ook als er dus iets gebeurt, zoals dus vallen, en dan dat je dus zelf al iets doet zonder daarbij na te denken. Het zijn onwillekeurige reacties van je lichaam. Heel onopzettelijk eigenlijk. En het is niet te onderdrukken. Je doet het vanzelf. Je kunt 't niet tegenhouden. Tenzij natuurlijk de spieren allemaal veel slapper zijn geworden, niet meer zo sterk zijn, dan worden die reflexen ook weer langzamer. Dat gebeurt ook vaak bij mensen die ouder zijn, eigenlijk een heel natuurlijk proces dat je spieren dus minder sterk worden, worden ook die reflexen minder snel.

Maar wat bij die reflex gebeurt is dat die prikkel die dan binnenkomt via het zintuig in dit geval, als je valt, dus dan zijn de prikkels van de evenwichtsorganen die opeens voelen dat je een verkeerde kant op gaat, die prikkels vanuit die evenwichtsorganen, sowieso evenwichtsorganen reageren super supersnel! Het is het allersnelst werkend zintuig dat we hebben, die gaat dan daarna nog een keer razendsnel naar een schakel ergens in het ruggenmerg en dat wordt meteen doorgegeven aan de spieren die daarop moeten reageren. Dus het moment dat je valt, voelen die evenwichtsorganen dat, het wordt doorgegeven en je kunt je voet opzijzetten. Of vooruitzetten. Of je handen naar voren of... Wat er dan ook maar gebeurt om rechtop te blijven. Om weer... eigenlijk niet te vallen, niet verder te vallen.

Het gaat niet via die grote hersenen. Dus het is een reactie die dus buiten de grote hersenen wordt gehouden. Dus al die informatie wordt niet eens gedeeld met de grote hersenen, maar het gaat rechtstreeks vanuit de evenwichtsorganen naar het ruggenmerg en naar de spieren.

Geweldig dat dat zo kan! Dat we die reflexen hebben! En met dat ik hier dus mee bezig was even met voorbereiden, ik heb filmpjes gekeken van de omkeerreflex van die katten hoe razendsnel ze dat kunnen. En naar de opricht-reflex die wij dan hebben. Dan doet me dat ook denken -en dat heb ik ook in het boek 'Evenwicht, in uitvoering' aangegeven- aan de functie posturale controle. Eén van de functies van het evenwicht is: posturale controle. We doen het namelijk de hele dag door, dat we ons verplaatsen, dat we heen en weer stappen, dat we de trap oplopen en ergens vanaf springen. En elke keer kan ons lichaam zich aanpassen om dan weer goed rechtop te komen. Of als je dus springt en je wilt juist wél naar beneden, dat je dan ook zó...

5 Achter mij

Thu, 09 Mar 2023 12:00:00 +0100

Al jaren fiets ik met twee spiegels op het stuur. Sinds kort heb ik twee andere spiegels. Er ging weer een wereld voor mij open. Wat een uitzicht heb ik nu achter mij.

Volledig transcript:

Welkom, bij de podcast 'Evenwicht je leven'.

De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord en als je al vaker geluisterd hebt weet je dat ik het ook heb over het fysieke evenwicht. Want juist daarom heb ik het boek geschreven: 'Evenwicht in uitvoering'.

Omdat ik mijn eigen evenwicht heel graag wilde begrijpen en daar niet de informatie over kon vinden die ik nodig had om het te begrijpen, heb ik een paar jaar geleden bedacht: dan ga ik dat boek zelf schrijven.

En daar heb ik veel onderzoek naar gedaan. Het heeft écht, het is een heel schrijfproces geworden.

En dat heeft een paar jaar geduurd voordat ik het écht helemaal helder had om het duidelijk te verwoorden, om daar juiste woorden aan te geven zodat het een boek wordt dat door veel mensen gelezen kan worden en ook begrepen kan worden.

Dit is de podcast erover, niet alleen over het fysieke evenwicht. Ik maak het zelfs veel breder want ik ga het ook vaak hebben over psychisch evenwicht. En deze aflevering, aflevering 5: 'Achter mij', heb ik het genoemd. Deze aflevering wil ik het hebben over ja, eigenlijk wel de combinatie van fysiek en psychisch evenwicht. Want ik wil het met je hebben over dat ik op de fiets zit, en ik heb er eerder over gesproken, in een andere podcast heb ik het uitgebreid gehad over wat fietsen precies is, waar je rekening mee kan houden, wat moeilijker wordt als je evenwichtsuitval hebt.

Wat er in het fietsen moeilijker wordt, helemaal op een gewone fiets hè, want op een driewielfiets dan is het weer op een hele andere manier fietsen, maar heb je wel dat je niet zomaar kan omvallen, want je hebt dan, of een vierwielfiets zelfs. Dan heb je veel meer steun, veel meer dat je in ieder geval niet omkiept zo maar vanzelf. Kan natuurlijk wel, een driewielfiets als je verkeerd de bocht door gaat of zo maar, daar is ie voor bedoeld, juist voor mensen met evenwichtsuitval is een driewielfiets erg aangenaam omdat je toch kan blijven fietsen, wel naar buiten kunt gaan en ...ehm dat kan je enorm helpen om toch gewoon lekker te bewegen in de buitenlucht.

Maar ik wil het hebben over, ik heb nog een gewone fiets, wel een elektrische fiets, en daar heb ik al jarenlang twee spiegeltjes op, twee kleine spiegeltjes, kleine ronde spiegeltjes.

Want die grote senior-spiegels die je wel eens ziet op fietsen van oudere mensen, (hoor ik mijn kinderen al denken: ja mam jij bent ook al oud) maar dat is voor mij jaren geleden dat ik die kleine spiegeltjes erop wilde en niet die hele grote spiegels. Bewuste keus want ik wil niet helemaal erg zo opvallen.

En ik dacht met die kleine spiegeltjes kan ik genoeg zien en daar heb ik jaren mee gefietst. Twee spiegeltjes zodat ik alles op de fiets, achter mij, de hele wereld achter mij kan zien en ja dat is echt, dat was écht heel fijn.

Ik kon al het achteropkomende verkeer aan zien komen en dan wist ik ook dat er iemand op een gegeven moment langs mij zou komen en hoefde ik niet te schrikken van ja die brommer of die fiets of een auto die langskwam op een smal weggetje. Dan weet ik ook dat ik zelf écht aan de kant moet blijven. Als het op een smalle weg is dan moet ik zelf echt geconcentreerd blijven fietsen dat ik niet zomaar een zwieper maak.

Dus ik was er enorm blij mee op het moment dat ik die twee spiegeltjes had, maar het waren zulke kleine spiegeltjes dat als ik wilde kijken moest ik altijd een beetje opzij en goed kijken, van kijk ik wel goed in de spiegel? Zie ik het allemaal wel?

Het spiegeltje aan de linkerkant, dat juist heel belangrijk is voor het achteropkomende verkeer kon ik niet meer goed vastmaken. Ging steeds los, we hebben het geprobeerd op een andere manier vast te maken zelfs bij fietsenmaker maar hij bleef naar beneden gaan en ik ga niet met een ...ehm met ...ehm zo'n ...ehm… sleuteltje dat ik dat elke keer vast moet draaien op het moment dat ik ga fietsen. Dat doe je dan ook niet.

Dus elke keer viel dat spiegeltje weer naar beneden en dan deed ik hem weer omhoog en dan bleef hij een tijdje goed staan. Toch niet heel erg handig als je aan het fietsen bent.

Sowieso niet als je al met het evenwicht zit, dan wil je gewoon je twee handen aan het stuur en gewoon recht voor je uit kunnen blijven kijken. Want opzij kijken is sowieso ook al lastig op de fiets, als je evenwichtsuitval hebt, maar daarom ook die spiegeltjes, dan scheelt het dan heb je nog dat je en voor je kunt kijken en achter je kunt kijken en dan had mijn man al veel vaker gezegd van: waarom koop je geen andere spiegels?

En, nou ja pasgeleden was het zover, ik moest mijn elektrische fiets voor een onderhoudsbeurt naar de fietsenmaker brengen en dan gaan ze alles uitmeten en kijken of alles goed is en alles aandraaien wat nodig is.

En daar heb ik ook meteen gezegd toen ik binnenkwam: ik wil andere spiegels en toen hebben ze voor me gekeken. Hadden ze niet in de winkel, hebben ze laten komen uit een andere winkel, even besteld en toen kwam ik daar met de fiets om de spiegels erop te zetten. Nee even nog anders, ze hebben toen tijdens die onderhoudsbeurt die twee kleine spiegeltjes eraf gehaald omdat ze wisten: er komen andere spiegels op en dat moesten ze ook sowieso, omdat ze bij al die bedrading moesten en nou ja, toen had hij al gezegd 'ik heb ze er niet meer op gezet'. Ja, dacht ik dat maakt niet uit ik kom morgen toch om die andere spiegels erop te zetten. Dus ik fiets weg, zonder die twee spiegeltjes! En écht, ik weet niet wat me overkwam!

Ik ben zó gewend aan die twee spiegeltjes dat ik achter me kan kijken, en ineens kon ik dat niet meer! Ik kon ineens niet meer achter me zien wat er gebeurde want ze waren weg! Het was ook helemaal kaal daar op het stuur!

Je bent ook gewend dat daar twee van die uitsteekseltjes zitten en ineens voelde ik me weer... en dat is, psychisch evenwicht, ineens voelde ik me weer even zo, ...ehm... ...ehm... onveilig zo van: nou moet ik het eigenlijk op gehoor allemaal doen. Nou moet ik misschien toch een keer omdraaien om te kijken wat eraan komt. En ik vond het ineens zó spannend! En toen besefte ik ook hoe ik gewend al ben geraakt aan die spiegeltjes, ook al moest ik af en toe goed kijken wat er achter me was, er was altijd beeld! Ik kon altijd in die spiegeltjes zien wat er achter me gebeurde. En ineens was dat weg! Helemaal weg! Ik miste het enorm!

Ik ben natuurlijk thuisgekomen en gelukkig ook veilig thuisgekomen en de volgende dag moest ik ook weer op de fiets, eerst ergens anders naartoe. Eerst een gesprek bij iemand. En ook toen merkte ik weer hoe moeilijk het is als je gewend bent met spiegels te rijden dat je ze ineens niet hebt...

Ik ben er wel naar toe gefietst, heb het gesprek gehad en daarna meteen door naar de fietsenwinkel om dus die nieuwe spiegels op te halen. Dus ik rij daar naar binnen en ze hebben keurig die spiegels er opgezet. En toen zei die ...ehm fietsenmaker al van: ...ehm nou, ...ehm dat zijn wel stoere spiegels, je hebt nu een stoere fiets!

Ha. En toen moest ik daar wel om lachen, dat vond ie dan niet toen die andere spiegeltjes erop zaten. Het is wel zo dat jaren geleden toen ik die kleine spiegeltjes kocht deze spiegels die ik nu heb waren er toen nog helemaal niet. Tenminste die kon je niet zomaar in de fietsenwinkel kopen en nu zijn er zó veel soorten van! Het is echt in een sneltreinvaart, de laatste jaren is het opgekomen dat mensen toch met spiegels gaan fietsen en deze spiegels die er nu opzitten, die zijn speciaal ook gemaakt voor die snelle fietsen voor die pedelec-fietsen. In ieder geval die speed pedelec..?

Ik weet het woord even niet precies maar die fietsen die ...ehm hebben zo'n enorme snelheid en ja dat lijkt net eigenlijk als op een brommer of een ander voertuig dan is het heel fijn om achter je te weten wat er allemaal gebeurt, dus daar zijn ze speciaal voor gemaakt.

En ik heb een linker- en een rechter spiegel. Daar moest ook die rechterspiegel apart ergens anders vandaan gehaald worden, want er zijn niet veel mensen die ook een rechterspiegel willen, maar ik vind het heel fijn om ze aan beide kanten te hebben. En nou ja!

Nu heb ik dus een hele stoere fiets met twee van die grote uitsteeksels, het zijn een beetje smalle spiegels maar wel grote en het mooie is dat ik kan ze heel makkelijk verschuiven, heel makkelijk ...ehm anders neerzetten terwijl ze wel stevig blijven staan. Zelfs als ik over een ribbelige, hobbelige weg ga dan blijft het beeld redelijk stabiel, wel iets natuurlijk dat het trilt maar veel minder dan bij de andere spiegels. En sowieso bij mijn vorige spiegels dus nu kan ik goed blijven kijken en tegelijkertijd alles goed voor me zien!

Want ik kan nu heel makkelijk met een, nou ja, gewoon zelf rechtop blijven fietsen, kan ik ook met klein beetje schuin oog al die spiegels zien, ik kan meteen zien wat er allemaal achter me gebeurt. En dan hoef ik ook niet meer te schrikken, ook niet als zo maar iets heel snel achter me gebeurt. Een harde knal of zo want ik kan het in de spiegels zien! Écht! Ik kan het iedereen aanraden!

Ook als je geen evenwichtsuitval hebt, ook dan zelfs zou je heel veel baat kunnen hebben bij spiegels op de fiets. Wat heel normaal is bij een auto en bij een brommer, bij een motor, zou ook heel normaal kunnen worden dat je dat op een fiets ook hebt. Dus ik kan het iedereen met evenwichtsuitval die toch nog kan blijven fietsen, aanraden om spiegels aan te schaffen en ja, eigenlijk voor al die andere mensen die fietsen ook!

Het is een veel veiliger gevoel, geeft het je. En ik ...ehm, ik draag dan nog net geen helm maar ik denk dat dat de volgende stap gaat worden om je nog veiliger te...

4 Spetter

Sun, 26 Feb 2023 12:00:00 +0100

Als zesjarige leerde ik zwemmen en daarna is het ook echt mijn sport geworden. Tot 2006. Nu heb ik al jaren niet meer gezwommen en dat wil ik wel weer. Toch doe ik het niet, want er staan allemaal beren op de weg.

Dat heeft niet te maken dat sporten niet zou kunnen, met mijn evenwichtsuitval. Integendeel, ik sport veel met onder andere verschillende balansoefeningen. Dus, wat houdt mij nou precies tegen om weer te gaan zwemmen?

(foto is van het nieuwe zwembad in ons dorp)

Volledig transcript:

En welkom bij: Evenwicht, je leven, de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En deze podcast maak ik naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Ik ben Paula Hijne en ik vertel heel graag over dat ja dat fascinerende zintuig evenwicht wat wij allemaal hebben en dat is seizoen 3, aflevering 4: Spetter, pieter, pater. En misschien ken je het nog wel?

Het is van heel lang geleden en anders kan je het misschien opzoeken als je wat jonger bent. Het is een uitdrukking, een zinnetje van Herman van Veen.Spetter, pieter, pater, lekker in het water, ga maar vast naar huis, ik kom een druppel later. En dat zingt ie, dat zingt Alfred Jodocus Kwak. Dat is een tekenfilm, een musical volgens mij ook geweest en die tekst, dat liedje dat hebt ik heel vaak gezongen vroeger met mijn eigen kinderen, en ook tijdens het baby zwemmen, dat ik met onze oudste ging baby zwemmen, dat liedje kwam elke weer bij me boven. En daar wil ik het met je over hebben, over zwemmen.

Over ja, eigenlijk, níet zwemmen. Wat mij betreft. Hè! Ik wil heel graag wel zwemmen. Ik wil beginnen met vertellen dat ...ehm... ergens in de één van de eerste podcasts heb ik al verteld over, over het zwemmen, eigenlijk toen ik mijn allereerste stapjes deed. En het zwemmen, dat, ik geloof dat ik een jaar of 6 was, dus al best later want tegenwoordig leren heel veel kinderen vanaf 4 jaar al zwemmen, volgens mij was ik al 6 jaar. Toen leerde ik dus zwemmen. We woonden toen in Vlaardingen en gingen naar het Kolpabad, dat bestaat tegenwoordig niet meer maar in dat zwembad daar heb ik mijn eerste zwemslagen gedaan. En ik weet nog dat ik niet begreep wat ik nou precies moest doen! Ik ging daar dus naartoe, ik mocht spelen in het water en op een gegeven moment moest je allerlei oefeningen doen en iets met je benen gaan doen en... ik begreep de bedoeling niet. Ik wist niet wat zwemmen nou precies was!

En dat leren drijven, dat was ook heel spannend, dat achteroverliggen en dan drijven in het water met je oren in het water, kon een boel niet verstaan en zo. Ik begreep het niet, dus het heeft best lang geduurd voordat ik heb leren zwemmen. En uiteindelijk ging ik naar het diepe water, en ook dat was dus weer een, ja een heel spannend iets. Want dat diepe water dan heb je geen bodem meer op de grond, je kon niet meer staan. Vond ik ook zó spannend dat uiteindelijk de, ik neem aan de badjuffrouw, maar kan ook een badmeester zijn geweest, die heeft mij gewoon het diepe ingegooid toen. Die hadden zelf al zoiets als we jou in het diepe gooien, je komt vanzelf naar boven en die gaat vanzelf watertrappelen of zwemmen''. In ieder geval, dat hebben ze gedaan en dat is bij mij niet... dat ik daar heel angstig van ben geworden. In tegendeel, ik ben daarna juist heel veel gaan zwemmen. Ik vond het ook heel lekker om te zwemmen. En op een gegeven moment ben ik zelfs gaan wedstrijdzwemmen.

En wedstrijdzwemmen, in het buitenbad in Vianen, want we woonden ondertussen in Vianen, en daar deed ik dan mee met de ...ehm... ja de zwemvereniging daar die, ik had net mijn diploma's gehaald, A en B, nog niet eens veel verder ben ik gekomen, maar ze hebben mij wel gevraagd: wil je mee gaan doen met wedstrijdzwemmen? Omdat ze iets zagen in mijn zwemslag; dat ziet er mooi uit, dat kan je wel, je bent sterk genoeg. Dus ik ging dat doen. Ik vond het heerlijk. Ik vond ook het trainen heel lekker. Het moeilijkste vond ik alleen dat ik dat per se willen winnen, helemaal niet had!

Ik had echt zo van: ik vind het gewoon lekker om die baantjes heen en weer te zwemmen en dat ik nou wel of niet won? Dat maakte me niet zo veel uit. Ik ben op een gegeven moment, in plaats van het snelle wedstrijdzwemmen, ben ik langebaan-zwemmen gaan doen.

We hadden in Vianen, daar heb je ook de Put en de Put was een grote natuurplas en daar kon je ook zwemmen. Daar hadden ze af en toe zo'n langebaan-wedstrijd dat je helemaal een rondje kon zwemmen en dan helemaal langs het riet, langs... door kroos heen en wat je allemaal voelde aan je benen -er zullen ook allemaal vissen hebben gezeten- maar daar vond ik het heel fijn om dus een hele ronde te zwemmen en soms wel 2 van die rondes!

En tijdens dat, dat langebaan-zwemmen, waren daar mensen van de reddingsbrigade bij, in een bootje. En toen gebeurde het dat, bij ons in Vianen, werd er toen een binnenzwembad gebouwd, en met dat binnenzwembad waren er nog veel meer mogelijkheden en gingen ze ook een reddingsbrigade oprichten.

Die, nou die had ik al meegemaakt natuurlijk, wat die mensen nou precies deden in die bootjes, en ik vond dat wel wat. Ik vond het leuk, dus ik ben ook bij de reddingsbrigade erbij gaan lessen. En ik was al wat ouder dus ik hoefde alleen maar diploma's te halen en geen brevetten, dat was in die tijd zo. Ik weet niet hoe precies dat nu zit, maar kinderen, hele jonge kinderen, beginnen eerst met brevetten halen en daarna pas een diploma, eerste diploma en tweede diploma. Maar ik begon meteen met die diploma's en ook -op dat moment werd ik gevraagd: wil jij met die kinderen, die brevetten, dat gaan aanleren?

Dus ik ben in plaats van wedstrijdzwemmen, ben ik met de reddingsbrigade les gaan geven. Les gaan geven aan alle kinderen die brevetten gingen halen en, ja heerlijk om te doen!

Heel leuk, ik had ook een aparte cursus, kreeg ik daarvoor. Dat was in een zwembad in IJsselstein. Daar ging ik, ik geloof één keer in de twee weken daarnaar toe en dat een half jaar lang. En daar leerde ik dus van hoe je dan een lesopbouw doet, moet zwemmen. Nou! Helemaal goed!

In die tijd heb ik heel kort ook nog waterpolo gedaan, maar ook dat waterpolo, net als bij het wedstrijdzwemmen waar het allemaal om winnen gaat, dat vond ik ook nogal wat! Had ik echt zo van ...ehm... nee! Waterpolo is mij te heftig. Te snel en nee! Laat maar!

Ik heb wel heel lang dus die reddingsbrigade gedaan, wedstrijdzwemmen was er al heel snel op een gegeven moment vanaf. En die reddingsbrigade, tot een jaar of 21, 22 eigenlijk op het moment dat ik ging samenwonen en niet meer dus in Vianen woonde want ik ben ergens anders gaan wonen, moest ik stoppen met dat lesgeven op de reddingsbrigade.

We gingen toen samenwonen in Maarssenbroek, en daar ging ik met vriendinnen en ook trouwens met mijn man, die toen mijn vriend was, gingen we gewoon vrij zwemmen. Gewoon lekker vrij zwemmen en op een gegeven moment meedoen met trimzwemmen. En met trimzwemmen ga je toch baantjes zwemmen, maar dan wordt het door iemand verteld, één van de trainers die vertelde wat je ging doen dus, iets meer dan dat je zelf gewoon baantjes ging trekken. Spelletjes ook ondertussen en heel leuk! Trimzwemmen! Dat heb ik daarna ook toen wij in Zeewolde gingen wonen, ook nog gedaan. Ben ik ook hier gaan trimzwemmen. Ik meende dat het elke maandagavond toen was en ja, lekker! Heerlijk!

Ik zwem gewoon graag, tenminste, ik zwom heel graag. En toen onze oudste zoon geboren is ben ik dus gaan baby-zwemmen met hem. Kwam ik dus ook nog een keer in het zwembad en dat was zóó lekker soms ging ik dus wel 2x in de week naar het zwembad. En dat baby-zwemmen vond ik heel fijn om met hem te doen. Dat heb ik niet met de tweede zoon gedaan, omdat toen dat baby-zwemmen hier nog niet was. Dat is pas later wel gekomen maar ja, of ik heb het misschien, weet ik eigenlijk niet precies. Misschien wel één of twee keer wel gedaan, maar hier ging het heel anders dan dat ik gewend was en in ieder geval, (ha) dat weet ik niet precies of ik ook baby-zwemmen ook heb gedaan met de 2e zoon.

Ondertussen, heb ik al járen niet meer gezwommen! Eigenlijk vanaf zo'n, ja ik denk 2006 dat kantelpunt in mijn leven toen ik dus die ziekte van Ménière kreeg en steeds aanvallen van draaiduizeligheid, dat ik mijn evenwicht helemaal kwijt was en vanaf die tijd heb ik niet meer gezwommen in het zwembad, zoals je dus met banen zwemt, of met trimzwemmen, niet meer gedaan.

Ben wel in een zwembad geweest in de sauna. Dan kan je een beetje drijven, een beetje, hele kleine baantjes zwemmen, maar niet meer in het grote zwembad. Nou was dat wel mijn sport. Ik heb wel ook voor 2006, zat ik ook op jazzballet. Dus ik had ook wel dat ik dus elke week ging dansen. Wat natuurlijk ook heerlijk was!

Dus het was zwemmen en dansen. Dat waren eigenlijk mijn sporten, maar vanaf 2006 dus helemaal niet meer. Jazzballet dat ging sowieso niet meer. Veel te luid geluid, maar ook al die pasjes die je op commando moet doen? Dat kan ik niet meer. Dat is écht, dat evenwicht wil dat écht niet meer. Ik ben toen vanaf 2007 dus, had ik al die, dat evenwicht kwijt, ben ik naar de sportschool gegaan en ben ik gaan fitnessen. En veel meer dus op de roeimachine en op een fiets die dan gewoon stilstaat. Cross-trainen wat ik toen heel moeilijk vond. Op de loopband heb ik het ook wel geprobeerd, heel langzaam, om daar dus weer te gaan lopen.

En zo ben ik weer letterlijk en figuurlijk stapjes buiten de deur gaan zetten. Maar dus ook dat mijn lichaam op een andere manier ook geactiveerd werd dan alleen maar in huis zijn. Ik ben toen in het begin 3x in de week gaan sporten, dat werd op een gegeven moment -ik ging weer werken, alles ging weer veel beter- ging dat naar 2x. Ik ben wel vaker gaan dansen, ook in de sportschool, dan ging ik gewoon in de zaal, mocht ik zelf dansen, nam ik mijn eigen muziek mee, heerlijk!

En op een gegeven moment ben ik dat...

3 Draaierigheid

Thu, 16 Feb 2023 12:00:00 +0100

Het waren geen wiebeldagen en het was geen zware aanval van draaiduizeligheid. Hoe noem ik het dan? Draaierigheid en middelmatige chaos in mijn hoofd. Wat voel ik dan?

Ik hoef niet te braken tijdens een aanval van draaiduizeligheid (of recent, tijdens meerdere dagen vol draaierigheid). Hoe dat komt is onbekend, maar ik heb er wel zo mijn ideeën over. Heeft het te maken met verbindingen in de hersenstam? Of met tweezijdige Meniere? Of met de voorkeurskant van de evenwichtsorganen?

Op de foto mijn spiekbriefje dat ik heb gemaakt voor het opnemen van deze aflevering.

Transcript van de hele aflevering:

Welkom bij je podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord.

Ik ben Paula Hijne en ik ben auteur van het boek: 'Evenwicht in uitvoering' en dit is seizoen 3 aflevering 3: Draaierigheid.

Ik heb al eerder gesproken over de chaos in mijn hoofd en als je dat nog niet eerder hebt beluisterd het gaat over de chaos in mijn hoofd ik die ik heb tijdens een aanval van draaierigheid ten gevolge van de ziekte van Ménière. Die aflevering kan je terugluisteren maar ik wil het daar nog een keer over hebben. Het komt natuurlijk ook vaker terug draaierigheid, duizeligheid en draaiduizeligheid is een kenmerk ook van ...ehm... niet goed werkende evenwichtsorganen. En ik heb het ook gehad eerder over wiebeldagen.

Ik heb af en toe wiebeldagen en dan loop ik wat instabiel, ik ben niet heel erg draaierig maar ik voel wel een soort instabiliteit. Noem het maar een soort lichte chaos in mijn hoofd waardoor ik niet goed rechtop kan lopen, dat ik een stok nodig heb om te wandelen. Wiebeldagen. Alleen wat is er nou pasgeleden gebeurd?

Ik had ...ehm... corona en na corona dat ik weer eigenlijk me weer wat beter voelde, voelde ik ineens 's ochtends bij het opstaan of eigenlijk 's nachts al bij het omdraaien, van oeh dat gaat niet goed in mijn hoofd! En met het opstaan voelde ik ook: ik ben zó enorm draaierig en dat is minder draaierig dan een aanval van draaiduizeligheid, want dan kan ik gewoon helemaal niet lopen! Dan kan ik niet opstaan, dan val ik gewoon om maar dit was ook veel meer dan een zo'n wiebeldag. Zo'n wiebeldag dat ik dan instabiel loop en zo, dit was meer!

Dus dit was geen zware chaos in mijn hoofd, ook niet een lichte chaos maar ertussenin. Dus ook dat kan ook weer, dat was voor mij... ja min of meer nieuw. Dat heb ik lang niet gehad, dat ik dan toch zo draaierig, me draaierig voel en dan ook ...ehm... nog weer veel meer moeite met lezen, met goed kijken dus ook niet op de computer kunnen werken, had ik dat toen al een paar dagen al niet gedaan omdat ik ziek was door corona en zwaar moest hoesten en verkouden. Maar nu dan weer, die draaierigheid erbij. Kon wéér een heleboel dingen niet doen! en meestal heb ik dan zo'n wiebeldag of zo dat duurt ongeveer een dag en misschien de nacht er bij maar nu was het 3 dagen lang! En 's nachts en overdag, dus ...ehm... 3 dagen lang dat ik me zo draaierig voelde dat ik een heleboel dingen niet kon.

Zal ik even ook herhalen weer van wat is nou dan wat gebeurt er bij een aanval van Ménière. Bij die aanval van Ménière dan is de vloeistof die in het binnenoor zit, dat is endolymfe, die gaat een soort van overdruk vormen, het is namelijk een gesloten systeem en er wordt continu endolymfe aangemaakt, maar dan ineens komt daar een overdruk en dat noemen we een hydrops en nu zijn er heel veel mensen die wel een hydrops hebben, dat hebben ze ook wel aangetoond alleen bij die mensen gebeurt er verder niets mee. Alleen dus een overdruk, en dat is het dan. Wat gebeurt er bij Ménière dan?

Dan is er ineens een scheurtje ergens in de wand van dat binnenoor, dat kan in één van die kanalen zijn, van die halfcirkelvormige kanalen van die evenwichtsorganen dat deel er van, dan komt er een scheurtje en dan gaat die vloeistof, die vloeit daar weg en tegelijkertijd komt de vloeistof die eromheen ligt, de perilymfe die komt dan in de endolymfe dan krijg je een vermenging van twee vloeistoffen en die chemische samenstelling die zorgt ervoor dat die evenwichtsorganen te niet worden gedaan, ze werken dan even niet goed. Ze raken helemaal van slag. En dat is dan die draaiduizeligheid die je voelt. Dus door die verkeerde samenstelling van die vloeistoffen wordt het dus een soort verkeerde input doorgegeven en dat uit zich dan in een enorme draaiduizeligheid. En nou zijn er mensen die dat dan aan één zijde hebben en ik heb het aan twee zijden dus het gebeurt bij twee oren tegelijk. Dat is best raar want ...ehm... Ménière is heel vaak eenzijdig. En ook bij heel veel mensen dus tweezijdig.

Ik heb vanaf begin af aan dat het tweezijdig is. Ik hoor ook van mensen die het eenzijdig hebben dat ze ook altijd dezelfde kant op vallen. Nou dat heb ik helemaal niet. Wat ik al zeg: het is chaos in mijn hoofd, het gaat alle kanten op! Het is net alsof mijn hele hersenen helemaal allemaal door elkaar aan het krioelen zijn en aan het... het is... geen pijnlijk gevoel, het doet niet zeer, alleen het is een heel ...ehm... naar gevoel omdat je het niet kunt stoppen. Je kunt het niet tegenhouden en je kunt er gewoon ook helemaal niet bij bewegen. Als die zware chaos er is dan kan ik niet overeind komen. Ik kan mijn armen bewegen, mijn benen bewegen. Mijn lijf heen en weer bewegen, maar dan eigenlijk alleen in bed, want op het moment dat ik overeind kom dan val ik om. Dan heb ik geen coördinatie. Dan weet ik niet meer wat boven en onder is.

Alleen nu die, dat is dan écht tijdens zo'n zware aanval, die zware aanvallen er zijn, mensen die hebben dat 20 minuten lang en dan stopt dat weer, er zijn mensen die dat een uur hebben of een paar uur. Mijn zware aanvallen waren echt meerdere uren en dan wordt er altijd gezegd, dat kan maximaal maar 12 uur zijn. Maar ik zeg altijd: vergeet ook niet dat je de nacht erbij moet tellen. Want ook in de nacht kan je nog steeds die aanval hebben of dat hij begint in de nacht. Dus dan kan met makkelijk 24 uur worden en dat is het bij mij altijd zo ongeveer geweest.

Het was bij mij altijd een dag en een nacht. En dan de volgende dag was het dan weer een stuk minder en dan bleef het dus dat wiebelige, die draaierigheid zoals ik het nu heb, die bleef dan nog een paar dagen hangen, maar dat was altijd als gevolg van zo'n zware aanval. Nu heb ik dus die draaierigheid zonder zo'n zware aanval te hebben gehad. En nu duurde het ook veel langer! En dat is best gek, want bij mij is het allemaal beschadigd en toch hou ik dan dat het draaierig blijft. En dat is dan ook wel weer duidelijk dat die evenwichtsorganen niet helemaal zijn uitgevallen zijn want anders zou ik die draaiduizeligheid en duizeligheid niet meer voelen. Dan komt helemaal geen informatie meer door dus die informatie die krijg je al niet.

Dus bij mij is het een beschadiging ten gevolge van die zware aanvallen en dat betekent dat de werking niet helemaal meer optimaal is en dat betekent ook dat ik af en toe tóch nog steeds die draaierigheid heb. Het zou ook kunnen dat daarom ook, dat het niet meer die hele zware aanvallen zijn om, of ja, dat heeft natuurlijk weer te maken met die overdruk. Want ik vraag me af bij gewone, die draaierigheid zoals ik het nu had, volgens mij is daar niet die overdruk bij en is er niet een vermenging van vloeistoffen, want dan zou ik helemaal uitvallen op dat moment en dat gebeurt niet.

Ik ben dus, dat ik instabiel ben, en dat ook in mijn hoofd voel, en ...ehm... me vast moet houden overal, beetje steun moet zoeken. Als ik loop zonder steun dat ik heel goed focus waar wil ik naartoe? Goed mijn voeten voelen. Voelen waar ik mijn voeten neerzet. Blijven kijken. En dan lukt het nog om nog in huis te blijven bewegen.

Wat een verschil is wat ik heb en wat heel veel andere mensen hebben met ziekte van Ménière is, dat heel veel mensen moeten daar enorm bij braken. Dat is een bekend gegeven bij ziekte van Ménière. Alleen ik hoef er niet bij te braken, ik ben wel misselijk maar ik hoef niet te braken. En daar heb ik wel eens eerder over nagedacht, hoe kan dat dan? En wat ik bedacht had, is eigenlijk, ik heb het wel eens neergelegd bij KNO-artsen die ook het boek mee hebben geschreven, maar die kunnen daar ook het antwoord niet op geven. Ik heb het vermoeden dat het kan zijn dat die verbinding tussen die evenwichtsorganen en eigenlijk de input die komt van de evenwichtsorganen en ...ehm... het braakcentrum, dus eigenlijk via de zenuwen, de evenwichtszenuwen, komt al die informatie binnen tegelijkertijd met alle, met het gehoor, met geluid, komt allemaal in dezelfde zenuw binnen in de zenuwen, in de hersenstam, en die heeft een verbinding naar het braakcentrum, naar dus de maag en zo.

En het zou kunnen dat dat genetisch bij mij helemaal niet zo goed is aangelegd, die verbinding tussen die evenwichtszenuwen en dat braakcentrum en dat ik daardoor, als dat dan misgaat en er komt verkeerde input binnen -omdat die verbinding er niet is, die aanleg er niet is- hoef ik niet te braken. Of dat is vrij snel in het begin beschadigd tijdens al die zware aanvallen van Ménière. Dan moet ik zeggen: ik heb vanaf begin af aan nooit hoeven braken. Dus die beschadiging dat dat opgelopen is ergens in die hersenstam, die verbinding tussen evenwichtsorganen en -zenuwen naar het braakcentrum, als dat beschadigd is tijdens die aanvallen, is het wel gek want dan had ik het van het begin af aan al moeten hebben.

Of, en dat is een ander idee van mij, omdat ik aan twee zijden die Ménière heb. Dus dan komt er van twee kanten altijd dezelfde verkeerde input binnen tijdens zo'n zware aanval en dan, omdat het tegelijkertijd binnenkomt dat er dan toch een soort evenwichtigheid is en dat daardoor die verbinding naar het braakcentrum anders verloopt, zodat het eigenlijk alleen maar een beetje misselijkheid is, maar niet dus dat het tot braken leidt...

2 Dilemma

Fri, 10 Feb 2023 12:00:00 +0100

Iedereen heeft weleens een dilemma, toch? Het is dan wikken en wegen. Wat kun je dan doen of anders doen? Wat ga je kiezen?

Ik had geluisterd naar een inspirerende lezing over werkgeluk. Aan het eind gaf de spreker de tip: Stop met consumeren van nieuws. Even later kreeg ik een appje: Wat erg hé, in Turkije...en moest ik wel het nieuws gaan lezen. Toen ontstond er een dilemma, of eigenlijk, wel vier dilemma's.

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over het zintuig 'evenwicht' wat we allemaal hebben en ook over evenwicht in de breedste zin van het woord. Dit is seizoen 3 aflevering 2: Dilemma

Dilemma, ja ik heb het zo genoemd omdat ik, ja een beetje heen en weer aan het wikken en wegen ben, nou ja dat is een dilemma. Wat is nou, wat kan ik doen, wat kan ik niet doen, wat, nou!

Ik begin even bij het begin: van de week heb ik geluisterd naar een presentatie van Bas van der Veldt, CEO bij AFAS en hij deed een presentatie over werkgeluk en daarin gaf hij een heleboel tips van hoe het werk veel leuker gemaakt kan worden, veel prettiger voor alle mensen, die aan het werk zijn binnen een bedrijf. Dus vanaf de postrondbrenger en de schoonmaker tot aan dus de hoogste leidinggevende in het bedrijf. Hij wil graag dat iedereen in het bedrijf zich prettig voelt en zich gezien en gehoord voelt en dat dus dat ze plezier hebben in hun werk. En hij heeft heel enthousiast daar over verteld en als laatste tip gaf hij een soort bonustip. Tip 8: het was eigenlijk een beetje een privétip zei hij, een persoonlijke tip. Hij zei: Stop met consumeren van nieuws.

Nou, dat ging hij natuurlijk even uitleggen. Want hij gaf aan, nieuws dat maakt negatief. En nieuws dat kost heel veel tijd als je dat allemaal wilt lezen en wilt volgen. Het doodt ook de creativiteit en het meeste nieuws is ook heel vaak negatief. Want goed nieuws, ja wie zit daar nou op te wachten? Dus het meeste nieuws wat gedeeld wordt is ellende! Zijn vervelende dingen, en daardoor krijg je eigenlijk een heel verkeerd beeld van de wereld. Want een heleboel dingen gaan wel goed, een heleboel dingen zijn prima!

Heel veel mensen hebben het naar hun zin en veel mensen hebben wel plezier in hun werk. Daar hoor je nooit over in het nieuws. En nieuws, slecht nieuws vooral dus, maakt je ook passief. En het nieuws legt ook niet zo heel veel erover uit wat je er verder vervolgens mee kan doen. Dus hij zegt: stop met consumeren van nieuws. Het is ook heel vaak zo dat als je nieuws leest dan vergeet je ook heel veel dingen weer, en ja wat blijft dan hangen? Wat doe je verder met dat nieuws? Tenzij je natuurlijk journalist bent, en dus alleen maar nieuws juist gebruikt in al je werk. Is het voor de meeste mensen, is het helemaal niet nodig om al dat nieuws te consumeren.

En toen kwam ik beneden, toevallig, ik had het boven gezien, ook hier waar ik de podcast maak in de kamer, ja in mijn atelier, zo noem ik het dan, waar ik dus prettig kan staan. Daar heb ik dus naar die presentatie gekeken van Bas van der Veldt en toen ging ik naar beneden waar de telefoon lag. Die had ik niet meegenomen naar boven, dus die lag beneden in de woonkamer en ik kijk op mijn telefoon en er stuurt iemand een appje en die zegt: wat erg hè in Turkije? En ik echt van: hè? Wat is er in Turkije? Wat is erg?

Toen ben ik dus tóch het nieuws op gaan zoeken. En toen bleek dus die verschrikkelijke aardbevingen die zijn geweest en waar in het begin zó veel doden zijn en waarvan je weet dat aan het eind van de week er nóg duizenden doden bij zijn gekomen! Dat weet je dan in een flits op het moment dat je die beelden ziet en hoort en ook hoe zwaar dan die aardbeving is geweest. En met dat ik dus dat wist, kon ik dus ook voor mezelf zeggen: oh wat vreselijk! Je kunt je het niet eens voorstellen, dat zo'n natuurramp dus zo ongelofelijk veel invloed kan hebben op alles, nou ja dat alles in stort!

Anders dan het platbombarderen in Oekraïne wat ze verder op doen daar! Dat is mensenwerk en die aardbeving zelf dat is natuurgeweld! Daar kunnen wij niets tegen doen! We kunnen dat niet veranderen! Dat dan de hele boel instort, daar is natuurlijk wel een heleboel aan te veranderen, want als je aardbevingsbestendig gaat bouwen, dan wordt het natuurlijk al heel anders dan gaan de, dan zijn er minder gebouwen die dan zo instorten zoals het nu is gebeurd.

Maar naar aanleiding van dat appje en dat ik het nieuws ging opzoeken, maakte dat mij inderdaad passief! Ik had even hélemaal geen zin meer in om ook maar iets te doen! En ik ben wel dingetjes gaan doen, gewoon beetje in het huishouden, maar mijn gedachten gingen steeds terug naar wat daar allemaal gebeurd zou zijn of wat er gebeurd is met de beelden die je dan ziet en verhaal wat je hoort maar ook dat je dus voor jezelf ook gaat voorstellen van hoe verschrikkelijk dat is! En inderdaad dat nieuws, is niet fijn! Het is ellende!

Had ik dat appje beter niet kunnen lezen? Nee als ik dat niet gelezen had, dan was ik pas veel later op de dag en misschien pas 's avonds, als het journaal aanging, dat ik dan pas erachter was gekomen wat er gebeurd was in Turkije. Want zolang ik niemand spreek en zelf dus geen nieuws kijk en geen nieuws lees, kom ik daar dus ook niet achter. Had ik het dan toch wél willen weten of was eind van de dag ook goed geweest? Want ik heb er helemaal geen invloed op ik kan er zelf op dat moment als ik zoiets hoor en zie, kan ik er niks mee!

En dan ontstaat het dilemma bij mij. Want ik ben sowieso al dagen draaierig. Dat is naar aanleiding van de corona, ziek-zijn, en die draaierigheid zorgt ervoor dat ik al mezelf wat, ja, ja wat moeilijker loop en het voelt allemaal wat zwaarder aan. Alles gaat wat langzamer, ik moet veel beter op letten met alles wat ik doe. Dus ik zit al niet zo lekker in mijn vel. En dan komt al het eerste dilemma. Mag ik wel dat voelen en klagen daarover terwijl daar dus die aardbeving aan de gang is?

Terwijl daar, dus niet aan de gang, want het is een momentopname, maar alle gevolgen daarvan, wat daar aan de gang is. En dan het volgende dilemma: heeft het wel zin om aan mijn boek te blijven werken, want heeft het wel zin dat ik een boek nog ga schrijven hier in Nederland, terwijl daar de mensen helemaal niets meer hebben. Dat ze gewoon alles kwijt zijn! Dat ze nergens meer bij kunnen! Dat je hele leven totaal overhoop is gegooid net als wat die mensen in Oekraïne hebben waar de boel platgebombardeerd is, ook die hebben helemaal niets meer!

En aan de andere kant, ook dilemma: mag ik wel blij zijn, mag ik wel vrolijk zijn, mag ik me wel happy voelen? Terwijl dat allemaal daar aan de gang is?En ook nog een dilemma: is het wel slim om plannen te maken? Is het wel slim om afspraken ten maken voor over een paar maanden, want als je al die verhalen hoort, die oorlog komt ook maar dichterbij, heeft het dan wel zin om die afspraken nu allemaal te maken? Heeft het wel zin om alvast over vakantie na te denken. Kan best zijn dat er helemaal niets van terecht komt straks.

Dit dilemma, een soort, bijna een soort kortsluiting in mijn hoofd van al die gedachtes die dan heen en weer gaan, totdat ik op een gegeven moment ik ook echt had van, de vraag ook zelfs stelde: welke invloed heb ik op datgene wat daar nu in de Oekraïne gebeurt en wat er nu aan de hand is in Turkije. Ik heb geen enkele invloed daarop!

Hoogstens dat ik, nou ja, ik kan geld sturen, een deken misschien geven, spulletjes hier in huis, zou kunnen. Maar voor die mensen maakt het niet uit of ik blij ben of dat ik verdrietig ben of aan het klagen of juist heel hard aan het werk ben, het maakt voor die mensen helemaal niks uit. Ze zijn niet bezig met wat ik hier allemaal doe en het heeft ook geen enkele invloed met hoe ik doe naar hun toe!

Wat ik wel kan doen is dat ik als ik aan al die mensen denk die daar in die problemen zitten, dat hun hele leven overhoop is gegooid, dan kan ik hoogstens aan ze denken en daar in gedachten wat liefde naar toe kan sturen. Wat warmte, dus alleen maar even aan die mensen denken. Een soort medeleven. Dat is het enige wat ik kan doen vanaf hier.

En dan kan ik kijken naar welke invloed ik wél heb en dan gaat het over de invloed die ik heb in mijn omgeving, want ik kan de wereldproblemen niet oplossen. Ik ben geen wereldleider, dus ik sta daar ver vanaf dus welke invloed heb ik wel? Dat is: tóch verder schrijven aan het boek voor al die mensen die tinnitus hebben. En die daarover willen lezen. En dat boek schrijven over tinnitus wat er nu nog niet is. En ik kan ook mensen in mijn omgeving helpen, ik kan mensen begeleiden en coachen, mensen die dus daar hulp bij vragen om te leren omgaan met de ziekte van Ménière, met tinnitus, met hun gehoorverlies. Ik kan naar mijn gebaren-oefengroep, daar kan ik lekker mee oefenen. Die vinden het zo ontzettend leuk om te komen en om samen dus iets te leren wat ze eerst nog niet wisten. Ja, dan komt de juf weer even in me naar boven en ik vind het heerlijk om die groep te begeleiden. We zijn zo meestal tussen de 5 en 10 mensen en dan zit ik daar dus met die groep mensen en dan leren we weer wat nieuws met elkaar! In gebaren. Hoe leuk is dat!

En welke invloed heb ik nog meer? Ik kan hier gewoon in huis zorgen dat alles hier netjes is. Dat ik lekker eten kan koken voor mezelf en voor ons gezin. Ik kan naar mijn moeder toe en mijn moeder helpen en met mijn moeder wat leuks gaan doen. Daar heb ik allemaal invloed op, ik kan helpen bij hier in het paviljoen De Verbeelding. Als gastvrouw en helpen met koffie en thee inschenken. Glaasje wijn, glaasje sap. De mensen die daar komen luisteren naar een voorstelling en daar helpen als gastvrouw. Daar heb ik invloed op, daar kan ik in helpen.

Dus dat dilemma die... ja... het voelde echt als een dilemma en met dat ik daar toch verder over na ging denken, gaat het meer over welke invloed heb ik w...

1 Zinvol

Sat, 04 Feb 2023 12:00:00 +0100

Na twee weken ziek zijn (en nietsdoen) maak ik deze eerste aflevering van seizoen 3. Over een zinvol leven. 2022 was voor mij een soort van tussenjaar. Dat komt waarschijnlijk dat ik te weinig doelen heb gesteld aan het begin van het jaar. Dit jaar ben ik anders begonnen. Mijn 'jaarwoord' is MEESTROMEN. Mijn slogan is: Ik laat mijn stem horen.

Op de foto de werkplek waar ik tegenwoordig de podcast afleveringen opneem. Al staande neem ik je mee in de wonderlijke wereld van het evenwicht.

Volledig transcript:

Zinvol

Welkom, bij de podcast 'Evenwicht, je leven', seizoen 3 aflevering 1: Zinvol.

De eerste aflevering van seizoen 3. Ik heb 2 keer een seizoen gemaakt van 20 afleveringen. Vind ik eigenlijk een mooi getal, dus ook nu bij seizoen 3 wil ik zo'n 20 afleveringen gaan maken.

Alleen ik wilde hem al eerder gaan maken, deze eerste aflevering, en dat lukte niet, want ik ben gewoon twee dagen hartstikke ziek geweest. Ik kreeg corona en daarbij ook nog een paar dagen ontzettend draaierig. Dat is toch mijn zwakke plek op het moment dat ik niet lekker ben, dat er iets is in mijn lichaam is, dan uit het zich heel vaak, toch wel, in draaierigheid en het was méér dan een wiebeldag, maar wel veel minder gelukkig dan écht een aanval van draaiduizeligheid. Maar wel zo draaierig dat ik moeite had met gewoon goed lopen, dat deed ik dan wel, alleen, ik kon niet buiten een heel rondje gaan lopen. Dat heb ik dan ook niet gedaan al die dagen, dat ik zo draaierig was.

En het is net allemaal een beetje weer wat minder geworden. Minder verkouden, minder hoesten, ik voel me dus op dit moment wel weer wat beter. En toen las ik vanochtend een berichtje op Facebook dat is van 'Even epibreren'. En dat is van Bert Sloots, die heeft een soort blog op Facebook en dat heet dan ook 'Even epibreren'. Beetje apart woord hè?

Epibreren. En hij schrijft daar de tekst: ‘Zinvol’ en die wil ik even voorlezen aan je.

Zinvol, losgeslagen, onbegrensd,

Ongekend en ongepland

Onbeheerst, niet geweten

Kom je in toevalligheden soms het mooiste tegen.

In de ontmoeting met het frisse,

De ervaring van het vreemde,

Losgemaakt van zekerheden

Voel je in de nieuwe aanraking

Weer de waarde van een zinvol leven.

Bert Sloots.

Dat wil ik even dus met je delen. Zinvol.

Ik heb namelijk begin januari 2023, heb ik teruggeblikt op 2022 en ik heb gekeken wat ik allemaal gedaan heb. En ik had het gevoel van: dat ik, nou ja, niet de dingen heb gedaan die ik had willen doen. Terwijl ik toch wel een heel rij aan allerlei acties kan benoemen van wat ik allemaal wel heb gedaan en toch voelde het zo!

Het voelde alsof 2022 een soort tussenjaar is geweest. En heel mooi dat ik dus ben gaan reflecteren naar aanleiding met een boekje, waar ik een heleboel in kan opschrijven. Allerlei vragen ingesteld worden en ik kwam tot de conclusie dat: ik heb het niet allemaal zelf in de hand...

En als een jaar anders verloopt als ik voor ogen heb dan, dan ik voor ogen hád eigenlijk, wat maakt het uit? Want je hebt niet alles in de hand! En dan meteen de vraag: had ik het dan anders voor ogen?

En toen ineens had ik door dat ik een heleboel dingen niet goed voor mezelf als doel heb gesteld vorig jaar en dat ik daarom uiteindelijk het doel, of die doelen niet behaald heb.

En toen ging ik verder nadenken en toen dacht ik van: als ik nou kijk naar hoe gezond ik ben geweest, dat ik een dak boven mijn hoofd heb, er is genoeg te eten. Ik heb allemaal lieve mensen om me heen, ik heb een heleboel dingen gewoon wél kunnen doen. Er is voldoende geld, we hebben voldoende spullen waarmee ik allemaal blij mee ben wat ik om me heen heb. We zijn op vakantie geweest. Ik heb heel veel kunnen sporten. Zo veel dingen die ik fijn vond, hoe komt het dan dat ik het een tussenjaar heb genoemd?

En uiteindelijk kwam ik tot de conclusie van oké, het was een tussenjaar, en dan toch kan ik ook noemen: het is een succesvol tussenjaar geweest, want ik kreeg ineens door dat succesvol zijn niet in geld is uit te drukken! Want op heel veel gebieden is het gewoon heel goed gegaan. Ik ben helemaal niks te kort gekomen, ik leef in overvloed. Ik deel mijn kennis! Er is een luisterend oor. Ik laat de oordelen los, met name ook over mezelf!

Dus ja, hoe zinvol wil je het hebben!?

En het mooie is dat ik in het creatief schrijven, in een creatief-schrijven cursus, die doe ik bij Truus van Keulen, ik heb het ook gehad daarover in aflevering 20 van het vorige seizoen over het creatieve schrijven. En dat wij dat in de eerste maand van 2023 bij elkaar kwamen, was het thema: alles heeft zijn eigen tijd. En met dat ik aan het schrijven was, kwam ik er ook achter: ik heb een jaarwoord gevonden. Dat heb ik wel vaker, dat ik een woord bedenk aan het begin van het jaar dat ik het hele jaar met me meeneem en voor 2023 is dat het woord: 'meestromen'. Nou! En dat vond ik eigenlijk wel een heel mooi woord! Tegelijkertijd bedenk ik dan: wat ga ik dan dit daar anders doen dan 2022?

Ja, 'mee stromen', maar wat heb ik dan anders gedaan in 2022 dat het toen geen ‘meestromen’ was? Dat het niet zo voelde?

In ieder geval: als je het hebt over 'meestromen', zou je kunnen denken aan de wind: met wind meegaan dat is altijd makkelijker, maar af en toe is ertegenin gaan en met name tegen de wind in lopen is ook heel lekker!

Die kracht voelen, je eigen lichaam voelen dat je dat kunt. Tégen die wind in!Dat is eigenlijk best wel lekker! Dus die kracht van de natuur voelen en, dus wat bedoel ik dan eigenlijk als ik het dan hebben over: ik ga meestromen? Ik ga meebewegen, dit jaar?

En dat kan ik nog niet helemaal goed onder woorden brengen. En ik denk dat ik dat ook nog maar even laat gaan, want dat woord neem ik toch mee, dus in de loop van het jaar zal ik erachter komen wat het voor mij allemaal betekent. En waar ik wel aan heb gemerkt, is afgelopen week, ondanks dat ik ziek was, heb ik wel twee interviews gegeven. Mensen die mij wilden interviewen en het eerste gesprek was met twee jongens, die maken een profielwerkstuk over tinnitus en dat was heel duidelijk: die jongens hadden zich ontzettend goed voorbereid op de vragen die ze mij zouden gaan stellen. Over tinnitus, maar ook over de keuzes die ik heb gemaakt. Ze hadden zelfs een vraag over wat Equi Libre nou precies is. Dat hadden ze gelezen op de website neem ik aan. Dus dat wilden ze ook weten wat is dat dan precies en waarom doe je dat?

En met dat vertellen merkte ik hoe enthousiast ik zelf ben erover, daar over mogen vertellen!

Om mijn processen aan te geven, want elke keer als ik mijn proces in het leren omgaan met tinnitus of in het leren omgaan met de ziekte van Ménière of met het gehoorverlies. Als ik dat mag vertellen, dan maak ik het voor mezelf steeds duidelijker. Dan krijg ik steeds meer helderder wat het voor mij precies betekent en ook zelfs in dat gesprek met die twee jonge jongens de nog niet geboren waren toen ik al tinnitus kreeg. Het waren jongens van een jaar of 17, 18. En die hadden heel veel aan die informatie die ik deelde zonder dat het dus informatie óver tinnitus was, maar wel over de ervaringen die ik had met tinnitus.

Daar leerden ze zo veel van, ze zeiden echt: we hebben allemaal nieuwe dingen gehoord die wij kunnen gebruiken in dat profielwerkstuk. En ja, daar word ik dus heel blij van als ik die kennis en ervaring dus mag delen!

En het andere interview ging ook als een soort voorbereidingsgesprek voor een filmpje wat ze willen maken van me. En dat was een soort voorgesprek waarbij, die man wilde toch een beetje mijn levensverhaal horen. Hoewel hij het had gelezen in het Nederlands Dagblad, vorig jaar is in het Nederlands Dagblad een heel artikel verschenen over het leren omgaan met de ziekte van Ménière. Een mooi artikel van Astrid van den Hoek. Geschreven door Astrid van den Hoek. En dat had hij ook gelezen en toen wilde hij toch in mijn eigen woorden horen hoe ik dat nou ging, zou gaan vertellen. Dus ik ben dat gaan vertellen en ik merkte mijn enthousiasme ook daarin en dan merk ik ook hoe leuk het is dat ik hier in mijn eigen kamer, terwijl ik nu sta te vertellen, sta! Dat ik zelf sta, en ik merk, het was een telefonisch gesprek, dus dan heb ik de koptelefoon in de telefoon en de telefoon kan ik gewoon neerleggen en ik kan zelf bewegen. En ik merk hoe makkelijk ik dan aan het bewegen ben, al pratend en dat ik doe ik ook met deze podcast opnemen. Hoe fijn het is en hoe vrij ik me voel om dat te delen. Dus dat is wel, ook weer één van mijn doelen dit jaar, om te vertellen! Om mijn kennis uit te dragen, om mijn ervaringen te delen waar andere mensen ook weer blij van worden! Want dat is zinvol voor mij!

‘k Begon natuurlijk helemaal aan het begin ...ehm... van deze podcast al over wat zinvol voor mij is. En dat kan vanuit chaotische, vanuit drukte, vanuit een heleboel ideeën die ik steeds heb, dat daar toch iets uitfiltert wat ik mooi vind om verder aan te werken en om dat mijn nieuwe doel gaat worden. Zo heb ik verschillende doelen voor dit jaar. Ik heb er ook een van de doelen is dan: dat ik alle podcasts die ik tot nu toe heb opgenomen dat dat dan ook schriftelijk, dat het te lezen is. En daar is een goeie tool voor dus daar kan ik mee aan de slag.

Ik wil het boek 'Evenwicht, in uitvoering' in podcast-afleveringen allemaal laten inlezen en zelf inlezen. Zodat ook dat beschikbaar komt, zodat mensen al lezend mee kunnen luisteren of alleen luisteren.

En ik wil natuurlijk heel graag gaan vertellen! Vertellen over al die onderwerpen, over gehoorverlies, over Ménière, over tinnitus, over het evenwicht! Vooral dat evenwicht! Daarover spreken! Spreken op een podium. Spreken voor een groep mensen! Dat zijn allemaal dingen die ik zinvol vind.

Ook het b...

20 Creatief

Fri, 27 Jan 2023 12:00:00 +0100

Een aflevering over creatief schrijven en creatief vertellen. Beiden doe ik graag. Wat betekent het voor mij? Er zijn overeenkomsten en ook heel duidelijke verschillen. Creatief schrijven doe ik helemaal alleen voor mijzelf. Creatief vertellen door middel van de podcast doe ik voor mijzelf én ook voor jou als luisteraar.

Dit is de laatste aflevering van seizoen 2. Op naar seizoen 3.

Volledig transcript:

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, in uitvoering' seizoen 2 aflevering 20 - Creatief!

Creatief. Mensen zeggen wel eens dat ik creatief ben, maar ik wil het in deze podcast-aflevering hebben over creatief schrijven en creatief vertellen.

En of daar een verschil tussen zit. Ik heb namelijk een hele stapel schriften in huis waarin ik ja, noem het dan, creatief aan het schrijven ben. En dat is voor mij een combinatie van een soort dagboek, een reflectie en ook, ja het schrijven, allerlei overpeinzingen, mijmeringen over een bepaald woord, een citaat of zelfs een korte tekst.

En ik vind dat schrijven, gewoon heel erg fijn, ik heb het waarschijnlijk wel eens eerder verteld, gewoon lekker met een vulpen op papier. Ja! Ik vind het heerlijk om te doen en creatief schrijven is dan ook dat je je pen laat leiden wat je dan te binnen schiet!

En daar wil ik het even met je over gaan hebben, want er is wel een verschil in het schrijven.

Als je het hebt over dagboek-schrijven, er zijn heel veel mensen die een dagboek schrijven, dan doe eigenlijk een soort verslag hè? Een verslag van wat is geweest, wat een dag eerder is geweest of hele week of iets wat je gaat doen. Dat je dat gaat benoemen.

Een dagboek schrijven is meer van je áf schrijven. Dat is wat ik eerder gehoord heb van Truus van Keulen, daarbij doe ik creatief schrijven, één keer in de maand. Dat doen we dan met een groepje samen, maar heel vaak ben ik ook gewoon in mijn eentje creatief aan het schrijven. Maar zij zegt: dagboek schrijven is dat je van je áf schrijft!

En met creatief schrijven dan schrijf je meer naar je tóe! Dan is het een stukje verwerking, stukje verdieping dat er dan iets helderder gaat worden. En dat is dus een andere manier van schrijven dan dus dagboek-schrijven. En toch lijkt het op elkaar, want heel vaak gebruik ik als ik een opdracht krijg voor creatief schrijven, dat ik dan herinneringen gebruik of een ervaring en dat kan ook zijn naar aanleiding van een vraag of van een citaat. En dan komt er wel ineens iets naar boven, waar ik al heel lang niet meer aan heb gedacht, of zelfs waar ik misschien nooit verder over na heb gedacht dat het een herinnering is wat ik vroeger heb meegemaakt, maar waar ik nooit meer mee bezig ben geweest. En door een bepaalde vraag of bepaalde tekst of afbeelding zelfs, daar kan het ook mee, dan komt ineens die herinnering naar boven en dan is het dus niet de directe beleving achteraf zoals je in een dagboek doet, maar dan kijk je terug naar iets, naar een ervaring dus, met de ogen van nu en daar schrijf je dan over!

En waar ik ook zelf wel over schrijf is dat als iets me dwars zit en op het moment dat ik er over ga schrijven dan ga ik er woorden aan geven en op het moment dat ik er woorden voor vind, dan wordt het ook helderder voor me. Dan kan het ook gaan over iets heel recents, over iets wat net gebeurd is of wat me écht, écht dwars zit, wat me pijn doet. En wat het schrijven zelf betreft, mij maakt het niet uit in al mijn schriften die ik heb, schrijf ik door elkaar heen, de ene keer is het een soort dagboek-schrijven, de andere keer is het dus over nadenken over wat me dwars zit en daar over schrijven en anders is het creatief schrijven.

En ik schrijf in deze schriften helemaal voor mezelf. Het is eigenlijk voor niemand anders. Ik hoef er niets mee. Ik kan het af en toe een keer teruglezen en heel soms kan ik een tekst wel gebruiken als ik een tekst maak voor het boek of in een artikel of zelfs voor mijn podcast! Dat kan natuurlijk ook, dat ik iets heb opgeschreven, dat ik denk: dat is een mooi thema, daar kan ik ook een podcast over maken.

Dan over creatief vertellen, want dit is over creatief schrijven en nu over creatief vertellen, want ik vind podcast maken, dat is een gesproken tekst. En als ik zelf eenmaal op gang ben en ik vertel iets over iets zonder precies te weten waar ik naartoe ga, dan is dat eigenlijk creatief vertellen!

Ik heb wel een bepaald thema, een bepaald doel, maar ik weet niet of ik daar uiteindelijk terecht ga komen. Dus hoe leuk is het dat ik dan een podcast maken, eigenlijk als een soort vorm van creatief vertellen zie.

Wat is dan nog meer dat verschil tussen creatief schrijven en creatief vertellen? Nou wat bij mij in ieder geval is, dat schrijven is heel langzaam. En als mijn gedachten ervandoor gaan dan kan ik nooit zo snel schrijven, dus wat er gebeurt als ik creatief aan het schrijven ben, dat mijn gedachten ook heel langzaam gaan. Ik ben niet bezig met andere dingen dan alleen maar dus schrijven! Ik laat mijn pen het werk doen.

Het verschil dan met vertellen, wat ik nu doe, zo met de podcast, dan is dat veel sneller in actie. En wat ik dan weer moeilijk vind, ik kan niet zien wat ik eerder al heb gezegd dus ik moet wel onthouden wat ik heb verteld natuurlijk. En bij schrijven kan ik altijd even teruglezen. Kan ik even scannen, even nog terugzien. Nou doe ik dat bij creatief schrijven niet vaak. Dat ik even teruglees, dat doe ik pas helemaal op het eind als ik klaar ben met schrijven of als de tijd om is. Vaak bij creatief schrijven zetten we een tijd. 10 minuten schrijven of 5 minuten en dan stop je of bij mij, ik heb ook wel eens gedaan, bij creatief schrijven, dan een bladzijde vol schrijven en dan is het klaar. En het maakt niet uit waar ik dan eindig. Ik bedoel er hoeft geen slotwoord aan te zitten of zo.

Bij vertellen dan doe ik dat veel meer voor de luisteraar. Voor jou! Voor jou, jij die luistert, voor de ander dus. Dan deel ik ervaringen van mij en stukjes kennis en dan doet het er ook veel meer toe of ik zelf goed ben te verstaan en dat er geen achtergrondgeluid is en dat er niemand hier mij zomaar komt storen. Dat ik, nou toch min of meer beetje logische zinnen maak. En juist omdat het vertellen veel sneller gaat, kan het zijn dat ik dan wel af en toe haper, dat ik dan niet helemaal op het juiste woord kom. Ik weet nog van de vorige podcast die ik maakte, aflevering 19, toen was ik op zoek naar een woord en ik kon er niet op komen dus ik ben er een beetje omheen gaan vertellen en later dacht ik: oh ja ik was op zoek naar het woord ‘signaal’. Dat heb ik later gebruikt in de podcast, maar op dat moment kwam ik er niet helemaal uit. Ik heb dat niet dus benoemd op dat moment, ik ben er een beetje omheen gaan vertellen maar ik kan natuurlijk ook zeggen: ja ik kom nu even niet op het woord.

En met schrijven maakt het helemaal niet uit of een zin kromloopt of dat ik zoekend ben naar een woord of dat het leesbaar is en netjes of dat ik slordig schrijf. Groot of klein. Dat is heel wisselend. Als je in al die schriften kijkt: de ene keer is het supernetjes en dan heb ik misschien nog langzaam geschreven en andere keer dan is het nou, bijna niet leesbaar!

Dan is het toch slordig. En dan weet ik al van op het moment dat het slordiger is, dan ben je zo snel aan het schrijven dat je niet meer nadenkt over netheid of de zinnen kloppen. En dat dat juist de bedoeling is bij creatief schrijven. Dat mág juist en je schrijft dan precies op wat je te binnen schiet en van het één komt het ander en dan begin ik wel eens met schrijven in het schrift terwijl ik helemaal niet weet waar ik het over ga hebben. En dan laat ik écht mijn pen leiden waar ik naartoe ga.

Dat is een verschil dus met podcast maken. Want met podcasts maken, voordat ik begin heb ik toch een bepaald thema. Vaak ook te titel al bedacht en dan bedenk ik toch al met steekwoorden, wat ik ga vertellen. En dan pak ik wat informatie erbij en dan schrijf ik het niet helemaal uit. Ik weet wel, de eerste afleveringen podcast had ik wel uitgeschreven. Want ik vond dat nog best heel spannend, dus heb ik het helemaal uitgebreid beschreven, want dat was mijn houvast. Dat heb ik ook gedaan met het radioprogramma maken. Met radioprogramma's, helemaal in het begin in 2016 toen ik begon, had ik het keurig uitgeschreven hoe ik het wilde vertellen en dan zie je ook als je dat terug hoort, en hoe ik nu interviews doe, hoe verschillend het is dat ik nu veel meer vanuit, gewoon een losse vraag, me laat leiden wat er verder komt. Soms weet ik al aan het begin dat ik het radioprogramma begin met de gast dat ik niet weet wat ik als eerste ga vertellen! En heel soms heb ik dat dan vlak van tevoren bedacht en soms ook helemaal niet en dan begin ik gewoon te vertellen. En dat is wat ik bij de podcast dus ook steeds meer wel ga doen.

En ik laat me dus leiden door m'n eigen gedachten en die gedachten gaan dus veel sneller als je praat en het grappige is dat ik dat dus ook bij die vorige podcast dus heb opgemerkt, dat ik dan al pratend bedenk van: oh ik ga het niet verder hier over al die hertz frequenties uitleggen en niet hebben over decibellen. Dat bedenk ik dan tijdens het praten! Dat vind ik dan best wel gek! Want dat ken ik tijdens het schrijven helemaal niet!

Als ik aan het schrijven ben, ben ik op dat moment helemaal niet bezig met andere gedachtes, met andere dingen, dan ben ik alleen maar aan het schrijven met die woorden die op dát moment er zijn. Ik vind dat zo wonderlijk en het zijn dus écht toch wel twee verschillende vormen van creatie, dus daarom is creatief schrijven toch heel iets anders dan creatief vertellen!

Bij schrijven kan ik ook, bij vlagen ook echt even stilvallen. En dan schrijf ik daarna de eerste gedachte die bij me binnenvalt gewoon op en dan is af en toe het verhaal ook helemaal van de hak op de tak en dat is natuurlijk niet prettig in een podcast. In...

19 Vervorming

Thu, 26 Jan 2023 12:00:00 +0100

Vervorming van het geluid. Ik hoor het geluid anders dan op andere dagen. Hoe komt dat toch? Fluctuerend gehoorverlies is bekend bij de ziekte van Meniere. Wat betekent dat voor mij?

Volledig transcript

Welkom bij podcast Evenwicht, je leven.

Seizoen 2 - aflevering 19 Vervorming.

Ik heb deze aflevering 'vervorming' genoemd en dan ga ik het hebben over de vervorming van het geluid. De vervorming van het geluid in mijn oren.

Ik ben pasgeleden naar het VUmc geweest in Amsterdam en daar deed ik mee aan een ‘real hearing’ -een luister-inspanningstest- onderzoek. Dat is een wetenschappelijk onderzoek door de afdeling van ‘real hearing’. En daar hebben ze allerlei hoortesten gedaan, allerlei testen waarbij ook mijn luisterinspanning -hoeveel moeite die ik moet doen om goed te kunnen luisteren- hebben ze gemeten. Waaronder de pupilgrootte ook, dus mijn pupillen werden gemeten tijdens dus het luisteren naar wat er gezegd werd.

Dan was er een mannenstem die een heel verhaal vertelde en daar tussenin zei een vrouw iets. En dan stopte het geluidsfragment en dan moest ik onthouden wat die vrouw had gezegd in dat verhaal, binnen dat verhaal van die man. En ik vond dat moeilijk!

En nou ging het er niet om dat ik het dan allemaal foutloos zou moeten doen, want het gaat niet om een of ander examen maar het gaat erom, hoe ik mij inspan, hoe mijn lichaam zich inspant, om toch te blijven volgen wat er gezegd wordt.

Zo werd dus mijn hartslag gemeten, de bloeddruk werd gemeten, het zweet van mijn huid en dus ook die pupilgrootte. Ik heb er nog geen uitslag van dus ik weet ook niet hoe dat verder gegaan is. Ik krijg daar nog wel iets over te horen later.

Wat er ook op die ochtend is gebeurd, is een hoortest waar een audiogram van is gemaakt. En het grappige is dat, ik heb dus die, dat audiogram heb ik meegekregen en dat heb ik gelegd naast het oudere audiogram dat gemaakt is in september 2022. Dus een paar maanden geleden. Nog niet eens zo heel lang geleden en als je kijkt naar die audiogrammen naast elkaar, dan zie je dat daar gewoon best verschillen in zitten!

Ik sta daar zo verbaasd van, hoe groot het verschil kan zijn tussen de ene dag en de andere dag. En ik weet dat het geluid wat ik opvang, dat dat steeds fluctueert. En nou had ik er van de week ook weer een heel bijzondere ...ehm... ervaring mee. Ik zat zelf in de studio, een radiostudio om met twee gasten te praten over, nou ja, waar zij mee bezig zijn. En het gekke is dat ik zelf mijn eigen geluid, helemaal niet goed hoorde. Het geluid kwam zo vervormd binnen! Ik vond dat aan de ene kant dus heel vervelend en aan de andere kant heb ik het een beetje naast me neergelegd, zo van: ik ben nu bezig met een radio-opname, met een interview en ik ben met anderen aan het praten dus daar gaat mijn aandacht naar toe, maar ondertussen merkte ik dat mijn eigen geluid, dat wat ik binnenkreeg aan geluid, dat dat heel raar klonk!

Alsof ik in een soort blik zat, een beetje een blikkerig geluid. En toen ik eenmaal thuis was 's avonds, opname was 's middags, toen hoorde ik ook zelf aan m'n eigen stem ook, het klinkt allemaal nét even een beetje anders en toen begon ik 's avonds wat te hoesten en misschien hoor je het nu ook wel aan mijn stem, ik ben wat verkouden aan het worden.

Dus waarschijnlijk is die vervorming van het geluid al een soort, ja, een voor… iets wat van te voren al gebeurt, aanleiding of zo, nou ja, dat ik verkouden ga worden!

En dat zou natuurlijk best kunnen zijn dat ik nu ook anders klink. En ik heb net mijn hoorapparaten ingedaan, en ik denk: hé ja, nu klinkt het wel weer gewoon maar ja, ik hoor nu met koptelefoon op, terwijl ik sta te praten tegen jou, hoor ik zelf dat het geluid wel heel anders binnenkomt. Alsof er toch een laagje tussen zit. Alsof ik het niet helemaal helder hoor. Dus mijn eigen stem klinkt al niet zo mooi en het komt dan toch, via de koptelefoon anders bij me binnen.

Nou, dat is dus die vervorming van het geluid waar ik heel vaak wel mee te maken heb. Dat is ook een gevolg van de ziekte van Ménière, dat hoort daar ook wel bij. Dat het gehoorverlies echt fluctueert. Het is geen dag hetzelfde.

En dat er dus dagen zijn dat ik minder goed hoor en dagen dat ik beter hoor. Het vreemde is dat ik echt -als ik kijk dus naar die audiogrammen van dat onderzoek en van september- dat ik van dat onderzoek, afgelopen onderzoek, dat ik beter kon horen, de piepjes dan hè? Het gaat om een piepjes-test dat ik dat beter kon horen dan dus in september!

En dat ik, ik heb er geen idee van waarom het dan beter gaat, want ik doe ontzettend mijn best tijdens zo'n luistertest om goed te luisteren of ik dus ...ehm... die pieptoon hoor, want ik heb natuurlijk mijn eigen geluid altijd mee. De tinnitus en het geluid van die tinnitus is zó aanwezig, dat geluid van die piepjes, dat zit daar wel eens tegenaan of lijkt erop en dan weet ik niet wat hoor ik nou? Hoor ik nou mezelf of hoor ik het geluid van buitenaf?

En dat is zó moeilijk om te bepalen. En ik merk al van de audioloog die tegenover me zat, dan doen ze het geluid, het laatste geluid wat ik wel gehoord heb, doen ze nog een keer als een scoort check en die hoor ik dan en het vervolggeluidje wat een heel stuk zachter is, dat hoor ik dan niet. Het wordt weer even gecheckt, dus het laatste geluid hoor ik wel 2x op hetzelfde niveau, hetzelfde aantal decibellen. En dan sta ik dus verbaasd dat ik bepaalde geluiden beter hoorde, maar ook wel andere geluiden -vooral in de hoge tonen- die hoorde ik juist weer minder goed.

Wetend dat de ziekte van Ménière altijd zorgt voor vervorming van geluid, is het natuurlijk ook logisch dat dan ook een audiogram eigenlijk een momentopname is. Dat dat elke dag weer anders is en zelfs op een dag!

Als je dat steeds zou meten dat je dan steeds andere metingen krijgt en het zou kunnen zijn dat het bij heel veel mensen zo is... Alleen, ik vind de verschillen nog bij mij best wel groot!

En ook omdat het geluid bij mij ook af en toe écht heel anders binnenkomt. Dat ik het heel anders hoor. En ik heb nu dus ook een beetje een aanleiding dat ik denk van: oké, ik ging gisteren verkouden worden en zodoende was dat geluid ook zo vervormd. Dat ik het allemaal anders even hoorde. Dus dat is dan niet anders. Waarschijnlijk dat ik dan een volgende keer al, als ik het geluid zo vervormd binnen hoor komen dat ik dan echt heb van: oeh, wat staat er weer te gebeuren?! Misschien is het wel een signaal van mijn lichaam, dat zegt: ik ga hard aan het werk want er is weer wat te repareren of nou ja, zoiets! Dus ik kan ook dat als een soort signaalfunctie gaan zien.

En dan kijken of me dat kan helpen om ja, het niet erg te vinden dat het gebeurt. Kan er toch niets aan doen. Ik kan het niet veranderen. Zelfs niet, het maakt niet uit of ik mijn hoorapparaten in heb of uit heb. Het geluid komt dan toch heel anders binnen met hoorapparaten in of met hoorapparaten uit. Want toen ik ze gisteren uitdeed, klonk het nog steeds zo raar. Dus ik heb er gewoon mee te leven! Het is niet anders! Vervorming van geluid... Ja! Het hoort er dan bij. Bij dit gehoorverlies.

Dank je wel voor het luisteren naar deze aflevering, aflevering 19 van de podcast: Evenwicht, je leven. En tot de volgende keer.

18 Waarom

Wed, 25 Jan 2023 12:00:00 +0100

Waarom ben jij auteur? Deze vraag werd tijdens een netwerkbijeenkomst aan mij gesteld door een collega ondernemer. Ik wist daar niet direct het antwoord op. Later bedacht ik mij het verschil tussen open en gesloten vragen. Vragen die beginnen met 'waarom' zijn open vragen.

Waarom ik auteur ben, al pratend kom ik er achter. Ik heb zo goed mogelijk geprobeerd het te verwoorden.

Volledig transcript:

Welkom weer bij de podcast 'Evenwicht, je leven'.

Seizoen 2, aflevering 18.

Waarom?

Waarom, zo heb ik dit gekozen, want deze vraag kreeg ik op een gegeven moment tijdens een netwerkbijeenkomst en de vraag was: “Waarom ben jij auteur geworden?”

En dat is eigenlijk een hele interessante vraag, die heb ik meegenomen naar huis, want ik kon er eigenlijk niet eens direct antwoord op geven. Ik dacht, daar ga ik eens even goed over nadenken.

En ik lig vaak 's nachts na te denken over dit soort vragen en toen kwam ik eigenlijk meer op dat de vragen die we stellen aan een ander -want die kreeg ik van een collega van mij, waarom ben jij auteur geworden- dat ik dacht van alle vragen die we stellen (en dat doe ik zelf als coach ook heel vaak) dat ik mijn cliënten een vraag stel: dan heb je het over open en gesloten vragen.

Een gesloten vraag is een vraag waarbij je dan vraagt van: heb je lekker gegeten? Dan is het antwoord: ja of nee of mja een beetje. Of de helft, of... en dan kan het gesprek al stoppen, omdat er dan geen verdere uitleg wordt gegeven en dan hebben we het over een gesloten vraag. Toen dacht ik van als je vraagt: Waar woon je?

Dan is het eigenlijk ook een gesloten vraag want: waar woon je, daar heb je maar één antwoord op, dat is dus het adres waar jij woont. Tenzij je natuurlijk in meerdere huizen woont, maar de meeste mensen wonen maar op één adres. Dus waar woon jij, is maar één antwoord mogelijk, het is zelfs nog meer gesloten dan die vraag: heb je lekker gegeten, want dan is er nog een keus. Dan is het ja, nee of ...ehm... de helft wel en de helft niet. Terwijl: waar woon je? Het adres is gewoon een feit! Vast gegeven. Hoe oud ben je? Wanneer ben jij geboren? Dat is het vragen naar feiten en dus eigenlijk veel meer een gesloten vraag. Het is wel zo dat als je dat in een grote groep mensen vraagt, van waar woon je en dan krijg je allemaal verschillende antwoorden, want iedereen woont op een ander adres. Maar iedereen heeft voor zich... is dan het antwoord... is maar één antwoord mogelijk. En er is geen keus.

Bij een vraag van: Wat heb je gisteren gedaan? Daar is veel meer mogelijk. En dat zijn ook wel de vragen die ik natuurlijk stel in een coach traject. Ook van, hoe heb je dat aangepakt?

Dan kun je dat op veel verschillende manieren aangepakt hebben, maar ook nog op een heel verschillende manier uitleggen, welke woorden kies je ervoor om uit te leggen hoe je het hebt aangepakt. Of, wat ga je morgen doen?

Ook daar is niet een standaardantwoord op, omdat daar, de één denkt dan aan alles heel precies beschrijven van 's morgens opstaan tot wat je allemaal gaat doen. En de ander zegt: ik pak even mijn agenda erbij, dan zie ik wat ik morgen ga doen en dan nog, weet je niet eens zeker of dat ook allemaal gaat gebeuren. Dus dat zijn veel meer open vragen die alle kanten op kunnen. En nou die waarom-vraag.

‘Waarom’ is een vraag die ik ...ehm... weinig stel, en dat komt ook omdat als je vraagt: Waarom heb je dat gedaan? Nou impliceert dat al een beetje zo van: je had het ook niet kunnen doen. En toch is ‘waarom’ een open vraag, want waarom heb je dat gedaan?

Daar zijn natuurlijk een heleboel mogelijkheden in, alleen er wordt dan gevraagd naar de verantwoordelijkheid. Welke verantwoordelijkheid heb jij genomen daarvoor?

En het gaat om dat je dus verantwoordelijkheid aflegt in de keuzes die je hebt gemaakt. Ook als je zegt van: waarom ga je dat doen? Ga je ook eigenlijk vragen naar de verantwoording van de keuzes die je dus wilt gaan doen in de toekomst. Dus maakt niet uit of het verleden of toekomst is. Dus die waarom-vraag hoort wel bij de open vragen.

En dan die vraag die ik kreeg: “Waarom ben jij auteur geworden?” En die vond ik eigenlijk zo interessant, omdat ik daar dus niet direct antwoord op kon geven. Want auteur worden was geen bewuste keus! Tenminste, niet van tevoren. Als ik zeg: ik ben leerkracht geworden of ik ben leerkracht, dan heb ik de opleiding gevolgd. Pedagogische academie en toen kon ik met volle overtuiging zeggen: ik ben juf, leerkracht, groepsleerkracht.

Ik weet nog wel dat ik moeite had met zeggen: ik ben coach. Maar dat had meer te maken dat ik helemaal in het begin toen ik dat net aan het leren was, dat ik het moeilijk vond om te zeggen dat ik al coach was. Terwijl ik nog zó in dat leerproces was. Dat was zo nieuw voor mij! Dus dat was veel lastiger. En toch na een opleiding van een paar jaar, durfde ik volmondig op een gegeven moment te zeggen: ik ben coach.

Alleen voor dat auteur-zijn, daar heb ik helemaal geen opleiding voor gevolgd. Ik ben niet een opleiding gaan volgen en toen gezegd van: nou ik ga eens even, ik ga auteur worden, dat vind ik leuk. Nee het is heel anders gegaan!

Op een gegeven moment dacht ik van: ik wil graag een boek schrijven. En waar dat boek over gaat, dat was ook nog een zoekproces. Daar ben ik bij geholpen ook door een oud uitgever, want die zei op een gegeven moment -ik had zelf zoiets van ik wil een boek schrijven over mensen met gehoorverlies of eigenlijk mijn eigen gehoorverlies- en toen zei hij: er zijn zoveel boeken al geschreven over gehoorverlies, over slechthorendheid. Is er niet iets anders waar jij over kan schrijven, waar nog niet over geschreven is?

En toen kwam dat plan ook naar boven drijven om een boek te schrijven over ziekte van Ménière. Daar komt ook het gehoorverlies in voor en ook de aanvallen van draaiduizeligheid en tinnitus, dus het is een veelomvattend boek. Maar wel allemaal vanuit het oogpunt vanuit de ziekte van Ménière. Vanuit mijn ervaring, vanuit ervaringen van allerlei cliënten die met de ziekte van Ménière te maken hebben. En zo is dat boek eigenlijk als een, nou ja, vanzelf wil ik niet zeggen, ik heb het natuurlijk wel geschreven, alleen het is ontstaan doordat ik het ging opschrijven.

En uiteindelijk is dat tot een boek gekomen, want ik vond een uitgever die wilde dat boek wel uitbrengen en die zei ook: ga maar schrijven. Ga maar schrijven! Gewoon doen! Niet over nadenken. Alles op papier zetten en daarna ga je pas ordenen en schrappen en daar gaat ook een redacteur bij helpen. Hoef je niet allemaal zelf te doen.

Nou ben ik wel, ja, toch nog steeds die juf gebleven -ook al was ik op dat moment geen groepsleerkracht meer- dus tijdens het schrijven was ik al heel erg bezig met het zo goed mogelijk op schrijven. In goede zinnen, zo goed mogelijk de spelling, een goed lopend verhaal ervan maken. En dat zit dan in me, ja! Als juf-zijnde of zo, kan ik niet anders dan áls ik iets opschrijf, dat ik dat ook op een goede manier doe!

Dat ik dat meteen niet, meteen goed maar wel dus, dat ik daar een goeie rode lijn al in heb en als het klaar is dat het ook een 'kant-en-klaar' verhaal is en dat eigenlijk niet iemand anders helemaal moet gaan redigeren. Zo is ook het boek ontstaan, ‘Ménière in balans’ is geschreven. En op het moment dat ik het boek kreeg van mijn uitgever, toen het boek helemaal zijn vorm had gekregen, op papier was gezet, vormgeving was gedaan, ...ehm... afbeeldingen erbij, lettertype enzovoort, op een gegeven moment kwam het boek... werd het gedrukt en met dat ik naar de uitgever ging, terwijl ik de eerste exemplaren van het boek in handen kreeg -hij heeft het ook écht overhandigd aan me- daar was ik zo trots op!

En op dát moment, is waarschijnlijk ontstaan dat ik kon zeggen: ik ben auteur!

Dus ik ben niet van tevoren gaan schrijven om auteur te worden, maar pas op het moment dat ik het papieren boek in handen had, toén pas kon ik -met recht voor mezelf- zeggen: ik ben auteur!

Dan terug naar die vraag: waarom ben jij auteur geworden? Ik ben niet auteur geworden om auteur te zijn, ik wilde heel graag een boek schrijven! Dat dat als logisch gevolg heeft dat je dan ook de auteur wordt, alleen, het was niet de bedoeling om daar een titel aan te hangen. Om daar dus mijn werk van te maken, om mezelf dus dan te gaan noemen: ik ben auteur. Dat is eigenlijk vanzelf gegaan op het moment dat het boek er eenmaal was!

Dus waarom ben jij auteur geworden? Ja, dat gebeurde vanzelf toen ik dat boek in handen kreeg. Ik kan wel beantwoorden: waarom ben jij gaan schrijven?

Dat schrijven is iets wat ik mijn hele leven al doe op allerlei manieren, in gedicht-vorm in liedjes maken, teksten schrijven voor, nou waarvoor dan ook maar, korte teksten, krantenartikelen, teksten die in een tijdschrift kunnen komen, voor toneel, onderwijstoneel de scenario's schrijven, voor het oogstfeest-cabaret teksten geschreven. Met name ook lied-teksten. Mijn hele leven ben ik al aan het schrijven. En op een gegeven moment ben ik ook creatief gaan schrijven. Gewoon pen en papier en schrijven, schrijven en dan gebeurt er van alles. Zonder een doel te hebben, dan alleen maar te schrijven en dan komt er van alles naar boven en dat vind ik heerlijk om te doen! Creatief schrijven is dus ook iets, ja zie ik ook wel als een soort hobby. Sowieso met die vulpen op papier. Heerlijk met een vulpen schrijven. In het begin deed ik het altijd met een gewone pen, een balpen en op een gegeven moment heb ik dus de vulpen ontdekt! Aah, zo fijn!

Dus ik ga nu wel eens schrijven, alleen maar om met die vulpen op papier bezig te zijn en dan weet ik van tevoren nog niet wat er op papier komt en dan verras ik mezelf!

Alleen het creatief schrijven daar ben je niet meteen auteur voor. Ik vind dat als je echt een boek hebt uitgebracht of écht ar...

17 Leentje leerde Lotje lopen

Wed, 14 Dec 2022 12:00:00 +0100

Leentje leerde Lotje lopen langs de lange Lindenlaan, dat is een tongbreker. De letter L is voor mij een moeilijke letter. Ik ging pas heel laat praten en heb deze letter nooit goed geleerd.

Hoe zit dat met leren lopen en preciezer, met traplopen. Hoe leren kinderen traplopen als ze in een flat of bungalow wonen, waar geen trap is?

tekening: Anna via Pixabay

Volledig transcript:

'Leentje leerde Lotje lopen'

Seizoen 2, aflevering 17 van de podcast 'Evenwicht, je leven'.

En die heb ik genoemd: 'Leentje leerde Lotje lopen'. Ja, dan heb je het over de letter L. 'Leentje leerde Lotje lopen'. Het is eigenlijk een tongbreker hè? Met de letter L.

Nou spreek ik die letter L zelf niet helemaal goed uit. Als ik hem doe in deze zin 'Leentje leerde Lotje lopen', dan doe ik hem goed maar als die L op het eind staat of als ik hem dus nu gewoon los zeg, dan doe ik hem niet goed. En ik weet niet hoe ik het anders moet doen zoals in uil en Roel, zo heet mijn man, die kan ik niet eens goed uitspreken met die letter L. Ik heb dus niet helemaal, heel goed leren praten, omdat ik dat met mijn tong niet goed heb geleerd, want de letter L heeft met de tong te maken en als ik dan ook die zin doe 'Leentje leerde Lotje lopen', dan gebruik ik ook mijn tong heel anders dan wanneer ik de L op het eind doe. Of als losse letter gebruik. Nou is leren praten voor mij sowieso, dat weet ik van mijn moeder, daar was ik heel laat mee. Ik heb heel lang gewacht, denk ik, totdat ik ging praten. Weet niet of ik écht gebrabbeld heb, maar het kan best zijn dat ik dat nauwelijks heb gedaan. Ik weet wel dat mijn moeder toen zei: op het moment dát je ging praten gebruikte je meteen hele zinnen. Dan waren het écht meteen al... en onderwerp, werkwoord en daarna nog.. Wat daarachter kwam. Dus ik kon meteen al in hele zinnen praten en heb het hele stuk van in losse woordjes praten, heb ik eigenlijk overgeslagen.

Nou is sowieso leren praten, ja, kun je beetje vergelijken met leren lopen. Het leren lopen gaat ook altijd in kleine stapjes, maar ook daar kun je dingen in overslaan. Want bij het leren lopen, een baby, die gaat op een gegeven moment kruipen. En dan zeg ik natuurlijk, maar dat is helemaal niet natuurlijk. Er zijn kinderen die de hele kruipfase gaan overslaan. En ik heb later begrepen, toen ik eenmaal zelf in het onderwijs werkte, dat kinderen die helemaal niet kruipen en ook geen andere manier van kruipen hebben geleerd, gedaan, ze dat helemaal overslaan en eigenlijk vanuit zittende positie meteen wilden staan, dat het kinderen zijn die mogelijk dyslexie hebben. En als ik dan kijk ook naar mijn eigen zusje, nou die heeft ook die hele kruipfase overgeslagen. Die ging over haar billen schuiven, maar die heeft nooit voorover op handen en voeten gekropen, dus die heeft die fase overgeslagen en ze heeft ook inderdaad dyslexie.

Het was in de tijd dat dat woord nog niet bekend was, dus zij leerde lezen en zij kon het niet. Daar werd ze eigenlijk een beetje voor dom gehouden. Zo van ja, maar jij kan dat helemaal niet, je bent daar dom in of zo. Terwijl dat een onmogelijkheid is, want het heeft iets te maken met verbindingen in de hersenen van links en rechts en die coördinatie van links en rechts is gewoon niet bij haar goed aangelegd. Ik weet ook niet of, als zij geleerd had om wel te kruipen, en het écht werd voorgedaan, en dat ze dat dan na moest doen en dat echt opgelet was, of dat dan anders was geworden. Dat weet ik niet. Ik denk niet dat het zo werkt. Want haar kinderen hebben, in ieder geval van de drie kinderen zijn er twee of zo die sowieso ook die kruipfase hebben over geslagen en ook eigenlijk al heel snel gingen staan. Ook die kinderen hebben moeite met leren lezen, vinden het ook helemaal niet leuk en daar zit dus wel een connectie.

En toen ik zelf eenmaal in het onderwijs zat, toen leerde ik ook dat die links rechts coördinatie dus juist heel erg in het begin, als je nog heel jong bent, als baby zelfs al, is die links rechts coördinatie heel belangrijk en met kruipen doe je dat. Gebruik je steeds links voor, rechts voor, links voor, rechts voor en dan wordt dat getraind.

Dus het is eigenlijk heel goed om wel te kruipen, alleen kinderen die het van natura niet doen, ja, zou goed zijn als ze dat dan wel doen, alleen je houdt dat denk ik niet tegen. Dat is ook iets wat dan in het hele hersensysteem zit. Dat de één dus dyslexie krijgt en een ander niet. Een ander heeft dat weer met getallen, dus bij iedereen kan daar wel iets in de hersenen niet goed helemaal verbonden zijn. Dat daar niet de goede connecties lopen.

Dan hebben we het over de letter L en 'Leentje leerde Lotje lopen'. Leren lopen: heb ik geleerd in Vlaardingen. Daar woonde ik toen als heel klein meisje. Ik heb dat via kruipen ook gedaan, maar wat ik ook geleed heb daar, is traplopen. Want in huis, we woonden in een flat op de eerste verdieping,, maar we hadden in ons huis een trap ook naar beneden want er waren ook nog twee slaapkamers, een werkkamer en een slaapkamer beneden. En dat was ja, voor ons natuurlijk heel mooi als kinderen, omdat wij heel jong al, die trap hebben leren lopen. Er was natuurlijk eerst een hekje voor. Want het was natuurlijk veel te gevaarlijk, het was een rechte trap naar beneden, dus je mocht van boven niet zomaar naar beneden, maar op een gegeven moment mocht dat natuurlijk wel en toen hebben we geleerd om gewoon lekker in huis, te leren traplopen. Zoals heel veel kinderen ook leren.

En dan loopt eerst je moeder of vader achter je aan. Die houdt het in de gaten en dan leer je hoe je met je handen en met je voeten dus gaat traplopen. En op een gegeven moment als je goed rechtop gaat lopen, kan je zelf de leuning gaan vast pakken en zo leert elk kind traplopen.

Alleen bij ons in de flat hadden we dus onze eigen trap en als ik dat leren traplopen buiten had moeten doen, als we geen trap in ons eigen huis hadden, dan was dat op een, in een heel koud portiek, koude trap, steen, hard. Eigenlijk ook altijd koud, dus in dat portiek werd het gewoon nooit warm. Dan zou ik dus toch veel later met traplopen zijn begonnen. En ineens bedacht ik mij, van de week zat ik daar een keer gewoon 's nachts aan te denken, hoe heeft mijn buurmeisje dan trap leren lopen, want die had geen trap in huis naar beneden. Die hadden alleen maar alles gelijkvloers, dus die heeft toen wel moeten leren traplopen via dat portiek. Hoe is dat dan gegaan?

En nog verder denkend, al die kinderen die in een flat wonen of een bungalow, ook alles gelijkvloers, waar geen trap in huis is, wanneer leren zij dan traplopen?

Of zou het kunnen zijn dat deze kinderen net als bij mij, dat het praten vroeger heel laat was, dat ik dat eigenlijk niet deed en pas op het moment dat ik wel ging praten meteen in hele zinnen ging praten, dat bij kinderen waarbij geen trap in huis is, die dat dan op veel latere leeftijd mee te maken krijgen, dan zijn ze al sterker, dan hebben ze al meer coördinatie, dan zijn die evenwichtsorganen en dat evenwichtssysteem, veel beter ontwikkeld. Dat die dan dus al veel makkelijke een trap leren op- en aflopen.

En daar ben ik eigenlijk wel nieuwsgierig naar. Want ik weet niet of dat klopt wat ik zeg. Of moeten die kinderen dan toch nog eerst, net als een heel jong kind, een peuter die dan de trap leert oplopen met handen en voeten dat dat dan ook die kinderen dat moeten doen, maar dan zijn ze misschien al 4 of 5 jaar. Zijn ze al naar de groep 1/2 van de basisschool. Ik vraag me dat af. Ik weet alleen niet of hier ooit onderzoek naar is gedaan, hoe dat zit bij die kinderen. Of gaat dat dus toch wel heel natuurlijk en makkelijk, wat ik al dus net al zei dat die kinderen dus juist omdat ze al groot en sterker zijn, meer coördinatie hebben dat dat traplopen eigenlijk op latere leeftijd net zo makkelijk gaat? Zou best kunnen dat dat zo werkt.

'Leentje leerde Lotje lopen'. Even ja, misschien is het een aflevering even tussendoor, het is een korte aflevering. Alleen dit zat in mijn hoofd van de week en ik dacht: hier wil ik iets mee. Dit wil ik even delen met je. En dan is het wel heel mooi met die letter L, dat ik dan toch heb leren praten dat ik de letter L niet helemaal goed heb geleerd. Net als een paar andere letters. Alleen hoop ik dat je er niet zo veel last van hebt als je luistert naar mij. Een logopedist zou het zéker horen. Iemand die blind is zou ook bepaalde letters horen van mij: aah die kloppen niet helemaal.

Ik heb toch leren praten, ik heb leren traplopen. En traplopen, ja ik heb het wel eens gezegd het is de aller moeilijkste evenwichtsoefening in ons dagelijks functioneren, in ons dagelijks bestaan omdat de meeste mensen in huis wel een trap hebben en anders wel op kantoor, op het werk en als je dan de trap neemt, is het altijd een hele moeilijke evenwichtsoefening. En als je evenwicht nog heel goed werkt dan gaat het allemaal prima. Dan gaat het onbewust. Je loopt die trap gewoon af. En op.

Op het moment dat dus dan het evenwicht écht beschadigd is, dan krijg je daar problemen mee en dan is die bewuste aandacht die je nodig hebt om een trap op en af te lopen, die is dan ook écht nodig.

Dit was aflevering 17, 'Evenwicht, je leven' podcast en je kunt je abonneren hierop en anders bij Spotify kun je me volgen. Dus dan weet je ook weer wanneer de volgende aflevering komt. Ik hoop namelijk dat ik meer afleveringen ga maken. Ik heb nu een mooie plek gevonden in de werkkamer boven. Daar sta ik aan de sta-tafel, ik spreek rechtstreeks in de microfoon en ik vind het heerlijk hier, om hier dus te praten, om te vertellen dus: wie weet hoeveel afleveringen ik hierna nog ga maken. Dus dank je wel voor het luisteren.

16 Naar de fysio

Sun, 11 Dec 2022 12:00:00 +0100

Regelmatig ga ik naar de fysiotherapeut om mijn nek en schouders los te maken.

Tegenwoordig komen er steeds meer kinderen bij de fysiotherapeut, omdat ze gewoonweg te weinig bewegen. Dat zorgt voor verschillende bewegingsstoornissen. De fysiotherapeut doet dan verschillende testen om te kijken wat er aan de hand is.

Foto: DanaTentis (Pixabay)

Volledig transcript;

Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven', seizoen 2, aflevering 16.

Ik ben naar de fysio.

“Ik ben naar de fysio”, dat zeg ik vaker. Dat zeg ik ongeveer om de week, om de twee weken. Want dan ga ik naar de fysiotherapeut. En waarom?

Het heeft te maken met mijn nek en mijn schouders. Dat gaat geregeld vast zitten en soms weet ik niet eens dat mijn nek vastzit, want ik heb er dan geen pijn aan, maar als de fysiotherapeut dat gaat behandelen, en gaat masseren, dan is het wel degelijk pijnlijk. Dan zitten daar zere plekken in wat ik zelf nog niet eens als pijnlijk ervaar, maar dat het er wel zit. En dat is waarschijnlijk een soort beschermingsreactie van mijn eigen lichaam dat ik mijn hoofd heel vaak stilhoud. Juist om mezelf goed in evenwicht te houden en ook de tinnitus zorgt daarvoor. Kan daar ook voor zorgen, dat continue geluid in mijn hoofd wat een soort stressreactie op roept, wat ook een soort nekspanning, spierspanning dus teweeg kan brengen. Dus ik ben heel blij dat ik dus regelmatig naar de fysio kan, fysiotherapeut bedoel ik dan hè!

Maar zo in de volksmond zeggen we: naar de fysio - afkorting. En dan dat het goed los gemasseerd wordt. Want ondanks dat ik drie keer in de week ga sporten krijg ik dat dus niet los. Houd ik dat niet los, ook al ben ik flink aan het bewegen. Ik moet altijd voorzichtig zijn sowieso met mijn nek, maar ook, ik kan het niet zelf zo soepel en ...ehm... lenig houden dat het minder pijnlijk is.

Heel soms is het zelfs zo dat mijn hoofd zó zwaar is dat ik hem eigenlijk van mijn hoofd af wil draaien of van mijn lichaam, zodat ik hem even rust kan geven. Dat is wel steeds minder, ik moet zeggen, dat heb ik in het begin van de ziekte van Ménière veel vaker gehad en dat is wel veel minder geworden. Dus op de één of andere manier ga ik er wel anders mee om en waarschijnlijk helpt daar ook zéker daar de fysiotherapeut bij.

En waarom kies ik nu eigenlijk voor de fysiotherapeut? Omdat ik even bezig wil gaan ook met het hoofdstuk in mijn boek 'Evenwicht, in uitvoering', waar ik het heb over de verschillende testen die een fysiotherapeut doet bij kinderen. Als kinderen bij de kinderfysiotherapeut komen, omdat er iets stagneert in het bewegen.

En helaas gebeurt het steeds vaker dat er kinderen komen bij de kinderfysiotherapeut, omdat kinderen gewoonweg veel minder bewegen. Ze worden afgeleid door de computer, door de iPad, doordat er altijd televisie is, door, ja allerlei dingen die je gewoon stil in huis op een stoel kan doen, in plaats van buiten spelen. Dat buiten spelen zou veel en veel vaker weer mogen of in dit geval, zelfs veel meer moeten! En dan wil ik even een lijstje opnoemen van dingen die kinderen graag doen als ze niet achter de computer zitten. Daar komt ie hoor:

Ondersteboven hangen en je voeten in de lucht laten bungelen

Drie traptreden tegelijk nemen

Ergens vanaf glijden

Ronddraaien tot de duizelig bent

Op je tenen lopen

Touwtjespringen

Huppelen

Schommelen

Hinkelen

Wipwappen

Tikkertje doen

Boompje klimmen

Op smalle richeltjes lopen

Voetballen

Verstoppertje

Zo veel en er kan nog heel veel meer bij! En als je dat lijstje zo hoort, het zijn eigenlijk allemaal evenwichtsoefeningen! Buiten spelen, het buiten bewegen, trouwens ook binnen bewegen, de trap af en op. En binnen een hut bouwen en daar dan in kruipen. Het heeft allemaal met evenwicht te maken.

In het boek noem ik ook een verhaal wat op school gebeurt. Het is een verhaal van een leerkracht die dus met kinderen werkt, leerkracht van de basisschool. En die heeft het volgende geschreven. Lees ik voor uit het boek:

Het is fascinerend om kinderen in mijn klas te observeren, het ene kind is zeer beweeglijk en praat heel weinig. En het volgende kind is stijf en stram en beweegt weinig en heeft praatjes voor tien en alles daartussen in.

Een kind kan heel avontuurlijk zijn en alles uitproberen en er zijn kinderen die alleen iets nieuws durven aan te gaan als het is uitgelegd en voor gedaan. Neem Patrick, hij is altijd ergens mee bezig en werkt snel. Soms zo snel dat hij alle extra opdrachten ook maakt. Hij kan niet stil zitten of stil staan. Hij hangt en zit op allerlei manieren op en om zijn stoel en soms ligt hij er gewoon helemaal onder. In de gymzaal heeft hij alle toestellen al uitgeprobeerd voordat de les is begonnen. Ik laat hem regelmatig extra bewegen, ook tijdens het werken in de klas. Dan mag hij even naar buiten een frisse neus halen en rennen en alle kanten op buitelen. Hij heeft energie voor tien.

Fred is het tegenovergestelde van Patrick. Fred kan de hele dag stilzitten. Hij werkt in de klas in een rustig en gestaag tempo. In de gymzaal wacht hij op de uitleg van de gym leraar voordat hij de oefening gaat doen. Waarbij hij rustig op zijn beurt wacht. Fred beweegt zich soepel en hij kan heel hard rennen. Alleen moet je hem daar wel de opdracht voor geven. Eigenlijk zou ik hem met Patrick mee naar buiten kunnen laten gaan om een frisse neus te halen, want dat is voor beiden heel erg goed.

Nou, zo'n verhaal, ik zou het zelf geschreven kunnen hebben. Dit maakte ik vroeger natuurlijk ook in mijn klas mee. Al die verschillende kinderen in de klas, die op een andere manier bewegen, maar ook op een andere manier, in hun eigen tempo, allerlei bewegingen zich eigen maakten. Zoals koppeltje duikelen of hoog het klimrek in klimmen. Een kind dat in het begin het klimrek in klimt, en niet zo hoog durft, en in de loop van het jaar steeds een stapje verder komt. En die misschien niet helemaal tot bovenaan komt, waarbij een ander kind van het begin af aan helemaal tot bovenaan durft te klimmen en dat dat dan helemaal oké is. Dat vond ik het fijne zelf aan toen ik zelf nog gymles gaf. Dat is natuurlijk heel wat jaren geleden dat ik zelf gymles gaf, maar ik vond het altijd hele fijne lessen. En juist het open bewegingsonderwijs. Dat je dan allerlei toestellen neerzette en dat je dan kinderen weliswaar in groepjes, in een soort circuitmodel, dat ze daar dan heerlijk konden bewegen en konden spelen, klimmen, klauteren en springen. Allemaal op hun eigen manier, eigen tempo en dat je alleen een paar kinderen écht moest leren van hoe doe je dat dan, als je door het klimrek heen gaat kruipen en dan hangen en dan je laten vallen naar beneden. Hoe doe je dat dan precies?

Sommige kinderen moet je het écht uitleggen. Andere kinderen deden dat al van nature. Dan hoef je dat niet meer uit te leggen, dus zo kon je ook elk kind op maat datgene aanbieden wat ze nodig hadden. En als je dat zo liet doen dan gingen kinderen ook nooit hun grens over. Als dat een keer wel gebeurde kon het zo zijn, omdat ze door andere kinderen opgejut werden of zo, maar als je dat op een goede manier doet, dan weet je precies in de klas bij wie je op moet letten en welk kind dat gewoon allemaal makkelijk kan en waarbij het eigenlijk altijd wel goed gaat.

En juist als je kinderen niet pusht, van je moet en je zal, gebeuren er eigenlijk heel weinig vervelende dingen in een gymles. Tuurlijk kunnen ze een keer struikelen of een keer hard botsen tegen elkaar aan of toch verkeerd terechtkomen. Dat kan iedereen overkomen, maar op het moment dat ze het op hun eigen manier mogen doen en zonder dat ze zich... dat ze gaan forceren, dan is die kans veel kleiner. En dan leren kinderen op een hele natuurlijke manier hun eigen lichaam kennen, maar ook wat ze daar allemaal mee kunnen doen en ook hun eigen grenzen verleggen. Echt! Ik vond het zóó leuk altijd om gymles te geven dus.

En pasgeleden had ik het dus met mijn fysiotherapeut erover hoe dat dan vroeger ging en zij gaf ook aan dat het inderdaad zo is dat tegenwoordig de kinderen steeds minder bewegen en dat zij als kinderfysiotherapeut daar, nou ja in zoverre, baat bij heeft. Zij krijgt dus steeds meer kinderen te zien die bepaalde dingen gewoon nog niet kunnen. Terwijl ze dat op hun leeftijd zouden moeten kunnen. Of dat ze wel iets doen, maar dat op een hele verkeerde manier doen! Dus zij heeft genoeg werk om dat soort kinderen te behandelen om, zodat die leren om weer, ja goed te bewegen. Op de juiste manier, effectief genoeg. Zodat ze zelf ook niet meer bang zijn om ergens in te klimmen of ergens doorheen te kruipen of ...ehm... nou ja ergens vanaf te springen. Heel veel kinderen leren dat al van nature, maar er zijn steeds meer kinderen waarbij dat niet meer van nature gaat, omdat ze het gewoon niet doen!

En dan komen ze op een gegeven moment bij de fysiotherapeut en gaan ze dat alsnog leren. En gelukkig is die mogelijkheid er. En wat dan de fysiotherapeut doet, want daar heb ik haar over gevraagd: kan je eens uitleggen: wat voor testen doe je dan en dan blijken dat, zoals zij het zelf noemde: het zijn neurologische testen. En ik heb al die neurologische testen eens mogen lezen en ik heb ook een heel deel daarvan opgenomen in het boek 'Evenwicht in uitvoering'. Want al die testen die gedaan worden, zijn eigenlijk allemaal evenwichtstesten. Het heeft allemaal met het evenwicht te maken. Alle basisvaardigheden. Het omrollen, het kruipen. Het in kniestand gaan staan, ja, in schuttersstand noemen ze dat: één been voor, één been achter je en knieën bewogen alsof je dus gaat schieten. Van, je ligt op je rug en dat je dan gaat staan, hoe je dan ook weer makkelijk terug kan. Nou, al die basisvaardigheden wat een kind van nature al zou... hoort te leren, aan het begin van het leven al, dat wordt...

15 Senseren

Sat, 10 Dec 2022 12:00:00 +0100

Er was tot nu toe geen werkwoord voor het evenwicht. Balanceren is namelijk met aandacht je in evenwicht houden. Zoals luisteren horen met aandacht is en zien kijken met aandacht.

Het is best vreemd dat er nooit eerder een werkwoord is bedacht voor het 'je in evenwicht houden'.

Sinds de uitgave van Evenwicht in uitvoering is dat werkwoord er wel: SENSEREN

Nu nog dit woord verspreiden, bekend maken via allerlei wegen, zodat we het evenwicht echt op de kaart zetten.

Foto: Daniel Reche (Pixabay)

Volledig transcript:

En welkom terug bij de podcast 'Evenwicht, je leven', seizoen 2, aflevering 15: Senseren

Voordat ik het ga hebben over senseren wil ik even vertellen dat ik nu op een hele andere plek sta dan waar ik normaal zit. Kijk dan zeg ik het verschil al: normaal zit ik met het opnemen van de podcast, maar op dit moment sta ik. Ik heb namelijk de kamer van onze oudste zoon Kasper helemaal verbouwd en dat heb ik al veel eerder gedaan. En daar hebben we een statafel neergezet. Ik werk al heel vaak aan deze statafel. En deze ruimte hier is heel fijn, want ik kan hier naar buiten kijken met zicht op de tuin. Het is het oosten dus ik heb heel fijn licht hier naar binnen. Er is hier…, er staat een bank, er staat een stoel, er staan wat kasten, maar het is verder eigenlijk heel ruim en licht en dat is heel heerlijk om hier te werken.

Ik heb hier een paar leuke lampen ook op het bureau staan op die statafel dus ik kan hier voldoende licht op zetten. Ik kan hier zelfs 's avonds lekker aan het werk. En ik vind het zo'n mooie keus dat ik hier ben gaan werken dat ik op een gegeven moment had: ik kan natuurlijk ook gewoon de podcast gaan opnemen. Het enige wat ik hierna, als ik klaar ben met opnemen, moet ik even heel goed terug gaan luisteren hoe het klinkt omdat het wel goed moet klinken. De omgeving, ik weet niet precies of het hier wat holler klinkt of juist niet. Dus dat ga ik nog ontdekken op het moment dat ik terug ga luisteren.

Maar deze aflevering heb ik genoemd: senseren. En dan zal je hebben, van: senseren wat is dat nou weer? Nou dat klopt. Het kan zijn dat je nooit dat woord hebt gehoord terwijl het eigenlijk helemaal niet zo'n raar woord is. Het is het nieuwe werkwoord voor het evenwicht. Ja, je zal er ook nooit over gehoord hebben tenzij je mijn boek gelezen hebt, 'Evenwicht, in uitvoering'. Want in het laatste hoofdstuk heb ik het namelijk over dit werkwoord: senseren. En waar gaat het dan over?

Het heeft eigenlijk te maken ook met ons klassieke rijtje zintuigen. Onze ogen, oren, neus, mond en huid. Dat is eigenlijk het klassieke rijtje hè? De vijf zintuigen. En dat is eigenlijk ook kijken, horen, ruiken, proeven en voelen. Dat zijn de werkwoorden daarvoor.

En pasgeleden was ik bezig met mijn aantekeningen in het schrift waar ik over tinnitus schrijf. Waar ik dus het boek over schrijf, mijn derde boek gaat over tinnitus. En daar had ik een opmerking in staan, in dat aantekeningen-schrift en daar stond: luisteren is horen met aandacht. En die vond ik wel grappig, die heb ik dus ooit een keer op geschreven, en verder nog niets meegedaan. Nu dus wel, horen, nee, andersom: luisteren is horen met aandacht.

Als dat zo is dan is zien, is kijken met aandacht. En toen ben ik verder gaan denken: hoe zit het dan met ruiken? En proeven? En dan blijkt dat ruiken en proeven heel vaak aan elkaar gekoppeld zijn, ruiken doe je natuurlijk met je neus en proeven met de mond. Alleen je hebt ze allebei nodig om het te kunnen doen.

Hoewel, je kunt wel alleen ruiken en niet proeven, andersom.... weet ik niet of je iets kan proeven wat je niet kan ruiken. Maar in ieder geval, er is niet een apart werkwoord voor ruiken wat dus met aandacht is. Die ken ik eigenlijk helemaal niet. Nou is het met ruiken wel zo dat de hele dag door, dan zijn er geuren om je heen, die je wel of niet gewaarwordt, en die geuren kunnen aangenaam zijn of niet aangenaam. Alleen daar is dus niet een ander werkwoord voor zoals ik dan zeg ook van ...ehm... luisteren is horen met aandacht. En hoe zit het dan bij proeven?

Ja, proeven dan heb je het waarschijnlijk wel over smaken. Iets wat wel of niet lekker smaakt, en als het smaakt of het wel of niet lekker is, dan is dat dus proeven met aandacht. Nou, daar kan ie dus wel een beetje bij kloppen. Daar is dus wel een werkwoord voor.

Nu over dat senseren.

Ik ga even een stukje voorlezen uit het boek: 'Evenwicht, in uitvoering' hoofdstuk 26 het laatste hoofdstuk wat in dat boek staat. En benoem ik dan ook: elke dag zien, ruiken, proeven, horen en voelen we. Wordt het niet eens tijd om ook voor het zintuig evenwicht een werkwoord te vinden?

En eigenlijk vond ik het heel vreemd dat er nog helemaal geen werkwoord was. Of is het werkwoord voelen, is dat nou wat eigenlijk ook de lading dekt van het evenwicht?

Maar ja, voelen, dat kan natuurlijk heel veel betekenen. Dat is: fysieke kant voelen. Aanraking, druk, temperatuur of het koud of warm voelt. Voelen kan ook de psychische kant zijn. Allerlei gedachten die zorgen voor emoties, zoals blijheid, boosheid of machteloosheid, verdriet. Je inleven, iets opmerken of meeleven met een ander. Dat zijn allemaal reacties uit de omgeving die maken dat jij iets kunt voelen. Dat is allemaal de psychische kant.

Je kunt je ook ziek voelen en dat is een intern gevoel. Dan voel je je niet fijn, dan voel je je misselijk, je hebt pijn, je voelt je futloos of heel erg moe.

En wat ook kan is het intuïtieve voelen. Dat je aanvoelt of iets wel of niet een goed besluit is. Je voelt ergens aan van: nou... moet ik dit wel doen? Dat stemmetje dat af en toe ook opkomt. Wat ik dan ook wel eens heb dat het stemmetje zegt: zou je wel vandaag op de fiets gaan? Een soort intuïtief stemmetje wat tegen mij zegt: misschien kan je dat beter niet doen. Dus dan is ‘t aan mij om er wel of niet naar te luisteren. Dus vaak is dat als ik zo'n wiebeldag heb of zo of bijna zo'n wiebeldag ga krijgen. Dan is ‘t mijn lichaam die signalen afgeeft van: doe maar wat rustiger aan.

Maar ja dat is dan eigenlijk intuïtief. Het is wel voelen, maar het heeft niet direct met dat evenwicht te maken. Nou, het werkwoord over evenwicht zou dan eigenlijk zijn: balanceren. Ja. Balanceren, dat is eigenlijk dus het werkwoord voor evenwicht. Alleen als ik zeg: ik balanceer, dan wil dat zeggen dat ik moeite doe om me in evenwicht te houden. Dat is bijvoorbeeld als ik over een hele smalle plank loop, over een, op een wiebelige ondergrond, of een hobbelige weg. Dan ben je aan het balanceren. Als je zonder handen aan je stuur aan het fietsen bent. Dat is allemaal balanceren, dan ben je met aandacht bezig met je evenwicht. Hé, ik had net natuurlijk al: luisteren is horen met aandacht. Dan is balanceren dus je evenwicht houden met aandacht maar ja, dat evenwicht houden, daar is dus niet een ander werkwoord voor en ja, vanaf nu is het er wel… want ik heb dat werkwoord dus gevonden en dat is dus: senseren. Dus balanceren is eigenlijk dus senseren met aandacht. Ja, die is toch heel mooi gevonden!

Senseren zelf vind ik ook een mooi woord. Het rare is, ik heb het opgezocht, het bestaat dus, het bestond nog helemaal niet. Het staat niet in de woordenboeken, dus van mij wel de oproep: als jij iemand weet die weet hoe je een woord in het woordenboek krijgt?

Geef dan mij die tip of geef aan bij wie ik dan moet zijn, hoe ik dat voor elkaar kan krijgen. Zodat dat woord senseren, als werkwoord in het woordenboek kan komen en wat betekent dan: dat je je in evenwicht houdt en dat is gewoon het dagelijkse evenwicht. Gewoon wat we de hele dag doen: ik sta nu hier de podcast op te nemen, ik ben nu aan het vertellen en terwijl ik sta ben ik ook mijn evenwicht, ja aan het houden zonder dat het heel veel moeite kost. Dus ik ben niet aan het balanceren. Ik ben aan het senseren!

En dat senseren is dus eigenlijk wat je gewoon dagelijks doet. Als je de trap oploopt, afloopt zonder dat je daar de aandacht voor hebt, dan ben je continu aan het senseren. Je bent niet aan het balanceren, dat is pas wanneer het heel moeilijk gaat en veel moeite ervoor doet.

Wanneer je een zeer been hebt en je moet het voorzichtig doen. Dan ben je aan het balanceren. Maar alle dagelijkse evenwichtsactiviteiten, dan ben je dus aan het senseren.

Dan hebben we dus dat klassieke rijtje: kijken, horen, ruiken, proeven, voelen. Dat kunnen we dus aanvullen met senseren. Dan zijn het geen vijf zintuigen, het worden er zes. Nou is het zesde zintuig dat wordt ook wel vaak de intuïtie genoemd. Het zesde zintuig. Ja, als dat zo is dan zou dit evenwicht het zevende zintuig zijn. Maar ik heb een veel beter idee: als we nou dat hele rijtje nou eens omgooien. En dat we beginnen met senseren!

Want het evenwicht, ik heb het al veel eerder ook verteld: is het allersnelst werkende zintuig wat we hebben. Dus logischerwijs zouden we dat ook echt als eerste moeten benoemen.

Als eerste zeggen: senseren en daarna komt pas dus dat je gaat ...ehm... voelen, dat je gaat horen, ruiken, proeven, kijken vooral.

Want dat gebeurt natuurlijk meteen, heel snel! Dat is ook een snel zintuig. Alleen het is allemaal veel langzamer dan dat evenwicht. We gaan eerst senseren en daarna pas de andere zintuigen. En voor degene die dat boek 'Evenwicht, in uitvoering' hebben ontvangen, hebben daar ook een kaart bij gekregen en dat is die kaart waar ik opgeschreven heb die omkering van gedachten. Dat we ons rijtje klassieke rijtje zintuigen om gaan keren. Eerst het evenwicht dus en dan heb ik een klein ‘elfje’ van gemaakt:

Evenwicht

eerst senseren

en daarna voelen,

zien, horen, ruiken, proeven.

Paradigma-wisseling

En dan denk je natuurlijk: paradigma-wisseling? Een moeilijk woord. Dat wil zeggen dat, eigenlijk dat je wereldbeeld over dat klassieke rijtje zintuigen even helemaal...

14 Wiebeldagen

Thu, 08 Sep 2022 12:00:00 +0200

Af en toe heb ik van die wiebeldagen. Dan voel ik mij instabiel tijdens het bewegen. Vaak weet ik waar dat door komt. Dit keer begreep ik niet waarom. Al vertellend kom ik toch op een verklaring.

Volledig transcript:

Dit is de podcast Evenwicht, je leven. Seizoen 2, aflevering 14 - Wiebeldagen.

Wiebeldagen. Zo heb ik het genoemd. Ik ben op vakantie geweest en we hadden een ontzettend heerlijke vakantie. We zijn in Markelo geweest. Met caravan en een nieuwe voortent. En we hebben vier weken heerlijk gekampeerd en gewandeld, gefietst, ja gewoon heerlijk gelezen, veel gelezen. Van alles gezien in de omgeving. Markelo, daar zijn heel wat heuvels in de omgeving, je waant je af en toe zelfs in het buitenland. Het was ontzettend warm en gelukkig hadden we ook een plek waar uiteindelijk te schaduw kwam, zo halverwege de middag en konden we heerlijk in de schaduw van de bomen zitten.

En ja, we hebben het gewoon écht heel fijn gehad en toen we thuiskwamen, de boel uitgeruimd. De caravan schoon gemaakt, alles opgeruimd, gewassen, ook dat ging allemaal heerlijk. En daarna was de vakantie helemaal voorbij en ging iedereen weer aan het werk.

Kinderen gaan allemaal weer naar school. En op de zondagavond voordat we eigenlijk weer allemaal moesten beginnen, was ik zóó draaierig! Dat is echt zoiets had van hè?

Dus ik ben maar op tijd naar bed gegaan. Ik heb heerlijk geslapen en de volgende ochtend voelde ik al van: dit gaat niet goed. Ik heb ook mijn afspraken afgezegd voor die dag en ik heb echt een wiebeldag gehad.

Niet goed kunnen lopen, ik durfde eigenlijk in eerste instantie niet eens de trap naar beneden te lopen, heb ik wel gedaan. En dat was dus geen hele zware aanval van ...ehm... draaiduizeligheid. maar echt zo zo'n hele milde en die heb ik natuurlijk wel veel vaker, alleen ik begreep niet waar die nu vandaan kwam! Ik had écht van: hoe, hoe kan ik daar nu last van hebben? Dus de hele dag, ja, dan kan ik niet zo veel, lezen lukt niet goed, computeren gaat niet, sowieso had ik de sport al afgezet, kon niet naar sportschool lopen.

Dus ja, wat kan je dan wel doen? Ik ben gaan mandala weven. Gewoon omdat het heel rustig werk is en stil en, je kunt het in je eigen tempo doen. Op je eigen plekje gewoon lekker stil zitten. Maar meer kon ik ook niet, kon ook niet zo veel geluid verdragen. Hoortoestellen uit gelaten, want dan doet het gewoon zeer, geluiden en nou, het klinkt vervormd, dat wilde ik niet. Dus die hield ik uit en ook de nacht erna, dat was op maandagnacht nog steeds. Nog steeds dat ik 's nachts als ik wakker werd en opstond, voelde al: oh dit is nog steeds niet oké.

En dat bleek ook wel, ook dinsdagochtend, weer zo'n dag, en eigenlijk de tweede wiebeldag. Deze dagen noem ik dus een wiebeldag. Dat het allemaal niet gaat zoals ik dat wil, omdat ik echt instabiel bent, ben, veel instabieler dan gewoon als het een goede dag is.

Dat heb ik de hele vakantie niet gehad. De hele vakantie is het goed gegaan terwijl dit soort dagen af en toe, in een vakantie nog wel eens de kop op steken. En dat kan allerlei redenen hebben dan en hele vakantie niets! Dus waar kwam dit vandaan?!!

Nu had ik op dinsdagmiddag, die tweede wiebeldag van mij, had ik een interview met de krant, Nederlands Dagblad, en die journaliste die kwam, en mijn man had al zo van: zou je dat wel door laten gaan? En ik had echt zo van: ja, waarom niet, als ik stil zit heb ik daar niet zo heel veel last van. En ik kan direct weer uit mijn eigen ervaring natuurlijk vertellen.

En dat is gewoon heel goed verlopen. Na dat interview moest ik ook écht nog even naar de winkel en heb ik gezegd: ik ga toch lopen. Ik ga kijken of het lukt om naar de winkel te lopen, ‘t zit hier toch om de hoek. En gelukkig aaaah, dat lukte! Ik kon goed, redelijk goed lopen en weer terugkomen, boodschappen doen en zo. Boodschappen mee.

Maar waarom had ik daar nu dan toch last van? Had het dan toch te maken met dat ik dat interview ging doen? Dat ik dat toch wel heel erg spannend vond of zo? ...ehm... de woensdag erna, na die twee wiebeldagen, ben ik op de fiets naar het Loreleifestival gegaan. Normaal is dat drie dagen, maar je mag ook maar één dag komen. Achteraf gezien is het prima dat ik me maar voor één dag heb afgesproken, anders was het helemaal niet eens gegaan om meerdere dagen daar aanwezig te zijn. En die ene dag, daar naartoe, dat lukt. Ik ben wel weggegaan met het idee: ik stap nu op de fiets en als halverwege de straat dan merk ik het gaat niet dan, dan fiets ik weer terug en blijf ik thuis.

En ja gelukkig lukte dat, ik kon doorfietsen en ik heb heerlijk gefietst, dat is hier namelijk, in Zeewolde wordt het Loreleifestival gehouden op het kampeerterrein de Banken. Dat is nét buiten Zeewolde en dat is eigenlijk ook een heerlijk fietstochtje, dus ik heb heerlijk rustig aan gefietst en ik heb daar de hele dag rondgelopen en gezeten en geluisterd, meegedaan aan workshops. Een lekker hapje gegeten, lekkere taart. En, ja dat was helemaal oké! Écht! Toen dacht ik van: ik merk zelfs heel weinig nu weer van dat ik twee van die wiebeldagen had.

Komt het dan ook dat ik het toch wel weer spannend vond om naar dat Loreleifestival te gaan? Dat het, dat ik daar dus in het weekend daarmee bezig was: oh ja ik moet daar woensdag naar toe en dat ik toch iets had van: hoeoe! Dat ik dat weer zo, ja al die vrouwen die ik daar weer tegenkom, het is twee jaar corona, is het toch allemaal anders geweest, hoe zal dat nu weer gaan? Dat dat misschien onbewust allemaal meespeelde.

Ik weet het dus niet. Ik weet niet of het daaraan ligt. Komt het ook misschien omdat iedereen aan het werk ging en dat ik nog niet helemaal precies wist hoe ik mijn week ging indelen met ook mijn eigen werk en zo? Geen idee!

Waar ik nog wel ook over wil hebben van: afgelopen week, het is alweer twee weken geleden die wiebeldagen, afgelopen week ben ik naar het audiologisch centrum geweest. Audiologisch centrum in Amersfoort. Want ik heb extra hoorhulpmiddelen gevraagd om meer in groepen, dat ik iedereen kan blijven verstaan.

En die extra hoorhulpmiddelen heb ik bij PlanPlan adviesbureau, heb ik dat allemaal uitgezocht en besproken en we zijn erachter gekomen, dat zijn eigenlijk hele goede extra hoorhulpmiddelen naast je hoortoestellen, want je gebruikt ook je hoortoestellen daarbij. Maar daarvoor was ook nog een recent audiogram nodig. En mijn audiogram, de laatste is in 2019 geweest, dat is eigenlijk alweer te oud. Waarbij ik zelf al had: nou, zal er veel veranderd zijn in die jaren? Verbeterd zal het nooit, het kan misschien wel wat minder zijn. Dus weer meer gehoorverlies is, maar alleen dat maakt voor de aanvraag voor extra hoorhulpmiddelen natuurlijk niet uit. Maar oké, ze wilden dat wel hebben, want ze hebben een motivatie nodig, en ook mijn eigen motivatie maar ook de audioloog die de motivatie schrijft om dus dan die hoorhulpmiddelen ook vergoed te krijgen door de zorgverzekeraar.

Dat is natuurlijk al een heel mooi iets, dat het mogelijk is, want daardoor kan ik veel meer opdrachten gaan aannemen. Veel meer opdrachten waar ik in groepen kan werken. Tot die tijd, totdat ik wist dat het mogelijk was, heb ik eigenlijk dat afgehouden. Afgehouden om met een grotere groep aan het werk ten gaan. Daar ben ik wel voor gevraagd: wil je dat dan doen? Wil je dat gaan doen? En ergens, heb ik altijd ‘nee’ gezegd, en wist ik niet precies waarom, maar dat is natuurlijk de reden, dat ik ergens ook wel weet dat ik dan in zo'n groep me een beetje verloren voel omdat ik al die mensen niet kan verstaan! Dan heb ik écht een schrijftolk erbij nodig en soms zijn er ook ...ehm... in groepen dat het niet helemaal mogelijk is of omgeving is niet mogelijk of nou ja ik vind het zelf een heel struikelblok om een schrijftolk daarbij te vragen dus, dat houd ik dan af. En met deze extra hoorhulpmiddelen heb ik meer in handen om dus alle mensen in een groep te kunnen verstaan.

Dus ik naar het audiologisch centrum om een recent audiogram te laten maken, nou dat bleek ook wel, haha, het was nagenoeg hetzelfde audiogram als drie jaar geleden.

Aan één kant heel fijn, want dan is het toch niet heel veel meer gehoorverlies. Ja, wel een beetje, maar het gaat zo langzaam in de jaren dus dat is gewoon wel fijn om te weten. Want ik zeg altijd wel: ik kan op een gegeven moment doof worden, maar als het zo langzaam gaat zoals nu, ja dat is eigenlijk wel een fijn gegeven.

Maar het is wel zoveel, dat gehoorverlies, dat het duidelijk is dat ik in een groep die verstaanbaarheid, ondanks de hoortoestellen, dat dat niet zo goed is. En wat ze ook hebben gedaan in het audiologisch centrum is gekeken of mijn hoortoestellen wel goed zijn ingesteld. En dat kunnen ze gewoon doen, daar hoef je zelf niets voor te doen. Dat meten ze dan en toen gaf ze al aan: die zijn gewoon héél goed ingesteld. Precies voor jouw gehoorverlies. Dit is, ja perfect! Die hoortoestellen kunnen niet meer voor mij betekenen dan dat ze nu doen! Ze zijn gewoon helemaal goed afgesteld. Ook heel fijn om te weten. Zo voelt het ook voor mijzelf. Maar, blijkt dan ook door de ...ehm... ja door de feiten eigenlijk. Door iets wat ik niet eens zelf hoef aan te geven maar wat ze zelf meten. Ik ben er ook ontzettend blij mee met mijn hoortoestellen dus...

Toen heb ik gevraagd ook aan die mevrouw: kun je even in het dossier kijken, is alles wat vroeger op papier is gezet, is dat gedigitaliseerd? En kun je eens kijken wat er helemaal in het begin is gebeurd? En wat daar voor opmerkingen bij zijn gemaakt?

Dus zij heeft het dossier even bekeken en bleek dan 1996 ben ik daar dan geweest en bij die eerste bezoeken, eind jaren ‘90 heb ik meerdere bezoeken achter elkaar gehad vanaf 1996, toen heb ik het al gehad over duizeligheid.

En begin 2000 toen ik net die tinnitus kreeg, en ook daarvoor regelmatig naar het audiologisch centrum ging, o...

13 Op de fiets

Tue, 17 May 2022 12:00:00 +0200

Elke keer als ik over het speciale kruispunt in Zeewolde fiets, heb ik het gevoel dat ik ga vallen. Patronen op de weg, die dan onder mij door flitsen, dat is niet fijn voor het evenwicht. Er zijn nog meer dingen waar ik last van heb tijdens het fietsen. En er zijn gelukkig hulpmiddelen waardoor ik toch nog prettig op de fiets weg kan, zoals spiegeltjes, een zonnebril en pet. Ik vertel erover in deze aflevering van Evenwicht, je leven, want ik hoop dat ook jij nog lang kunt blijven fietsen, ook al werkt het evenwicht niet meer zo goed.

Volledig transcript:

Evenwicht, je leven' de podcast.

Naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' deel ik van alles over het evenwicht.

En dit keer aflevering 13: 'Op de fiets’

En waarom ga ik 'Op de fiets' doen? Een tijdje geleden fietste ik over het fietspad hier, het kruispunt hier in Zeewolde en daar is een heel speciaal patroon. Een Escher patroon en het is geweldig. Het ziet er écht heel erg mooi uit. Alleen, ik kan er niet overheen fietsen. Als ik er overheen fiets, dan heb ik het gevoel dat ik van mijn fiets afval. Dus als ik daar overheen fiets, dan houd ik eigenlijk mijn ogen heel erg recht naar voren gericht, zodat ik niet naar beneden kijk, omdat ik er gewoon niet normaal overheen kan fietsen. En op het moment dat ik echt vooruit blijf kijken, naar een punt ver in de verte dan lukt het aardig. Dan gaat dat. Ook als ik daar overheen wandel vind ik dat ook lastig, hoewel dat wel makkelijker is dan wanneer ik fiets. Dan is dat patroon dat daar op de grond ligt op dat kruispunt, dat is te heftig voor mij. Daar kunnen mijn evenwichtsorganen in combinatie met de relatie met mijn ogen, dat kan daar gewoon niet tegen. Dus dat moet ik niet doen!

En toen dacht ik van: ik ga er het er eens overhebben, dat fietsen, want dit verhaal over dat fietsen op dat kruispunt, die foto, er ook van die staat in het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Toen dacht ik van: wat doe ik nog meer met fietsen en waar moet ik altijd aan denken op het moment dat ik op de fiets stap?

Dat begint al met als ik weg wil, en er is niets wat mij belemmert, dan kan ik gewoon gaan. En af en toe is er een stemmetje en dat zegt: zou je dat nou wel doen?

En op het moment dat dat stemmetje naar boven komt, dan weet ik al van: er is iets aan de hand, dat ik beter niet kan gaan fietsen. En als ik goed luister naar dat stemmetje en ik ga dan ook niet of als ik wel ga en me heel bewust blijf van hoe ik me voel, dan merk ik ook wel dat ik wiebelig ben en soms, vroeger in ieder geval, jaren geleden, kwam er dan ook een aanval aan. Dus dat stemmetje beschermde mij om dus niet op die fiets te stappen. Nou, dat is tegenwoordig al veel minder, omdat ik veel minder last heb van de aanvallen van draaiduizeligheid of dat eigenlijk helemaal niet.

Ik heb af en toe wel die wiebeldagen en dat zijn die dagen dat dat stemmetje me ook echt beschermd om op de fiets te stappen en dat doe ik dan dus ook niet alleen, dat gebeurt ook niet zo heel veel meer.

Het komt ook omdat, ik heb een e-bike, een elektrische fiets en dat maakt ook dat het fietsen makkelijker is. Vooral dat elektrische zorgt ervoor, met zijwind, met name met zijwind, dan is het best moeilijk om je stuur recht te houden en op het moment dat het trappen zelf makkelijk gaat, dan wordt het ook makkelijker om te blijven sturen.

Heb je geen elektrische fiets? Dan wordt dat veel moeilijker, dan moet ik én in de gaten houden dat ik gewoon recht kan blijven fietsen, maar ik moet dan ook nog hard blijven trappen door die harde wind en zo en dat lukt dan niet.

Tegen de wind in maakt het niet zo heel veel uit. Dan is wel een elektrische fiets heel fijn dat als het heel hard waait, dat ik hem ook iets harder kan zetten. Het motortje dan. Dat ik iets minder hard zelf hoef mee te trappen. Dat is dan wel weer heel prettig. Alleen dat is niet noodzaak. Met de wind mee dat kan zelfs wel eens heel vervelend zijn, als je hele harde wind mee hebt. Dan heb ik af en toe dat ik niet helemaal die controle voel en dan zet ik hem juist wat zwaarder, mijn fiets, zodat ie eigenlijk wat zwaarder trapt zodat ik me beter, beter ja, rechtop kan houden of zo, lijkt wel. Dat klinkt heel gek maar met hele harde wind mee, bijna met storm, dan is het veel en veel moeilijker fietsen.

Logisch is dat het natuurlijk met zijwind is, maar dat is ook met wind mee toch nog wel heel lastig. Tenzij je hem écht recht achter je hebt, dat kan dan wel heel fijn zijn. Maar ik moet dan ook wel bewust blijven fietsen. En ook niet te hard. Sowieso is voor mij maximaal zo'n 25 kilometer per uur op momenten dat het kan, maar meestal probeer ik tussen de 15-16 km/uur te fietsen, omdat ik dat een prettig tempo vind, om ook de hele omgeving te kunnen blijven waarnemen, goed om me heen te kunnen blijven kijken.

En dan heb ik op mijn fiets ook twee spiegeltjes. Op mijn linker- en rechterkant van het stuur, zodat ik alles achter mij ook goed in de gaten kan houden, want dat blijft nog heel belangrijk dat ik juist achter mij ook alles blijf zien. En ik hoef niet de hele tijd daarin te kijken, want ik moet natuurlijk vooruit blijven kijken op de weg, maar alleen af en toe kan ik dan toch zien wat er achter me gebeurt, zonder dat ik mijn hoofd hoef te draaien of mijn lichaam hoef te draaien, want ook dat is natuurlijk weer heel lastig op de fiets.

Ik ben niet meer zo flexibel en dat zegt niets over mijn eigen lichaam draaien, maar dat evenwicht, die beperkt mij dat ik dus heel makkelijk even om kan kijken en tegelijkertijd mijn stuur recht kan houden. Op een of andere manier lukt dat niet meer, dus die spiegeltjes zijn écht een hulpmiddel voor mij om in de gaten te houden wat er achter me gebeurt. Zodat ik ook niet altijd zo maar schrik van een brommer die achter me rijdt. En tegenwoordig heb ik dan hoortoestellen, dus ik hoor een brommer wel eerder aankomen, maar als ik die hoortoestellen niet in heb, of als wind nog best wel heel hard waait en het ontzettend ruist door die hoortoestellen heen, want er zit niet een goede ruisonderdrukking in op mijn toestellen, dan hoor ik natuurlijk ook die brommer niet achter mij, dus dan is het heel prettig dat ik het kan zien.

Wat ook op de fiets voor mij moeilijker is sinds ik dus echt, nou ja dat evenwichtsverlies heb, dat is dus in het donker fietsen. Op het moment dat je in het donker fietst, dan zie je natuurlijk al minder goed, je ziet minder details en zo. En dat vind ik lastiger dus. Dat ja, op een op andere manier moet ik dan nóg aandachtiger blijven fietsen en tegelijkertijd heb je ook veel meer last van alle auto's die recht op je afkomen waarbij je de koplampen ziet. Dan moet je er eigenlijk langs kijken en dat is moeilijk, dat oh ik word dan zo aangetrokken eigenlijk door die lichten, nou ja, nee daarnaast kijken en tegelijkertijd mijn stuur rechthouden en op weg letten en verkeer in zijstraten in de gaten houden, dus in het donker fietsen vind ik ook een ding. Dat vind ik moeilijk, vind ik lastig.

Aan de andere kant, in de felle zon is het net zo beperkend, vind ik het ook lastig. Wat mij dan helpt is een goede pet op te zetten, een goede klep met liefst nog een zonnebril op zodat ik dan toch prettig kan blijven fietsen, zonder dat ik last heb van de zonneschijn die echt mijn ogen, nou ja, bijna verblindt dan waardoor je ook minder goed om je heen kunt kijken. Want dat om me heen kijken heb ik zo sterk nodig op het moment dat ik fiets. Ik moet alles in de gaten kunnen houden voor mijn gevoel, om gewoon veilig te kunnen fietsen.

Wat dan dus heel lastig is, is in de zomer, hoewel het is niet alleen in de zomer. Het kan ook in de winter zijn, als de zon schijnt en je fietst op een pad of op een weg waar allemaal bomen langs de weg staan, waar ook nog veel ruimte tussen zit, zodat je dus licht en schaduw, licht en schaduw, licht en schaduw hebt. Dat is in een auto al heel lastig, maar op een fiets waar ik zelf aan het stuur zit en zelf alles in de gaten moet houden is het ook weer dat patroon wat ik in het begin vertelde, wat op de weg ligt bij ons op dat kruispunt dat patroon van licht-donker, licht-donker, dat maakt ook dat ik dat niet kan hendelen, dat vind ik écht heel erg lastig! En dan zelfs met een pet en een zonnebril op, is toch ook die licht-schaduwwerking zo sterk op mij dat ik, nou ja, af en toe zelfs maar stop en stukjes ga lopen in plaats van dat ik fiets.

Of me heel erg richt op rechtdoor kijken, waar ik veel meer het licht zie en minder last heb van licht-schaduw. Eigenlijk zou ik dus een soort oogkleppen moeten hebben die aan de zijkant zitten, zodat de zijkant, dat daar die licht-schaduw niet inkomt maar ja, dat bestaat helemaal niet of ik moet z'n bril hebben die helemaal dicht kan. Dat bestaat wel, zo'n overzet-bril. Die heb ik ook wel ergens nog liggen, ik moet zeggen, die draag ik niet, maar dat zou misschien wel een oplossing zijn op het moment dat ik dus op paden en wegen fiets, waar dus licht en schaduw zit.

Dus ja, een petje in de zon is dus heel aangenaam, zonnebril is dus heel fijn en dan ook het liefst dat er geen zon nog boven mijn bril uitkomt. Dus daarom ook die pet, heel belangrijk. Wat ik dan ook merk is in winkelstraten waar dus ook heel veel patronen langs de zijkanten zijn, waar ook heel veel licht is of heel veel kleurrijke dingen, nou, ook die patronen zorgen ervoor dat het fietsen voor mij lastig is. Dus het fietsen in een stad, met heel veel winkels naast elkaar, en zo, dat is ook met heel veel aandacht blijven fietsen. En blijven kijken voor me, dat ik niet te veel afgeleid wordt door alles wat er aan de zijkant en om me heen gebeurt en dan is het ook logisch dat al het verkeer dat langs je heen komt en met name, je fietst aan de rechterkant van de weg en alles wat links van je langs komt dat is, dat beweegt ook hè. En die beweging, die maakt dat het zo moeilijk wordt om goed te blijven s...

12 Even niet weten

Tue, 22 Mar 2022 12:00:00 +0100

Deze titel heb ik pas achteraf 'gevonden', want ik weet het even niet wat ik in deze tijd het beste wel en niet kan doen. Ik weet wel wat ik zou willen, maar is dat wel het juiste moment of kan ik beter wachten. Hoe zit dat met jou?

Volledig transcript:

'Evenwicht, je leven', seizoen 2, aflevering 12.

En ik weet nog niet precies hoe ik deze aflevering ga noemen. Want ik weet het gewoon even niet. Ik ga dus nu wel vertellen en nou, eigenlijk ook niet voorbereid. Want ik weet niet hoe het met jou zit? Maar ik heb van die dagen dat het allemaal niet zo gaat zoals je zou willen of zoals je gepland hebt en dat heb ik nu al meerdere dagen.

Dat ik niet weet dat, wat ik van plan ben of dat wel zin heeft. En hoe weet ik dat dat er iets aan de hand is? Sowieso in mijn lichaam, dat komt omdat mijn oorsuizen gewoon enorm hard is. En luid oorsuizen bij mij is vaak een signaal dat er iets aan de hand is. Ik weet alleen niet wat er aan de hand is. Soort onbewust iets zit er, dus een onbewuste spanning en op het moment dat ik het nu noem zal er dus wel iets zijn. Alleen ik ben me nog niet bewust waardoor het precies komt.

Er zijn zo veel dingen namelijk die ik wil doen, en ik doe ze niet. Hoe kan het dat ik mezelf niet ertoe kan zetten om die dingen te doen? En toen dacht ik van, nou dan ga ik een podcast maken, ik ga hier toch eens even nu praten met jou, tegen jou terwijl ik niet weet wie de luisteraar is. Alleen op het moment dat ik nu zelf ga praten, dan ben ik natuurlijk ook ...ehm... dan is belangrijk dat ik door blijf praten, dat ik dingen blijf vertellen, dat ik iets ga zeggen. Met een beetje inhoud.

En ha, dat is nou precies waar het om gaat, dat ik het eigenlijk even niet weet!

Nou, ik vermoed, ik vermoed dat het komt door het hele gebeuren rondom dat er oorlog is, dat die oorlog maakt dat ik daar toch een soort onbewuste spanning heb omdat ik niet weet wat er ons staat te wachten. En dat geldt voor een heleboel mensen wel, want die zijn al op de vlucht en die zijn al weg. Er zijn al dingen stuk, er zijn al mensen overleden, doodgeschoten. Er gebeuren vreselijke dingen en hier op dit moment, waar ik zit, ken ik alleen dus de beelden en de verhalen en voel ik dat niet zelf. Omdat dat mijzelf niet betreft.

En toch merk ik dat het me wel raakt en dat ik meeneem, dat ik het meeneem in de dag, dat ik het meeneem als ik 's nachts lig te slapen. En dat het me ergens toch vastzet. Dat het me ergens tegenhoudt.

Want waar ik mee bezig ben, is ...ehm... ja, mijn boek 'Evenwicht, in uitvoering', over dat zintuig 'evenwicht' waarom ik deze podcast maakt 'Evenwicht, je leven'. Dat boek dat ja, dat is bijna helemaal verkocht! De hele eerste druk is bijna verkocht en wat is wijsheid? Wat is nu goed om te doen? Ga ik een tweede druk aan? Ga ik een tweede druk maken? Dat kan ik natuurlijk nog in overleg met de uitgever doen, dat heb ik nog niet gedaan. Maar eerst wil ik zelf namelijk duidelijk hebben, of ik dat nu ga doen. En dan heb ik ook écht van: er komt wel een tweede druk, alleen wanneer, is voor mij nog niet helemaal helder.

Het heeft ook te maken met, … eigenlijk zou ik het nu moeten beslissen, want dan kan ik nog net voordat er weer vreselijke hoge prijsstijgingen zijn, want dat wordt al aangekondigd door de drukkerijen. Ga ik dan voordat die prijsverhoging er is toch nog aangeven dat ik die tweede druk wil regelen? Maar voor die tweede druk heb ik een heleboel andere dingen nog nodig die eerst nog moeten gebeuren, dus ik kan het niet nu al regelen. Ik kan niet nu al naar de drukker toe.

Moet eerst wat dingen veranderd worden. Maar ga ik dat nu doen? Of ga ik daarmee wachten? En komt dat veel later dan pas aan bod? Laat ik het eerst ...ehm... afhangen van hoe het allemaal om ons heen, nou wat er gaat gebeuren. Kan ik hier een paar maanden mee wachten?

En dan kan het zijn dat het boek al een tijd is uitverkocht, dat het even niet te koop is. En is dat dan oké? Of kan ik toch, ja moet ik het toch gaan regelen dat het er is.

Zelfde ook voor het boek wat ik aan het schrijven ben over tinnitus. Daar ben ik in december al mee begonnen. In kleine stukjes. Ik had al heel veel in een schrift geschreven. Ik ga daar nu ook met een opleiding dat ik geholpen word in het verder schrijven aan dat boek. De andere twee boeken heb ik eigenlijk helemaal zelf gedaan, maar nu wil ik kijken of ik nog meer geprikkeld kan worden, geholpen kan worden en dat kan met die opleiding.

En tegelijkertijd heb ik ook van: heeft het wel zin om nu een boek over tinnitus te schrijven? Er zijn natuurlijk al heel veel boeken over tinnitus dus sowieso moet ik kijken welke draai kan ik eraan geven, zodat het niet hetzelfde is wat er al is? Wat kan ik bijdragen aan wat er nog niet is? Over tinnitus, nitus, wat er 'niet-is'. Ha.

Heeft het wel zin om nu een boek te gaan schrijven? Want we weten niet wat er in de toekomst allemaal staat te wachten voor ons land. Dus op persoonlijk niveau weet ik niet precies welke acties ik toch kan blijven doorzetten, wel kan blijven doen. En dat heeft te maken omdat ik niet weet wat er in het groot om ons heen allemaal staat te gebeuren. En dit gaat dan over werk.

Als ik kijk naar privé weet ik ook niet of wij van de zomer op vakantie kunnen gaan. En aan een kant geeft dat dus onzekerheid en aan de andere kant zo van: ja, is vakantie dan zó belangrijk als je dat afzet tegen wat al die andere mensen op de vlucht zijn, niet wetend of ze ooit nog terugkomen in hun huis, in hun omgeving, bij hun familie. Dan, dan, dan heeft het, dan mag ik eigenlijk niet mij druk maken over dat ik wel of niet op vakantie ga...

Dat is een beetje de impasse waar ik dan in zit. Wat kan ik wel doen? Wat kan ik wel betekenen voor deze mensen? Terwijl ik ze dus niet in mijn directe omgeving heb. Ik heb er niet direct mee te maken. Ik heb ook niet direct invloed op wat er allemaal gebeurt, dus welke invloed kan ik wel hebben? Welke kleine acties kan ik ondernemen?

Behalve dan dat je geld zou geven. Want dan hoop je ook dat dat geld wat je doneert, dat het op de goede plek komt. Dat daar ook echt mensen bij zijn geholpen, dat die daar écht ook iets mee kunnen. En dat het niet blijft hangen bij allerlei, nou weet ik veel wat, organisaties die eigenlijk ook niet weten wat ze ermee moeten doen. En dat het alleen maar bij personen komt die zich daarmee kunnen verrijken. Dus, maar oké, dat zou ik kunnen doen.

Alleen is dat datgene, is dat het juiste om te doen? Geld geven en tegelijkertijd mijn leven gewoon door blijven gaan, met dat ik niet weet wat me allemaal te wachten staat. En dan doen alsof alles gewoon door zal gaan zoals het nu gaat. En dat weet ik dus niet. Ik weet niet wat wijsheid is, ik weet niet wat nou het beste is voor mij? Ik weet niet wat het beste is voor mijn omgeving. En dat ik daar zelf al mee bezig ben in plaats van gewoon lekker aan het werk te zijn en lekker de dingen doen en, ja. Zet mezelf natuurlijk een beetje vast, het maakt dat ik zelf dat moeilijk vind, lastig vind.

Ja, even niet weten, dus, wat ik al zei: ik weet niet hoe ik deze aflevering ga noemen, maar misschien wordt het gewoon 'even niet weten'. En dat heeft ook alles met het evenwicht te maken. Want 'Evenwicht, je leven' gaat niet alleen over het zintuig 'evenwicht', het is ook dat hele psychische evenwicht. En doordat ik het even allemaal niet weet, is mijn psychische evenwicht uit evenwicht. Het is niet zoals ik zou willen. En dan noem ik mij wel een soort levenskunstenaar, evenwichtskunstenaar in het leven, alleen ja, nu even niet.

Aflevering 12. Seizoen 2 van 'Evenwicht, je leven'. Dank voor het luisteren.

11 Zichtbaarheid

Sat, 29 Jan 2022 12:00:00 +0100

Hoe belangrijk het is om zichtbaar te zijn als zelfstandig ondernemer, daar ben ik mij terdege van bewust. De activiteiten die ik daarvoor moet ondernemen zijn niet altijd haalbaar. Ik heb rekening te houden met mijn beperkingen, zowel met het gehoorverlies als evenwichtsverlies. Niet alles is vanzelfsprekend. Ik voel dat ik af en toe in een spagaat zit.

(Foto: door Lusine Grigoryan)

Volledig transcript:

'Evenwicht, je leven', seizoen 2, aflevering 11: Zichtbaarheid.

Zichtbaarheid, ik heb vanmorgen meegedaan aan een netwerkbijeenkomst. Een BNI-netwerkbijeenkomst en ik wil eigenlijk nu vandaag gaan vertellen over die spagaat waar ik af en toe in zit. Omdat ik dat netwerken zie als, dat dat heel belangrijk is. Heel belangrijk voor de zichtbaarheid van mijzelf, van mijn product, van de diensten die ik verleen. En tegelijkertijd merk ik hoeveel ja, energie het kost om dat heel goed te kunnen volgen.

Bij BNI was het zo dat het, dat is heel vroeg, het is een breakfast, een ontbijt -netwerkbijeenkomst. Het was gelukkig online, want dat er naartoe reizen is ook weer die spagaat, dat is voor mij niet zo eenvoudig. Dit was een BNI-netwerk in Amsterdam.

Dat is nogal een end reizen voor mij, met het openbaar vervoer. Want dat autorijden om daar even makkelijk naar toe te gaan, dat is voor mij niet te doen. Autorijden is voor mij, juist omdat mijn evenwicht niet goed werkt, is niet handig. Ik heb geen vertrouwen in mijzelf in de auto om adequaat, op tijd, snel genoeg te reageren. Met al die bewegende beelden om me heen. Het feit al dat je zelf rijdt, dat het beweegt, dat maakt het voor mij heel moeilijk.

Dit was nu online. Dus via de computer en dan is het nog best te doen, maar alleen het is wel heel vroeg! En heel vroeg wil zeggen dat je dan eigenlijk om half 7 al daar aanwezig moet zijn. Al is het online in je eigen huis. En meestal lig ik toch ja, tot 7 uur, half 8 in bed en heb ik het slapen heel erg nodig. Dat slapen gaat niet zo goed en met name tegen de ochtend wil ik nog wel eens goed inslapen. Dus eigenlijk heb ik die slaap heel hard nodig. Maar oké, dit was één keer, eenmalig en kon ik dus heel goed wel aansluiten en op tijd daarbij zijn.

Maar wat dan ook zo is, is dat je dan van 's morgens half 7 alert bent en ...ehm... dat duurt ongeveer tot 9 uur zo'n bijeenkomst en in die tijd wordt er heel veel gesproken. Heel veel gepraat. Door heleboel verschillende mensen en dan ben ik dus aan het luisteren met mijn koptelefoon op. En ik zorg dat ik het beeld van de spreker steeds goed in beeld heb, zodat ik ook goed kan spraakafzien, zodat ik het goed kan volgen. Alleen merk je, doordat, als er zo veel mensen achter elkaar aan het praten zijn, moet ik voortdurend schakelen, wennen aan de stem, wennen aan dat het weer een ander persoon is. Een ander onderwerp ook. En dat maakt dat dat best heel veel energie kost.

En dat is weer ook die spagaat waar ik dan in zit want aan de andere kant: ik vind het reuze interessant om meer nieuwe mensen te ontmoeten. Nieuwe verhalen te horen. Om nieuwe bedrijven te leren kennen en dan juist de mensen die daarachter zitten. Ook de manier waarop zij zich presenteren. Het hele geheel maakt dat dat ontzettend interessant is om daarvan te leren, om daarnaar te luisteren, om die mensen te leren kennen. En vanochtend was er ook een presentatie over LinkedIn, over, nou ja, hoe je daar het beste mee om kan gaan. Nu is LinkedIn voor mensen die slechthorend zijn een hele mooie tool om zichtbaar te zijn. Want je doet het op de computer. Op dat moment hoef je ook niet te luisteren, ja, luisteren op een hele andere manier, door te lezen wat je allemaal doet en je reageert ook door dus dingen gewoon op te schrijven. Like'jes te geven, duimpjes te geven en dus mensen volgen. Reacties geven en dan af en toe zelf een artikel plaatsen en daar ging het ook over van: zorg ervoor dat je vaak genoeg gezien wordt. Op LinkedIn, dat je dus genoeg daar post. Nou, dat is natuurlijk helemaal geweldig en helemaal als je dat niet goed kan horen, dan kan je dat toch wel heel goed volgen.

En dan tegelijkertijd, weer die spagaat. Mijn werk is voor een deel op de computer en als ik dan al een hele, nou ja, een groot deel van de dag op de computer heb gewerkt en ik zou ook nog dus de social media helemaal gaan volgen -onder andere LinkedIn- en daar dus ook mee bezig moet zijn toch, een bepaalde tijd, dan merk ik dat ik juist omdat het evenwicht niet goed werkt, dat ik last krijg met het kijken, het goed kijken ...ehm... op het beeldscherm.

De letters beginnen gewoon op een gegeven moment te dansen. En dat komt omdat die evenwichtsorganen dan die beeldstabilisatie van mij minder goed aansturen, dus het betekent dat, dat hele LinkedIn gebeuren, dan helemaal niet zo handig is om dan te doen.

Sowieso het scrollen gaat al niet. Een heel lang artikel achter elkaar lezen dat wordt al steeds moeilijker. Dus dan laat ik het maar en doe ik dat eigenlijk te weinig. Ik zou veel vaker gebruik kunnen maken van LinkedIn. Alleen zou ik dat ook veel beter moeten plannen dat ik dan op dat moment ook geen andere dingen op de computer doe. En dat is weer op een hele andere manier mee omgaan, van hoe ik mijn agenda dus vul. Waar zet ik dan LinkedIn neer? En hoeveel reacties krijg ik daar dan op en hoe vaak moet ik daar aanwezig zijn om ook daadwerkelijk via LinkedIn die zichtbaarheid groter te maken? En dat dat een ideaal platform is, daar ben ik het helemaal mee eens en dan merk ik ook weer dat mijn beperking, me eigenlijk een beetje in de weg zit.

En dat merkte ik vanmorgen sowieso, dat dat vele luisteren, dat schakelen, dat daar niet live aan mee kunnen doen, omdat dat voor mij niet haalbaar is, want ik kom daar nooit met het openbaar vervoer. Dat zijn dan dingen, dan word ik eigenlijk weer met mijn neus op de feiten gedrukt dat ik wel degelijk rekening heb te houden met mijn eigen beperkingen. En dat bepaalde dingen echt heel veel energie kosten. Want stel dat ik live daarnaar toe zou kunnen gaan, helemaal naar Amsterdam. Dan, stel dat het lukt dat openbaar vervoer... zou lukken -het is niet zo, want de bus gaat niet zo vroeg- maar stel dat het kan en ik ga daarnaartoe. Moet ik ook bedenken dat als ik daar met die mensen allemaal live ontmoetingen heb, waar heel veel andere prikkels bijkomen, ik ook nog weer terug moet naar huis. Daar moet ik rekening mee houden. Het is niet alleen maar het heen gaan en daar aanwezig zijn. Het is ook weer het terug gaan. Ja, en dan, ook dán heb ik weer die beperking.

En als ik even terugdenk aan vorige week, toen heb ik deelgenomen aan een intervisie-bijeenkomst. Dat is een groepje van zes dames. Daar ben ik met iemand mee gereden, met de auto gingen we. En dan is het haalbaar, dat is ongeveer een halfuurtje rijden. We zijn daar bij elkaar in een kleine groep, in een kleine setting. In een rustige omgeving. En dan vervolgens ook weer terugrijden. Dan kan ik daar makkelijk een paar uur zijn, met die mensen in gesprek zijn, heel veel daar weer van leren en dan als ik 's middags thuiskom dan kan ik nog genoeg andere dingen oppakken. Dat is haalbaar. Dat is dus wél goed te doen! Maar dan heb ik ook te maken met een kleine groep mensen de ik goed kan zien, goed kan horen, dus goed kan verstaan. En dan is dat te doen.

Dus als ik op die manier dus voor mij het hele netwerken kan organiseren, dat ik goed mensen kan zien, kan verstaan en dat dat beperkt is in tijd. Dat nou ja, dat zou dus online heel goed kunnen. Online mensen op die manier ontmoeten. Alleen merk ik dat live en online toch anders aanvoelt. Ik heb, ik krijg meer informatie binnen als ik iemand live zie. Als ik iemand voor me heb. Veel meer het contact met de ogen. Dat is trouwens wel anders als ik online een-op-een met iemand ben. Dan gaat dat heel goed. Maar zijn er al meer mensen, dan is het veel moeilijker om die aandacht te verdelen. En dan heb ik ook niet zicht op al die mensen. En als je ze live ontmoet, dan heb je daar toch een hele andere band mee. Een hele andere energie, is er dan. Dus eigenlijk wil ik mensen heel graag live ontmoeten. Ja. En dat kan dus niet altijd. Ik vond het in ieder geval vanochtend heel interessant om een heleboel nieuwe mensen te ontmoeten. En ja, ik heb me wel laten zien, dus ik ben op die manier zichtbaar geweest en dat ik dat af en toe op deze manier doe, nou via dus heel vroeg opstaan en online, dan is dat eigenlijk ook wel te doen.

Het is voor mij rekening houden met mijn beperking en als ik dat goed doe, dan kan ik denk ik toch heel zichtbaar zijn, alleen ja tot een bepaalde hoogte kan ik dat zelf nou ja, goed kaderen, goed in de gaten houden en zichtbaar zijn. Ik weet dat het belangrijk is om mijn product te verkopen, om mezelf te laten zien, om te weten... dat mensen weten dat ik een bepaalde dienst heb ...ehm... helemaal goed dan toch? En dat het belangrijk is als zelfstandig ondernemer, ja daar ben ik helemaal van overtuigd. Zichtbaar zijn!

10 Ongetwijfeld

Wed, 26 Jan 2022 12:00:00 +0100

Ongetwijfeld ken je het gevoel... Zo begint de tekst op de achterflap van het boek Evenwicht in uitvoering. Deze podcast aflevering bestaat uit zes korte delen: 1.Tekst achterflap 2.Inleiding boek 3. Drie inzichten over het evenwicht 4.De samenwerking met de ogen 5.Veroudering van het evenwicht 6.Over deze podcast Evenwicht je leven; Een korte uitleg over afleveringen van seizoen 1.

Een heel gevarieerde aflevering over ons wonderbaarlijke zintuig evenwicht, want ongetwijfeld ken jij het gevoel. Eigenlijk een soort van samenvatting.

Volledig transcript:

Er is een zintuig waar we nog veel te weinig over weten. Terwijl het dag en nacht aan het werk is. Ik ben Paula Hijne van het boek: 'Evenwicht, in uitvoering'. Hoe ons evenwicht werkt en ik vertel graag over die wonderlijke wereld van ons evenwicht.

'Evenwicht, in uitvoering' dat is een boek dat gaat over ons zintuig 'evenwicht'. En ik lees nu de achterflap van dit boek voor:

Ongetwijfeld ken je het gevoel in je hoofd en lichaam als je opstaat uit bed, de trap op loopt, ergens over struikelt, tegen de wind in wandelt, in een auto zit die optrekt, een bal opvangt, op een boot zit. Al heel vroeg in je leven heb je geleerd om te lopen, rennen, springen, kruipen, klimmen, fietsen, draaien, duikelen, vallen en opstaan. En de één die vindt het heerlijk om te bewegen en zoekt grotere uitdagingen op en de ander beweegt te weinig omdat het niet zo makkelijk gaat. Sommige mensen worden zelfs ziek van bepaalde bewegingen. Het zijn sensaties die mogelijk zijn door de werking van je evenwicht. Wat is het evenwicht eigenlijk? Waar zit het? Hoe ziet het eruit? Hoe werkt het?

Het is een ingewikkeld verhaal over hele kleine organen waardoor je de weg kunt kwijtraken en waarvan je duizelig kunt worden. En als je eenmaal weet hoe wij ons in evenwicht houden, ga je ontdekken hoe ingenieus het evenwichtssysteem in elkaar zit.nEn hoe problematisch het kan zijn als het even niet meer goed werkt.

'Evenwicht, in uitvoering', een kwestie van vallen, opstaan en weer doorgaan. Aan dit boek heeft... hebben twee KNO-artsen meegewerkt en een van die KNO-artsen heeft daar een, staat ook op de achterflap een mooie tekst voor geschreven:

'Deze diepgaande studie biedt een super compleet, helder en begrijpelijk overzicht van alles wat met evenwicht te maken heeft.' Van dokter Raymond van de Berg, KNO-arts in het Maastricht MUMC.

En de auteur is Paula Hijne, dat ben ik. Daar luister je nu naar. Ik ben dus auteur van dit boek en ook van het boek 'Ménière in balans'. En verder werk als HoorCoach. Juist heel specifiek begeleid ik mensen met gehoorverlies, tinnitus en de ziekte van Ménière. En ik geef presentaties en workshops. En ik ben gastdocent onder andere ook voor tinnitus. En ik ben radio- presentator en verder maak ik de podcast 'Evenwicht, je leven'. Omdat er nog zo veel is te vertellen over dat evenwicht. Wat niet eens allemaal in dat boek kon, dus ik heb nog zo veel te vertellen over evenwicht. Vandaar ook die titel eigenlijk: 'Evenwicht, in uitvoering.'

Evenwicht is altijd aan het werk.

Tussen mijn oren. De inleiding in het boek 'Evenwicht, in uitvoering', heet ook: tussen mijn oren. En ik lees voor uit dat boek:

De arts zegt: het zit tussen je oren. En zo is het. Het zit tussen mijn oren en het heeft invloed op mijn hele lichaam. Vanaf mijn kruin tot aan mijn voeten, op alle spieren, de bloeddruk, zelfs op de haartjes van mijn arm. Tijdens een aanval van draaiduizeligheid kan ik niet rechtop zitten. Ik kan niet staan. Niet lopen. De zweetklieren werken volop! Mijn maag verdraagt geen voedsel. Ik kan niet lezen. Ik kan geen harde geluiden verdragen. Ik word ontzettend moe en ik kan me nauwelijks concentreren. Hoe komt dat toch?

Ik wil er wel over lezen maar ik kan er geen één boek over vinden. En dan ga ik het zelf schrijven, besluit ik. En ik stel mezelf de volgende vraag: hoe kan ik alle aspecten rondom het evenwicht aan het licht brengen? Ik neem mijzelf als uitgangspunt. Een nieuwsgierig meisje dat opgroeit in de wereld onder invloed van zwaartekracht. Ik kan lopen, rennen, schommelen, draaien, balanceren, hinkelen, springen, koppeltjeduikelen, fietsen, klimmen, zwemmen, dansen, zeilen, kanoën. Totdat het ineens niet meer zo goed gaat met dat evenwicht. Door aanvallen van draaiduizeligheid zijn namelijk de evenwichtsorganen beschadigd. Om te snappen wat er precies aan de hand is het is belangrijk om eerst te begrijpen hoe de werking is als de evenwichtsorganen niet goed werken ...ehm... als ze goed werken.

En ik kom erachter dat het niet alleen om de evenwichtsorganen gaat. De werking valt of staat met de werking van een complex evenwichtssysteem. En dat systeem wil ik echter niet in medische, wetenschappelijke vaktaal doen. Of juist in Jip en Janneke-taal. Het is dus huis-tuin-en-keukentaal geworden. En dat schrijven erover dat blijkt niet vanzelf te gaan. Het is hollen of stilstaan, rust en onrust, chaos en helderheid, en ik ondervind het van alle kanten aan den lijve.

Het boek 'Evenwicht, in uitvoering' gaat over waar het evenwicht precies zit, wat het doet, hoe het werkt en hoe de interactie is met het hele lichaam. Het evenwicht wordt uitgelegd aan de hand van herkenbare situaties en ervaringen van andere mensen en van mijzelf.

En dat boek bestaat uit twee delen. Het eerste deel legt het evenwichtssysteem uit en in kleine stappen komen alle functies van het evenwicht aan bod. En het tweede deel gaat over de problemen die kunnen ontstaan als het evenwicht niet goed werkt en de impact die dat heeft op ons dagelijks functioneren.

'Evenwicht, in uitvoering' is ook een zoektocht. Waarin ik aannames doe en vragen stel en hiermee nodig ik ieder uit tot verder onderzoek van dit fascinerende zintuig.

En de inleiding, die sluit ik dan af met een stukje tekst en ja, dat stukje tekst heb ik gelezen toen ik in het Maastricht MUMC was, om te spreken met die KNO-arts dokter Van de Berg, die mij heeft geholpen met het schrijven van dit boek. Ik zit te wachten op de afspraak die ik met hem heb en ik zie aan het plafond, daar in het MUMC, in de grote ruimte, zie ik een tekst staan. En een stukje van die tekst lees ik nu voor, want dat heb ik opgenomen in dat boek.

Dan arriveert de ochtend

Opgelucht halen de vogels adem

Kwetsbaar en fragiel

Komt alles en iedereen overeind

Tastend naar evenwicht.

Dit is een fragment uit het gedicht: 'Voetstappen' en geschreven door de heer K. Michel. Dat heeft nog even geduurd voordat ik wist wie dat was. Dat moest ik écht even opzoeken. En dat is wel gelukt. En ik vind hem heel mooi: tastend naar evenwicht.

Wij kunnen niet zonder ons evenwicht. Het evenwicht is een heel belangrijk zintuig voor alle acties die wij doen en ik wil drie inzichten met je delen die, ja, die ik eigenlijk het allerbelangrijkste vind dat je dat weet over dat evenwicht. Het is namelijk zo dat dit zintuig is het allergevoeligste zintuig wat we hebben in ons lichaam. Het is zo gevoelig dat elke beweging die je doet in je lichaam of wat er met jouw lichaam gebeurt in beweging, wordt geregistreerd door dat evenwicht. En dan heb ik het eigenlijk over evenwichtsorganen. En die evenwichtsorganen, die zitten in ons binnenoor. Die zitten vlak naast ons gehoororgaan en die zijn dus super gevoelig! Als je stil zit en je zou je pink helemaal strekken en voor de rest zit je super stil, dan toch registreren die evenwichtsorganen dat er een verandering is in je lichaam of van je lichaam. Dus die extreme gevoeligheid is heel belangrijk.

Verder staat... staan die evenwichtsorganen altijd aan! Die zijn altijd aan, zelfs als je ligt te slapen dan is het aan. En waarom? Als je ligt te slapen, dan ben je aan het ademhalen. En door die rustige ademhaling die je hebt, is er toch een beweging in je lichaam. En dat registreren die evenwichtsorganen. Dus die zijn de hele dag en nacht aan het werk.

En ze doen nog iets heel bijzonders en dan kom ik eigenlijk op het derde inzicht. Dat is de functie 'perceptie'. Het evenwicht hebben we verdeeld in vijf functies en die eerste functie 'perceptie' die zie ik zelf als een soort basisfunctie van het evenwicht. Want wat bedoelen we met 'perceptie'? Dat is, dat we de aarde kunnen voelen. Waar is de aarde? Een deel van die evenwichtsorganen, die registreren waar de zwaartekracht is. En dat is eigenlijk wat ik bedoel met het voelen van de aarde. Waar is de aarde? Het blijkt dat de behoefte van het voelen waar die aarde is, die behoefte is groter dan de behoefte aan eten! En dat is dan best opvallend, want dat weten we helemaal niet. We weten niet dat die behoefte om te weten waar die aarde is, om dat echt te registreren dat je lichaam dat voelt, dat dus zó belangrijk is en dat we dat zó graag willen weten, maar het is zo onbewust en ik wil dat bewust maken.

En waarom vind ik 'm zo belangrijk? Omdat ik weet hoe het voelt als ik níet de aarde kan voelen. En dat is bij mij in 2006 begonnen, tijdens de eerste aanval van draaiduizeligheid. Toen in 2006 wist ik nog zelf heel weinig over het evenwicht. En met die eerste aanval van draaiduizeligheid is voor mij de zoektocht begonnen naar wat het evenwicht nou precies is. Daar is het eigenlijk al ontstaan. Want wat gebeurt er tijdens een aanval van draaiduizeligheid? Dan weet ik niet meer wat boven of onder is. Ik voel dan niet meer waar die aarde is. En dat is zó onaangenaam, dat is een ontzettend eng gevoel als je dat -helemaal voor de eerste keer- voelt, want je weet niet wat je overkomt. Bij mij is het een chaos in mijn hoofd, ik kan niet overeind komen, ik kan niet zelfstandig lopen, ik kan dus niet eens naar de wc. Mensen moeten mij helpen om dus naar de wc te kunnen en weer terug te komen. En dan bedoel ik eigenlijk ook van dat ik opsta uit bed met zo'n aanval en dus dan niks kan, en dan ook weer, nadat ik naar de w...

9 Oerzintuig Reuk

Sat, 22 Jan 2022 12:00:00 +0100

En dan ineens ruik en proef ik niets meer. Hoe het zintuig reuk mij uit balans brengt.

(foto; Pixabay)

Volledig transcript:

'Evenwicht, je leven'-podcast. De podcast van Paula Hijne.

Het gaat over het zintuig 'evenwicht', deze podcast. En ook over het evenwicht in de breedste zin van het woord. Ik maak deze podcast eigenlijk naar aanleiding van het boek 'Evenwicht, in uitvoering', dat gaat over dat zintuig 'evenwicht'. En daar is nog zó veel meer over te vertellen, dat ik dat niet allemaal in een boek kan vatten en zodoende dacht: ik ga daar dus een podcast over maken. En ik heb al diverse afleveringen gemaakt, dit is seizoen 2, aflevering 9.

En ik heb al een paar maanden geen podcast gemaakt. De laatste podcast was in oktober 2021. Ging over hartzorg, over mijn hart. Uiteindelijk is er met mijn hart eigenlijk niets aan de hand. Dat heeft de cardioloog aangegeven, het werkt goed. Er is helemaal niets te zien op het hartfilmpje dat er iets gebeurd is in het verleden. Ik ben helemaal gezond! Wat het hart betreft. Nou dat is al hartstikke fijn. Haha!

En daarna wilde ik eigenlijk de volgende podcast gaan maken, alleen, ik deed het niet en toen was het herfstvakantie en toen kwam het er nog niet van en toen... in november 2021 kreeg ik corona. Ja! Corona dus. En ik was daar ...ehm... nou zo'n vier weken van uit de running, vier weken helemaal niet zo lekker. Ontzettend moe! En daarna kon ik weer een beetje opkrabbelen. Dat heeft eigenlijk ook de hele maand december geduurd en pas eind december, zo rond de kerstdagen, voelde ik me weer wat fitter en kon ik ook weer van alles gaan oppakken.

Dat hebben we ondertussen ook gedaan, want we hebben onze oudste zoon verhuisd. En de kamer waar hij altijd sliep hebben we helemaal leeggeruimd, de hele zolder opgeruimd en zijn kamer hebben we helemaal verbouwd en dat wordt nu mijn hobbykamer. Dus we zijn eigenlijk wel heel hard bezig geweest aan het begin van dit nieuwe jaar 2022. En ook toen heb ik nog geen podcast gemaakt. Dus pas nu, halverwege januari, aflevering 9 en we gaan het hebben over het oerzintuig: reuk!

Hoe kom ik daar nou bij om het daar over te hebben? Wat heeft reuk met evenwicht te maken? Nou, dat ga ik je dus even vertellen. Het heeft ook alles te maken met het feit dat ik dus corona kreeg. Want, ik was dus ontzettend moe bij corona en ...ehm... een andere klacht was dat mijn hoofd heel erg verstopt zat, tenminste mijn oren zaten heel erg verstopt. Niet mijn neus, mijn neus is altijd leeg gebleven. Niet snotterig geweest, niet verkouden, helemaal niets, maar mijn oren wel. En ik kon daardoor het geluid minder goed horen. Het oorsuizen was ontzettend hard!

En het rare was: ik had dus geen volle neus en ik raakte dus wel mijn reuk kwijt en ...ehm... en de smaak. Reuk en smaak allebei verdwenen. Dat is best lastig. Helemaal als je verkouden bent, vind je het heel logisch dat je niet kan ruiken en proeven. Maar als je neus gewoon helemaal leeg is en je kunt gewoon ademen, dan is het heel raar dat dat weg is. En met dat je al niet zo lekker bent, krijg je, omdat je dus geen reuk en smaak hebt, ook nog eens een keer nergens trek in. En ja, normaal als ik ziek ben, dan heb ik nog wel eens zin in andere dingetjes. Bijzondere dingetjes en zo, maar ja, omdat helemaal me niks smaakte, hoefde ik eigenlijk ook helemaal niet zo veel. Lastig!

En op het moment dat zoiets je overkomt, dan raak je een beetje psychisch uit evenwicht. Ik heb geen last gehad van de Ménière, geen last van evenwichtsverlies in het feit dat, als ik loop en zo, dat ik daar dan last krijg. Geen wiebeldagen gehad. Ik voelde me wel dus ja, gewoon niet helemaal senang, niet helemaal lekker. Nou ja, wat ik zei: heel erg moe.

En dat brengt je toch wel psychisch dus uit evenwicht. Dat je niet zo goed kan concentreren, geen zin hebt om iets op te pakken, geen zin hebt om het huishouden te doen, wat wel nodig is. Nou ja, dat dus, en al helemaal niet willen koken en zo! Ja dat deed ik, omdat de anderen hier in huis moesten eten, maar zelf had ik helemaal nergens trek in. Zelfs met de uien, dan kreeg ik wel, dat ik dus aan het uien snijden was en dan gingen mijn ogen helemaal tranen, en dat was heel gek want ik rook het helemaal niet! Reuk dus.

Het oerzintuig reuk! Waarom is dat dan een oerzintuig? Ik heb altijd gezegd dat het allereerste zintuig wat de eerste levensvormen hadden, was het evenwicht. En dan klopt dat niet helemaal. En dat heeft mijn zoon, mijn andere zoon, mijn jongste zoon al gezegd, hij heeft ook biologie gestudeerd. Ze hebben allebei biologie gestudeerd, maar de jongste zei al: nee mam, het klopt niet dat dat het alleroudste zintuig is. Wel dus als het gaat om beweging, dan klopt het wel, dat het evenwicht zo is. Maar reuk is het allereerste zintuig, want dat hadden de levensvormen ook al in het water. In het water waren de eerste levensvormen al in staat om iets dus te kunnen ruiken. En zodoende kunnen we dat eigenlijk als het eerste, allereerste oerzintuig benoemen.

Heb ik het boekje er even bij gepakt en dat pak ik er nu ook even bij, om het even precies uit te zoeken. De 7 zintuigen van Iris Sommer. Daar begint zij ook het boekje mee als je het hebt over 7 zintuigen met dus reuk als eerste. Het is ook het eenvoudigste zintuig wat we hebben. Het eerste dierlijke wezen dat in de oceaan ontstond, was in zekere zin al tot ruiken in staat. En reuk is ook het meest ja, mysterieuze zintuig, omdat we geuren grotendeels onbewust waarnemen. We reageren erop zonder dat we dat weten. En geuren zijn ook sterk gekoppeld aan emoties en aan je geheugen. Misschien wel andersom, eerst aan het geheugen en dat daardoor emoties ontstaan. Je komt namelijk ergens binnen, je ruikt die geur en dan denk je aan vroeger, dan komt dat vanzelf zo naar boven. En daar zit dan weer een herinnering aan vast dat dat heel fijn was of juist niet heel fijn. En het is geen toeval dat juist geur zo makkelijk emoties en herinneringen uitlokt. En dat komt namelijk: de route van het geur-circuit in de hersenen. Als je het hebt over alle andere zintuigen, die als die binnenkomen, dan worden die gefilterd in de thalamus. De thalamus, dat is eigenlijk het schakelcentrum. Het schakelcentrum dat signalen uit het lichaam doorstuurt naar de juiste hersengebieden.

En dat gebeurt nou bij geur niet zo! Geur komt binnen, en gaat dus níet naar die thalamus, gaat niet dat schakelcentrum, maar gaat direct naar de amandelkern. Zit wel in hetzelfde systeem, het is het limbische systeem in de hersenen, en die gaat dus naar de amandelkern, de amygdala. De amygdala dat is onze, ja eigenlijk een beetje de... onze angstplek. Het alarmsysteem van het lichaam. Waardoor we gaan vechten of wanneer we... waardoor we gaan vluchten of bevriezen. En dus die geur die gaat als eerste dus naar die amygdala, daar komt het aan. En geur gaat ook direct, het heeft dus verschillende routes, naar de amygdala en ook naar de hypothalamus. En die stuurt eigenlijk het onbewuste gedrag aan.

Het is eigenlijk het regelcentrum in de hersenen, dat zorgt voor de energiehuishouding. Dat is ook als je dan iets ruikt wat, wat je verbindt aan iets wat je heel erg lekker vindt om te eten, dan ruik je dat en dan ga je daar meteen op reageren.

Je speeksel wordt aangemaakt of nou, ja dan heb je gewoon heel erg zin om dat dan te gaan eten om dat ...ehm... ja, te gaan kopen om te gaan eten, omdat je dus die geur ruikt. Kan ook zijn dat je een luchtje ruikt van iemand die je heel erg lief vindt en die je dan ruikt en dat je dan ineens denkt: wow, dat komt vanzelf binnen, je kunt die reactie ook niet eens uitschakelen, het gebeurt vanzelf op het moment dat je die geur dus binnenkrijgt.

En het is nog iets... bijzonders eigenlijk. Oh ja, ook nog, die geur hè, die gaat ook nog eens een keer ongefilterd niet via de thalamus, maar gewoon ongefilterd vanuit je neus wat binnenkomt, gaat het direct ook naar de hypothalamus. En de hypothalamus is het gebied van de herinneringen, dat gebied waar we al onze herinneringen opslaan. En op het moment dat je dan een geur verbindt aan een herinnering, kan het zijn dat het dus, dan naar de grote hersenschors gaat en dat je dan ineens bewust wordt wat je nou geroken hebt, in combinatie met die herinnering. Het wordt eigenlijk direct gemaakt. Soms komt die herinnering naar boven zonder dat je weet dat het door de geur komt die je hebt opgenomen.

En wat er dan nog meer bijzonder aan is. Dus reuk, eigenlijk de geuren, hebben een rechtstreekse verbinding met de amygdala, met dus de hypothalamus en met de hippocampus, worden dus niet gefilterd. Komen rechtstreeks binnen. En wat er dan nog meer is, is dat... het is op een andere manier ook nog uniek die... dat circuit dat hersencircuit van die geur: de geur van het linkerneusgat gaat naar de linkerhersenhelft en de geur die via het rechterneusgat komt gaat naar de rechterhersenhelft en het lijkt heel erg logisch, maar bij alle andere zintuigen gaat het juist... wordt het gekruist in de hersenen. Dat is wel ook zo bij de evenwichtsorganen, alles van de rechterkant wordt gekruist in de hersenen naar de linkerkant en ook andersom van rechts gaat het naar links. Zo worden ook de ogen aangestuurd, van links naar rechts. Dus eigenlijk zit er altijd een kruising, behalve dus dan bij de geur. Het gaat gewoon, het komt binnen en het gaat rechtstreeks uiteindelijk via die amygdala gaat het dus toch nog via een paar stapjes, via de amygdala, hippocampus en de hypothalamus, gaat het dan rechtstreeks dus naar je hersenschors waar je dan ineens bewust wordt. Maar heel veel dingen die gebeuren rondom geuren zijn we niet bewust dat het door de geur komt. Dat maakt het eigenlijk zo bijzonder.

En waarom wil ik dit nu noemen, over die reuk, over het zintuig reuk? Is dat, als je dat dus niet meer hebt, als het niet, als je niet meer goed kan ruiken, wat dan het probleem is. En wat mij opgevallen is dat, no...

8 Hartzorg

Wed, 06 Oct 2021 12:00:00 +0200

In het boek Evenwicht in uitvoering benoem ik de vierde functie van het evenwicht: autonome beïnvloeding.

Het autonome zenuwstelsel wordt mede gereguleerd door een deel van de evenwichtsorganen, namelijk de statolietorganen. Wat doen de statolietorganen dan? En wat is de relatie met het hart? Ik spreek ook mijn zorg om mijn eigen hart uit. Komen al die vage klachten voort uit een niet goed functionerend hart?

Ik heb 24 uur met een holterkastje gelopen en geslapen, 24 uur wordt dan de hartslag gemeten. Voordat ik de uitslag kreeg is er nog een kort hartfilmpje gemaakt en de bloeddruk gemeten. Daarna volgde het gesprek met de cardioloog.

(Foto is een selfie)

Volledig transcript:

Aflevering 8: Hartzorg.

Ik wil het gaan hebben over het hart en de relatie tussen de evenwichtsorganen en het hart. En in dit geval ook mijn eigen hart. Ik vind het ook best spannend om dat te delen, juist omdat ik allerlei vage klachten heb en niet precies weet waar dat vandaan komt. En zou dat een relatie kunnen hebben met die evenwichtsorganen?

Wil ik eerst even uitleggen hoe het zit met die relatie daartussen. Want dat is er wel degelijk. Die evenwichtsorganen die bestaan uit twee delen: dat zijn de halfcirkelvormige kanalen en de statolietorganen. En juíst die statolietorganen, die detecteren of die reguleren de bloeddruk. En dat klinkt heel gek, en dat doen ze dus wel en dat komt, omdat het ook te maken heeft met statolietorganen, die meten de zwaartekracht. En juíst door dat meten van die zwaartekracht, dat voelen van die zwaartekracht dat zorgt dus de statolietorganen -omdat ze dat meten- dat meenemen ook en daardoor die hartslag kunnen reguleren, want de hartslag kan werken juíst door de zwaartekracht. Dus daar ligt die connectie al.

Dan pak ik even mijn boek er bij wat ik daarover geschreven heb. Als je het hebt over de statolietorganen, die hebben meerdere functies, want die dragen bij aan de hoofdstabilisatie, oriëntatie van het oog ten opzichte van de horizon, dat is dus eigenlijk die beeldstabilisatie hè? Ander woord daarvoor. En ze zorgen voor de rechtopstaande houding, dat je dus goed rechtop kunt blijven staan. Heeft natuurlijk ook alles met die zwaartekracht te maken. En verder detecteren ze ook de bewegingen tijdens het ronddraaien om je as. Als je een pirouette maakt. Of even met je hoofd even snel achteromkijkt. Als ik dit nu doe, dan hoor je meteen dat ik... ja... (geluid wordt iets zachter) het geluid hoor je het al aan hè?

En de statolietorganen spelen dus ook een belangrijke rol in het reguleren van de bloeddruk. Dat geef ik al aan in het begin van het boek en later ga ik daar verder op in. Dan heb ik het over functie 4, de autonome beïnvloeding. Dat is ook een van de functies van het evenwicht. Autonome beïnvloeding van het evenwicht. En waar gaat het dan over? Dat gaat over, dat dus die hartslag gereguleerd wordt. De bloeddruk. En de ademhaling. En hoe kan dat dan?

Nou, als je het hebt over autonome beïnvloeding, dan hebben we het over het perifere zenuwstelsel. Dat is het hele zenuwstelsel wat buiten het brein ligt. Buiten de hersenen, want dat is het centrale zenuwstelsel en het perifere zenuwstelsel is wat daar allemaal omheen zit.

En het perifere zenuwstelsel dat bestaat ook weer uit twee delen. Dat is het autonome zenuwstelsel en het somatische zenuwstelsel.

En nu gaat het over dat autonome zenuwstelsel. Dat is een, het zenuwstelsel die reguleert de functies van alle inwendige organen. En dat is namelijk... het autonome zenuwstelsel heeft een heleboel functies. Dat is het regelen van de lichaamstemperatuur. En dan dus die bloeddrukregulatie hè? De hartslag, de ademhalingsfrequentie, maar ook het regelen van de bloedsuikerspiegel, de spijsvertering en het reguleren van sterke en krachtige emoties.

En die bloeddrukregulatie en die hartslag- en die ademhalingsregulatie, die hebben dus ook te maken met die evenwichtsorganen en met name dus die statolietorganen. En hoe dat dan zit bij die bloeddruk, is dan ook dat als je zit of ligt en je komt snel overeind, dan kan het wel eens zijn dat je een beetje zwart voor je ogen ziet, dat je sterretjes ziet. Dan is er eigenlijk een snelle drukverlaging, omdat je lichaam niet zo snel meekan om al dat bloed dus ook omhoog te krijgen. En die statolietorganen die reguleren dat, dat er eigenlijk geen ...ehm... dat er geen bloeddrukverlaging komt (dus ze voorkomen dat) dat juist het bloed op de juiste manier blijft stromen. En dat is natuurlijk heel erg prettig, want dan heb je niet dat als je dus van zit naar staan en van liggend naar zittend en omhoogkomt, dat je dus niet altijd zo maar sterretjes ziet. Willen we ook niet. We willen juist dat dat goed gereguleerd wordt. Nou, statolietorganen zijn dus dan superbelangrijk.

Dat autonome zenuwstelsel, dat bestaat ook weer uit twee delen. Je hebt een deel wat in rust is en dan zijn de... dan daalt de spierspanning. En dan wordt de hartslagfrequentie die wordt afgenomen tot een normaalwaarde, een rustwaarde. De bloeddruk en de ademhaling, dat worden allemaal weer normaalwaarden en dat is in vergelijking natuurlijk met als het lichaam in actie is. Als het in actie is, dan is het andere deel van het autonome zenuwstelsel heel hard aan het werk. Dan spannen de arm- en beenspieren, dan krijg je dus een stijging van je hartslag en stijging van de bloeddruk, stijging van de ademhaling. Alles gaat sneller. Je wordt meer alert ook. En dat is er dan in actie aan de hand. En dan is het natuurlijk heel bijzonder om dan te weten dat die statolietorganen daar een rol in spelen, dat dat allemaal ook kan gebeuren.

Dan is mijn vraag: als nou die evenwichtsorganen, die statolietorganen, niet meer goed hun werk doen, wat heeft dat dan voor een invloed op die actie en die rust? Van dat, van dat perifere zenuwstelsel, dat autonome zenuwstelsel, als het in rust is of in actie, wat doet dat met die hartslag? Als die statolietorganen dat niet meer goed kunnen reguleren, wat doet dat met de bloeddruk? En met de ademhaling? Heeft dat dan wel invloed of kan het ook zonder het reguleren door die statolietorganen?

En waarom vind ik dit dan spannend om te delen? Dat komt omdat ik zelf ook allerlei vage klachten heb, al meerdere jaren en nooit die link met het hart heb gelegd. Alleen, je hoort en leest er steeds meer over, dat als je het hebt over het hart, dat de klachten die mannen en vrouwen hebben, dat ze bij vrouwen daadwerkelijk anders zijn. Als het dus om hartklachten gaat. En als ik dan kijk dat, heel veel klachten die je dan hebt, zweetbuien -hitteaanvallen noem ik het ook wel- af en toe dan duizelig zijn. ...ehm... last hebben toch van mijn maag, niet goed kunnen slapen. Dat wordt heel vaak gerelateerd aan de overgang en een hormonenkwestie. En ja, ik ben al heel lang, al jaren uit de overgang, dus dan zou je denken dat al die vage klachten op een gegeven moment minder worden of verdwijnen. Moet ik zeggen, het slapen gaat de laatste tijd wel weer wat beter. Maar af en toe heb ik dus een, op een avond met name, dat ik dus in rust ben, dat mijn hartslag heel erg te keer gaat, heel luid is. Dan voel ik hem ook echt helemaal en dan ga ik slapen, maar dan kan ik niet slapen, omdat dat hart eigenlijk de hele tijd aan het bonken is. En zo hard, hard maar dan hard met een D, dat het heel onaangenaam wordt. En ik kan niet slapen, dus je bent eigenlijk heel erg vermoeid. En je kunt niet slapen doordat je dus door je eigen hart eigenlijk wakker gehouden wordt.

En tot nu toe kon ik er wel mee omgaan dat het zo is, maar ik had wel van: ik wil dit laten onderzoeken, wat het is, hoe het kan. En wat ik eraan kan doen. Is het ernstig? Of is er, is het eigenlijk vrij onschuldig? Dus een paar weken geleden heb ik met een holterkastje gelopen. 24 uur wordt dan de hartslag geregistreerd en hou je een dagboekje bij wat je op dat moment allemaal doet. Als je hartslag dan omhooggaat en je hebt opgeschreven: ik ben hard aan het fietsen, dan klopt dat ook met dat de hartslag natuurlijk veel harder gaat en zo. Dus dat heb ik ingevuld, ingeleverd en ik ga het gesprek nog hebben met de arts, met de cardioloog. Dat is voor de eerste keer dat ik bij een cardioloog kom voor mezelf. Ben wel met andere mensen daar geweest, maar zelf ben ik daar dus nooit geweest. Eigenlijk omdat het nooit nodig was. En nu heb ik toch al die vage klachten, zou dat ergens toch met dat hart te maken kunnen hebben, dus ik wil dat graag weten en het liefst natuurlijk willen uitsluiten.

Dus ik ga binnenkort naar die arts. En dan kan ik daar iets meer over vertellen van wat die daarover zegt en mijn vraag ook is aan deze cardioloog of hij weet dat die evenwichtsorganen, dus die statolietorganen, de hartslag en bloeddruk reguleren en ademhaling, en dat als dat niet goed werkt of dat dan ook daadwerkelijk invloed kan hebben op dus de hartslag en op die bloeddruk. Ik ben heel benieuwd, want heel veel artsen kennen deze functie van het evenwicht, kennen ze niet. En ik wil natuurlijk ook de kennis wel gaan delen en ik wil eigenlijk ook dat daar onderzoek naar komt, dat als het niet goed werkt, wat gebeurt er dan? En wat kunnen we daaraan doen? Kunnen we dat verhelpen? Kunnen we dat in de gaten houden, kun je daar anders mee omgaan? Dus ik ben heel benieuwd of ik iets wijzer word van het gesprek met de arts. En ik denk dat ik dat hier ook nog wel ga delen. Dus ja, mijn eigen hart. Ik ben heel benieuwd of die nog helemaal werkt zoals die hoort te werken.

------------------------

Ik ben dus nu bij de dokter geweest, bij de cardioloog, kom ik nu net vandaan. En ja, hij zei: 'het is helemaal goed'. Als ik naar de uitslag van het holterkastje kijk, 24 uur is mijn hartslag opgenomen. En dat blijkt dat het helemaal goed eruit ziet. Helemaal geen bijzonderheden. Helemaal geen veranderingen. Op het moment dat ik inspanning verrichtte dan gaat die hartslag ook omhoog, ma...

7 Duizelingwekkend

Wed, 08 Sep 2021 12:00:00 +0200

Er is een verschil tussen duizelig zijn en duizelingwekkend. Wat is precies het verschil? Ik ben duizelig tijdens een aanval van draaiduizeligheid. Dat is een van de vormen van duizeligheid. Welke vormen zijn er nog meer? En wat voel ik dan als iets duizelingwekkend is?

(foto: Aldo Alessi)

Volledig transcript:

'Evenwicht, je leven', aflevering 7: Duizelingwekkend!

Ik wil het met je gaan hebben over het verschil tussen duizeligheid en duizelingwekkend. Die woorden lijken heel erg op elkaar, maar worden echt op een andere manier gebruikt. En hoe kom ik op het idee om dit te gaan doen, in deze podcast om hierover te gaan vertellen?

Dat komt omdat aan het begin van de zomervakantie had ik weer een heftige aanval van draaiduizeligheid. En ik had geen idee waar dat vandaan kwam. Ik was niet gespannen, ik was niet heel erg druk geweest, we gingen ook niet op vakantie. Dus... ik begreep het niet zo goed! En toch heb ik een hele dag min of meer niets gedaan, omdat die aanval er is en dan kun je gewoon niets. Dan lig ik op bed, dan ben ik stil, dan kan ik niet lezen, ik kan geen muziek luisteren, ik kan ook weinig verdragen, ik hoef geen eten.

Nou, echt zoals een heftige aanval van draaiduizeligheid bij mij ook verloopt. Heel veel mensen moeten daar enorm ook bij braken. Nou dat is mij geluk, dat heb ik niet! Dus ik kan gaan liggen en wachten tot het over gaat. Ik geef me over. In plaats van dat ik letterlijk overgeef in de vorm van braken, geef ik wel mijn lichaam toestemming om gewoon niks te hoeven of niks te kunnen. Het enige is, dat ze me even moeten helpen dan om naar het toilet te gaan. En na, nou het eerste heftige deel van de aanval, ben ik op een gegeven moment heel voorzichtig naar beneden gelopen en daar ben ik dan ook bij geholpen. Dat ze dus echt voor me lopen, achter me lopen, om me goed in de gaten te houden, dat ik veilig weer beneden kom. Want, vooral dat trap af lopen is dan natuurlijk heel moeilijk.

Dus waar het nou vandaan is gekomen? Geen idee, ik had wel weer een heftige aanval van draaiduizeligheid. En draaiduizeligheid is een van de vormen van duizelig zijn. En dan ben ik ook even verder gaan zoeken van, hoe zit dat nou precies bij duizelig zijn?

En duizelig zélf is een bijvoeglijk naamwoord en als je het hebt over duizeligheid, toch een verschil, dat is een zelfstandig naamwoord. En duizelig zijn kan dus naast dat draaierige gevoel, wat dus echt draaiduizeligheid is, kan ook zijn, een gevoel van flauw vallen of een licht gevoel in je hoofd of wazig zijn.

En er zijn ook mensen die dat noemen, dat ze een wankel gevoel in de benen hebben. Het gevoel dat je dus gaat vallen. Of controle gaat verliezen. Nou is een wankel gevoel in je benen, klinkt heel gek als je het hebt over duizelig zijn in je hoofd en toch is die connectie er wel. Want als je duizelig in je hoofd bent, kan het dus zijn dat je dus dat, die controle over die spieren in je benen, dat dat er dus niet is! En bij een aanval van draaiduizeligheid is dat zeker zo. Maar er zijn dus ook mensen die duizelig zijn en dat ook op die manier benoemen.

En waar kun je nou duizelig door worden? Dat kan dus zijn na een klap op het hoofd hè! Of dat je gevallen bent, met je hoofd op de grond. Of dat je ergens tegen aan stoot. Dan kan je gewoon aan het lopen zijn en dan met je hoofd ergens tegen aan stoten. Of dat je aan het bukken bent en je komt omhoog en je stoot ergens tegenaan. En het kan zo hard zijn, dat je daar dus een duizelig gevoel van krijgt. Dat hoeft dus dan niet persé draaiduizelig te zijn.

En wat ook kan zijn, duizeligheid, kan ook komen door als je bijvoorbeeld hartkloppingen hebt en hoofdpijn. Dat je heel angstig wordt, en dan je daar dan ook duizelig bij wordt.

En omdat je dus angstig wordt en je voelt je hart heel hard kloppen en kan het zijn dat je nóg meer angstiger wordt en dan kom je in zo'n vicieuze cirkel terecht dat je dus er bijna niet uit kan komen. En dan is duizeligheid, is een van die symptomen die daarbij komen, bij dat angstig zijn.

Er zijn ook mensen die duizelig kunnen worden als ze in een warme omgeving staan of dat ze te lang ergens staan en helemaal als je dan ergens te lang staat, en ...ehm... waar het ook heel warm is. Dan zijn er echt mensen die ook kunnen flauwvallen en dat kan dus voorafgaan dat je daarvoor dus eerst een soort duizeligheid hebt en dan dus gewoon ook onderuitgaat.

Duizeligheid komt ook voor als bijwerking van medicijnen. Ik heb het 'r al eerder over gehad hè? Bij ouderen, de FRID medicatie. En anders kan ik daar nog een keer uitgebreid over gaan hebben, maar bijwerkingen van medicijnen, daarvan zijn bij enkele medicijnen bekend dat daar dus duizeligheid bij ontstaat. En mensen die diabetes hebben. Die kunnen ook eerder dus duizelig worden. Alcohol drinken is natuurlijk een heel bekend fenomeen waar je duizelig door kan worden en natuurlijk reisziekte hè!

Dat ...ehm... daar kan ik ook nog een keer uitgebreid over hebben dat als je in de auto zit en je wordt daar steeds ziek van, dan kan bij dat ziek worden, bij dat misselijk worden, ook dus duizeligheid ontstaan. En, natuurlijk duizeligheid als gevolg van een evenwichtsaandoening. Als écht die evenwichtsorganen zijn aangetast, dat kan natuurlijk ook die duizeligheid zijn.

En ...ehm... bij de bloeddruk hè, als je een hele tijd hebt gezeten en je gaat weer staan, en je staat ook iets te snel op, dan kan het zijn dat je ook even helemaal duizelig wordt of zwart voor je ogen, sterretjes zien. En dat komt dan ook dat je lichaam zich niet snel genoeg aanpast aan, ja, die nieuwe houding die je gaat doen. Dat heeft ook alles trouwens met evenwichtsorganen te maken. Daar ga ik een andere keer nog op in. Want we hebben het alleen over die duizeligheid.

Er zijn heel veel verschillende woorden voor duizelig zijn, ik heb er net al een paar genoemd. Maar mensen noemen ook wel dat ze benauwd in het hoofd zijn. Of dizzy. Of suizelig. Zweverig, ik heb een zweverig gevoel in mijn hoofd. En dan heb ik -dat is heel grappig- als je zoekt op duizelig, dan heb je ook het woord deuzig. Dat is een dialect-woord. Eigenlijk betekent deuzig: dom, onnozel, maar dat wordt dus ook gebruikt door mensen die dus duizelig zijn. Die zeggen dan deuzig... Of ...ehm... groggy. Dat is, dat betekent eigenlijk waggelend, een beetje alsof je dronken bent. Groggy! En ook het woord sikker, had ik nog nooit over gehoord totdat ik dit gevonden had: sikker. Dat is aangeschoten, dronken. En ik heb net al suizelig genoemd, maar je hebt ook tuitelig. En tuitelig betekent: onvast, onzeker, wankel. Ik vind het heel grappig die woorden, maar dan zie je dat voor duizelig zijn er heel veel verschillende woorden zijn hoe mensen het noemen! Daarom is het ook voor artsen best moeilijk om erachter te komen wat het nou precies is, want iedereen geeft zijn eigen termen daaraan. De eigen sensatie, eigen sensatie daar een woord voor geven wat ze voelen in hun hoofd. En dan hoeft het dus niet perse draaiduizelig te zijn. Duizeligheid, die heb je eigenlijk dus in heel veel verschillende vormen.

En dan dat woord duizelingwekkend. Ik heb het geschreven in mijn boek op bladzijde 241 in 'Evenwicht, in uitvoering', daar staat dan: in literatuur, romans en tijdschriften lees je vaak woorden als duizelingwekkend. Zweverig of uit balans zijn. En dan gaat het echter zelden over evenwichtsverlies. Het is een woord dat vaak gebruikt wordt in een heel andere context.

En daar wil ik nu verder op ingaan, dat woord: duizelingwekkend. Ik heb het al eerder gehad over evenwicht en evenwichtskunstenaar zijn, in het eerste seizoen. En nu dat woord: duizelingwekkend. Dat betekent: wat doet duizelen? Nou, dan zou je denken, dat is dan toch duizelig worden, alleen wat doet duizelen? Dan gaat het over afstanden of over hoogten. Over bedragen, dus over geld. Over snelheid. Of over steilte, diepte. Of over aantallen. En dan betekent duizelingwekkend: eigenlijk: enorm, gigantisch. Dus bijvoorbeeld met duizelingwekkende vaart! Of wat je ook vindt op Wiki of op internet, toen hij... staat er een zinnetje: toen hij bij de rand van de afgrond stond, zag hij een duizelingwekkende diepte van wel 1000 meter!

Duizelingwekkende diepte van wel 1000 meter. Dan kan het zijn dat je, als je daar bij die rand van de afgrond staat, dat je ook inderdaad duizelig wordt! Alleen, als jij stevig staat en nou ja, er is ook geen mogelijkheid dat je zo maar zou vallen, stel dat er echt een heel stevig hek staat of dat je binnen ergens staat, bij een huis en dan naar beneden kijkt, dan voel je veilig en kun je toch kijken in die diepte en dat toch een duizelingwekkend gevoel is! Nou ja, eigenlijk dus een duizelig gevoel. Want die diepte zélf hoeft toch eigenlijk niet duizelingwekkend te zijn. Het gekke is, als jij één oog dicht zou zien, zou doen, zou je die diepte niet eens zien, want we kunnen juist met twee ogen de diepte in kijken en daarom diepte zien. Dus, doe dat met één oog, dan zou dat eigenlijk weer weg kunnen zijn. Raar toch!?

Maar duizelingwekkend! Dacht ik, ik ga eens kijken ...ehm... wat daarover te vinden is in de kranten. Want afgelopen maanden ben ik het vaker tegengekomen in artikelen. En ik dacht, ik ga er eens even naar zoeken. Ik ben eigenlijk wel heel benieuwd hoeveel er over is te vinden. En toen ik dus ook op Volkskrant online intikte het woord: duizelingwekkend, dan kom ik zo'n 16 pagina's tegen en op elke pagina staan zo'n 50 berichten. Dus zo vaak wordt dat woord duizelingwekkend gebruikt in een artikel!

En dan vind ik dus op nou, dat is een artikel van 6 november, daar staat het zelfs in de titel, er staat: duizelingwekkend boek over de nieuwste vogel inzichten. Een duizelingwekkend boek! Nou dan gaat het over een ...ehm... even kijken, Amerikaanse wetenschapspublicist, die heeft het boek geschreven: 'Zo doen vogels dat.' En dan heeft ze het over de laatste stand van de ornithologie -beetje...

6 Chaos in mijn hoofd

Tue, 13 Jul 2021 12:00:00 +0200

Chaos in mijn hoofd

Wat is de chaos in mijn hoofd? Hoe bedoel ik dat? Symbolisch of letterlijk, of beide tegelijk? Over jaartallen en geld, over aantal woorden en schrijven en ook over Evenwicht in uitvoering, hoe het boek er uiteindelijk toch is gekomen. Van chaos, leegte, focus tot in actie komen. De symbolische waarde en de zin van het bestaan. Een chaotisch verhaal?

Volledig transcript

Aflevering 6: Chaos in m'n hoofd.

Chaos in m'n hoofd. Ik heb die term de laatste tijd best vaak gebruikt en dat kwam omdat ik geïnterviewd werd voor de kranten. Voor het Noordhollands Dagblad en alle regionale kranten in Noord-Holland. In de Telegraaf. ...ehm... voor een artikel in de Trouw, het 50+ magazine.

En om een artikel te schrijven, vragen journalisten altijd naar het persoonlijke verhaal en dat is bij mij dan ja, hoe het begonnen is. Hoe, want het gaat natuurlijk over de uitgave van het boek 'Evenwicht, in uitvoering' om dat duidelijk te maken en zichtbaar te maken in Nederland. En die journalisten vragen dan van 'wat is de aanleiding daarvoor?' en dat is die eerste aanval van draaiduizeligheid. Dat heb ik natuurlijk in andere podcasts al verteld, van hoe zo'n aanval gaat en wat er gebeurt. Dat vragen die journalisten ook elke keer dan. Wat gebeurt er dan precies? En in juni 2021, nu, is het precies 15 jaar geleden dat ik die eerste aanval heb gekregen.

En ja, hoe omschrijf je dan zo'n aanval als je dat verder niet kunt laten zien?

Dan heb ik het dus over chaos in m'n hoofd. Veel later in allerlei presentaties die ik deed over 'Ménière in balans' en over tinnitus, dan heb ik het altijd over ‘de zee in mijn hoofd’. De zee in m'n hoofd is een beetje een neutraler woord. Dat vind ik ook heel mooi. Een hele mooie metafoor en toch noemde ik elke keer bij deze journalisten die chaos!

Wat heb ik nou met chaos?

Nou ja! Ha, daar ben ik dus even aan het stoeien gegaan, wat bedoel ik daar dan mee?

Ik neem je gewoon mee met een paar dingen en misschien wordt dit ook een hele chaotische podcast, dat weet ik ook niet. Ha!

Maar een tijdje geleden ontdekte ik dat ik om de vier en om de zes jaar, dat er iets aan de hand was. Als ik dan kijk, neem ik toch weer die 2006, die eerste aanval van draaiduizeligheid, als ik dat als datum neem, dan vier jaar later startte ik mijn eigen bedrijf: Via Novus Coaching. En toen, zes jaar later, dus vanaf 2010 naar 2016 kwam mijn boek ‘Ménière in balans' uit. En vier jaar later in 2020, heb ik 'Evenwicht, in uitvoering' uitgebracht. Dat zou betekenen dat er in 2026 weer iets moois staat te gebeuren of iets, ja iets nieuws, iets... Geen idee!

Maar dat is om de vier en zes jaar. Maar toen ik dit nu vertelde, zo over die 15 jaar geleden toen dacht ik 'ja, ik kan het ook in vijf jaar doen en in tien jaar'.

Als ik dan kijk naar: in 2006 eerste aanval van Ménière, tien jaar later kwam dat boek ‘Ménière in balans' uit. Vijf jaar later kwam het boek 'Evenwicht, in uitvoering' uit. Ja, dan zou hierna weer tien jaar moeten zitten, dus dan is er in 2031 iets.

En ik kan natuurlijk ook terug gaan rekenen en kijken wat daarvoor ook allemaal gebeurde. Als je het hebt over vier en zes jaar. Dus vanaf 2006, dan wordt het even kijken, ...ehm... zes jaar terug, dan zou het 2000 zijn. Ja, 2000 kan ik zo noemen, want in 2000 had ik ...ehm... gingen we verhuizen hier naar de nieuwe woning. Dus dat was best een hele grote verandering. We hadden zeven jaar gewoond op een andere plek en we gingen toen naar onze eerste koopwoning en daar wonen we nu nog steeds, 21 jaar later. Maar in 2000 zijn we daar gekomen. Dus ja als je het dan hebt over de vier en zes jaar, zou je het zo kunnen doen.

Als je dan, 2000, als je dan weer 4 jaar teruggaat dan zit je op 1996. Toen kwam ik erachter dat ik echt gehoorverlies had. En dat ik daar rekening mee moest houden. Dat was best een eye opener, omdat het hele werken toen in het onderwijs best zwaar was. Dus, nou ja, zo kan ik dat dus wel steeds terug gaan rekenen. Alleen ja, zit hier nu symboliek achter?

Wat is hier de symbolische waarde aan? Moet ik me nu richten op die nieuwe jaartallen die hierna komen?

En toen dacht ik eraan: ik heb hier wel vaker over geschreven. Ik hou heel erg van schrijven. Ik... met een vulpen op heel fijn papier, op lekker papier, een leuk schrift, een mooi schrift, een groot schrift. Kleiner kan ook, tegenwoordig schrijf ik steeds in grote schriften, heb ik veel ruimte om te schrijven.

Vooral met vulpen, heb ik ook ontdekt. Een paar jaar geleden heb ik ontdekt: met vulpen schrijven vind ik zo veel fijner. Dus ik heb er denk ik wel zes of acht of zo en die wissel ik ook elke keer af. Elke keer pak ik wel een andere kleur en een andere vulpen die nét even wat anders schrijft, maar wel een vulpen. Zó lekker!

Maar dat schrijven dus en dat schrijven, ja waar schrijf ik dan over? Ja, chaos! Ha! Over van alles en nog wat! Van de hak op de tak. De ene keer dagen achter elkaar en de andere keer zit er weer een maand of twee maanden tussen. Heb ik ondertussen wel weer in andere schriften geschreven of een 'Elfje' geschreven of... ik ben altijd wel bezig met woorden! Met er zinnen van te maken, dus ook waarschijnlijk die symboliek zoeken. Alleen, toen ben ik ook echt even aan het schrijven geweest en dat is in 2019 geweest. Ben ik gaan schrijven over die symboliek. En dat kwam eigenlijk omdat ik met dat schrijven meer de verdieping wilde zoeken van: kan ik dat?

In plaats van alleen een soort dagboek, hoe doe ik dat? En nou, dan ga ik dus nu even voorlezen wat ik geschreven heb op, even kijken, 29 januari 2019.

Ja, je hoort m'n papier en je hoort misschien wat ritselen en zo, komt uit een schrift. Kan ik, durf ik wel te schrijven wat er diep van binnen speelt? Of speelt er helemaal niet zo veel vanbinnen?

En eerder zocht ik overal de symboliek achter. En heel gek dat ik er dus steeds meer van overtuigd raak dat wij mensen alledaagse zaken en ziekten en ervaringen een symbolisch idee geven. Bijvoorbeeld de symboliek van de stenen. En astrologie. En als je dan weet dat de evolutie nooit heeft nagedacht of iets symbolisch uitgelegd kan worden, ja, waarom is het dat wij daar een symbolische waarde aan geven? Dat stenen uit de aarde, die zijn nooit gemaakt om een symbolische waarde aan te geven. Door een samenloop van de aarde en de druk en temperatuur daardoor zijn die stenen ontstaan. En ze zijn geslepen door wind, water of elkaar schuren of... gewoon het is gewoon gebeurd zonder plan.

En het is... het gebeurt zonder een model of betekenis en ik vind het wel heel leuk om daarmee bezig te zijn. En erover te lezen en tegelijkertijd kijk er wel steeds nuchterder naar.

Bijvoorbeeld de symboliek ook achter ziek worden. Terwijl, ziek worden is een verkeerde celdeling. En die verkeerde celdeling die gebeurt eigenlijk de hele dag door in ons lichaam. Het is precies wat mijn jongste zoon ook altijd uitlegt: er worden elke keer foutjes gemaakt, alleen kan ons lichaam dat perfect steeds weer oplossen. En op het moment dat je ziek wordt, dan kan die dat even níet oplossen!

En als je dan bedenkt dat het lichaam, dat functioneert zoals het heel langzaam is geëvolueerd. Ook weer zonder plan en zonder idee. Zonder voorbereiding of zo. Er zat geen doel achter. Die hele evolutie zat geen doel achter van zo gaat het worden!

En als dan jouw eigen genen heel sterk zijn, en de omstandigheden, nou denk toch voeding, omgeving en de lucht en vervuiling van de lucht en zo wat we inademen daar heeft het dan ook mee te maken of je gevoelig bent om ziek te worden of niet. En als je bijvoorbeeld helemaal geen mensen ontmoet die een virus hebben, nou ja, dit schreef ik in 2019 toen wisten we nog niets over corona, maar als je geen mensen ontmoet die een virus hebben dan word je daar ook niet verkouden van. Of krijg je ook niet zomaar de griep en je weerstand kan dus verminderen door heel veel factoren.

Maar zit daar dan een symboliek achter? Zit er een bedoeling achter? Dat je ziek wordt? En hoe je daar vervolgens mee omgaat, dat hangt dan weer samen met je karakter en ook weer met de omstandigheden. Voeding en slaap en... Daar kun je dus allerlei symboliek omheen hangen en dat is ook heel leuk om te doen. Alleen het is er niet speciaal voor gemaakt om daar symbolische waarde aan te hangen.

Bijvoorbeeld ook, ha! de kleur rood, als je denkt aan de kleur rood dan wordt er vaak gezegd: dat staat voor vuur en passie. Maar ja, tegelijkertijd, kan je er ook van vinden dat jij rood, die kleur dat je dat warm vindt of juist heel opvallend. Of misschien vind je het wel heel zacht. En kan ik rood ook gewoon een mooie kleur vinden.

Zonder symboliek. En blauw. Lentegroen, ja, lentegroen, ik vind het een geweldig mooie kleur. Maar daar hoef ik toch niet de symboliek dan achter te zoeken? Waarom ik dat nou zo mooi vind.

En nou kom ik ook op de, wat is de zin van het bestaan? Dan heb je het eigenlijk ook over de symbolische waarde van het leven. Wat is de zin van het bestaan? En toen in 2019, was er in De Volkskrant een hele serie van portretten van mensen en die kregen dan deze vraag en die konden ze dan beantwoorden en het leuke is, toen ik dat ook las, elke maandag dat dat was, heb ik dat dan ook steeds gelezen en die antwoorden op die vraag, wat is de zin van het bestaan, waren zo divers! Het was zo ingegeven door nou ja, al die verschillende ervaringen die de mensen hadden meegemaakt. Het viel op dat er meerdere mensen zijn geweest die dan aangeven van 'het leven heeft geen zin om te bestaan'. En dan 'geen zin' tussen aanhalingstekens. We leven! En daar is alles mee gezegd dan. En toch hunkeren we ernaar om er wel een inhoud aan te geven want als er geen zin is, waar leef je dan voor?

Of waar leef je dan tegen? Of waar leef je dan mee? Of waar leef je dan achter of naast?

5 Vallen en niet opstaan

Sat, 03 Jul 2021 12:00:00 +0200

Een accidentele val komt vaak voor. Duizenden mensen overlijden na zo'n val. Ik vind het wel spannend om deze aflevering te maken, want het is geen leuk onderwerp. Het is wel belangrijk. Als je weet dat bij iedereen die ouder wordt het evenwichtssysteem ook verouderd, dan is het des et belangrijker om dit te weten en voorzorgsmaatregelen te nemen, om vallen zoveel mogelijk te voorkomen. En ik pleit ervoor dat iedereen die minder goed beweegt ten gevolge van evenwichtsproblemen een hulpmiddel gaat gebruiken tijdens het lopen.

Volledig transcript

Aflevering 5 Vallen en niet opstaan

Vallen en niet opstaan. Dat klink wel gek hè? Vallen en niet opstaan, want je zou toch denken: vallen en opstaan? Dat is gewoon een begrip en toch gaat deze podcast over het feit dat er mensen zijn die na een val dus níet meer opstaan! En waarom maak ik deze podcast?

Omdat, in de Telegraaf is een artikel verschenen van mij met de titel: gefascineerd door ingenieus zintuig... Heel mooi want dat is mijn verhaal en dat gaat over dus dat ik geschreven heb dat boek 'Evenwicht, in uitvoering'. En in de ondertitel of eigenlijk in het onderste stukje onder de titel geven ze aan: één op de 5 mensen krijgt in zijn leven te maken met evenwichtsproblemen en dat heeft jaarlijks duizenden doden tot gevolg bijvoorbeeld door valincidenten en daar wil ik het over hebben over val incidenten want dat gebeurt nogal vaak.

Toen ik dit interview aan het voorbereiden was met degene, de journalist, kwamen we erachter dat het over duizenden mensen gaat, dan praat je over 5 duizend mensen per jaar die vallen en dus niet opstaan. Ik ben toen gaan kijken naar een artikel, gaan zoeken naar cijfers van hoe dat precies zit en bij Centraal Bureau voor Statistiek in december 2019 gaat er een artikel hierover en ja, daar gaat het ongeveer over die 5 duizend mensen per jaar en dat blijkt al wel een beetje een vast gegeven te zijn, het schommelt altijd rond dat aantal.

Ruim driekwart van deze mensen zijn 80 jaar of ouder en dat zijn écht mensen die dus na het vallen overlijden. En dat vind ik nogal wat!

Eigenlijk vind ik het best spannend om deze podcast te maken hierover. En wat gebeurt er dan met die 80 -plussers? Dan gaat er dus ...ehm... om het uitglijden of struikelen of vallen uit bed of vallen van de trap af. Dat komt dan het meeste voor. En dan blijkt ook dat vrouwen vaker opgenomen worden in het ziekenhuis of dus vaker daar aan komen te overlijden dan mannen.

En dan gebeurde er van de week ook nog iets bijzonders. Naar aanleiding van het artikel in de Telegraaf werd ik gebeld door een mevrouw die had zelf duizeligheidsklachten en ze vroeg daar wat informatie over en ze vertelde over een buurman van haar van 84 jaar en die heeft echt ...ehm... gediagnosticeerde evenwichtsstoornissen. Hij loopt heel instabiel, hij loopt niet makkelijk meer. En dan komt het: hij weigert met een rollator te lopen!

En waarom weet ik dus niet, het kan schaamte zijn, dat kan ...ehm... zijn dat ie zich daar nog te jong voor voelt. En de mevrouw die me belde die loopt al een hele tijd met een rollator en vindt dat dus écht heel erg prettig, want zodoende kan ze elke dag nog minimaal een half uur gaan wandelen, elke ochtend gaat ze eruit. Door weer en wind. Ze gaat wandelen en dan neemt ze de rollator mee, maar die man van 84 doet dat dus niet. Die heeft geen rollator en wil geen stok en tegelijkertijd is ie wel bang om te vallen! En dat, dan heb ik écht van: hè! Hoe kan het? Hoe kan je, is het dan trots? Is het ijdelheid? ...ehm... en niet zo zeer schaamde? Is het meer zo van: dat doe je toch niet?

Ja, dan kan ik alleen maar pleiten dat op het moment dat jouw evenwicht niet meer goed werkt, ga een hulpmiddel gebruiken!

Ik was veel jonger toen ik dus die continue draaiduizeligheid aanvallen had, nou niet continu maar het waren aanvallen en tussen de aanvallen door bleef ik wel heel instabiel. Ben ik met een stok naar buiten gegaan, met een wandelstok. Juist als hulpmiddel zodat ik weer zelf in beweging kon komen. Zodat ik in mijn eentje buiten kon lopen. En deze man van 84 vertikt dat dus, die doet het níet! Die wil geen wandelstok en geen rollator. Dus ik ben dat gaan opzoeken nu om dit te kunnen vertellen: hoe zit het nou precies?

Het gaat dan om een accidentele val. Dat wil zeggen dat is een ongeval waarbij dus de persoon onopzettelijk valt, struikelt of uitglijdt. Onopzettelijk, dus er zijn ook nog mensen die opzettelijk vallen doordat ze door iemand geduwd worden!

Of ...ehm... ja, nee dat doe je eigenlijk natuurlijk niet, ja wel, op het moment dat jij écht last hebt van je evenwicht en je gaat een trapje op terwijl je dat eigenlijk niet kan, dan, ja, dan is het bijna opzettelijk dat je dan, want dan is de kans gewoon heel groot dat je gaat vallen.

Maar oké, ze hebben het hierover onopzettelijk, dat je valt, struikelt of uitglijdt. Vallen met een vervoermiddel fiets, bromfiets, snorfiets of scootmobiel die zijn hier niet bij inbegrepen, dus al die verkeersongevallen, die vervoersongevallen, die zitten niet in die cijfers van die 5 duizend mensen die overlijden na een val, jaarlijks. En dan geven ze ook aan dat er nog veel meer mensen een dodelijk ongeval krijgen en van die dodelijke ongevallen zijn 8 op de 10 accidentele vallen. Dus dat je dus een accidentele val: de meeste mensen die een dodelijk ongeval hebben, komt omdat ze dus vallen.

Er zijn ook mensen die naar aanleiding van de val, gevolgen hebben, gevolgen eraan overhouden, bijvoorbeeld ook omdat de heup breekt en dan na korte tijd toch alsnog overlijden, dus dan is het niet direct, maar kan het door de gevolgen van die val zijn. En ook dat blijkt dus dat het bij heel veel mensen zo gebeurt. Dus dan is het niet direct, maar kan het dus uiteindelijk toch gebeuren, omdat je dus niet meer goed op staat of omdat er toch ook iets anders is gebeurd in het hele lichaam waardoor je dus letterlijk niet meer opstaat!

Je bent gevallen en je staat niet meer op. Het gaat dan écht met name over ouderen. Vooral ouderen. Het aantal dodelijkste vallen neemt toe bij de 90-plussers. Nou is dat natuurlijk ook wel een heel logisch gegeven, want als je weet dat bij iedereen, als je ouder wordt, gaan je zintuigen ook verouderen. Je gaat minder zien, je gaat minder horen en ook het evenwichtssysteem, evenwichtsorganen, zelfs die verouderen!

En dat betekent dat als je weet dat je zicht afneemt, je gehoor afneemt, maar ook je evenwichtsgevoel afneemt, dat het risico op vallen, heel logisch, ook groter wordt. Dus het is superbelangrijk dat als je ouder wordt, dat je ervoor zorgt dat je goed zicht blijft houden als het even kan met een goede bril. En als je niet meer goed hoort, dat je een hoorhulpmiddel hebt om toch nog redelijk goed te kunnen horen, om de geluiden om je heen te kunnen horen, zodat je de omgeving om je heen kunt blijven horen. De geluiden om je heen.

Als de evenwichtsorganen minder goed gaan werken, daar hebben we niet direct het hulpmiddel voor behalve dat je dus ervoor zorgt dat je sterk genoeg blijft in je spieren dat je goed genoeg blijft voelen met je voeten, met je handen zodat je dus toch nog steeds goed kunt blijven bewegen. Het is ook, als je ouder wordt is het zo dat het belangrijk is dat je blijft bewegen. Dat is voor iedereen belangrijk, met name ook als je ouder wordt, dus die mevrouw die mij belde die elke dag in ieder geval een half uur gaat lopen buiten, ja ik heb haar alleen maar complimenten gegeven. En tegelijkertijd toen ze vertelde over haar buurman van 84 jaar oud die niet met een rollator naar buiten wil en dus ook waarschijnlijk te weinig beweegt. Maar ook als hij loopt heel instabiel beweegt, ja daar kan ik, nou, nee daar kan ik eigenlijk geen goed woord voor hebben, want ik heb zo: neem je eigen verantwoordelijkheid meneer, om wél een hulpmiddel te gebruiken en wél in beweging te blijven. Want dat is zo superbelangrijk wil je niet vallen! En als je minder gaat bewegen, wordt ook juist als je beweegt steeds moeizamer en je triggert het hele evenwicht niet meer. En dat werkt ook allemaal minder goed en zo dus het wordt steeds moeilijker, steeds moeilijker, steeds moeilijker om te blijven bewegen!

In dat artikel van CBS van december 2019 staat dan ook iets heel bijzonders nog. Er staat dat de stijging van die dodelijke ongevallen na een val, die stijging komt niet alleen door vergrijzing. En toen had ik echt zo van: oké, waardoor dan wel?

Dus ik lezen. En dan staat er helemaal niks bij waardoor dat dan wél komt dat niet alleen oudere mensen vallen, dat komt niet alleen door de vergrijzing, waar komt het dan wél door?! Jammer, ze noemen er helemaal niets over! Dat begrijp ik dan weer niet, want als je dus dat als titel neerzet: 'stijging niet alleen door vergrijzing' dan ga je natuurlijk uitleggen wat er dan aan de hand is met de mensen die ook vallen met een dodelijk ongeval, dus vallen en niet op staan, wat is daar mee aan de hand?

Staat er niet bij! Nou kan het zijn... dan ga ik dus even mijn boek erbij pakken, want daar heb ik er natuurlijk over geschreven in het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Die evenwichtsorganen kunnen op allerlei manieren hun werking niet meer goed doen, dat kan dus door veroudering komen, maar er zijn ook verschillende ziektes, een virus, een ontsteking waardoor dat op een gegeven moment niet meer goed gaat. En als er dan beschadigingen komen op die evenwichtsorganen dan krijg je steeds meer moeite om goed te blijven lopen.

En nou neem ik alleen even het stuk eruit, even kijken, over die uiterlijke kenmerken van evenwichtsproblemen hoe kan je aan iemand anders zien die een evenwichtsprobleem heeft. Dat is dat als iemand, als hij dus beweegt, zijn hoofd heel stilhoudt en dan ook dat het bijna gefixeerd op de nek staat, dat het ook echt helemaal niet beweeglijk is op het moment dat die persoon l...

4 Evenwichtig zijn

Thu, 24 Jun 2021 12:00:00 +0200

Evenwichtig zijn

Met evenwichtsbeperkingen sta ik evenwichtig in het leven. Wat betekent dat voor mij? Wat is die evenwichtigheid dan? Of is het evenwichtig? Wat zijn er een boel woorden met evenwicht, evenwichtsgevoel, evenwichtstoestand...

Volledig transcript:

Aflevering 4:

Evenwichtig zijn. Vorige week wilde ik eigenlijk deze opname al doen, alleen vorige week was ik zelf gewoon even helemaal uit evenwicht en dan is het raar als je een podcast gaat doen over evenwichtig zijn.

Ja. Of misschien juist wel hè, dat zou natuurlijk ook kunnen, dat ik dan helemaal dat uit evenwicht, uiteen ga rafelen en zo. Want vorige week was er dus wel van alles aan de hand, maar ik wil het alleen kort noemen, ik ga er verder niet op in. Maar ik was bij de tandarts, ik kreeg mijn 2e vaccinatie, het waren hele warme dagen vorige week. De boeken, de 2e druk van 'Ménière in balans', die boeken zijn bezorgd. Ik heb in die week 4 interviews gedaan, die zijn bij mij afgenomen dus. Er is een fotograaf geweest. De mail werkte helemaal niet goed, dus ik moest dat rondom die mail heleboel geregel en gedoe enzo. En ik moest voor de verkoop van de boeken ook allerlei dingetjes weer even regelen. Andere prijs op de website. Ik moest weer enveloppen hebben, want die waren op, enveloppen waarin ik de boeken doe om ze te kunnen verzenden.

Er gebeurde dus zó veel tegelijk en het was ook dus ontzettend warm, waar ik helemaal niet goed tegen kan, dan raak ik gewoon uit evenwicht. Dan kan ik niet de dingen doen zoals ik ze zou willen. Dan ben ik niet helemaal lekker, happy ...ehm... dan word ik wat eerder draaierig en ik moet zeggen, het waren geen wiebeldagen. Dat was het dan ook weer niet. Ik vond het ook heel leuk, behalve dan de tandarts en de vaccinatie, maar alle andere dingen vond ik ook wel oké. Hmm, behalve dus ook wel de mail die niet werkte. Dus ...ehm... gewiebel dus! Toch wel uit evenwicht!

En deze week is het wat rustiger. Dus ik wil de tijd nemen om nu even daarmee nou ja, over te sparren. Nou ja, sparren is het ook niet, want ik krijg niets van jou terug, maar ik wil het zelf wel met jou delen. En ik had al wat voorbereid over dat evenwichtig zijn. En toen kwam ik op de website: Algemeen Nederlands Woordenboek, ANW, afkorting. En daar komen al die woorden, die worden daar ook genoemd, daar kun je zoeken naar evenwichtsgevoel, evenwichtskunst, evenwichtsorgaan, nou ik wil even een paar dingen met je doornemen wat ik daar gevonden heb. Want als het gaat over evenwichtsgevoel, dan zie je daar allerlei zinnen die daar dus mee te maken hebben. En met dat woord evenwichtsgevoel wat daarin staat. Zo wordt dat in het Algemeen Nederlands Woordenboek genoemd. En wat mij dan opvalt bij evenwichtsgevoel, zijn al die zinnen die zijn gerelateerd aan het fysieke evenwicht. Dat is precies natuurlijk waar ik mee bezig ben. Als ik het heb over evenwicht dan gaat het over het fysieke aspect, het lichamelijke aspect.

Ga je dan kijken naar evenwichtskunst... dan gaat het ineens over een heel ander evenwicht. Dan gaat het over het psychische evenwicht, politiek, sociaal, financieel, emotioneel, psychisch ook, tactiek, dus een heel ander aspect van evenwicht. Ga dan naar evenwichtsorganen, dan is weer alles fysiek. Gaat alles over het lichaam.

En dan evenwichtssituatie. Staat in alfabetische volgorde hè? Evenwichtssituatie, dan gaat er weer geen enkele zin over het fysieke evenwicht. Dan gaat het over het evenwicht in systemen in de biologie, in de natuur, in bedrijven. Het gaat om vergelijkingen. Het gaat over de evenwichtssituatie in de geschiedenis, politiek dus ineens worden daar allerlei andere dingen aangehaald als het gaat over een evenwichtssituatie.

Evenwichtsstoornis daarentegen is natuurlijk alles weer fysiek. Dan is het écht, dat er dus het evenwicht zelf, het zintuig 'evenwicht' verstoord is, terwijl je natuurlijk een evenwichtsstoornis kunt hebben politiek gezien of in een systeem, maar daar wordt dan niet aan gerefereerd in die zinnetjes. Eigenlijk best gek!

Als je dan kijkt naar evenwichtstoestand dan gaat het ook over ecosystemen. Dan gaat het over een weegwerktuig. Dan gaat het over het natuurkundige, over het klimaat! Lijkt een beetje ook op de evenwichtssituatie dus die zijn wel aan elkaar gekoppeld.

Dus toen ben ik ook gaan kijken naar dat woordje: ‘evenwichtig’ en dan blijkt dat daar helemaal geen zinnetjes van gemaakt zijn behalve één zin. En dan hebben ze het over de zin: over het evenwicht in wijn! En dan heb ik van hè!? Evenwicht in wijn?! Dan gaat het ineens over smaak en over geur! En dan hebben ze het over evenwichtig! Evenwichtig in wijn?

Nou ja, dat kan natuurlijk dat de geur en smaak dat die beleving... dat dat een evenwichtig gevoel mag hebben. Alleen ja, ik begrijp het niet echt.

Toen heb ik gekeken naar evenwichtigheid. Evenwichtigheid is net een beetje als die evenwichtssituatie. Dan gaat het over gelijke verdeling. En evenwichtigheid is dus gelijke verdeling van mensen, van producten, in het economische aspect van maatregelen.

En een heel enkele keer zijn de zinnetjes die dan genoemd worden, dat het gaat over de emotionele evenwichtigheid. Wat mij ook opviel is wat samen genoemd wordt, is, dat evenwichtigheid tegelijkertijd genoemd wordt met eerlijkheid. Evenwichtigheid en eerlijkheid. En ook betrouwbaarheid. En evenwichtigheid en onafhankelijkheid.

Net alsof die dus helemaal dus bij elkaar horen die woorden! Terwijl dat volgens mij totaal verschillende woorden zijn, verschillende betekenissen hebben, worden ze dus daar in zinnen aan elkaar gekoppeld. En ook een zinnetje: de rust kenmerkte zich door evenwichtigheid. Ja, nou ja, dat is dan ook hè?

Als je dus in het andere woordenboek gaat kijken, niet in het Algemeen Nederlands Woordenboek, maar gewoon in de, als je googelt, en je komt op evenwichtig en evenwichtigheid, dan staat er: afgewogen, gelijkmatig, harmonieus, in balans, rustig, stabiel, uitgebalanceerd, zonder uitschieters.

Ja, dat is hoe het dus in de woordenboeken staat. En dan heb ik dus, niet dus, ik heb geschreven over wat het voor mij is, dat evenwichtig zijn en dan heb ik ook mijn schrift er nu bij gepakt waar ik dat in heb geschreven. Ik ben weer met een heel schrijfproject bezig, en ...ehm... een schrijfproject wat ik van Shodo doe. Shodo is, dat is van Christine de Vries, en die doet allerlei projecten. Ik heb daar ook verschillende schrijfretraites bij gedaan en zij heeft een heel project op haar website staan en dat is van Etty Hillesum. En Etty Hillesum is een vrouw die een boek heeft geschreven en daar staan hele mooie citaten dus ook in. En die citaten... naar aanleiding van die citaten, word je uitgedaagd om te gaan schrijven en dat ben ik nu aan het doen in een nieuw schrift. En dan ja, dan naar aanleiding van zo'n citaat maak je verschillende soorten teksten en dit is één van die teksten waar ik toen dus mee bezig ben geweest. En het is weer een woord wat ik gekozen heb uit een eerder geschreven tekst en dat woord is: bewustwording. En dat schrijf ik dan op. En dan begin ik gewoon met schrijven. Dan zet ik de klok op 15 minuten en dan ga ik achter elkaar door schrijven.

En toen ik daarmee bezig was, is dit dus de tekst die dus zo naar boven kwam:

Heel langzaam word ik mij steeds bewuster wat en hoe ik het hele gebeuren rondom het evenwicht wil oppakken. En ook dus deze aflevering van de podcast. Over evenwichtig zijn. Dan gaat het dus eigenlijk over de psychische kant van het evenwicht. Daar wil ik het over hebben. En wat kan ik daar dan over vertellen? Hoe zit het met míjn evenwichtigheid? Want met evenwichtsbeperkingen sta ik evenwichtig in het leven. Dat is wat ik heel vaak ook noem, ook in de interviews vorige week. Noemde ik het ook wel. Ook al was ik op dat moment... voelde ik me uit evenwicht, kan ik toch zeggen, met volle overtuiging: met mijn evenwichtsbeperkingen sta ik evenwichtig in het leven. Dus hoe doe ik dat dan? Wat bedoel ik daar dan mee? En volgens mij is dat in eerste instantie dat ik er niet te veel over nadenk. Dat ik me evenwichtig zou móeten voelen! Daar! Dat woordje: moeten. Want dat is het zeker niet. Ik móet mij niet evenwichtig voelen. Dan is evenwichtig, in evenwicht zijn, is voor mij een dynamisch proces. Dat gaat op en neer. Van de ene naar de andere kant. En het komt altijd wel weer tot een balans. Totdat er weer iets langs komt. Dat er iets gebeurt wat ik niet helemaal onder controle hebt of niet helemaal in mijn handen heb dan is die balans weer weg en dan wiebelt het weer. De ene of de andere kant op en dat is helemaal oké. Dat is prima! En dat is misschien de essentie van evenwichtig zijn. Het is dan eigenlijk een werkwoord voor mij. Ja, ik zie het als werkwoord. Iets wat beweegt. Iets wat altijd aan de gang is. Een aandachtig proces. En dan zie ik ook het verschil tussen evenwichtig en evenwichtigheid. Ik vind evenwichtigheid, dat vind ik een beetje een stilstaand woord. Dat impliceert dat het iets statisch is, zonder beweging.

Dus als ik je dit dus nu... dit wil delen, als ik hier over praat, dan gaat het dus bij mij over evenwichtig zíjn! Als een werkwoord en niet over evenwichtigheid. Dat staat stil, dat, dat... nee. En dat is dus altijd aan. Dat evenwichtig zijn is altijd aan. Net als die evenwichtsorganen dus altijd aan zijn. En ik vind het wel mooi om te ontdekken hoe nauw dit met elkaar verbonden is. Evenwichtig voelen hoeft voor mij dus niet te betekenen dat het elke dag koek en ei is. Dat hoeft dus juíst níet! En toen ik dit schreef had ik dus die... heb ik op een avond geschreven, en dat was dus na het eten, en toen heb ik een glaasje... bij het eten een glaasje rosé gedronken, met alcohol. Ik drink heel vaak wijn zonder alcohol, dit had alcohol.

En ik kan er niet zo goed tegen en dan benevelt mijn brein iets en nou weet ik, dat alcohol heeft direct invloed op mij. En ik weet nu ook hoe dat werkt, w...

3 Gevoelig woord

Tue, 08 Jun 2021 12:00:00 +0200

Sensibiliseren, je hoort dit woord tegenwoordig regelmatig in de media. Wat betekent het eigenlijk? Klopt dat wel? Wat is sensibiliteit dan? Uitleg over dit woord waar heel veel gevoel in zit.

Het evenwicht heeft hier alles mee te maken, want evenwicht is ook een vorm van 'voelen'. De eerste functie van het evenwicht, perceptie, is 'voelen van bewegen'. Ik deel mijn ervaringen over de kano en een stoel in het MUMC+.

(eigen foto: de onderzoeksstoel in het MUMC)

Volledig transcript:

Seizoen 2, aflevering 3: 'Gevoelig woord'

Om welk woord gaat het dan?

Het gaat om het woord: sensibilisatie of sensibiliteit of sensibiliseren of sensibilisering, wat is dat nou allemaal? Het lijkt alsof het één woord is en nét allemaal een ...ehm... op een andere manier benoemd. En dan blijkt, als ik erover lees, dat het écht andere betekenissen heeft. En dat vind ik best gek.

Ik heb dus opgezocht hoe dat nou precies zit, waarom het woord sensibiliseren de laatste tijd vaak in de politiek is gebruikt. En ik begreep dat woord helemaal niet, omdat ik het steeds terugbracht naar het fysieke, de sensibiliteit. En dat is toch wat anders dan het sensibiliseren, wat ze gebruiken in de politiek. Dus ik heb het opgezocht en nu is er een artikel: 29 april 2021 bij RTL Nieuws is ...ehm... nou ja, heb ik op de site gevonden met als titel: sensibiliwattes?

En dan gaat het over het woord: sensibiliseren heeft een nieuwe betekenis gekregen. Oké. Dat is dan voor mij al zoiets van: oké het had dus een andere betekenis, het heeft iets anders nu.

Sensibiliseren wordt in de media verkeerd gebruikt, geven ze dan aan. Want ze gebruiken het als: 'tot de rede brengen' of 'temmen'. En iemand heeft het zelfs genoemd: 'iemand een mes in de rug steken'. En de hoofdredacteur van Van Dale, die noemde het al dat in 2018 werd het woord sensibiliseren als eufimisme... eufemisme gebruikt -ook dat is al een moeilijk woord- eufemisme gebruikt, in een artikel in het NRC. En dan wordt sensibiliseren gebruikt als 'druk op iemand uitoefenen'. En nu kan het zijn, met dat ze dat sensibiliseren nu zo vaak hebben gebruikt en dan waarschijnlijk wel echt tot rede brengen als ...ehm... verklaring, het kan zijn dat het woord sensibiliseren dus in de toekomst vaker gebruikt gaat worden.

En ja, toen was ik dus wel heel nieuwsgierig: hoe zit het dan, hoe was het eerst, wat betekent sensibiliseren nou precies?

Dus ik ben het gaan opzoeken in de woordenboeken en letterlijk betekent sensibiliseren: ‘lichtgevoelig maken door er een lichtgevoelige laag op aan te brengen’. En dan heb je het eigenlijk over een fotografische term, het heeft dus met foto's afdrukken te maken.

En een andere betekenis is: ‘gevoelig maken’ en dat heet dan eigenlijk sensibilisatie, ‘gevoelig maken voor een bepaalde stof’ en dan heb je het over een geneesmiddel of zo dat het lichaam het beter kan opnemen. Dat het lichaam gevoeliger wordt om dat medicijn beter op te kunnen nemen.

En nog een andere betekenis van sensibiliseren is dan 'ontvankelijk maken voor' of 'belangstelling wekken voor'. En dat komt dan uit de standaardtaal in België. Dus eigenlijk niet eens een Nederlands woord, tenminste die betekenis is niet écht Nederlands, maar komt uit België. En dan is het dus belangstelling wekken voor, bijvoorbeeld in de zin: werknemers sensibiliseren om langer anders en met plezier aan de slag te blijven.

Dus dan is sensibiliseren... heeft dan een hele andere betekenis en heeft ook niets te maken met: 'tot rede brengen'. Wat het ook dan is, als je het hebt over ontvankelijk maken, belangstelling wekken voor, dan gaat het ook over ‘bewust maken’. ...ehm... ‘aandacht vragen voor.’

En toen dacht ik van ja: dan kan ik het woord sensibiliseren ook wel gaan gebruiken en dan in... als voorbeeldzin: ik wil iedereen sensibiliseren over het fysieke evenwicht. En de problemen die een falend evenwicht met zich meebrengt. Nou, dan kan ik het woord dus ook zelf gebruiken. En toen ben ik verder gaan kijken, want ik noem het net in het begin al: sensibiliseren, sensibiliteit, sensibilisatie. Sensibiliteit, ja wat is dat dan? Dat komt van het woord sensibel, en sensibel is psychisch of emotioneel gevoelig. En dan leggen ze uit bij sensibiliteit, het kan zijn: geprikkeldheid, gevoeligheid, kwetsbaarheid, lichtgeraaktheid, vatbaarheid, prikkelbaarheid en dan heb je het dus écht over dat psychische effect. Of ja, de psychische uitleg erover.

En nou, toen dacht ik: ik ga nog eens verder kijken en toen heb ik in ...ehm... een boek gevonden: Leidraad Neurologie, hoofdstuk 7: het onderzoek naar sensibiliteit. En in de samenvatting geven ze dan aan dat: we hebben een vijftal zenuw... ...ehm... zintuigen, een vijftal zintuigen: reuk, smaak, horen, zien en het evenwichtsgevoel. Al heel bijzonder dat daar evenwichtsgevoel als vijfde staat. Bij de klassieke zintuigen hoor je eigenlijk altijd: reuk, smaak, horen, zien en voelen. En in dit geval hebben ze specifiek evenwichtsgevoel genoemd. En dan geven ze in die Leidraad Neurologie, in dat hoofdstuk, geven ze aan: daarnaast speelt het gevoel van de huid en dieper gelegen weefsels een belangrijke rol. En dan heb je het over de tast en de proprioceptie en hé dan komt het mij ineens dan ook heel bekend voor, want als je het hebt over sensibiliteit, dan heb je het dus eigenlijk over tast.

Alleen, nou ja, ik weer verder kijken nog. Dan heb je het over sensibiliteit in de fysiologie en dan hebben ze als uitleg: ‘het vermogen om prikkelingen van de zintuigen ongestoord te voelen, ja, ongestoord te voelen, waar te nemen en te verwerken.’ Het gaat om lichamelijke ervaringen, bijvoorbeeld bij aanraking, druk, pijn en verandering van temperatuur. En de functie van sensibiliteit is het leren voelen wat de eigen behoeftes zijn. Want dit is noodzakelijk voor de ontwikkeling van de mens, zowel van het opdoen van die lichamelijke ervaringen als voor het vergroten van het bewustzijn. Oh, het bewustzijn, dan heb je het ook alweer over dat ...ehm... die bewustmaken van het sensibiliseren, komt daar ook wel weer in terug. En dan blijkt dan ook wel wat sensibiliteit nauw met elkaar verweven is, het gaat om het fysieke en het psychische aspect, die zijn nauw met elkaar verweven. Ja, die sensibiliteit en die zoek ik dan eigenlijk.

En dan wil ik even ingaan op die sensibiliteit als fysieke betekenis. Een ander woord is sensitiviteit. Lijkt er ook heel erg op en het is eigenlijk het gevoel als zintuig. Het gevoel als zintuig heb ik in het boek 'Evenwicht, in uitvoering', heb ik genoemd: tast. Ik heb het woord sensibiliteit niet genoemd in het boek, omdat ik dat woord, ik ben het ook niet heel vaak tegengekomen en ik vind het dus ook best een lastig woord. Vandaar natuurlijk ook dit hele verhaal tot nu toe. Ik praat nu al, eens kijken, 8 minuten over het hele woord sensibiliseren en om daar de juiste uitleg aan te geven. En tast vind ik dan een duidelijker woord, ik heb tenminste daarvoor gekozen.

En sensibiliteit heeft twee soorten, twee soorten sensibiliteiten. Je hebt het over de vitale sensibiliteit die zijn ...ehm... bewegingsonafhankelijk, dan heb je het onder andere over die -ook weer een moeilijk woord- nocireceptoren. Die nocireceptoren, dat gaat over de pijn, over de pijn-receptoren die in je huid zitten. En je hebt ook de thermoceptieve sensoren en dan heb je het over de temperatuur. De kou en de warmte voelen op je huid. En dat zijn... dat hoort bij die vitale sensibiliteit. En als daar stoornissen inzitten, dan voel je dat als tintelingen in je huid, als een soort dof gevoel, brandend gevoel kan het zijn ...ehm... pijnlijk. Het kan een hele zeurende pijn zijn of snelle pijn, dat je dus echt één prik krijgt of één steek. Nou, ...ehm... dat is niet meteen een stoornis, maar dat is wel wat dus in die vitale sensibiliteit zit. Dus daardoor kunnen we dat voelen. En die receptoren, die zitten dan in de huid.

En als je verder gaat kijken naar de andere vorm -soort noemde ik net al, eigenlijk is het een vorm- de andere vorm van sensibiliteit is: gnostische sensibiliteit. En die receptoren zitten in het bindweefsel en in de spieren en in de spierspoelen en de golgi pees lichaampjes, allemaal in het lichaam. En dat heb ik in het boek 'Evenwicht, in uitvoering', genoemd onder de noemer proprioceptie. Proprioceptie is een ander woord voor het diepe spiergevoel, maar bij elkaar, dat allemaal bij elkaar, die huid en met alles wat er in die spieren in het lichaam zit, dat ...ehm... maakt dus samen de tast en de proprioceptie, die heel belangrijk zijn -kom ik strakjes op- maar heel belangrijk zijn dus ook voor het hele evenwichtsgevoel.

Want ik wil even verder ingaan op die gnostische sensibiliteit. Want er zijn verschillende vormen daarvan. Je hebt de fijne tastzin en daar heb je het woord tast al. Wat ze zelf ook al uitleggen. Dat gaat over het waarnemen van de druk op de huid. En als bijvoorbeeld ook: je voelt met je ogen dicht precies wat je in je hand hebt. Pak maar eens iets op met je ogen dicht en je voelt, wat heb ik in mijn handen? Als ik een potlood in mijn handen pak, dan weet ik natuurlijk door ervaring, want dat heb ik natuurlijk helemaal geleerd al van af het vroegste begin als baby al dat ik dingen ging pakken, dan leer je de wereld al om je heen kennen door dus ook dat voelen. En op een gegeven moment komt daar een betekenis voor, ik kon toen ook een potlood vastpakken, maar ik wist nog niet dat het een potlood heette. Ik wist nog niet wat ik ermee moest doen. Als ik nu een potlood pak, door al die ervaringen die ik heb, weet ik nu wat ik in mijn handen heb en daar heb ik mijn ogen niet eens bij nodig. Ik voel wat ik in mijn handen heb, ik voel dat er een punt aanzit, ik voel dat het hoekig is, in dit geval, dat er een gummetje op ‘t eind zit. Ik kan het allemaal met mijn vingers, kan ik dat ...ehm... voelen! Die vingers zijn dus ook héél gevoelig daarvoor hè? Éc...

2 Ik zie, ik zie wat jij niet ziet

Sat, 05 Jun 2021 12:00:00 +0200

Hoe krachtig een beeld kan zijn.

Een heel belangrijk kantelpunt in mijn leven was het zien van dit schilderij: Vliegend tapijt, geschilderd in 1880 door Viktor Vasnetsov. Ik zag het in 2008 voor het eerst, in het Gronings museum. Dit schilderij heeft mij doen inzien dat ik op reis ben en mag kiezen waar ik naartoe ga, waar ik stond en sta: namelijk evenwichtig in het leven met een evenwichtsbeperking. Ik heb andere keuzes gemaakt in werk, communicatie, vrije tijd- eigenlijk in mijn hele levensstijl. Ik ben anders gaan kijken naar mijzelf en naar de ander. Als een vuurvogel ben ik herrezen uit de as.

Volledig transcript:

Seizoen 2, aflevering 2: 'Ik zie, ik zie wat jij niet ziet'

'Ik zie, ik zie wat jij niet ziet', dat heb ik tijdens zo'n wiebeldag. Als ik dus dan loop dan trilt het hele beeld. Tijdens het lopen, krijg ik de horizon niet scherp. Dan blijft alles op en neer bewegen en dat heet: oscillopsia. Trillend beeld, er is geen beeldstabilisatie en dat is een hele belangrijke functie van het evenwicht. En bij mij werkt dat dus niet op het moment dat mijn evenwichtsorganen, ja even toch minder goed werken dan andere momenten. En die dagen heb ik, want het is beschadigd. En de ene dag is dat meer, dat ik daar meer last van heb dan de andere dag. Dat noem ik dan ook wiebeldagen.

Een andere vorm van dat je -en dat kun je als buitenstaander wel zien bij iemand die dat heeft- dat is nystagmus. En nystagmus dat zijn wiebelogen, trilogen en dat gebeurt bij mensen met eenzijdige uitval en dan op het moment dat dus eenzijdige uitval er is, dan gaan die ogen heen en weer bewegen. Horizontaal heer en weer! Ritmisch. Die oogbollen schieten dan heen en weer! Daar kun je dus helemaal niets aan doen. Je kan het ook niet tegenhouden. En bij het onderzoek naar evenwicht wat beschadigd is, waar uitval is, dan kunnen ze dat ook opwekken. Dan doen ze dat juist expres. Dan gaan ze die nystagmus opwekken en dan krijgt de patiënt ook een bril op, zodat de arts heel goed kan zien hoe die nystagmus verloopt. En hoe heftig die is. Je kunt daar ook wel filmpjes van vinden op YouTube en zoals ze dus... zoek maar op, op nystagmus dan kun je ook zien dat die oogbollen dus dan heen en weer schieten! En soms kun je dat dus ook zien bij iemand die dat dan heeft dat je dat ook écht ziet!

Ik heb het zelf voor mezelf wel eens meegemaakt dat ik het in de spiegel ook kon zien, heel, heel ja, minimaal. En toen was het op dat moment dat ik écht aan één kant last heb, maar meestal heb ik het aan twee kanten. Ik heb tweezijdige Ménière, dus dan is die uitval ook aan twee kanten. Dus die nystagmus is bij mij minder dan bij andere mensen, want dat wordt met name opgeroepen dus bij éénzijdige uitval van die evenwichtsorganen.

En deze podcast heet: 'Ik zie, ik zie wat jij niet ziet'. En ik wil niet meer verder over dat technische hebben. Waar ik het over wil hebben is over het schilderij, ik heb daar een afbeelding van voor mij staan, hier. Een schilderij wat voor mij ontzettend belangrijk is geweest in het hele proces na de eerste aanval van draaiduizeligheid ten gevolge van de ziekte van Ménière. En dan gaan we terug naar 2008, daar was dat. En dan ga ik eerst even een stukje informatie delen daarover, dan weet je ook waar het over gaat. Want die afbeelding, dat schilderij, jij kan het niet zien en ik probeer het wel te gaan beschrijven.

Maar de informatie daarover is een vliegend tapijt. 'Flying carpet' in 1880 geschilderd door Viktor Vasnetsnov, als ik het goed zeg, want het is een Russische naam. Russische kunstschilder en die woonde in Moskou. En het is geschilderd in opdracht van een machtige man: Savva Mamontov en die heeft het gevraagd om het als een wandvulling voor een nieuw spoorwegstation te maken. En dit vliegende tapijt, dit schilderij, werd toen ineens symbool voor een vlucht naar een nieuwe wereld. Toekomstige voorspoed en misschien zelfs wel vrijheid van geest. En de verbeeldingskracht van het verhaal als instrument voor een maatschappelijke boodschap, zorgde ervoor dat de schilderijen van Viktor Vasnetsnov niet louter als een betoverend rijk van de fantasie konden worden beschouwd. En door de combinatie van de realistische weergegeven werkelijkheid met de fantasierijke en betoverende situaties, ontstonden er schilderijen die blijvende indruk achterlaten bij de kijker.

En daar komt ie: want dit verhaal wist ik niet. Dit, wat ik nu net verteld hebt, heb ik pasgeleden gevonden op de website: cultuurarchief Russische sprookjes. Nu weet ik dit wel. In 2008 wist ik daar niets van. In 2008 zijn wij in de voorjaarsvakantie, ik had toen net ongeveer twee jaar de ziekte van Ménière, ik liep nog steeds met een wandelstok, en we gingen met ons gezin naar Groningen. In Groningen, Loppersum, een heel klein plaatsje. We gingen daar logeren in een hotelletje en één van de dagen dat we daar waren, zijn we met de trein gegaan naar de hoofdstad Groningen. Want ik wilde heel graag een keer naar dat Gronings museum. Dus daar zijn we naartoe gegaan en wat bleek? In dat museum waren er Russische sprookjes, volksverhalen en legenden en daar dus allemaal schilderijen van. Dat wist ik niet van tevoren. Ik wilde gewoon het Gronings museum bekijken en het kwam wel heel mooi uit dat dit het thema was. Want we hadden onze jongens ook mee en die vonden dat natuurlijk ook wel heel mooi, al die plaatjes. Al die fantasierijke afbeeldingen. Ja, zij smullen daarvan. Zij vinden dat heerlijk, ze lezen ook graag fantasy boeken. Doe ik zelf ook. En die schilderijen die passen daar dan wel in. Dus wij lopen daar dus langs al die schilderijen en bekijken dat en écht! Ja! Hele mooie afbeeldingen!

Toen kwamen we ineens in een grote zaal, een ruime zaal, misschien wel de hoofdzaal in het Gronings museum, dat weet ik niet, en ik zie daar een schilderij 5 bij 10 meter, 5 hoog, 10 meter breed. En ik sta daar te kijken, en weet niet wat me overkwam! Ik wist niet wat me overkwam! Ik kon alleen maar kijken! En kijken! Totdat één van mijn kinderen naar me toe kwam en die zei: ‘Mam, kom je mee? Mam, je mond staat helemaal open!’ Ik stond dus écht met mijn mond open van verbazing te kijken naar dat schilderij! Het schilderij van die Viktor Vasnetsov. Een vliegend tapijt. En ik wil dat vliegend tapijt nu gaan beschrijven. Want later, niet op dat moment, op dat moment kon ik alleen maar kijken. Het was écht vol verbazing, rillingen over m'n rug, ik had, ik zag iets en op dat moment wist ik nog niet wat het mij zou brengen, maar het was wel achteraf gezien dan ook echt zo'n kantelpunt in mijn leven, dit had ik nodig om de volgende stappen te zetten.

Het is een schilderij van een vliegend tapijt. Zo is ook de titel van het schilderij zelf. En het is écht zo'n oosters tapijt, een heel groot oosters tapijt, wat dus ook in de lucht... en je ziet ook dat het beweegt. Daar bovenop, staat een man en die man staat daar stevig en je ziet dat de wind aan zijn kleren trekt en die staat daar met een vogelkooi in zijn handen. En in die vogelkooi zie je een hele hoop licht en daar zie je een vogel. Dat was dus een vuurvogel. En die vuurvogel die werd meegenomen door deze man op dat tapijt. Geen idee waar ze naartoe gaan.

En later kon ik pas benoemen wat dit schilderij mij deed! Die man staat daar stevig terwijl de wereld onder hem, dat tapijt, in beweging was. Het was geen stevige ondergrond en toch stond hij wél zelf stevig! Nou ja, voor iemand dus waarbij dat evenwicht niet goed werkt, ik... ik...vond dat zoiets van: dat kán dus. Dat als de ondergrond niet stevig is, als je fundamenten onder je weg zijn gehaald, kun je tóch op een gegeven moment een plek vinden waar je stevig staat. En hij had die vuurvogel, die kooi vast, die kooi ja, die kan open, er kan ook iets uit. Daar kun je ook weer iets anders in doen, maar hij koestert het. Het lijkt, wat ik dan zelf vind, hij koestert datgene wat erin zit en daar zit dus die vuurvogel in. En ik heb wel eens gezegd van, dat in 2006 toen ik die eerste aanval van draaiduizeligheid kreeg en daarna dus ook echt m'n werk ging verliezen, omdat ik dat gewoon niet meer kon, de sociale contacten waren er helemaal niet. Was in 2008 nog wel allemaal aan de gang ook. Dat ik weinig mensen ontmoette, ik kon niet eens zelfstandig reizen, ik liep nog steeds met een wandelstok. Ik wist niet wat ik wilde, ik wist niet waar ik naartoe kon. Waar het me zou brengen. En tegelijkertijd wist ik wel dat ik daar krachtig uit zou komen. Ik ging dingen op een andere manier bekijken. Ik ging dingen anders oppakken. Ik was zelf ook die vuurvogel!

Een vuurvogel die uit de as weer herrijst! Die weer omhoogkwam. Het is écht dat dat op een gegeven moment allemaal is stilgelegd, mijn leven is stilgelegd en ik mocht weer helemaal oprijzen en dat bracht dat beeld mij!

Ik vond dat zó, achteraf dus die woorden die ik ervoor vond, zo'n krachtig beeld! En die man die neemt dus die vuurvogel mee, in mijn beleving dus echt omarmt datgene wat er gebeurt en tegelijkertijd is hij op weg. Hij staat op het schilderij en het schilderij gaat ergens naartoe!

En je weet nog niet waar naartoe en ik wist op dat moment ook niet waar ik ging eindigen. Ik wist niet waar ik aan land kwam! Want deze, dit tapijt, is in de lucht! En tegelijkertijd kon hij wel overzien wat er allemaal onder hem was. Dus hij kan ook kijken: waar wil ik naartoe? Dus er is uitzicht! En hij kijkt vooruit, hij kijkt niet achteruit, hij kijkt vooruit en hij kijkt tegelijkertijd dus ook naar die, naar de grond, naar nou, ja, wat er allemaal onder hem is, om te zien waar hij zou kunnen landen.

En heel klein aan de linkerkant onderin beeld, zie je een paar uilen. En uilen, ja ik heb wat met uilen. Ik heb een hele uilen-verzameling hier in huis. Kleine uiltjes, grote uiltjes, stenen, van stof, hout, van alles wat. Uilen staan voor mij symbool zo van de wijsheid. Dat hoor je ook vaak bij de uil. Een wijze uil, de wijze uil. Die wijsh...

1 Equi Libre

Sat, 22 May 2021 12:00:00 +0200

Equi Libre, vrijheid in evenwicht, of andersom evenwicht in vrijheid. Hoe kom ik aan deze woorden? Waar gebruik ik het voor? Over Elfjes en Zelfjes, logo's, boeken en kunstwerkjes maken. Over schrijven en bedenken, al die ideeën die maar blijven komen en een plekje nodig hebben. Kortom, wat betekent Equi Libre voor mij?

Volledig transcript:

Seizoen 2, aflevering 1: Equi Libre.

Evenwicht je leven

Onbewust wordt bewust

Elke actie mogelijk door

Evenwicht

Dat zijn precies elf woorden. Die elf woorden bij elkaar, dat noem je eigenlijk een 'Elfje'. En dan is de verdeling: één woord, twee woorden, drie woorden, vier woorden, één woord, samen elf woorden. En dat heet dus een 'Elfje'.

En ik heb jaren geleden, in ik meen in 2016, een jaar lang elke dag één of twee 'Elfjes' geschreven en in 2019 heb ik elke week aan de hand van een thema één of twee 'Elfjes' ook gemaakt. Dus ik heb een hele ...ehm... ja.. ...ehm... verzameling 'Elfjes' die ik dus zelf geschreven heb. En dat is naar aanleiding van wat ik zie, wat ik hoor, wat ik voel, wat er buiten is te zien in de natuur, ja, eigenlijk over van alles en rondom een thema. Dan heb je dus een soort houvast en dan ga je dus zo'n 'Elfje' schrijven rondom dat thema. Ja en dat fantaseren over die 'Elfjes' ja ik vind dat heerlijk. Ik denk ook heel vaak in 'Elfjes'. Ha. Om het op die manier te doen.

En het 'Elfje' wat ik aan het begin voorlas, dat is een tekst die ik schrijf in de boeken als iemand een boek 'Evenwicht, in uitvoering' koopt bij me en ze willen dat ik het ga signeren. Dan is dit één van de teksten die ik dus kan noteren voorin het boek en daaronder komt dan mijn naam te staan. En ...ehm... om aan te geven ook dat dat boek... onbewust wordt bewust en dan gaat het natuurlijk over het zintuig 'evenwicht', was eerst onbewust, je weet er niet eens van dat je het hebt en na het lezen van het boek ga je dat wel meer begrijpen, dus ga je bewust begrijpen wat dat evenwicht, wat daarmee bedoeld wordt. En ...ehm... even terugkomend op die 'Elfjes', ik heb er dus heel veel gemaakt en op een gegeven moment ben ik die 'Elfjes' ergens weer op gaan plakken door iets wat ik getekend heb, met vormen, kleuren, rondom andere woorden en daar heb ik dan 'Elfjes' in geplakt en bij elkaar noem ik dat dan een 'Zelfje'. Beetje aan de hand van een selfie, maar dan maak je een zelfportret (ha) met een foto. Dit is een 'Zelfje' van een 'Elfje' wat zelf gemaakt is en wat ook nog eens een keer op iets komt wat ook zelf gemaakt is. Een 'Zelfje' dus. En daar heb ik ook weer een klein logo gemaakt. Ik hou ervan om na te denken over hoe een logo eruit kan zien en wat je ermee kan doen.

Zo heb ik jaren geleden ook een logo laten maken en dat is het Equi Libre logo. Dat is ook de naam van deze aflevering, hè Equi Libre. En dat logo, dat ga ik nu ook gebruiken in het boek 'Ménière in balans', want ik ga de 2e druk daarvoor regelen. En die 2e druk, daar mag een uitgever in staan, dat gaat niet meer via de uitgever die het gedaan heeft. Dus ik ga het zelf uitgeven. En dan mag ik mijn eigen naam bedenken! Dus dat wordt mijn eigen naam! En dan wil ik erbij zetten ook: Equi Libre en daar dus ook dat logo bij.

Dat logo is namelijk ook de basis geweest voor de vorm van het model in het boek 'Ménière in balans'. En hoe ik aan Equi Libre ben gekomen? Die naam sowieso, ja, dat is eigenlijk ook wel een bijzonder verhaal. Dat is, toen ik bezig was eigenlijk een nieuw soort coachingstraject te ontwerpen, daar had ik de vorm al wel voor te pakken, maar ik had er nog geen naam voor. En wij gingen toen naar het kerstcircus. Het kerstcircus in Carré, ergens in november, begin december zal dat zijn geweest toen ...ehm... jaren geleden. Ik weet niet eens meer welk jaar. En dan zou ik het even terug moeten zoeken in mijn agenda, want ik hou het allemaal keurig bij wat ik allemaal doe dus ...ehm... het is wel terug te vinden.

Maar we zitten daar in het kerstcircus en dan kopen we ook altijd zo'n boekje om te kijken welke artiesten er zijn, wat voor soort acts we allemaal gaan zien enzo. Ik zit het allemaal een beetje door te lezen in het schemerige licht zo en ondertussen komen alle andere mensen ook binnen en die gaan ook allemaal een stoel opzoeken. En ineens zie ik daar dus Equi Libre staan! Het thema van het kerstcircus zou ook iets van balans zijn geweest of zo. En één van die acts heette dus Equi Libre. En ook de foto die daar dan bijstond, ook de act toen ik hem zag, had ik echt zoiets van: oooh dit is mooi, geweldig! En die naam, die is toen blijven hangen! Ergens had ik op dat moment toen ik hem las, had ik al zo van: ik heb mijn naam gevonden voor dat traject!

Equi Libre. Equi heeft dus met dat evenwicht te maken. En libre, vrijheid, dus iets van vrijheid in evenwicht. Zoiets stond er ook zelf in die tekst met uitleg over die act. Dus vrijheid in evenwicht. Equi Libre! Ik, ik... vond het zó mooi dat ik écht had van: ja, dit ga ik vasthouden, hier wil ik iets mee! Het zijn wel wat Franse woorden. Ik houd heel erg van het Nederlands en dit is wel Frans en toch vond ik het mooi klinken! Ekwee... Equi Libre.

En daar heb ik dus dat logo van laten maken. Ik had echt ideeën daarover, dat is heel mooi gemaakt, dat was ook weer... dat logo is eigenlijk weer naar aanleiding van een kunstwerk. En dat kunstwerk hadden we kort daarvoor, die zomer denk ik, of zo, gekocht in een winkeltje. En dat is van hout gemaakt. Ik heb hem ook ergens wel op de website staan en juist dat kunstwerk, dat was dus de basis voor het logo. En het logo was weer de basis dus voor het model in het boek 'Ménière in balans'. Dus hoe mooi is het dat je van het een in het ander komt en ja, dat dat dus gaat gebruiken?!

En op een gegeven moment heb ik dat Equi Libre traject, dat coachingstraject waarvoor het bedoeld was, losgelaten, dat ben ik niet meer verder gaan uitvoeren. Toen heb ik achter Equi Libre het woord 'art' gezet. Art. Kunst. En Equi Libre Art is voor mij dan ook, ja, noem het de kunstenaarsnaam of zo. Durf ik mezelf kunstenaar te noemen? Hummm hummm. En toch, ik mag ergens beginnen! En onder Equi Libre Art horen dus die 'Zelfjes' waar ik het helemaal in het begin van deze aflevering over had hè? Die 'Elfjes' die ik dan ergens in verwerk, in een ander soort kunstwerkje en dat dus bij elkaar een 'Zelfje' noem, dat valt onder Equi Libre Art.

En onder Equi Libre Art kan ik ook workshops geven met mindmappen maken of collages maken. Sowieso mandala weven. Weven met touw en wol en met stokken. En daar dus workshops in geven. Dus ja, dat ...ehm... dat hele Equi Libre heeft dus veel meer, bevat dus veel meer dan alleen maar een woord. Het is, het betekent voor mij heel veel. Dat is ook een vorm om dat hele, de zee in mijn hoofd, waar ik het wel eerder over heb gehad, een zee, ja, mijn hoofd is vol gedachtes, zoveel ideeën elke keer, en om dat een plek te geven en dan is Equi Libre natuurlijk ook die plek voor mij. Nou, niet natuurlijk, maar dat heb ik er dan van gemaakt. Dus, en dit heb ik weer ook opgeschreven, want ik hou gewoon van schrijven. Ik vind het heerlijk om te schrijven met een vulpen, in een schrift, ene keer komen er plaatjes bij, een andere keer helemaal niet, dan is het alleen maar schrijven. En dit heb ik ook, dat ik dit nu wil benoemen, heb ik opgeschreven en dat was weer naar aanleiding van een citaat. En dat citaat is dan: 'juist de lichtheid wil ik houden'. En dat was weer een citaat die ik zelf geschreven heb weer in een tekst daarvóór, naar aanleiding van een ánder citaat! En zo komt van het een het ander. En zo maak ik dus ook al die ideeën, dat komt van het een naar het ander en het is het associëren en het doordenken en het terugdenken en... ja!

Dus Equi Libre! Evenwicht in vrijheid. Dat past bij mij! Dat heeft ook te maken met hoe ik mijn leven inricht. De hele balans tussen werk en privé. En bij mij loopt het allemaal wel een beetje door elkaar heen. Ik heb mijn werk thuis. De praktijkruimte is aan huis. Dus ik ben heel vaak bezig met dingen bedenken voor werk en aan de andere kant ook tegelijkertijd iets wat ...ehm... ja, die hobby is, die vrije tijd. Wat ik zeg: het loopt door elkaar heen, soms is het niet te scheiden. En vanuit zo’n idee, die ik dus bedenk vanuit die hobby, kan ik uiteindelijk ook weer naar het werk toe. Zo is uiteindelijk dat hele (ha) logo van Equi Libre, wordt dus eigenlijk de naam van die uitgeverij! En dat is dan niet helemaal officieel en zo en toch vind ik het heel leuk om te gebruiken, want het mag gewoon. En het is ook mijn eigen logo! Ik heb het zelf gemaakt. Ik heb het niet ergens anders vandaan.

Dus ja, zo zijn er nog zó veel ideeën om over na te denken en zo veel ideeën in mijn hoofd. Ik heb zelfs een speciaal schrift ervoor waar ik, als ik écht een idee hebt uitgedacht, dan schrijf ik het daarin. Dan noteer ik het, zodat ik ook een beetje die ideeën bij elkaar hou. Want soms schrijf ik het ene idee daar en het andere idee daar en dan vergeet ik dat weer en dan pas later, als ik het weer terug pak: oh ja dat had ik toen bedacht! Dat is ook niet zo handig. Ik kan beter alles wel bij elkaar verzamelen en het daarin schrijven, zodat ik elke keer dat schrift hoef te pakken om weer even terug te komen op dat idee. Van hoe dat ik dat ook alweer voor ogen? Hoe wilde ik dat ook alweer doen? Want ik merk dat ik niet elk idee direct kan uitvoeren. Dat gaat bij mij écht in kleine stapjes, nou ja en dat past ook heel goed bij, juist om mijn eigen fysieke evenwicht, om dat goed te houden, om dat sterk te houden, kan ik alleen maar in kleine stappen. Ik kan niet springen. Ja ik kan wel omhoog springen, maar neerkomen is dan nog wel weer een heel ding! Dus ik heb mezelf ook goed in de gaten te houden daarmee. En zo lang ik dat in kleine stappen doe? Kan ik écht een heel eind komen. Dus ...ehm... ja, Equi Libre!

Evenwicht in vrijheid.

...

20 Zie de zon en de bomen

Sat, 24 Apr 2021 12:00:00 +0200

Heel veel informatie krijgen wij via onze ogen. Ons gezichtszintuig is dus belangrijk voor ons. Dat is het ook voor het evenwichtssysteem. Een van de vijf functies van het evenwicht is namelijk 'beeldstabilisatie'. Hoe dat werkt leg ik uit aan de hand van mijn eigen ervaring waarbij deze functie juist niet goed meer werkt. En dan zijn ook alle oog-hand, oog-voet en oog-oor coördinaties direct gekoppeld aan de werking van het evenwicht. Wist jij dat?

(eigen foto, gemaakt in het Horsterwold)

Volledig transcript:

Op het moment van deze opname van 'Evenwicht, je leven' is het mooi weer buiten. De zon schijnt, het is een al een warmte, terwijl het tegelijkertijd ook een koele wind is, dus dat past wel in de lente. Zo de warmte van de zon al, felblauwe lucht en dan toch ook nog een beetje de koelte nog.

En terwijl ik buiten liep herinnerde ik mij dat ik heel, ja, best lang geleden toen ik de ziekte van Ménière al een aantal jaren had en weer opnieuw mijn weg ging vinden en ook letterlijk op weg ging, buiten mijn eigen ruimte, buiten mijn eigen huis, woonplaats en ik ging autorijden naar een cliënt toe, waar ik een eerste gesprek ging houden voor een soort intakegesprek voor een coach-traject, wat ik met haar zou gaan doen. En ik ging met de auto naar Dronten. Die hele periode dat ik de ziekte van Ménière kreeg en tot dat moment dat ik daar de auto instapte, had ik een hele tijd níet gereden, omdat tijdens aanvallen van draaiduizeligheid mag je eigenlijk geen autorijden. Dan moet je echt wel een paar maanden vrij zijn van aanvallen en dan kun je wel weer de weg op. Ik heb toen ook wel een paar autorijlessen genomen om te kijken of dat ook wel nog ging. En die instructeur zei 'ja, dat gaat prima, jij kunt, je rijdt veilig, dus je kunt veilig de weg op, dus je kunt wel weer gaan autorijden'. Dus op het moment dat ik naar die nieuwe cliënt ging, op weg naar Dronten toe, zat ik dus in de auto en ook toen was het een hele zonnige dag. Ik denk dat het ook zo'n beetje in het voorjaar is geweest. En tijdens het rijden scheen de zon door de bomen en tijdens het rijden zie je dus dan licht, schaduw, licht, schaduw en dat flitst langs je heen. En wat me toen overkwam, tijdens dat rijden is dat ik écht... ik raakte gewoon gedesoriënteerd door dat licht-schaduwspel. Ik kon dat niet handelen. En daarna dus, dat de weg, tenminste, dat de bomen langs de weg, dat dat over was en dat ik dus Dronten zelf binnenkwam, de woonplaats, merkte ik dat ik tijdens dat hele rijden onrustig bleef. Dat ik niet goed kon focussen en nou ja, uiteindelijk heb ik de weg gevonden en ben ik bij de cliënt aangekomen. En vond ik het best wel weer spannend ook om daar weer weg te gaan en weer naar huis te rijden, omdat ik niet wist hoe de terugweg zou verlopen. Want ik was daar best van geschrokken, dat dat gebeurde!

En ik ben toen eens nagegaan van hoe kan het dat ik dat niet meer goed kan handelen? Dat dat licht-schaduwspel, dat ik daar zo gedesoriënteerd door raak, dat ik vervolgens daarna ook niet meer goed kan rijden. En elke keer als ik daarna dus ook meereed met mijn man, dat ik naast mijn man zat, dat ik niet zelf reed, ging ik doen alsof ik zelf aan het rijden was om te kijken wat er nou gebeurde. En ik ontdekte dat ik helemaal niet goed kon reageren op mijn omgeving. Ik reageerde gewoon te langzaam. Als ik dan een situatie zag waarbij ik dus op tijd moest remmen, dat ik het eigenlijk te laat zag en te laat dan zou gaan remmen. Ik merkte dat ik het vertrouwen in het autorijden kwijt was! Dat ik mijn lichaam niet kon vertrouwen om op tijd te reageren op de omgeving, op de andere auto's, op andere verkeersdeelnemers en ik vroeg me af: hoe kan dat dat ik daar te langzaam in ben geworden?

En ik heb dat voorgelegd ook bij de kno-arts, van hoe zit dat nou precies? Want het heeft waarschijnlijk iets met het evenwicht te maken, klopt dat? Hij zei ook: ja dat is het inderdaad. Als je weet dat je evenwicht als eerste werkt, die werkt het snelst en die spier, die ..eh..... coördineren de oogspieren. Die zorgen, die controleren de oogspieren, die zorgen dat de oogspieren, dat... die, zorgen voor een strak blikveld, beeldstabilisatie. Het is dan ook echt een functie van het evenwicht om het beeld te stabiliseren. Dat je dus weer goed recht kan kijken, ook al ben je zelf in beweging.

En dat evenwicht is dus eerst als eerste aan zet en die sturen die ogen aan. En dat is op het moment dat je je hoofd ook beweegt, want die beeldstabilisatie die komt in actie op het moment dat jij je hoofd beweegt. Dan is er dus een beweging van die evenwichtsorganen, die worden extra geprikkeld en dan worden die oogspieren aangestuurd, dat ze dus het beeld kunnen stabiliseren en anders stabiel kunnen houden, tijdens de beweging die je doet.

En bij mij is het evenwicht, is te traag! Dat werkt niet meer zo snel! Dat betekent dat ook die oogspieren aansturen, dat dat te langzaam gaat, dat dat te traag gebeurt. En dan kan ik dus niet goed focussen op steeds dat nieuwe plaatje wat je ziet als je dus heel snel rijdt met de auto. Dan heb je elke keer nieuwe plaatjes die je gezicht moeten maken en dan... en normaal is dat dus een stabiel beeld en dat is het dus bij mij niet meer. Mijn ogen krijgen het niet voor elkaar om daar een stabiel beeld van te maken. En dat zorgt ervoor dat ik dus niet meer goed dat vertrouwen heb in mijn lichaam om op tijd te reageren. Want ik zie het misschien wel, maar omdat mijn evenwicht te traag is, kan ik toch niet goed stabiliseren en te laat reageren dus!

Dat is, dat, dat maakt dat ik me niet veilig voel in het zelf rijden. En ik merk, met een fiets kan dat nog wel, omdat de hele, alles wat je doet dat, dat gaat niet zo snel. Ik vind in een auto gebeuren de dingen zó snel om je heen, dat je daar dus ook veel sneller op moet reageren en met een fiets heb ik dat veel beter in de hand. Want als er een situatie is dat ik dat allemaal niet zo goed kan handelen, ga ik gewoon ook veel langzamer fietsen of ik stop zelfs! En met een auto kun je niet zomaar midden op de snelweg stoppen. En met de fiets is dat veel makkelijker, omdat je niet echt zo maar in een hele groep met heel veel mensen tegelijk aan het fietsen bent. Dus dat is wel een groot verschil. En dat evenwicht dus, die beeldstabilisatie, dat noemen ze Vestibulo-Oculaire Reflex. Best een moeilijk woord, ik ga er verder ook niet echt op in, maar weet dat de vestibulaire... Vestibulo-Oculaire Reflex dus een functie is van het evenwicht of eigenlijk de beeldstabilisatie, dat is de functie en dat doet de Vestibulo-Oculaire Reflex. En als ik dan nog even over dat gezichtszintuig heb, want daar gaat het hier natuurlijk over hè, het gaat over onze ogen, ons gezichtszintuig. Onze verre voorouders, daar was de reukzin... eigenlijk het allerbelangrijkste zintuig voor en het voelt voor ons nu dat eigenlijk onze ogen het belangrijkste zintuig zijn geworden. Heel veel informatie komt via ogen en gebruiken we ook veel meer misschien nog dan je oren, hoewel we tegenwoordig ook met heel veel dingen tegelijk onze oren én ogen gebruiken. Ik heb al eerder verteld dat de ogen heel duidelijk in het evenwichtssysteem horen en de oren dus ook. En dat klopt ook wel, omdat die ogen natuurlijk de functie nu ook hebben, die beeldstabilisatie.

(man zingt op achtergrond)

Ja, wat daar nog meer belangrijk bij is, als je het hebt over zicht, dan gaat het over die oog/hand-coördinatie. En oog/voet-coördinatie. En oog/oor-coördinatie en dan ook nog eens een keer alle combinaties daarvan, de oog/voet/oor-coördinatie, daar hoor je niet zo vaak over, maar het wordt wel heel vaak gebruikt! Op het moment dat iemand dus een voetbal wil raken en tegelijkertijd dus ook, dat al rennend doet en dan ook nog moet luisteren naar instructies van waar die naartoe moet lopen, dan heb je dus al die zintuigen nodig. Dan gebruik je dus al die zintuigen. Die speciale oog/voet-oefeningen worden dus ook gedaan hè, tijdens voetbaltrainingen. En een oog/oor-coördinatie die gebruik je bijvoorbeeld bij pianospelen, want je moet met je vingers de juiste toetsen allemaal aanraken en dat moet je allemaal nog leren in het begin -op een gegeven moment kan je dat waarschijnlijk automatisch- maar ook als je noten wilt lezen, dan ben je met je ogen aan het kijken, met je oren ben je aan het luisteren of je de juiste toets aanraakt en zo en op welke manier je speelt dus daar wordt... dus eigenlijk is dat toch ook een combinatie; oog/oor-coördinatie en tegelijkertijd dus ook weer dat evenwicht, want dat vergeet ik net te vertellen. Eigenlijk hoort overal het evenwicht bij hè!

We hebben het over oog/hand, oog/voet-coördinatie, oog/oor-coördinatie, maar tegelijkertijd heeft het allemaal ook met het evenwicht te maken, want overal bij elke actie die je doet, gebruik je dus ook dat evenwicht. En om dat te leren, om dat te verbeteren kun je dus ..eh… als je dus een hele goede oog/voet, oog/hand-coördinatie hebt, dan oefen je op dat moment ook het evenwicht. Dan ben je ook het evenwicht aan het versterken. En dat is natuurlijk wel een fijn idee hè. Dat je weet dat je ook op die manier het evenwicht kunt versterken, door dus je focus te leggen op oog/voet, oog/hand-coördinatie, oog/oor-coördinatie, omdat je daar tegelijkertijd ook allerlei andere lichamelijke acties bij gebruikt. Sowieso je handen gebruiken, je voeten gebruiken, die staan niet stil, die gebruik je dan op het moment dat je oog/voet-coördinatie gebruikt.

En dus je ogen zijn dus belangrijk voor het evenwicht. Dan vraag ik me ook wel af, weten alle opticiens en oogartsen van dat verband tussen het evenwicht? Kunnen zij bij specifieke oogproblemen het verband leggen tussen dus de evenwichtsklachten waar een patiënt mee komt? Snappen ze dat die ogen aangestuurd worden door het evenwicht? En dat als er iets misgaat met die ogen, dat het wel eens zou kunnen komen, omdat het evenwicht niet goed werkt? Ik vraag het me af of...

19 Waarom niet jouw eigen verhaal?

Fri, 16 Apr 2021 12:00:00 +0200

Het boek schrijven over het evenwicht, Evenwicht in uitvoering, is niet zomaar een idee geweest. Ik heb zelf te maken met een falend evenwicht en ik kon er te weinig heldere informatie over vinden wat er nu precies aan de hand was. Dus ben ik er zelf over gaan schrijven. Is mijn eigen evenwichtsfalen representatief genoeg om als haakje te gebruiken om daarmee te media te bereiken? Hoe is het bij mij begonnen en wat is er vervolgens gebeurd ná de eerste aanval van draaiduizeligheid? Welk deel van die ervaringen kan ik het beste gebruiken?

(foto: eigen kunstwerk van touw en verf)

Volledig transcript:

Waarom gebruik jij jouw eigen ervaring niet als haakje? Dat vroeg een luisteraar die geluisterd had naar aflevering 18 'Wat is het haakje'.

Ja mijn eigen verhaal, mijn eigen ervaring is dat wel representatief genoeg?

En hoe zat het ook alweer? Helemaal aan het begin na die eerste aanval van draaiduizeligheid, is het daar toen begonnen? In aflevering 2 heb ik het over die eerste aanval, maar wat is daarna dan gebeurd? Wanneer kwam ik bij de kno-arts terecht? Hoelang duurde het totdat ik de diagnose ziekte van Ménière kreeg?

Nou heb ik dat allemaal bijgehouden in een map. In 2006 tot en met 2008 en ook wanneer die aanvallen van draaiduizeligheid zijn geweest en het hele proces ook van bij welke artsen, bedrijfsartsen, gesprekken met de werkgever, de re-integratie, dat heb ik allemaal kort benoemd, zodat ik overzicht kon houden. En als ik dan teruglees, dan schrik ik er eigenlijk nog wel van hoe vaak ik nog zo'n aanval heb gekregen in het begin. Dus dat klopt wel dat bij de ziekte van Ménière in het begin die aanvallen ..eh.. frequent aanwezig zijn. Maar is mijn eigen verhaal dan wel representatief genoeg als ik het wil hebben over het evenwicht?

Nou heeft mijn evenwicht alles te maken met ‘horen’ en als ik dat verhaal dan ga vertellen, dan moet ik even helemaal terug naar ..eh.. de jaren ‘90 toen mijn moeder hoortoestellen kreeg.

En ja, ik ga dat proces even met je delen. En ik heb het waarschijnlijk in stukjes wel verteld al. In vorige afleveringen. En nu even als één verhaal en ook wanneer dan die diagnose kwam van de ziekte van Ménière. Want, bij mij heeft het evenwicht... is verstoord geraakt, juist door de aanvallen van draaiduizeligheid. Dus ja, dat kan ik natuurlijk gebruiken ook, dat verhaal. Dus wanneer is het bij mij begonnen?

Toen mijn moeder dus hoortoestellen kreeg, ergens in de jaren ‘90, had ik ineens iets van: hé, als mijn moeder gehoorverlies heeft en het bleek dat zij dat al vanaf haar geboorte had en dat het gewoon steeds meer gehoorverlies is geworden, bleek dat het ook erfelijk was, dat ik dacht van: heb ik het van haar overgenomen, zou dat kunnen? Dus ik ben toen naar, via de huisarts met een verwijzing, naar een audiologisch centrum gegaan. En daar kreeg ik inderdaad te horen: ja jij hebt gehoorverlies. En ik heb dat audiogram ook nog wel. En dan kan ik ook zien dat er gehoorverlies is en nog niet zo heel veel. Het was ook nog te weinig om aan hoortoestellen te denken. Maar ze hadden wel door dat als ik werk in een klas met een grote groep kinderen in een lokaal waar weinig demping is, en dus heel veel geluid, en voortdurend geluid, dat ik na twee dagen werk heel moe zou zijn. En dat klopte ook wel. En toen ik dat eenmaal wist, wist ik ook van: Wat kan ik hieraan doen om dat te veranderen om toch te blijven werken? En gelukkig heeft de werkgever daar wel iets aan kunnen doen en in mee kunnen denken en kunnen helpen, want die hoortoestellen waren bij mij nog heel ver uit zicht. Dat hoefde nog niet. Alleen wel rekening houden met het energie-management. Ik bleef dus ook gewoon werken. Ik bleef mijn werk gewoon doen. Vaak ook toch wel in een noodgebouw waarbij toch de akoestiek niet zo prettig was, maar ik kon er mee dealen!

En in 2000, echt ja, (ha) in het jaar dat het nieuwe millennium begon, kreeg ik de griep en ik was ontzettend ziek! En als een soort restverschijnsel hield ik daar hartkloppingen aan over en tinnitus. Nou die hartkloppingen werden wel minder, maar die tinnitus begon als een soort ..eh.. voortdurend zacht geluid en dat werd steeds harder. En het werd steeds overduidelijker dat ik dus terug ben gegaan naar het audiologisch centrum. Daar was ik ook al een paar keer geweest, dus ik was er al bekend, want elke keer hebben ze gekeken in hoeverre dat gehoorverlies toch nog meer werd. En dat was inderdaad elke weer een klein beetje meer. En toen vertelden ze ook daar dat het tinnitus was. Dat heb ik natuurlijk ook al eerder verteld. Ik had er zelf nooit eerder over gehoord. Ik dacht ook dat ik de enige was en dan blijkt dat dus dat een naam heeft en dat er heel veel mensen zijn die er last van hebben. En dat je er weinig aan kunt doen, dus leer ermee leven.

Alleen die tinnitus werd zó heftig, dat dat zo zwaar werd in combinatie met in de klas werken en met name met jonge kinderen. Mijn gehoorverlies werd steeds meer, plus dat voortdurende geluid in mijn eigen oren, dat ik dus die kinderstemmen niet meer kon verstaan. Ik had er echt moeite mee. Toen in ..eh.. voorjaar 2006 ben ik dus opnieuw naar het audiologisch centrum gegaan van: “Wat kan ik hier nog aan doen, want het is gewoon niet meer werkbaar voor mij. Ik werk nu nog, maar ik ben bang dat ik ga uitvallen.”

En zij hebben toen geopperd: begin met een hoortoestel. Daar ben je nu ook aan toe met dit gehoorverlies, dus ga daarmee beginnen. Het spraakverstaan zal niet echt verbeteren, alleen je krijgt meer geluiden te horen, ook uit de omgeving en zo, dat dus je eigen geluid, die tinnitus, dat wat kan overstemmen.

Dus dat ben ik aangegaan en in juni 2006 was dat zo ver. Dus ik ging proefdraaien. Je mag altijd een paar maanden proefdraaien met een hoortoestel. En dus ik met die hoortoestellen in en naar school. En ja, dan zeggen ze al, zo lang mogelijk proberen in te houden. Dat heb ik gedaan. En het werd ook in die week nog een keer bijgesteld, werd het luider gemaakt, want ze begonnen gewoon met heel weinig geluid toe te voegen, dat het harder werd gezet en dat werd nóg harder gezet. En meteen na één week kreeg ik dus een zware aanval van draaiduizeligheid. En nu kun je de schuld geven aan het hoortoestel, dat hebben ze ook gebruikt, in het krantenartikel toen het boek uitkwam. Toen hebben ze dat verhaal gepakt over dat hoortoestel dat ervoor zorgde dat ik die aanvallen van draaiduizeligheid kreeg. Alleen, ik wil dat hoortoestel niet echt de schuld geven. Het was wél dat het extra getriggerd heeft, maar er was veel meer aan de hand op dat moment. Ik zat toen ..eh.. ik had toen een klas van 30 leerlingen, jonge kinderen, groep 3, maar wel 30 kinderen in die klas, in een ja, relatief klein lokaal. Omdat het groep 3 is, is er voortdurend geluid. Er is heel veel geluid wat op je af komt én het was aan het eind van het jaar: juni 2006. Vlak voor het einde van het schooljaar was er ook allemaal onzekerheid voor wat daarna ging gebeuren. Dus ik wist nog helemaal niet, krijg ik een klas? Als ik een klas krijg, met wie ga ik dan werken? Het was nog heel onduidelijk wat er stond te gebeuren. Plus, ik was eigenlijk aan het overleven om die hele klas te kunnen lesgeven, want het was behoorlijk zwaar! Het was écht, en dan ook nog eens een keer met een hoortoestel beginnen en uitproberen!

Dus ja, zo vreemd is het dan niet, die eerste aanval van draaiduizeligheid. Toen was het wel zomervakantie. Kort daarna en ..eh.. ik ben alleen dus bij de huisarts geweest na de aanval. Heb ik zelf gevraagd: zou het de ziekte van Ménière kunnen zijn? Want, omdat ik al gehoorverlies had en tinnitus ben ik wel dingen gaan lezen -het was toen ook dat je net op internet allerlei dingen al kon opzoeken. Dus het was al eens voorbij gekomen- en zou het kunnen zijn dat het de ziekte van Ménière is? En de huisarts: ja dat zou kunnen. Alleen die diagnose wilde hij niet stellen. Toen was het zomervakantie. Ik heb de hoortoestellen weer ingeleverd bij de audicien, want dat wij op vakantie waren was het niet handig om steeds heen en weer te rijden om dat bij te stellen en zo, nou, lever ze maar in. Ik ga gewoon eerst rustig op vakantie en dan na de vakantie ga ik opnieuw met de hoortoestellen beginnen. Dat heb ik gedaan.

In september dus, kreeg ik weer de hoortoestellen en ging ik daarmee lopen en ondertussen -ik had toen een klas samen met een collega. En we zijn de klas begonnen, het schooljaar begonnen- alleen, toen heb ik dus in die septembermaand meerdere aanvallen van draaiduizeligheid gekregen. Ik ben zelfs 2x naar huis gegaan! Op het moment dat ik op school was, dat het écht niet ging, en dat mijn collega zei: jij moet weer naar huis. Tussen die aanvallen door bleef ik dus ook heel instabiel. Dus ik ging dus wel steeds werken, maar ik merkte dat mijn lichaam eigenlijk rust nodig had, dat, ik wist eigenlijk nog niet wat ik moest doen, en ik wist ook niet precies wat dat nou was! Dus in oktober ben ik weer opnieuw naar de huisarts gegaan en die heeft me doorverwezen naar de kno-arts. En ik kwam bij de kno-arts die heeft eerst een MRI-scan gedaan, om de brughoek, om te kijken of daar alles in orde was. En in november, begin november heeft hij de diagnose gesteld: het is de klassieke vorm van de ziekte van Ménière. Nou die klassieke vorm, dat klopt niet helemaal bij mij. Normaal is het zo dat mensen met de ziekte (nou ja, normaal? ... dat is ook niet zo, het is heel wisselend) maar eigenlijk begint dus een aanval van Ménière daar start het mee... met als je de ziekte van Ménière hebt. Dan, op een gegeven moment de tinnitus, die daar altijd bij aanwezig is tijdens zo'n aanval, blijft dan. En op een gegeven moment is er ook echt gehoorverlies. En dan met name gehoorverlies in de lage tonen. En bij mij is het andersom gegaan! Ik had eerst gehoorverlies en niet in de lage tonen, maar juist een beetje in het spreekgebied!

En ik kreeg eerst tinnitus en pas in...

18 Wat is het haakje?

Tue, 13 Apr 2021 12:00:00 +0200

Om mijn missie 'het evenwicht op de kaart zetten in Nederland' voor elkaar te krijgen, is het belangrijk om een haakje, of meerdere haakjes te hebben om de media te bereiken. Welke verhalen zijn daarvoor geschikt? Wat is het probleem en wat kan er aan gedaan worden? Ik worstel ermee hoe ik dat het beste kan doen. Een evenwichtsprobleem aankaarten kan makkelijk, alleen, hoe doe ik dat als de ander niets weet over het evenwicht? Want, hoe kun je een 'fout' in het evenwichtssysteem begrijpen, als je niet weet hoe het evenwicht werkt? Ik deel enkele verhalen, zit hier een haakje tussen?

(foto; eigen tekening)

Volledig transcript:

Vanochtend was ik weer bij de fysiotherapeut voor een behandeling van mijn nek en mijn schouders en dat heb ik eigenlijk al heel lang. Ik kom regelmatig daar en dat is al vanaf 2006, vanaf dus de eerste aanvallen van draaiduizeligheid, als gevolg van de ziekte van Ménière. En elke keer als ik dan bij de fysiotherapeut kom, dan maakt ze dus mijn nek los en mijn schouders los. En het lijkt dan alsof er niets aan de hand is, maar op het moment dat zij dus daar gaat masseren, ze weet precies op welke plekken ze moet zijn, blijkt dan toch dat het weer vast zit.

En waarschijnlijk zet ik het vanzelf vast. Omdat ik dus wat instabiel ben, houd ik als een soort zelfbeschermingsreactie mijn nek, mijn hoofd stil. Niet te veel bewegen en omdat ik dan minder beweeg gaat het zich vastzetten.

Waarschijnlijk ook dat de tinnitus, die altijd aanwezig is, en toch voor een soort stressreactie in mijn nek zorgt, dat maak dus dat het dubbel is dat ik én te stil blijf, maar ook dat die tinnitus dat veroorzaakt. Dat die nek dus ja, bijna een soort verkramping krijgt. Dus zodoende ben ik al heel lang dat ik steeds naar de fysiotherapeut ga.

En als je dan weet dat heel veel mensen nek- en schouderklachten hebben, dan snap je dat als je dit erbij hebt, dat ook stress en zo, dat ook nog eens een keer kan veroorzaken. Of als er de spanning is, dat er iets is, wat ik nou ja, niet helemaal begrijp waarom het er is en dat ik dan zelf een beetje tegen mezelf aan het vechten ben. Dat dat er óók nog eens een keer extra voor zorgt dat het dus eerder vast komt te zitten. Dus er zijn meerdere mogelijkheden waardoor het elke keer vast gaat zitten en één van die oorzaken is dus écht zeker die instabiliteit.

En waarom vertel ik dit nu? Ik ben ..eh.. van de week heb ik meegedaan aan Vaker In de Media. Een media-lunch en daar was iemand te gast, Maria Genova, en die vertelde over wat er nodig is als je een boek op het podium wilt krijgen, als je daarmee naar buiten wilt treden. En als je daar dus nieuwswaarde aan wilt hangen. En ik had het wel eerder gehoord dat er dan gezegd wordt: wat is het haakje? Wat is het haakje waar je jouw verhaal aan kunt hangen? Er moet iets zijn, een probleem, en wat je daar dan aan kunt doen en dat is de vraag hè? Dus bij mij is het dan ook: waardoor kan het evenwicht verstoord raken? En wat is daar dan aan te doen? Dat moet een haakje zijn.

En dan ben ik dus al een tijd op zoek naar: wat is het haakje? Want ik noem het wel altijd van, het is mijn missie om het evenwicht, om het zintuig 'evenwicht' om dat op de kaart te zetten in Nederland, maar dat is dus geen haakje! Er moet een probleem zijn! Er moet iets zijn waarin mensen zich herkennen en waar ze dan echt zo hebben van: oh? Hoe zit dat dan?

Nou, vandaar ook dat ik nu aan het zoeken ben: welk verhaal kan ik dan gebruiken als haakje? Eh.. om dus dat neer te gaan zetten en dan is het natuurlijk mijn eigen ervaring en in dit geval de fysiotherapeut. En misschien is dat ook wel hét verhaal wat nodig is om dus de fysiotherapeut te bereiken. Zit ik nu ook ineens te bedenken.

Wat een ander verhaal zou kunnen zijn, en dat wil ik gewoon nu even hier gaan delen, is wat ik gebruikt heb ook als pitch bij een netwerkbijeenkomst waar ik aan mee heb gedaan. Dan mag je een pitch houden van een minuut en het ging ongeveer zo, ik heb het even opgeschreven ..eh.. wat ik dan verteld heb, want ik vertelde dus:

Mensen die zeiden dat ze elke dag dronken over straat liep. En deze mevrouw kwam bij mij op gesprek en ik zag haar aan komen lopen en ik zie hoe instabiel ze loopt. En dan had ik écht zo van ja, deze vrouw heeft een fiks evenwichtsprobleem. Nou bleek, ze was al bij een kno-arts geweest en die had dus haar oren bekeken. En er was eigenlijk niks met haar oren aan de hand, want ze hoorde nog goed, maar die arts had helemaal niet gezien hoe zij liep! Waarschijnlijk ook omdat hij haar niet zelf heeft opgehaald, dat er dus een assistent of zo haar kwam halen om naar de kno-arts te gaan. Dus toen hebben we besproken welke klachten deze mevrouw nou precies had en hoe benoemt ze dat dan? Welke woorden gebruikt ze ervoor? En wat voelt ze dan precies tijdens dat lopen? En ik heb haar toen ook uitgelegd van hoe het evenwicht hoort te werken. In het kort hè! Gewoon heel klein. En waar het, op welke plekken het mis kan gaan. Dus dat het goed is, dat ze dus opnieuw naar de kno-arts gaat en dan liefst een kno-arts die gespecialiseerd is in het evenwicht. En vertel daar wat die evenwichtsklachten zijn. Want het heeft dus écht wel met het evenwicht te maken. En zo kan onderzocht worden waar dat evenwichtsprobleem zit. Of het écht op die evenwichtsorganen zit, of in de hersenen, of ergens met de spieren te maken heeft. En dan kan er een juiste diagnose gesteld worden. En als je dat allemaal weet, dan soms kan daar dus iets aan behandeld worden. Kan het niet, dan weet je in ieder geval wel wat er anders mogelijk is. Tenminste, dat hoop je dan. En ik heb ook die mevrouw aangegeven dat ze dan, als ze eenmaal weet wat de diagnose is en ze wil geholpen worden om goed met het evenwicht om te gaan, dan kan ze nog een keer komen en dan kunnen we kijken welke oplossingen er zijn. Bijvoorbeeld naar een fysiotherapeut die ontzettend goed is in dus het vestibulaire systeem, het moeilijke woord voor het evenwichtssysteem. En dan noem je het ook vestibulaire revalidatie. Nou dit verhaal zou ik natuurlijk wel kunnen gebruiken en dan weer met name voor de doelgroep mensen die dus zélf een evenwichtsstoornis hebben. Maar is dat dus nu een goed haakje? Weet ik dus nog niet.

17 Hoor jij wat ik hoor?

Tue, 23 Mar 2021 23:00:00 +0100

Een 'blik' achter de schermen van mijn radioprogramma 'Hoor jij wat ik hoor?' dat ik maak bij de Lokale Omroep Zeewolde. Wegens corona mogen we geen gasten ontvangen in de studio, dus ik heb het programma vanuit huis gemaakt, zoals ik de podcast ook maak.

Wanneer en waarom ben ik radio gaan maken? Hoe kom ik aan de titel Hoor jij wat ik hoor? Het is een radioprogramma over horen in de breedste zin van het woord. Wat betekent 'horen' dan voor mij? Wat is het verschil tussen radio en podcast maken?

Deze aflevering is een complete radio uitzending met muziek tussendoor, muziek die met aandacht is gekozen. Deze aflevering is in januari 2021 uitgezonden door de Lokale Omroep Zeewolde.

(foto; eigen foto van mijn oor)

Volledig transcript:

((muziek ♬))

Welkom bij 'Hoor jij wat ik hoor?'. Je luisterde net naar het nummer: Time, op de cd Elements. Het is weer mijn eerste uitzending in 2021, dus een nieuwe uitzending, januari.

En door de corona maatregelen zijn er geen gasten in de studio. Ik mag eigenlijk geen gasten ontvangen, dus ik maak mijn eigen programma, 'Hoor jij wat ik hoor?', en het gaat over dit programma. Ik wil juist nu gaan uitleggen wat voor soort programma het is, hoe het is ontstaan ooit, dus de hele achtergrond ervan, de aanleiding ervan en dat thema 'horen' wat dat voor mij betekent. Daar wil ik het over gaan hebben.

En dan heb ik er ook muziek bij gekozen die daarbij past en ook juist in deze aflevering wil ik het gaan hebben over dus die muziek zélf kiezen. Dat ik dus... hoe ik dat doe, welke manier gebruik ik daarvoor. Dus ik wil jullie eigenlijk een beetje meenemen achter de schermen van het programma 'Hoor jij wat ik hoor?'

Want, hoe dat ooit begonnen is, is dat nou, even kijken, 5 jaar geleden, nee eigenlijk dus 6 jaar geleden, 2015, had ik een cliënt, ik begeleidde re-integratie-trajecten. Dus het was een cliënt in de re-integratie die bij mij kwam en die vertelde dat ie vrijwilliger was bij de lokale omroep in, hier in Zeewolde, niet bij de LOZ, maar een andere omroep. En hij was daar dus vrijwilliger. En hij maakte muziekprogramma's en toen vertelde ik dat ik dat best wel spannend vind, zo'n microfoon waar je dan in moet praten. Ik vind het niet moeilijk om met een microfoon op een podium te staan en dan te vertellen. Op het moment dat iemand anders mij die microfoon geeft en ik niet echt publiek voor me heb, dan vind ik dat best heel moeilijk.

En het is natuurlijk heel raar om je eigen stem terug te horen. Toen ik dat zo aan hem vertelde, gaf hij zelf aan, vind je het niet leuk om een keer een programma te maken? En dat programma is er gekomen, dat heette doen: Luister eens even. Alleen het is ‘even’, het is bij 'even' gebleven, want ik heb denk ik maar drie afleveringen of zo gemaakt en toen ben ik daar ook gestopt. En toen was het december 2015.

En toen werd ik gebeld door Stanley van de Lokale Omroep Zeewolde, dus van de LOZ en hij vroeg of ik een speciale radio-uitzending wilde maken met de kerst. Het zal dus ergens begin december zijn geweest. En op het moment dat hij mij belde, dat telefoontje, stond ik in de boekhandel in Maastricht -ik was daar een dagje uit. En in die hele grote boekhandel die daar dus in zo'n oude kerk is gemaakt- daar sta ik te luisteren naar zijn vraag en toen kwam het idee eigenlijk vanzelf binnenvallen, om dus die kerst-uitzending... om iets met boeken te gaan doen. En dat was eigenlijk mijn eerste kennismaking met de LOZ. Ik ben dus in december... hebben we een uitzending gemaakt -ik meen dat het vlak voor de kerst was- en dat was speciaal... ging over 'Zeewoldenaren lezen voor uit eigen werk'. Ik heb toen gekeken welke mensen uit Zeewolde er een boek geschreven hadden en daarvan heb ik dus mensen benaderd en gevraagd: vind je het leuk om daar iets over te komen vertellen en een stukje voor te lezen, uit wat jij zelf geschreven hebt?

En dat was best spannend, want ik had meteen meerdere gasten op een locatie. Ja, in de Meermin, wat ik op zich wel kende, maar niet in de setting van een radioprogramma, dus het was super spannend dat ik dat daar mocht doen. Met een microfoon en reageren op mensen en hoe moest ik dat nou toch allemaal doen? Ja, best heel spannend! En toch, dat maken van zo'n radioprogramma bleek toch wel heel leuk te zijn.

En toen heb ik gevraagd bij de LOZ, mag ik zelf echt een programma gaan maken, wat dus maandelijks terugkomt? Nou, kom maar een bezoekje brengen bij... in de studio bij de voorzitter van de LOZ, Jan van de Beek. En tijdens zijn live radio-uitzending op woensdagavond, die hij elke woensdagavond dus ook heeft, ben ik daar naartoe gegaan. En al lopend daar naartoe, ik ben dus gewoon lopend gegaan, het is goed te doen vanuit mijn huis, ontstond onderweg al het idee van: ik moet eigenlijk wel een titel hebben voor dat programma. Wat kan ik dan doen? En dus ineens kwam dat idee zo binnenvallen, ik ga het programma noemen: 'Hoor jij wat ik hoor?' Dat vond ik eigenlijk wel een heel mooi thema, een heel mooie titel. En als ik dan dat 'horen' niet alleen maar richt op het horen zélf, op gehoorverlies, op tinnitus en hoorhulpmiddelen, maar veel breder trek in de zin van 'horen' in de breedste zin van het woord, ja, ik zag het helemaal voor me!

Dus ik ben daar naartoe gegaan en op die bewuste woensdagavond daar bij Jan in de studio. En ik werd ontvangen door meerdere heren. Ik meen dat René daar aanwezig was en Robin en misschien ook wel wat anderen. Dat weet ik niet. En ik hoefde geen praatje te houden voor de microfoon, maar het voelde toch wel als een soort auditie of zo, een soort sollicitatie of misschien wel zoals studenten een hospiteer-avond houden. Ik weet niet, werd ik gekeurd of hebben ze daarna nog over mij gesproken of zo? Ik weet het niet. Maar in ieder geval, ik werd wel aangenomen, ik mocht mijn eigen programma gaan maken.

En dat hele vragen stellen, dat is helemaal geen probleem voor mij, dat vragen stellen vanuit mijn coachingsachtergrond dat lukt wel. En de kunst van het vragen stellen, open vragen stellen, nou, dat is wat ik geleerd heb tijdens de opleidingen, tijdens dus alle coachingsgesprekken die ik heb gedaan, dus dat vragen stellen: geen probleem. Waar ik wel op moest letten, was het gebruik van stopwoordjes. In het begin heb ik écht wel meerdere stopwoordjes gebruikt en aarzelingen, stiltes. Alleen, ik heb al gemerkt, een aarzeling of een stilte of een verspreking is helemaal niet zo erg voor de radio, langzaamaan ben ik daar dus in gegroeid. Ook dus in het interviewen met die microfoon juist erbij hè! En dan de combinatie, op een gegeven moment, van het goed luisteren naar de gasten en ondertussen ook wel de tijd in de gaten houden en mijn eigen vragen die ik in volgorde wil stellen, of ik alles wel aan bod laat komen, of ik die vragen wel stel. En nou ja, dat is langzaamaan gegroeid dat dat steeds makkelijker ging. In het begin schreef ik ook nog een heleboel op. Heb ik nu trouwens ook wel gedaan hoor voor dit programma. Maar dat komt omdat ik nu niet... geen vragen stel, maar zelf het hele verhaal vertel. Dus ik vond het wel heel handig om dat nu op papier te zetten.

En dan is het dus dat ik praat en de techniek laat ik dan heel graag over aan anderen. In het begin van het programma, dus in januari 2016, toen ik dus de eerste uitzending had, was de opname bij Jan van de Beek in de studio bij hem in huis. En daarna meen ik dat Robin mij is gaan helpen en dat was dan al in de studio die we toen hadden op de Jupiterweg. En op een gegeven moment ging Frits dat ook doen en afgelopen jaar is ook Han daarbij gekomen en nu is het steeds een combinatie van Frits of Han, die wisselen elkaar af, die mij helpen met de techniek. Dus zij zorgen dus echt de muziek goed ertussen te zetten en houden in de gaten dat het niet te hard gaat, of dat de gast niet te zacht praat. Dat we goed bij de microfoon zitten nou, dat het goed overkomt. Dat is waar zij goed in zijn. En daarom is het best gek dat ik nu dit in m'n eentje doe. Gewoon in mijn eigen praktijkruimte in huis met de microfoon voor me. Het beeld van de laptop die voor me staat, waarbij ik zie hoe ik praat en of dat allemaal een beetje binnen de lijntjes blijft, nu regel ik het zelf! Alleen, wat dan wel nodig is, is dat hier niet de muziek in staat, dat laat ik dus door Frits ertussen zetten, dit keer. Die muziek geef ik aan, welke muziek dat is. En dan mag hij dat ertussen gaan zetten, zodat het wel één goed groot programma wordt, want die hele techniek op die computer met dat bewerkingsprogramma, dat vind ik nog best wel lastig. Ik ben het aan het leren, kleine stapjes kom ik vooruit, maar om meteen een heel programma daarin te maken vind ik best lastig. En ik ga dan strakjes vertellen over hoe ik zo'n programma, 'Hoor jij wat ik hoor?' wat er allemaal bij komt kijken. Want er zit veel meer achter dan alleen maar een gast interviewen. Dus daar kom ik straks op ...ehm.... na de muziek, ik ga eerst dus een stukje muziek weer laten horen. En ik heb gekozen voor Wende Snijders en dan een Nederlandstalig lied: Wat is mijn plan vandaag? Ik vind het wel passen hier in januari. En zij zingt dan ook van:

Alles draait, alles gaat zoals het gaat,

Hoe moet ik leven?

Waar gaat het heen?

Alles draait, alles gaat zoals het gaat.

Wat gaat vanzelf?

Wat doet iedereen?

Wat is mijn plan vandaag?

Dus ga maar eens luisteren naar Wende Snijders.

Ik wil het nu even gaan hebben over die voorbereiding van elk programma wat ik doe. En dan zet ik nu even, ik moet even de klok ook neerzetten, zo. Hou ik ook een beetje in de gaten hoelang ik zelf aan het praten ben, want anders praat ik misschien veel te lang achter elkaar en dan moet Frits ergens knippen, dus ik kan het beter zelf in de hand houden. De voorbereiding voor 'Hoor jij wat ik hoor?' wat ik normaal dus in de studio opnee...

16 Wat hoor je dan?

Tue, 16 Mar 2021 23:00:00 +0100

Ook je oren zijn een belangrijk zintuig voor het evenwicht. Voor mij is dat vanzelfsprekend, maar voor veel mensen is het onbekend. Over richting horen, filteren van geluiden en het binnenoor. Over gehoorverlies en plotsdoofheid en hoe dat invloed heeft op het evenwicht. En wat betekent 'horen' voor mij?

(eigen foto)

Volledig Transcript

Vanochtend liep ik buiten zonder hoortoestellen, ik ga vaak 's ochtends vroeg even wandelen, een rondje doen van een half uur. En vanmorgen deed ik dat dus zonder hoortoestellen.

Dat heb ik van de week al een paar keer gedaan, want als het heel hard waait, dan is het heel lastig als ik hoortoestellen in heb. Dan zet ik ze op 'uit', kan ik ze net zo goed even uitlaten 's morgens. Maar als ik zonder hoortoestellen buiten loop, dan is het dus rustig. Dan is het veel stiller om me heen en tegelijkertijd voelt dat ook wel onzeker, want ik merk dat ik ...ehm... het verkeer dus niet hoor, ik hoor de omgeving minder om me heen. En dat maakt juist dat ik dan dus onzeker ga lopen. En ik loop nog steeds vlot door, alleen ja, ik voel zelf dat ik niet helemaal zeker loop.

Als ik met hoortoestellen buiten loop, want dat doe ik natuurlijk vaak genoeg wel, dan is het geluid van het verkeer, dat is zó ontzettend hard. Dan hoor ik ook allerlei lage tonen én hoge tonen in het geluid van die auto's die langs racen, langsrijden. En dat is dus heel hoorbaar. Tegelijkertijd hoor ik ook vogeltjes om me heen en ik hoor een keer een hond blaffen of de eenden snateren in het water, dus ik hoor veel meer om me heen. En dan vraag ik me af: loop ik dan steviger, loop ik dan makkelijker? Want ja, heb ik dan minder last van mijn evenwicht? Ik moet... eigenlijk is dat even goed om dat uit te gaan zoeken. Waar ik het wel met je over wil gaan hebben is dus over: oren, over geluiden en over oren en wat die oren nou met het evenwicht te maken hebben.

Nu is het zo, dat oren niet dus als een functie van het evenwicht benoemd worden. Dan horen ‘oren’ eigenlijk in de functie van het evenwicht: ruimtelijke oriëntatie. Daar past het het beste tussen. En ruimtelijke oriëntatie is veel breder. Maar om je goed te kunnen oriënteren buiten, ja, dan heb je ruimtelijke oriëntatie nodig en daar horen dus die oren bij.

Want wat zo gek is, toen ik begon met schrijven over het evenwicht, kwam ik dus modellen tegen en die modellen die, even kijken hoor, die heb ik hier.... ik zie ineens even wachten... ik heb even het geluid veranderd... even kijken.... want ik kijk nu op ...ehm... op het systeem en ik zie dat ik… het is eigenlijk te zacht dus ik ga even kijken wat ik daaraan kan doen... ik denk.... dat ik 'm gewoon even helemaal opnieuw moet doen.... Hè dat is nu lastig, ik zat er nou net 'in'. Nou we gaan even kijken, ik haal hem gewoon even wat dichter naar me toe en dan zie je ook weer, dat geluid is best belangrijk hè?

Geluid, hoe je het hoort. Toevallig gisteren kwam ik erachter dat de Lavalier microfoon die ik heb voor mijn mobiele telefoon, dat die... die werkte maar steeds niet en ik kwam erachter dat ik daar een batterijtje in had gedaan wat er helemaal niet in hoort en als ik dat eruit haal dan kan hij gewoon op de mobiele telefoon en kan ik dus met een dasspeld-microfoon, kan ik dan prima praten. Ja, en dat is echt, dat gaat dus geweldig. Dus ik kan nu met mijn mobiel ook goede kwaliteit geluid in een videofilmpje zetten. Dat was me tot nu toe niet gelukt.

Ik zie nu dat ik wel, dat het praten beter gaat, dus ik hoop dat je me beter kunt verstaan nu. Dat ...ehm... ik heb even andere instellingen gezet, maar ja daar gaat het ook over hè? Het gaat over oren en het gaat over horen, dus ik denk dat ik het er maar even in laat nu.

Goed. Ik heb het al gehad over, ik begon net te vertellen, toen ik net dus voor het boek 'Evenwicht' ging schrijven, kwam ik er achter dat de modellen die er bestaan (en dat is vaak in het Engels geschreven) dat in die modellen -ik zal het er even bij pakken, want ik heb hier dat schema, heb ik ooit toen aan het begin van het schrijven gekopieerd en ook in het groot opgehangen om elke weer maar te kijken, wat bedoelen ze nou in het schema, in dat model? Dan hebben ze het dus over de tast en over de huid, ze hebben het over de ogen en ze hebben het over de zwaartekracht. Dat komt allemaal in de hersenen, al die zintuigen die zorgen dat dat dan in de hersenen opgevangen wordt en doorgegeven wordt en uiteindelijk is dat het ‘houdingsevenwicht’... is dan de uitkomst ervan. Want houdingsevenwicht, goed rechtop blijven staan, dat is de bedoeling natuurlijk van het evenwicht.

Maar ik merkte dat in dat model, de oren er helemaal niet in staan. Maar ik zie ook dat de zwaartekracht, de zwaartekracht zélf is niet een zintuig! Dat hoort níet bij de zintuigen te staan, want de zwaartekracht zelf is geen zintuig. De zwaartekracht is een kracht die er is in de aarde. Die we niet eens kunnen zien en die er dus wel is en dat is een soort stabiele factor. Maar die past niet in dat schema, als je het hebt over zintuigen die nodig zijn voor dat evenwicht.

Dus ik begreep 'm niet helemaal, die modellen in dat Engels. En ik miste dus écht die oren. Ik vind dat oren ook belangrijk zijn en daar wil ik het dus even verder met je over hebben. Waarom ik dat nou belangrijk vind in relatie tot het evenwicht. En dat komt waarschijnlijk om dat ik dus zelf al merk dat er een verschil is, als ik het niet goed hoor, dat het ook direct invloed heeft op mijn bewegen. Op mijn bewegen, dat ik dus minder zeker ben en dus minder stabiel loop of ja nou, daar wil ik het dus met je over hebben. Want als we het hebben over ons gehoorzintuig, dat we weten dat onze omgeving vol is met geluiden. Je luistert nu naar mijn stem en tegelijkertijd zul je ook andere geluiden om je heen horen. De wereld is vol van geluiden tegenwoordig. Veel meer dan vroeger, omdat we nu veel meer op auditieve manier kunnen luisteren naar van alles en nog wat. Allerlei muziek kan je op verschillende manieren tot je ontvangen. De telefoon, héél veel gebeurt met een telefoon of via de computer, heel veel geluid wat je opvangt. En die geluiden zijn van heel zacht, heel subtiel tot dus knetterhard. Denk maar aan een overvliegend vliegtuig!

Zo zijn er dus ook geluiden die we nodig hebben en er zijn geluiden die we kunnen negeren, die niet belangrijk zijn. Die je dus wel binnen krijgt in de oren, maar die je hersenen zo kunnen filteren dat dat onbelangrijk is om er iets mee te doen. En dat is maar goed ook, want anders heb je een overload aan prikkels, aan geluiden die binnenkomen en als alles even belangrijk zou zijn, nou dan word je overspoeld door al die geluiden. Dan is het bijna niet meer stil.

Want we kunnen ook geluiden opzoeken. We kunnen ze zelf opzoeken. Dat doe je nu al door te luisteren naar deze podcast hè! Dan zoek je op om naar mijn stem te luisteren. Het kan ook gaan om muziek, omdat je wil genieten van de muziek. Er zijn ook geluiden die we echt willen vermijden! Geluiden die we liever niet horen en dat is dus hele harde muziek. Bijvoorbeeld in een winkel, vind ik heel irritant, dus ik stap zo'n winkel ook niet in. Dus ik vermijd om dan in die winkel te gaan winkelen, omdat daar de muziek veel te hard is. Zo geven geluiden ons zo veel informatie, van alles wat er in onze omgeving dus te horen valt en te zien valt, want bij zo'n geluid hoort vaak iets wat te zien is. Dan is het maar goed ook dat we dus kunnen selecteren en kunnen filteren, zodat je dus de belangrijke geluiden eruit kunt halen. Dat je een gesprek kunt blijven volgen, ondanks dat er dus allerlei andere geluiden om je heen zijn; een koffiezetapparaat dat aan gaat, een wc die doorgespoeld wordt, iemand anders die aan het praten is verderop, nou dat je dus toch het gesprek met je gesprekspartner kunt volgen.

En dan kom ik eigenlijk ook op hoe dat dan gaat met die oren. We hebben twee oren, aan weerskanten, en we kunnen daardoor richting horen. En het ene oor vangt het geluid eerder op dan het andere oor. Helemaal als het dus ook vanaf één kant komt. En door dat verschil kunnen we ook ontdekken waar een geluid vandaan komt. Is het achter ons, voor ons of ergens aan de zijkant? Dus daarom is het wel heel fijn dat je dus dan twee oren hebt en doordat verschil in dat het geluid aankomt in je oren, weet je te lokaliseren, van daar komt het vandaan. Richting horen dus. En dat is heel belangrijk, want daarmee kunnen we dus die wereld om je heen, die kun je duiden en daardoor kun je er ook adequaat op reageren. Als het gaat om een auto die aankomt en jij wil oversteken en je hebt de auto nog niet gezien, maar je hoort hem wel, dan weet je oké hij komt daar vandaan. Ik moet nu over steken, ik kan beter even wachten. Dus het is met name ook met al die geluiden, waar je écht op moet reageren, de bel die gaat van de deur, dan weet je ook de bel, dat is bij de deur. Ergens in de buurt, daar hoor je hem waarschijnlijk ook en dan weet je ook: ik loop daarnaar toe om de deur open te doen, want dan is er iemand aan de deur.

Wat ook ...ehm... geluid wat belangrijk is bij allerlei sporten. Sporten die je doet, dat kan gaan om een bal die aankomt, ja allerlei geluiden om je heen wat met sporten te maken heeft, gebruik je ook om die sport beter uit te voeren. Het gaat ook om als het om een wedstrijd gaat, dat je dus dan het startschot hoort, want dat is natuurlijk best belangrijk! En wat heel veel mensen tijdens een wedstrijd fijn vinden, dat er aangemoedigd wordt, dat er mensen om je heen staan en dat die jou dus helpen om nog beter te presteren. Dus allerlei geluiden om je heen zijn belangrijk om de wereld om je heen dus te duiden. En door die twee oren weet je ook wat de afstand is van het geluid. Is dat veraf of is het dichtbij?

Dat zijn ook belangrijke dingen, dat is helemaal natuurlijk, als er dus iets is bijvoorbeeld met die auto die aan komt rijden, moet je even wachten of...

15 Vliegen vliegen vliegensvlug

Thu, 11 Mar 2021 23:00:00 +0100

Met de storm in de rug fietste ik in vliegende vaart naar het dorp. Vliegen. Het woord vliegen heeft verschillende betekenissen. Ik vertel erover en dan in relatie tot het evenwicht, want vliegen zonder evenwicht is onmogelijk.

(foto; Pixabay)

Volledig transcript:

Ken je die kleine fruitvliegjes? We hebben van die vliegjes weer in huis. Waarschijnlijk ergens bij het fruit wat er ligt en die vliegen rondom je heen en daar heb je eigenlijk helemaal geen last van. En op een gegeven moment zijn ze lastig. Dan gaan ze precies zitten waar jij dat niet wilt. En dan probeer je ze te vangen en dat lukt dan niet en nou ja, dat soort kleine vliegjes dus.

Het is best lastig dus om ze te pakken. En dan, het gaat dus over het evenwicht, heb ik dus uitgezocht voor in het boek 'Evenwicht, in uitvoering', van hoe zit dat dan bij insecten? Hoe is het evenwicht bij insecten geregeld? Hebben die net als wij evenwichtsorganen?

Nou dat blijkt dus niet zo te zijn. Vliegen en muggen, waaronder dus ook die fruitvlieg, die hebben dus geen evenwichtsorganen. Zij vertrouwen op de beweging van de lichaamsdelen, waarmee ze zich op de zwaartekracht oriënteren, maar daar hebben ze dus niet speciale zwaartekracht-receptoren voor. Een fruitvlieg bijvoorbeeld, die heeft daar speciale halters. Ja, ik noem het halters, maar het zijn natuurlijk hele kleine halters, omdat een fruitvlieg al héél klein is. En zo'n halter is een stengeltje met een soort knuppeltje aan het eind en dat knuppeltje is een sensor. En dat zit ergens achter de vleugels. En het mooie is, dat deze halters die vibreren... die víbreren, die bewegen dus tegelijkertijd met de beweging van de vleugels en dat is dan wel een tegengestelde beweging. En dan krijg je een beetje een gyroscopisch effect. En omdat dat dus zo'n effect oplevert, zorgt dat voor het evenwicht van deze insecten. En zo zijn dus vliegen en muggen dus heel snel wendbaar én kunnen ze dus ook heel stabiel vliegen. Want dat is natuurlijk de bedoeling, ze moeten wel goed kunnen blijven vliegen, overal waar ze naar toe willen. En dan merk je ook dat ze zeer wendbaar zijn, op het moment dat je zo'n fruitvlieg dus wil pakken.

En andere insecten die hebben niet van die halters. Die maken wél gebruik van zwaartekracht-receptoren en dat vertel ik misschien wel andere keer. En de meeste insecten, zoals dus fruitvliegen en muggen, maar ook vlinders, zijn eigenlijk echte luchtacrobaten. Je zult ze nooit ondersteboven zien vliegen. Dat kunnen ze wel, maar dat zullen ze nooit een lange tijd doen. Het is altijd wel dat ze dus rechtop vliegen. Tenminste met het buikje naar onder, naar voren toe. En ze kunnen wel dus ondersteboven aan het plafond hangen of onderaan een blad hangen en zo, en als ze dan vallen, dan zullen ze heel snel kantelen, om dan weer dus rechtuit te kunnen vliegen, of dus ...ehm... alle kanten op te duikelen. En daarom, ze kunnen dus wel koppeltjeduikelen, salto's maken in de lucht, maar ze zullen dus nooit lang op de kop vliegen. Daarbij, naast dus die speciale halters dus bij muggen en vliegen, om dat evenwicht goed te houden, hebben insecten ook een heel scherp gezichtsvermogen en zodoende hebben ze samen een heel snel reactievermogen. En daarom is het dus lastig om een vlieg of mug, om die dus te pakken, om die ...ehm... dood te slaan als je dat wil.

Dat gaat dus helemaal niet gewoon met je handen, omdat wij met ons evenwicht en ons gezichtsvermogen en onze handen níet zo snel zijn als een mug of een vlieg! En dan even een klein uitstapje naar de libellen, want de libellen kunnen nog iets heel bijzonders als insect. Die kunnen verticaal opstijgen en die kunnen ook achteruitvliegen! Dat is gek hè? Eigenlijk als een helikopter, die kan het ook, die kan ook alle kanten op hè, dus verticaal opstijgen en naar voren en naar achteren, volgens mij tenminste ook naar achteren, maar dat weet ik niet precies, maar dat kunnen libellen dus wél. Dus die hebben nog iets heel speciaals wat zij met hun evenwicht dan kunnen.

En het doet me denken, als je het hebt over vliegen vangen en muggen vangen, Roel die -mijn man- die heeft er een sport, of die maakt er een sport van. Op het moment dat hij een vlieg ziet, dan wil ie die vangen met zijn blote hand. En soms lukt dat dus en dan laat hij hem dus buiten de deur. Die vangt hij dan binnen en dan buiten de deur laat ie hem dan weer los. En dan ’s nachts, probeert hij dan wel eens een mug te vangen. We hebben dan wel horren voor de ramen, maar ja, soms komt daar toch een mug tussendoor. En dan praat ik over de zomer hè, in de winter hebben we daar minder last van. En dan probeert ie die mug te vangen 's nachts en dan hoort hij eerst die mug en dan doet ie het licht aan en dan pakt ie dus de vliegenmepper erbij. Muggenmepper in dit geval, en dan probeert ie dus die mug te vangen. Ik kan hem daar niet bij helpen, want 's nachts hoor ik dus die muggen helemaal niet, want dan heb ik mijn hoortoestellen uit. En ik heb mijn bril niet op, dus ik zie het ook niet. Dus op het moment dat er een mug bij ons in de slaapkamer is, dan laat ik hem dat rustig uitzoeken en die mug vangen en zo, aan mij heeft hij niets! Ik kan hem er dus niet bij helpen. Haha!

En dan even terug naar die fruitvliegjes waar ik het net over had. Die fruitvliegjes, nou ja daar is nog wel iets bijzonders mee. Onze jongste zoon Ruben, die heeft in Zwitserland een studie gedaan met fruitvliegjes. Dus die heeft ontzettend veel fruitvliegjes in zes maanden tijd door zijn handen laten gaan. Want hij moest daar iets ja, voor biologie, iets genetisch, ik weet niet precies wat de opdracht was, maar het heeft iets met het genetische ...ehm... effect of zo van die fruitvliegjes... daar was een of ander onderzoek naar, waar die dus mee geholpen heeft. En dat was dus in een laboratorium, dat hij heel veel vliegjes daarvoor heeft gebruikt om erachter te komen, wat daar precies mee aan de hand was en dat onderzoek heeft hij daar dan gedaan. En toen ie dus naar Zwitserland ging, is hij daar met het vliegtuig heen gegaan en wij zijn even op bezoek bij hem geweest. We zijn er met de auto naar toe gegaan en wat we daar onderweg tegenkwamen, waren roofvogels in de lucht die zó aan het duikelen waren en zó om elkaar aan het heen draaien waren, dat... dat ja, dat vond ik een heel mooi gezicht! Het waren geen buizerds, zoals wij die hier heel vaak zien, want die kunnen dat niet. Niet op die manier, zo makkelijk om elkaar heen bewegen en buitelen. En ik had gelukkig mijn boekje mee met vogels erin... met ...ehm... vogelboekje. En ik kwam erachter; dit is de rode wouw en de rode wouw, want het is.... ja, ik heb altijd de rode wouw graag willen zien. Dat is een soort vogel die op mijn lijstje stond van: die wil ik een keer in het echt zien. Maar op het moment dat ik dus die rode wouw zag en dat duikelen van die vogels, herinnerde ik mij dat we 20 jaar geleden, toen wij... toen de kinderen nog klein waren en wij in Zeeland aan het kamperen waren, daar zagen we ook van die buitelende roofvogels! En, nu wist ik ineens dat dat dus toen al, heb ik de rode wouw gezien, alleen ja, dat wist ik toen niet. Nu weet ik dat wel. Ik vind dat een schitterende vogel. Helemaal hoe hij dus beweegt en hoe ze met elkaar dat heen en weer bewegen, dat om elkaar heen cirkelen. Ja, ik vond dat écht heel mooi! Een rode wouw die daar dus dan heen en weer vliegt.

En als ik het nu toch heb over vliegende vogels. Vogels in de vlucht, je kunt herkennen hè, aan hoe een vogel vliegt, kun je eigenlijk al vanuit de verte herkennen. Als je dus die vogels kent, kun je ze herkennen aan de vlucht, welke vogel het is. Zo zien wij dus ijsvogeltjes wel eens, die dan als een schicht langs gaan en dan met name door het blauwe en op de manier waarop hij vliegt, zie je dus dat het een ijsvogel is. En dat zien we dus ook bij een buizerd en kiekendief die juist héél laag over het land vliegt. Zo herkennen wij dus heel veel vogels.

En onze oudste zoon heeft voor, ook voor een stage van hem, bij Rijkswaterstaat gewerkt en daar moest ie aalscholvers gaan inventariseren of eigenlijk wat aalscholvers eten. En dat kun je doen aan de hand van braakballen. Maar juist, omdat die juist dat moest gaan doen, heeft ie ook heel veel aalscholvers zelf moeten tellen, die dan overvlogen. Dus hij heeft ook die vlucht van aalscholvers heel goed leren kennen. Nou dat heeft hij ons ook meegegeven van: zo en zo ziet dat eruit. Dus we herkennen ook in de verte een aalscholver, hoe hij zit, hoe dat eruitziet als hij vliegt.

En dan, ik heb net verteld over hoe dat bij insecten zit, dat hele evenwicht. Dat is bij vogels nét toch een beetje anders. Vogels hebben namelijk weinig contact met de grond en dan is dat evenwicht bewaren, is voor vogels veel lastiger dan voor landdieren. Vogels maken dan ook gebruik van andere, en dan een beetje een moeilijk woord, ‘sensorische structuren’ om zich te oriënteren en te bewegen in de lucht. Want zij maken dus gebruik ook van de ogen en het reukvermogen en wat zij kunnen, is het voelen van de magnetische velden. En ze hebben ook veel meer zwaartekracht-receptoren in het lichaam. Daarmee kunnen ze dus de zwaartekracht detecteren van de aarde. En bijzonder is dat botten, de botten van vogels, die hebben een holle structuur, beetje net als een gatenkaas. Zodoende blijft dat dus, dat gewicht van die vogels, heel laag. En dan kunnen ze dus ook makkelijker in de lucht blijven vliegen. En dat evenwichtssysteem is heel gespecialiseerd bij vogels. En dat moet ook wel, want ze gaan natuurlijk alle richtingen op en... richtingen door de lucht en zo. En ze bewegen ook verder van het aardoppervlak. Dan is die plek voor het opvangen van die evenwichtssignalen in de hersenen, die is relatief groot bij vogels, veel groter dus dan bij ons. En zodoende kunnen ze dus veel sneller en meer signalen opvangen en dus dan doorgeven zodat ze echt kunnen vliegen waar ze naartoe willen vliegen en duikelen en.....

14 Wie is nu een evenwichtskunstenaar?

Thu, 04 Mar 2021 23:00:00 +0100

Wat wordt er bedoeld met 'evenwichtskunst'? Wie is er een 'evenwichtskunstenaar'? Geregeld kom je deze termen tegen. Dan gaat het om een heel andere context dan ik verwacht. Het evenwicht bekeken vanuit een heel andere invalshoek.

(foto: van artikel uit energiefolder)

Volledig transcript:

Ze zeggen dat ik snel loop. Als ik alleen loop. Als ik dus met iemand samen loop en ik heb geen hand vast, dat ik dan zelf er de vaart in zet. Alleen het wandelen vandaag ging echt voor geen meter, ...ehm... ja, ik maakte wel meters, alleen het viel me heel zwaar. Dus mijn hele fysieke evenwicht die heeft zijn dag niet vandaag, dat ...ehm... lukte even niet. En ja, dat evenwicht hè!

Dus daar wil ik het weer met je over hebben! Het heet ook niet voor niks de podcast 'Evenwicht, je leven'. En waar ik het vandaag over wil hebben is... ik heb een artikel bewaard en dat was uit een blaadje van de energieleverancier en dat heette: Evenwichtskunst op de Noordzee, het artikel. Evenwichtskunst op de Noordzee. En je ziet dan een hele blauwe zee met allemaal windmolens daarin, verderop zie je dan ook de blauwe lucht. En dan, als ik zo'n titel zie, met dit plaatje, dus écht een grote bladzijde vol met de zee met allemaal windmolens erin, dan vraag ik me af: wat is hier de evenwichtskunst? Bedoelen ze ermee dat de windmolens zó gebouwd zijn, dat ze de hoge golven en storm en dergelijke aankunnen zonder om te vallen? Dus dat berekeningen zijn gemaakt die zó kloppend zijn dat de molens, die windmolens, ook daadwerkelijk in elke weersomstandigheid het werk kunnen doen. Of bedoelen ze hier met die evenwichtskunst, dat het gaat om de windmolens die de energie opwekken? Door het ronddraaien van de wieken en dat deze energie precies zo veel is als nodig is voor het gebruik van de mensen en de industrie, waarvoor ze dat dan maken? En dat dat zomaar op de Noordzee mogelijk is. Is dat dan de evenwichtskunst? Ja, dat vraag ik me dan af.

En in een artikel van de week, in de Volkskrant, ik pak het er even bij, dus je zal het wel een beetje horen (ha) het blaadje van de krant. (Dat kan ik trouwens nu horen ook, met mijn hoortoestellen in, vroeger kon ik dat knisperen van de krant niet echt horen, dat geluid. Nu kan ik dat tegenwoordig ook.) Maar dat artikel in de Volkskrant, daar stond als titel: de hedendaagse burgemeester is een evenwichtskunstenaar geworden. De hedendaagse burgemeester is een evenwichtskunstenaar geworden? Dan gaan bij mij die radartjes draaien, want wat is dat toch voor een titel? Gaat elke burgemeester het circus in om evenwichtskunst te laten zien? Ik heb dat ooit een keer eerder gezien en dat programma toen, dat was in Carré, in Amsterdam. En dat was het kerstcircus en daar was dus... het thema van dat kerstcircus was Equi Libre. Een hele mooie term die ik zelf ook nu gebruik voor mijn Equi Libre Art producten en dergelijke wat ik daar allemaal mee doe. Want Equi Libre is iets van ‘vrijheid in evenwicht’, evenwichtsvrijheid. En één van die acts in dat circus was een vrouw die allerlei botten had, ja het leken wel botten, grote, ja niet eens stokken. Ik weet eigenlijk niet eens precies wat voor materiaal het was. Maar ze begon met één, die hield ze in haar hand en daar ging ze elke keer een ander bot opleggen. En die moest ze dan zó neerleggen dat het dus in evenwicht bleef. Dat dat ene bot wat zij in haar handen hield, ik noem het dan maar even bot, dat ze dat in haar handen hield en dat het andere bot daar ook precies op bleef liggen en zo ging ze van een klein bot steeds een groter bot erop leggen en op zo'n manier dat het één groot dimensionaal ...ehm... kunstwerk werd, wat dus een heel klein beetje wiebelde, maar tegelijkertijd niet te veel, want het moest allemaal natuurlijk goed in evenwicht blijven liggen en dat was geweldig! Dat was écht evenwichtskunst!

Hoe leg je dus al die botten zó neer dat het driedimensionaal wordt, dat het steeds groter wordt, dat het omhoog gaat, ruim wordt. Je houdt het ook nog eens een keer in je hand, dus het lijkt me ook nog een keer heel zwaar om zoiets te doen en tegelijkertijd dat het dus heel mooi in evenwicht blijft.

Daar dacht ik dan aan toen ik die titel las: hedendaagse burgemeester is een evenwichtskunstenaar geworden. Gaat die dat doen? Of bedoelen ze ermee... dan heb je het eigenlijk meer over het natuurkundige aspect hè van die botten in evenwicht houden en zo, dat aan de ene kant net zo veel moet als aan de andere kant of het zó verplaatsen dat het ook echt in evenwicht blijft. Of bedoelen ze met die titel dat elke burgemeester, ook wel weer in een circus, zelf een act gaat uitvoeren door bijvoorbeeld te lopen op zo'n hele grote bal of dat ie van zo'n hele hoge wip gaat opspringen en dan een salto maakt en dan weer neerkomt of ...ehm... gaat ie kunstjes doen op een evenwichtsbalk of zoals bij turnen ze dat ook doen?

Ik heb, ja ik schrik van zo’n titel. Ik heb écht zo van: wat bedoelen ze daar nou mee? Dus toen ging ik het artikel verder lezen en dan is de ondertitel, pak ik even weer de krant erbij en dan lees ik even voor, de ondertitel van dat artikel is: burgervader of -moeder, hoeder van de rechtsstaat, verzoener en crisismanager. De burgemeester moet het allemaal zijn. En dan verderop in het artikel hebben ze het over: in de hedendaagse burgemeester huizen meerdere zielen. Wow! Meerdere zielen! Die van empathische burgervader, hoeder van de grondwettelijke vrijheden, verzoener, crisismanager, bovenpartijdig symbool van bestuurlijke continuïteit en bewaker van de openbare orde. Ze moeten al die kwaliteiten in zich verenigen. De hybride burgemeester, zo noemt Thom de Graaf dat, die noemt dat zo. En de hybride burgemeester, en dan komt ie, moet een evenwichtskunstenaar zijn die op verschillende koorden balanceert. En hij moet het midden bewaren tussen distantie en benaderbaarheid. De burgemeester als authentieke persoonlijkheid, die emoties laat zien en naast raadsleden en burgers gaat staan, wordt als mens wellicht meer gewaardeerd, maar is als bestuurder kwetsbaarder.

Dan, als je dan deze titel dus leest, de hedendaagse burgemeester is een evenwichtskunstenaar geworden, dan heb je het meer over ja, het sociale evenwicht. Het emotionele evenwicht. Het evenwicht tussen de verschillende rollen die die burgemeester heeft, dat daar dus een evenwicht in zit. En ik denk niet dat ie elke rol even veel doet, maar wel zó dat het dus in balans blijft of zo. Dat is wat ze ermee bedoelen. En niet direct dat het gaat dus om natuurkundig iets in balans te houden.

En die Thom de Graaf, die noemt het dan dat die evenwichtskunstenaar op verschillende koorden balanceert. Nou dat brengt me dan weer op een heel ander artikel wat ik gezien heb. Dat is namelijk in het Plus magazine in België en ik weet niet of het de papieren Plus is, een tijdschrift of dat het alleen online is, dat artikel. Maar dat artikel dat gaat over dat er in België het eerste evenwichtsimplantaat is ingebracht bij iemand met volledig evenwichtsuitval. Nu is er al een evenwichtsorgaan in het Maastricht UMC, een paar jaar geleden al geïntroduceerd en daar zijn ze nog steeds mee bezig om dat je verfijnen, zodat op een gegeven moment een grote groep mensen met volledig evenwichtsuitval, dat ze daar toch baat bij kunnen hebben. En dat is nu ook in België dus gebeurd en dat noemen ze dan ook het evenwichtsimplantaat. En dat artikel, ja prima en ook prima dat er dus zoiets is. Dat er eindelijk iets is voor mensen met volledige uitval, dat er dus een oplossing is, zodat ze toch weer kwaliteit van leven terugkrijgen om beter te kunnen bewegen en zo. Maar wat mij dan zeer verbaasd is, dat de afbeelding die ze bij het artikel zetten, is een man die op een slap koord balanceert. Op een slap koord. Nou was het net al dat ik noemde zo van: die burgemeester die dus... is een evenwichtskunstenaar die op verschillende koorden balanceert, nou hier is het dan één man die op één koord balanceert. Het gekke is dat het hele evenwicht wat wij hebben, wanneer gebruiken we dat nou om op een slap koord te balanceren? Dat... ik ken niemand, ik ken het alleen maar vanuit het circus. En er zijn mensen die het als een sport ook wel hebben en dan zie je dat ook wel eens in een park gebeuren, dan hebben ze een touw gespannen en dan gaat iemand daarop proberen te lopen, maar het gebeurt zó weinig!

En het rare is, iemand met volledige evenwichtsuitval die zal dat nóóit doen, die zal dat nóóit als sport kiezen of als hobby of.... juist met volledige evenwichtsuitval is het onmogelijk dat je zoiets doet. En kan het zijn dat ze die afbeelding natuurlijk gekozen hebben, dat ze juist bedoelen dat als je volledige uitval hebt, dan lijkt het alsof je in het dagelijks leven de hele dag aan het balanceren bent op een slap koord. En dat zal je denken. En dat is helemaal niet zo. Het is juist, mensen met volledige uitval van het evenwicht, die hebben moeite wel om te lopen, maar dat gaat nog wel. Maar ze hebben veel meer andere klachten, zoals oscillopsia, beetje een moeilijk woord, maar dat betekent dat het beeld wat je ziet als je loopt, de horizon, dat het allemaal trilt, dat het beweegt. Want die evenwichtsorganen die sturen niet meer heel goed de ogen aan. En die ogen, die zorgen voor die beeldstabilisatie, dat de horizon altijd recht is. Het is een geweldige functie van het evenwicht. En die functie die is er niet meer als die evenwichtsorganen niet goed werken. En dus dan heb je altijd dat het een bewegend beeld is. Op het moment dat die mensen stilstaan, dan is het beeld ook weer stil, maar op het moment dat ze zelf weer bewegen, dan blijft dus ook dat beeld steeds in beweging, waardoor de horizon niet stilstaat en wat gewoon heel onprettig is.

En die mensen hebben natuurlijk ook heel veel moeite met lopen in de schemer en helemaal in het donker. En als zo iemand dus zit of ligt, dan heeft hij eigenlijk, ja, nauwelijks verder klachten daarvan. En dus, dat hele balance...

13 Met handen en voeten

Thu, 18 Feb 2021 23:00:00 +0100

Handen en voeten zorgen samen met het evenwicht voor een goed werkend evenwichtssysteem.

Als je volledig in het donker tast, maak je gebruik van je handen en voeten. Wat voel je dan? Ons tastzintuig beschermt ons, werkt als een alarmsysteem én we maken onderscheid tussen de verschillende soorten aanraking. Met handen en voeten nemen we een deel van onze omgeving waar en dat geeft waardevolle informatie aan ons evenwichtssysteem. Daardoor kunnen we ons goed bewegen, zelfs in het donker.

Clap your hands en stamp your feet.

(foto: eigen werk)

Volledig transcript:

Met handen en voeten.

Een paar jaar geleden zijn wij naar het muZIEum geweest en dat is een ja, het muZIEum is heel bijzonder ja, ...ehm... hoe moet ik het zeggen, een bijzonder bedrijf want je kwam daarbinnen en daar was allerlei informatie te vinden over mensen die blind zijn. En ze hebben daar ook ruimtes waar je naar binnen gaat en dat je even kan ervaren hoe het is als je blind bent.

En daar zijn we dus naartoe gegaan, ik samen met mijn man. En voor de ingang werden we opgevangen door een man die zelf blind is. Die legde ons uit wat er allemaal ging gebeuren. En we kregen een stok, een blindegeleidestok, om dus daar in de ruimte, waar we daarna naartoe zouden gaan, om daar dus ook dingen te kunnen voelen waar je bent, zodat je een beetje in de gaten houdt, dat je niet zomaar ergens tegenaan botst. En we kregen daar een beetje les in, hoe je dan met zo'n stok omgaat en zo en daarna werden we dus mee genomen naar die ruimte. Degene die ons opving, die heeft onze naam aangehoord, heeft ook even de hand op de schouder neergelegd en daardoor voelde hij ook de kleding die je droeg. Ik had een beetje een harige trui aan, dat kon hij daardoor ook voelen en hij wist dan ook dat Paula geassocieerd was met een soort, die harige, warme trui. En zo had ie dus bij iedereen een soort aanknopingspunt. Dat niet het alleen de naam was, maar ook dus even die aanraking op die schouder, dat ie wist wat daar nog bij hoorde. Dat kon hij waarschijnlijk beter onthouden.

En toen gingen we die ruimte in en daar was het helemaal donker! Pikkedonker! Je kon helemaal niets zien! Je had je ogen gewoon open. We hadden helemaal geen blinddoek of zo voor, maar omdat de omgeving zó donker was. Ja, daar mochten we dus gaan bewegen. Het enige is, dat ik af en toe dus ergens overheen wreef en dan kreeg je van die vonkjes, die je dan ziet. Je hebt het ook wel eens met synthetische kleding die je uitdoet, dat er allerlei vonkjes weg springen. Dat was het enige licht wat je af en toe had. En dat gebeurde maar heel af en toe.

Dus we komen daar binnen en met die stok ga je dus voelen waar je dus dan ...ehm... nou ja eventueel tegenaan komt. En dan voel je dus dat je ergens tegenaan komt. Dat hoor je aan het tikken van de stok, je voelt het aan de stok. En we voelden... aan m'n voeten voelde ik dat het een soort tapijt was, waar we op liepen, zacht. En op een gegeven moment kon ik met mijn handen voelen, dat we langs een bank liepen en op die bank daar lag een soort kleed. Dat kon ik met mijn handen voelen, ik kon het even aanraken, ik voelde ook dat het kleed loslag, dat je het op kon pakken en weer terug kon leggen.

En toen ben ik opzij gaan draaien en dan ging ik weer voelen en ik voelde dat daar een piano stond. En het was ook duidelijk, want op een gegeven moment kon ik daarop tikken, op duwen en dan hoorde je dus ook de pianoklanken. En bovenop die piano stonden allerlei prulletjes, een vaasje, een boek, allerlei dingetjes die ja, mensen dus op een piano hebben liggen, daar bovenop.

En ik hoorde van andere mensen die mee gingen -want we waren met een hele groep daarbinnen- dat die dus ook andere dingen daar aan het voelen waren. Niet zien dus (ha), alleen maar voelen. En die hadden een televisie gevoeld, een fauteuil, losse stoel die daar stond, een vaas met bloemen. Voorzichtig, want anders zou die daar omgaan. En zo kwam je van alles tegen in die ruimte. En het was dus een woonkamer waar je doorheen liep. Dat was op een gegeven wel duidelijk, ook wat je hoorde van de mensen om je heen en wat ik zelf dus ook voelde, van hé dit is een kamer.

En het grappige was, op een gegeven moment voelde je dat je ja, buiten kwam. Ik hoorde, ik voelde een container en de container, ja dat is best groot, je voelt het aan het plastic, je kunt hem op een gegeven moment open en dicht doen, dus het was duidelijk: daar stond een container. En ik voelde ook aan de ondergrond, aan mijn voeten dat ik op stenen liep, beetje een grindpad. En op een gegeven moment zelfs over een houten plank een stukje. En dat gevoel tussen, dus op de stenen lopen en die houten plank, is best een groot verschil en dat voel je dus gewoon met je voeten als je er overheen loopt.

En ...ehm... wat ik hoorde op een gegeven moment van andere mensen, hadden een stellage waar allerlei producten in stonden en toen bleek dat we een stukje van een winkel hadden. Dat we daar dus door een soort winkel liepen. En er was ook een kassa, een pinapparaat en dus die stellage met allerlei ja, producten als shampoo, flessen, een blik, al die dingen die je daar dan in zo'n... in een winkel die je tegenkomt. En op een gegeven moment liepen we nou ja, nog een keer, een soort bochtje om denk ik, weet ik eigenlijk niet eens, we werden een beetje geleid. Die begeleider, die had onze namen onthouden en af en toe noemde hij je naam en dan vroeg hij iets aan je: heb je dat gevoeld, heb je dat gemerkt, wat heb je daar gezien? Gezien... gevoeld! Echt heel wijs eigenlijk, want die blinde persoon, die wist precies wat er allemaal in die ruimte natuurlijk te zien was, dus die was ons aan het uitdagen om zoveel mogelijk te gaan ervaren, om zoveel mogelijk te gaan herkennen wat wij in die ruimte allemaal konden meemaken, konden voelen.

En daar liepen we op een gegeven moment, ja, wat ik zeg, een soort bocht om of zo en kwamen we op een plein. En waarom een plein? Omdat je de tegels voelde en het grappige is... ze hebben toen ook verkeersgeluiden daar laten horen, dus auto's die langs reden en fietsen met een fietsbel, wat murmelende stemmen van mensen op straat, af en toe het ruisen van de wind, dus alsof we buiten waren! Maar we waren nog steeds wel binnen in die ruimte, maar ze hadden dat wel heel mooi gemaakt dat je het op die manier toch kon ervaren.

En hij gaf ons op een gegeven moment aan, die begeleider, gaan jullie mee, dan gaan we hier even naar binnen. En ja, ...ehm... waar naar binnen? Op een gegeven moment mochten we daar dus aan een soort barretje zitten en bleek dat we in een soort cafeetje kwamen en daar gingen we aan de bar zitten. En hij was zelf dus de barman. Hij stond waarschijnlijk dus achter die bar. Ik heb geen idee verder hoe die bar eruitzag, maar daar zaten we wel aan. Daar hadden we steun aan en we konden dus op die kruk ook hoog zitten, dus écht een barkruk. Dat kon je allemaal voelen. Je voelt ook dat je iets hoger zit dan een gewone stoel, omdat je dus die afstand tussen de grond en waar je op zit, dat voel je.

En hij vroeg aan ons wat we wilden drinken en we moesten van tevoren wat kleingeld meenemen en zo. En er waren verschillende mogelijkheden. En op een gegeven moment kregen we een flesje aangereikt van wat je wilde hebben; chocomel, cola, seven up en dat werd aangereikt en dan moest je betalen. En als je dan een euro gaf, kreeg je daar geld voor terug. Want het was 50 cent, 50 eurocent of zo en dan kreeg je dus die 50 eurocent terug dus. Alleen wisten we zelf niet of we het juiste gaven, alleen die barman die wist het dan precies. Want dat was iemand, dat was die begeleider die zelf helemaal blind is. Dus die kon feilloos voelen welke munten hij aangereikt kreeg en wat hij dan terug moest geven.

Dus we hebben daar even wat gedronken, ondertussen een praatje met elkaar gemaakt, alles in het pikkedonker! Dat is écht een hele bijzondere ervaring. Aan het eind van dat iedereen klaar was met drinken, werd het weer netjes ingeleverd op de bar. Moest je het ook netjes op de bar neerzetten zonder dat het viel. Zijn we weer doorgelopen en kwamen we bij de uitgang.

En dat merkten we wel, want op een gegeven moment gingen we de deur door en toen zei hij ook: niet schrikken, want jullie komen strakjes weer terug in het licht. En dat was ook zo. De deur ging open en er was weer fel zonlicht. Dat was écht eventjes weer wennen, even je ogen laten wennen aan dat je ineens weer van alles kon zien. En we zijn nog even met die begeleider... hebben we daar staan praten. We mochten hem ook nog wat vragen stellen, toen zei hij ook: jullie kunnen elkaar nu allemaal zien, jullie weten nu met wie je in die ruimte bent geweest. Hij zegt: ik ben afhankelijk nog steeds van jullie stem, van wat jullie zeggen, van wat jullie... hoe jullie praten. Ik weet niet hoe jullie eruitzien. Dat weten jullie nu wel van elkaar. Dus hij gaf duidelijk aan dat wij al met meer informatie ...ehm... de wereld in keken en dat hij dat niet heeft.

Hij vertelde ook dat hij in zijn eigen huis feilloos de weg weet. Dat hij nooit ergens tegenaan botst of ergens overheen struikelt. Zolang daar niemand andere dingen neerlegde in zijn huis kon hij daar feilloos bewegen. En dat vond ik wel heel interessant om dat te horen en dat heeft mij ook gesterkt in... ik ben er daarna natuurlijk nog meer over gaan lezen en gaan onderzoeken van hoe dat nou precies zit. Maar dat voelen, samen met een goed werkend evenwichtssysteem, als je dat goed kan en je kan het goed voelen met je handen en met je voeten, dan kom je een heel eind!

Samen zorgt dat voor een heel goed evenwichtssysteem. En onze ogen en oren zijn daar een heel goed hulpmiddel bij. Maar als alleen de tast, want dat is het hè, dat hele voelen dat is ons tastzintuig, dat is, als dat goed functioneert met een goed werkend evenwichtssysteem, kunnen wij ons heel goed bewegen in een...

12 Levenskunstenaar

Thu, 11 Feb 2021 12:00:00 +0100

Wat is een levenskunstenaar? Voel ik mij een levenskunstenaar? Sta ik wel of niet evenwichtig in het leven op dit moment? Ik weet het even niet. Ik zie deze periode als een 'tussentijd'.

Ook deze aflevering is gemaakt tijdens de lockdown periode, het verhaal wat ik vertel is nog steeds actueel.

(foto zelf gemaakt van de sneeuw in Zeewolde)

Volledig transcript:

Levenskunstenaar.

Levenskunstenaar, een term die ik een paar jaar geleden van iemand hoorde. Die noemde zichzelf levenskunstenaar en toen ben ik mezelf gaan afvragen van: voel ik mijzelf een levenskunstenaar? En ergens was dat op dat moment ook wel zo.

Ehm... in 2006 toen de ziekte van Ménière, dat ik die kreeg, en eigenlijk volledig uitviel en letterlijk en figuurlijk een paar maanden mijn evenwicht kwijt was, leek het ook alsof die hele fundamenten onder mijn bestaan weggehaald waren. Behalve dan dat ik nog steeds in een fijn gezin woon en in een fijn huis, waren alle andere dingen om mij heen weggevallen.

Was het werk wat ik niet mee kon doen, ik had een overvolle agenda en die agenda was leeg en al het vrijwilligerswerk kon ik niet meer uitvoeren, mijn hobby's niet meer, het sporten, alles was weggevallen. En in een paar maanden tijd heb ik dus gevoeld hoe het is, als je al die dingen niet meer om je heen hebt en niet meer kunt uitvoeren. En heel langzaamaan ben ik toen opgekrabbeld en letterlijk en figuurlijk weer stapjes gaan zetten, stappen gaan zetten.

En uiteindelijk merkte ik van: ik heb dus een gehoorbeperking en ik heb een luisterberoep. Ik heb een nieuw beroep gevonden en coachen is bij uitstek een luisterberoep en ik heb een evenwichtsbeperking en ik voel mij evenwichtig in het leven staan. Omdat ik, toen ik die fundamenten weer kon opbouwen, andere keuzes heb gemaakt die veel beter bij mij passen op dit moment. En dat is zó fijn! Het is zo heerlijk om dat te ontdekken, dus die term levenskunstenaar die paste mij wel. Alleen vraag ik me af is het nu nog steeds zo? Sta ik nu nog evenwichtig in het leven? Ik weet het even niet meer en dan noem ik dit maar die tussentijd.

De tussentijd tussen dat ik écht evenwichtig in het leven stond en strakjes dat ook weer, ook weer zo voel. Nu voel ik het echt als een soort tussentijd, ik kom veel te weinig tot actie. Ik wil heel veel, mijn hoofd staat voortdurend 'aan', en ik doe het niet. En helemaal op dit moment. Het is op dit moment, 8 februari 2021, heel Nederland is nog in lockdown, het is ontzettend koud buiten, er is heel veel sneeuw gevallen en hele bijzondere sneeuw, want er zijn overal stuw- of eigenlijk van die sneeuwwallen gemaakt en die sneeuwwallen vind je op allerlei verschillende plekken. Het ziet er schitterend uit! Er is een hele harde wind en als je nu buiten loopt en dus je voetstappen die duidelijk in de sneeuw te zien zijn, en even later helemaal gevuld met verse sneeuw, is er niks meer te zien van die voetstappen die je hebt gezet.

En op dit moment weet ik het dus even niet meer. Ik zit hier dus wel in een warm huis ...ehm... voorzien van alle basisbehoeften die je maar kunt hebben. En ik voel me dus heel prettig in dit huis. Ik zit nu in mijn praktijkruimte. In mijn thuisstudio noem ik het dan ook en ik vind het prettig. Ik vind het fijn, lekker warm. En tegelijkertijd voel ik me ook heel onrustig. En ik heb juist meegekregen van, creëer die rust en ga humor gebruiken, ga meer speelsheid erin brengen in al die acties die je wil gaan doen. Ja, nou, dat klopt waarschijnlijk wel en toch, ik blijf nog wel onrustig in mijn hoofd, in ieder geval.

En dat komt ook omdat ik weet, er zijn mensen die zijn dubbel zo hard aan het werk op dit moment. Die ja, worden geleefd door alle omstandigheden en er zijn mensen die helemaal geen werk hebben en helemaal geen uitzicht op het werk wat er gaat komen, het is onduidelijk. En alles er tussenin. En ik weet ook niet precies waar ik zelf precies zit. Ik ben niet dubbel zo hard aan het werk. Ik ben waarschijnlijk iemand die dus ook op dit moment niet dat werk heeft wat ie graag zou willen doen, alleen er is wel uitzicht op dat het wel weer gaat komen. Alleen geen idee wanneer. Is dat als de lockdown voorbij is of is dat op het moment dat ik nu allerlei acties doe en dat dat werk dus dan zichzelf weer openbaart, wat het dan nog meer gaat worden?

Ik weet het dus toch niet. Waar ik al in het begin mee startte van: ik voel mij nu niet evenwichtig in het leven staan. En tegelijkertijd heb ik toch wel het idee dat ik niet zo snel omval. Ook letterlijk niet, als ik nu naar buiten ga in die sneeuw, heb ik ...ehm... van die schoenijzers onder mijn schoenen, waarmee ik echt stevig op de sneeuw loop en ik neem mijn wandelstok mee. Dus letterlijk is dat evenwichtig en kan ik evenwichtig lopen, kan ik stevig lopen als ik dat met aandacht doe, lukt dat.

Alleen ja, af en toe heb ik écht van die dagen, pfff, dan weet ik het niet. En wat mij wel helpt, is sowieso even rustig zitten, mediteren, lekkere muziek op zetten of juist bewegen, dansen.

En schrijven helpt mij. Schrijven vind ik zelf heel prettig. En ik ben ook weer verschillende schriften begonnen, met elke keer een ander thema en dit thema van dit schrift is ...ehm... notebook en ja dan hebben ze het over ‘opnieuw beginnen’. Worden er vragen gesteld en zo en ik wil een stukje even daaruit voorlezen wat ik heb geschreven:

Alweer een week voorbij, zelfs tijdens deze lockdown vind ik de tijd snel gaan. En tegelijkertijd toch ook weer langzaam, omdat er veel minder te doen is qua écht werk. Het huishouden doe ik dan wel, maar het sporten is veel te weinig. De acties die ik moet doen om het boek te verkopen doe ik mondjesmaat. 's Avonds na het eten, dan vind ik het heerlijk om tv te kijken of iets te gaan lezen. Dat is elke keer eigenlijk een uitje, want dan ben ik even in een andere wereld.

En wat is op dit moment mijn hartsverlangen? Wat is de zin van het leven? En dat vind ik moeilijk om daar één-twee-drie het antwoord op te geven. Waar verlang ik naar? En als ik antwoord dat het leven weer normaal is, dan is het ook lastig, want wat is normaal? Nu we bijna een jaar al heel anders leven en tot bepaalde hoogte daaraan gewend raken. Of verdring ik al die gedachten, aan naar buiten gaan, uit eten gaan, kamperen, vrij dansen in een groep, naar een festival, sporten in de sportschool, een feestje vieren? Doe ik dat om mezelf te beschermen, dat ik die gedachten niet naar boven wil halen? Dat ik daar niet zo veel mee bezig wil zijn, want als ik er niet zo veel mee bezig ben, kan het me ook niet raken.

Maar ja, dan gaat het eigenlijk alleen maar over activiteiten, over iets doen, iets beleven, dat is iets anders dan hartsverlangen. Wat is mijn hartsverlangen? (zucht) Ja, ik voel eigenlijk niet zo veel bij dat woord. Is er een verlangen? Is er iets wat ik heel graag zou willen, anders dan iets doen, tussen aanhalingstekens. Ik voel meer een leegte als het over verlangen gaat. Betekent dat dan dat het er al is?

Dat mijn hart vervuld is, en dat er geen verlangen nodig is, want ja, dan gaat het om de toekomst, iets wat er nog niet is. En ik heb het al. Ik ben er al. Ik ben tevreden of mild naar mezelf. Het is oké zoals het nú is. Geen verwachting, want het leven gaat vanzelf. Of zijn mijn emoties wat afgestompt in deze tijd nu en voel ik het juist niet meer? Is er een soort berusting ontstaan of gelatenheid? Of mag ik... kan ik leven zonder verlangen en dat gewoon volledig omarmen zonder toekomstdromen of verlangen naar hoe het ooit was? Leven in het hier en nu. Gewoon hier en nu! En de activiteiten doen waar ik zin in heb en de meerwaarde van inzie en voldoening als het werk is gedaan. Als ik iets heb opgeruimd of afgerond of schoon heb gemaakt dan, dat geeft voldoening.

Dus leven in het nu en niet bezig met alles wat er in de wereld op dit moment gebeurt en waar ik helemaal geen invloed op heb, behalve mijn eigen gevoelens erover. Als ik niet weet en voel wat voor verschrikkelijke dingen er gebeuren, dan hoef ik er ook niet in gedachten steeds mee bezig te zijn. Kan ik het dan van een afstand registreren, zonder er zelf iets mee te moeten? En dan kan ik namelijk mijn energie stoppen in alles waar ik zelf wél invloed op heb, waar ik hulp aan kan bieden, wat aanvaard kan worden. Waar ik een luisterend oor kan zijn en met de mensen samen zijn, waar ik heel veel van hou. En waar ik blij van word om te doen. Ik word blij van schrijven en van ja, vertellen ...ehm... tekenen, het koken, eten, ...ehm... zorgen voor, ja daar word ik blij van! En dat zelfs schoonmaken zo fijn kan zijn dat ook die herhaling ervan helemaal prima is. Leven!

Het leven leven. Er zijn. Aanwezig zijn. Niets meer en ...ehm... niets minder. Is hier, nu, ik, bewust zijn van mezelf. Mijn directe omgeving en dat dat mijn wereld is. Is dat dan een vorm van levenskunst? Ben ik, als dit waar is, als dit zo klopt, ben ik toch een levenskunstenaar?

Ja, misschien mag ik mezelf een levenskunstenaar noemen. En dat het niet allemaal alleen maar ...ehm... gelukkig zijn is, alleen maar blijheid. Dat ook al die andere emoties, al die andere gevoelens er ook zijn en er mogen zijn en dat dat de kunst van leven is, om dat te omarmen dat het er is zoals het er is. Bewust zijn van mezelf en bewust zijn van m'n directe omgeving en dat dat mijn wereld is.

11 Onvoorstelbaar

Wed, 10 Feb 2021 23:00:00 +0100

Korte reflectie op het jaar 2020. Mijn kwaliteit flexibiliteit, heb ik die wel in kunnen zetten? Het psychische evenwicht is dynamisch en zeker geen stabiele toestand.

Dit is een aflevering die nu niet meer actueel is, maar wat zomaar weer zou kunnen gebeuren in de wereld.

(foto zelf gemaakt van een Zelfje)

Volledig transcript:

De lockdown. Maart 2020, dat ging mijn voorstellingsvermogen te boven. Ik vind het eigenlijk ook best spannend om 't daar nu over te hebben. Alleen denk ik niet dat ik de enige ben. Ik denk dat heel veel mensen het hebben meegemaakt, dus ja, ik wil daar even iets over delen. Want wat mij is opgevallen dat, mijn kwaliteit is flexibiliteit en dat vind ik een mooie kwaliteit, en ik vroeg mij af toen aan het begin van die lockdown, dat ik niet begreep wat er nou precies aan de hand was, dat dat dus mogelijk is om met een heel land in lockdown te gaan, dat er iets ook wereldwijd aan de gang is, dat... Hoe beweeg ik daarin mee? Kan ik daarin wel meebewegen? En het leek wel alsof ik het op dat moment niet kon. Dat ik dat zó moeilijk vond, zó lastig vond, dat ...ehm... juist omdat ik het niet begreep.

En tijdens mijn wandelingen, ik ben vanaf die tijd elke ochtend -bijna elke ochtend- een wandeling gaan maken en ik merkte tijdens die eerste wandelingen, dat ik de mensen -enkele personen- die ik tegenkwam op mijn wandeling, dat ik die geen gedag zei. Dat ik niet eens oogcontact zocht en toen ik me dat realiseerde, had ik ineens van: dit wil ik anders. Ik wil niet anoniem rondlopen en ook de ander niet zien. Ik wil juist wél het contact hebben met die mensen die ook die ochtendwandeling maken. Dus vanaf die tijd ben ik toch weer, zoals ik eigenlijk altijd al deed, mensen aan gaan kijken, oogcontact zoeken, een knikje geven of goedemorgen zeggen. Eigenlijk iets wat zó normaal was, was er dus even niet. En heb ik daarna wel weer gedaan. Wat ik nu weer heel gewoon vind. En daar was ik blij om. Het enige andere is dat je dus op afstand langs elkaar heen loopt en dat hoeft niet meteen vreselijk te zijn. Dat was in het begin zo nieuw en raar en je probeerde juist die andere mensen te vermijden. Nu neem je wel afstand, maar je vermijdt die persoon niet, omdat je wel het oogcontact zoekt. Alleen dat duurde dus even, dat was niet vanzelfsprekend dat ik dat zo maar die eerste ochtendwandeling al op kon pakken.

Wat er ook gebeurde in die eerste dagen, is dat ik ontzettend wankel werd met lopen en zo. Ik heb echt mijn wandelstok meegenomen om wat steviger te lopen, want ik was niet zo zeker van mezelf. En daarmee, omdat ik dus die wankelheid ook zó voelde, dat ik zelfs die wandelstok nodig heb -dat heb ik al een hele tijd niet meer nodig gehad- maakt dat ik dus zelf al door had van: ik ben niet helemaal meer in evenwicht. Ik ben niet helemaal meer zo sterk. Ja, ben ik dan flexibel, beweeg ik dan wel of niet mee?

In zoverre beweeg ik mee, dat ik dan toch nog wel naar buiten ga met die wandelstok en toch ging wandelen. Wat ook kan zijn, is, dat ik in die tijd dus het hele sporten, sportscholen alles was meteen dicht, dat ik juist dat sporten zo nodig heb om mijn evenwicht sterk te houden en dat viel dus helemaal weg, dat ik daardoor dus meer wankel werd. Dus is het nodig dat ik veel aan het sporten ben, veel dat evenwicht uitdaag, veel trigger om me dus juist evenwichtiger te voelen tijdens het lopen. Het zou kunnen. Dat ja, dat weet ik pas wanneer ik ook weer dus eigenlijk ga sporten, regelmatig ga sporten en dat evenwicht veel meer ga triggeren, want ik merk dat ik het in huis gewoon te weinig doe. Daar zal ik niet de enige in zijn. Er zijn mensen die juist veel meer zijn gaan hardlopen en heel veel meer zijn gaan wandelen. Bij mij is dat, de dingen die ik in huis doe, wat ismakogie-oefeningen, een beetje fitness-oefeningen, warming-up oefeningen, af en toe een yoga-oefening, daar houdt het dan ook bij op. Ik zou veel meer willen dus, ja, flexibel?

...ehm... ik heb wel meebewogen dus, alleen ja, even kijken, als ik nou ga kijken naar het werk: Ik had op dat moment, in maart 2020, dat allerlei afspraken die vielen weg. Ik had wel met cliënten af en toe nog een afspraak, maar dat was dan online. Dat gebeurde op een gegeven moment online, maar alle andere afspraken vielen ineens weg. En ik had dus geen werk meer buiten de deur, dus ik hoefde niet met het openbaar vervoer, ik hoefde niet op de fiets weg, ik hoefde geen mensen te ontvangen. Aan de andere kant ik had toen ook alle tijd en daar heb ik het hele voorjaar en de zomer, naar de zomer toe, voor gebruikt, om de puntjes op de i te zetten wat het boek betreft. Want met de vormgever, die was er al mee bezig om dat boek dus écht mooi vorm te geven, maar daar hebben we heel veel overleg in gehad en heel veel mailen over en weer, telefonisch contact. Dat was ook wel heel fijn dat ik dus daar alle tijd voor had om daar mee bezig te zijn. Dat had anders best nog wel lastiger geweest, was ik veel meer in het weekend nog daarmee bezig geweest of de avonden. Nu kon ik de avonden gewoon lekker dingen voor mezelf doen, rondje wandelen met Roel en dan lekker televisiekijken en anders was ik misschien veel meer nog voor dat boek bezig geweest en dan was het en-en geweest. Dus ja, zo erg was het dan ook niet.

En tóch bleef het nog steeds onvoorstelbaar, dat die hele wereld in de ban is, nog steeds, ik wil zeggen 'was' maar het is nog steeds, in de ban ís van al die maatregelen die genomen moeten worden om dat hele corona-virus wat nu de wereld betreft, om dat onder controle te krijgen. Ja, ik blijf nog steeds wankel, dat gaat op en neer. Er zijn dagen dat ik dus nog steeds niet stevig loop, dat ik zwaar loop. Dat ik mezelf een beetje mee moet trekken om die ochtendwandeling goed te doorlopen, letterlijk. Ja, dat komt toch nog steeds dat... het gaat mijn voorstellingsvermogen nog steeds te boven wat er allemaal aan de hand is. Aan de ene kant went dat en aan de andere kant went het niet. Ben ik het nog steeds niet gewend en raak ik er misschien ook helemaal nooit aan gewend. Dus dat hele evenwicht, zowel fysiek als psychisch, het is heel dynamisch, het gaat heen en weer, als een wip gaat het op en neer.

Evenwicht, dynamisch dus, het is zeker geen stabiele toestand.

10 Vormen van tinnitus

Mon, 08 Feb 2021 12:00:00 +0100

De zee in mijn hoofd is mijn metafoor voor de tinnitus. In mijn radioprogramma 'Hoor jij wat ik hoor?' heb ik over tinnitus, oftewel oorsuizen, verteld. Deze uitzending deel ik hier in de podcast.

De vormen van tinnitus worden benoemd en ik ga in op het energiemanagement, want tinnitus vergt energie. Wat kun je doen als je last krijgt van tinnitus?

Met dank aan Han Koopman, die de techniek heeft verzorgd nadat ik de opname heb gemaakt in mijn thuisstudio. Want we mogen nog even geen gasten ontvangen in de studio van de Lokale Omroep Zeewolde.

Update 2022. Wijziging. Ik heb fragmenten muziek laten staan in de podcast, aangezien ik in het kort iets vertel over de muziek die ik speciaal heb uitgekozen voor deze tinnitus uitzending.

Volledig transcript:

((muziek ♬))

(Jingle) 'Hoor jij wat ik hoor?', met Paula Hijne.

We waren naar de kust waar aan zee er altijd geluid is. Ook al zijn er nauwelijks golven, het is altijd een kabbelend, voortdurend geluid en ook de wind die langs mijn oren suist, maakt dat mijn eigen geluid dan minder opvalt. Dan is het wel weer vreemd dat ik gisteren een hard geluid ervoer, het viel echt op, het was aanwezig. En ik ben 's middags heel rustig op de bank gaan zitten lezen en het bleef hard aanwezig. 's Avonds overstemde de muziek de tv... de muziek van de tv die overstemde mijn tinnitus, ietwat. En nét, op de wc, waar het heel stil is, merkte ik op dat ik het geluid ineens weer minder hoorde. Ik moest me echt focussen om het weer op te merken. Zo gaat het dus meestal in het dagelijks leven. Ik ben me niet bewust aan het afleiden van de tinnitus, ik ben er gewoon niet altijd mee bezig.

Welkom bij 'Hoor jij wat ik hoor?', deel 2 over tinnitus. En dit is tevens de podcast 'Evenwicht, je leven', ook deel 2: tinnitus.

(Jingle) 'Evenwicht, je leven' podcast, over evenwicht in de breedste zin van het woord. De podcast van Paula Hijne.

Ik heb net een stukje voorgelezen uit het schrift waar ik schrijf over tinnitus. Ik zit in mijn eigen ruimte, in mijn eigen praktijkruimte en ik ben daar aan het opnemen, want we kunnen niet naar de studio toe. Dus dan moet ik even zelf in de gaten houden, hoe hard ik praat, kijken of het klopt, kijken of dus de tijd aanstaat, dat ik niet te lang achter elkaar praat. En Han Koopman van de Lokale Omroep Zeewolde, die helpt me dan bij de techniek om daar dan mooi de muzieknummers ertussen te zetten. Goed.

Over tinnitus deel 2. In deel 1 heb ik verteld over de metafoor, ‘De zee in mijn hoofd’. En ik heb uitgelegd hoe het bij mij begonnen is en welke impact dat heeft gehad. Ik heb ook verteld, de uitleg over tinnitus, wat het precies is en welke geluiden het ook allemaal kan geven. En de oorzaken. En ik wil het nu gaan hebben over de vormen van tinnitus.

Er zijn verschillende vormen. Dat is namelijk subjectieve tinnitus en objectieve tinnitus. Er is... ongeveer 15% van de volwassenen heeft tinnitus dus in Nederland. En 3% lijdt er echt onder. 95% heeft subjectieve tinnitus en minder zelfs dan 5% heeft objectieve tinnitus.

Maar wat is dat dan? De subjectieve dat is de meest bekende vorm, dat is wat de meeste mensen dus ook hebben. En er zijn wel wat ...ehm... variaties in: subjectieve, dus sowieso het kan allerlei geluiden hebben. Het kan fluctueren, pulseren, ik heb het in deel 1 allemaal genoemd. Wat er nog bij kan komen is ook ‘reactieve tinnitus’. Dat is...eh, ik heb het zelf ervaren twee jaar geleden op de camping. Op de camping kwam heel vaak de ambulance langs en op een gegeven moment merkte ik op dat ik elke keer die ambulance bleef horen in mijn oren. En er was helemaal geen ambulance. En dat is een vorm van reactieve tinnitus. Ze noemen dat ook wel ‘spikes’. Het kan ook zijn dat het zelfs heel kortdurend is, want ik heb eigenlijk die ambulance bijna de hele vakantie gehoord. Het kan dus ook zijn dat het kortdurend is. Ook dat heb ik eerder meegemaakt en daar heb ik ook weer een stukje over geschreven, dus dat laat ik even... ga ik nu voorlezen.

Het is een uurtje na het sporten. Ik zit met een kop koffie aan tafel in mijn praktijkruimte en neem de mail door. Ineens klapt mijn rechteroor dicht en is er een hoge piep. Ik doe met mijn vinger even mijn rechteroor dicht, maar de piep blijft gewoon heel aanwezig. En dat gebeurt wel eens vaker. Ik weet alleen niet of het ook meer is geworden, want ik hou het helemaal nergens bij of ik dat vaker dus van die piepen ineens erbij heb. En na een paar minuten is de piep dan verdwenen en dan blijft alleen het vertrouwde geluid over.

Dit is wat dus heel vaak gebeurt. Sowieso een piep horen, dat is wat heel veel mensen meemaken. Als je bij een concert bent geweest of in luide omgeving bent geweest, dat je dus daarna een soort geluid overhoudt in je oor. En dat is heel vaak dus wel een piep of een soort ruis bij mensen. Alleen is dat na slapen en na ontspanning is dat... verdwijnt dat weer. Dat gebeurt met die spikes ook, als je kortdurend ineens een piep erbij hebt of een ander geluid erbij hebt, dan is het dus kortdurend, van tijdelijke aard, het verdwijnt weer. Het komt eigenlijk ook wel door, ja, overprikkelde zenuwbanen die vlakbij het oor liggen, dat daardoor dus die spikes ontstaan. Dat is wat ze vermoeden, dat het zo werkt.

Wat ook kan is ‘somatische tinnitus’. Somatische tinnitus komt door een nekblessure of verhoogde spierspanningen daar in de nek, schouders. Dan ligt de oorzaak niet in het oor, maar het komt door de problemen in de buurt van ook die auditieve zenuwbanen… En het zijn vaak ook fluctuerende geluiden. Nou kan het zijn dat bij, als het écht door een nekblessure komt en het is daar veel te gespannen, dat als je díe spanning weg kunt halen en je kunt daar weer ontspanning in krijgen, dat ook de tinnitus weer verdwijnt. Ik heb een vriendin, collega-ondernemer, die vertelde dat, dat het bij haar écht zat, omdat ze veel te strak alles daar hield, in d'r nek, in d'r hoofd en in d'r kaak en door... bij een fysiotherapeut die het écht helemaal goed los heeft gemaakt bij haar, verdween bij haar de tinnitus. Bij subjectieve tinnitus gebeurt het heel vaak niet, maar er zijn dus vormen waarbij het dus wel kan helpen. Waarbij het dus dan verdwijnt. Het gebeurt heel weinig, maar het kan.

Dan is er ook nog 'muzikale tinnitus'. Het heeft ook andere namen. Dat zijn auditieve hallucinaties of akoestische hallucinaties. Het gekke is het zijn wel betekenisvolle geluiden die iemand hoort. Je hoort pratende mensen, geroezemoes, gemurmel of fragmenten van muziek of melodieën of misschien zelfs hele liedjes, dierengeluiden. Het zijn veel oudere mensen die daar last van hebben. Dat zijn dus eigenlijk een soort ja, gehoor-hallucinaties. Het is een neurologisch probleem en dat komt dus niet vanuit het oor zélf. En ook dit vind ik helemaal niet vreemd, want ik heb heel vaak dat ik 's nachts wakker word en denk dat dus de wekkerradio aanstaat en dan ga ik kijken en dan is dat helemaal niet zo en dan heb ik de hele tijd al iemand gehoord die aan het praten was, terwijl ik er niks van versta, hoor ik dus wel dat gemurmel van dat praten. Ja, komt dat dan omdat ik ouder ben geworden? Bij mij hoort het dus bij de tinnitus en ik ben dat gewend. Ik heb ook wel eens een straaljager gehoord, nee een laag ronkend vliegtuig. Dat was trouwens ook erg vreemd, midden in de nacht word ik wakker en ik hoor dus een vliegtuig heel zwaar en laag en heel lang. Ik dacht: dat kan helemaal niet bij een vliegtuig, want dat geluid zwelt aan en wordt weer minder. En ik bleef het geluid een hele tijd horen. En de volgende dag heb ik nagevraagd bij mijn kinderen in huis, hebben jullie dat vliegtuig vannacht gehoord? Nee, die hadden helemaal niets gehoord. Ik heb het mijn man gevraagd, niks gehoord, ik ben zelfs naar de buurvrouw gelopen ik heb gevraagd: heb jij vannacht het ronkende vliegtuig gehoord, nee, ook zij had het niet gehoord.

Dus toen had ik al een vermoeden, dit is een geluid wat mijn eigen brein maakt en hoe dat ontstaat? Geen idee, ik weet alleen dat het er is. En tegenwoordig weet ik dat dat er is en is het oké. Toen moest ik daar écht mee leren omgaan dat ik dus allerlei geluiden ook hoor die er niet echt zijn, maar waarbij het lijkt alsof het er wel is. Het kan zelfs een draaiende motor van een auto zijn die buiten staat waarvan ik denk 'daar staat een auto' en dan ga ik kijken en er is helemaal geen draaiende motor van een auto, want alle auto's staan gewoon stil, niemand zit erin, er gebeurt niets. Het is eigenlijk gewoon verder stil buiten en toch hoor ik dan een auto.

Ik ben het ondertussen gewend. Alleen het blijft dus ...ehm... voor mensen die het voor de eerste keer meemaken best heel vreemd en die kunnen daar zelfs heel bang van worden. Van is dat iets wat blijvend is, hoe zit dit, waarom gebeurt dit? Allerlei vragen die ik regelmatig krijg, die ik regelmatig lees ook dat mensen dat dus doen. Ik ga het strakjes verder hebben even over die objectieve tinnitus, omdat dat tinnitus is die ook oplosbaar is net als ik vertelde over die nek- en spierspanning, zijn er nog meer vormen, die objectieve tinnitus, hele kleine groep die dat heeft, maar daar ga ik 't zo even over hebben. We gaan eerst luisteren naar muziek en ik heb gekozen voor Maire Brennan. Maire Brennan, Whisper to the wild water en zij zingt:

Ik hoorde je stem, fluisteren naar het wilde water.

Stap voor stap, langzaam draai ik de woorden om.

Ik hoorde je naam, fluisteren naar het wilde water,

ik zal sterk zijn, ik zal overleven.

Verander de woorden, verander niet de bedoeling ervan.

Ga maar luisteren naar Maire Brennan.. ((muziek ♬))

(Jingle)

Objectieve tinnitus. Die objectieve tinnitus, dat zijn geluiden die door anderen ook gehoord kunnen worden. Door de KNO-arts bijvoorbeeld en dan gaat het om werkelijk-bestaande geluiden. En dan kan het zijn dat al...

9 Tinnitus, wat is dat?

Sun, 07 Feb 2021 23:00:00 +0100

Tinnitus, oftewel oorsuizen, wat is dat precies? Informatie en ervaringen over tinnitus.

De zee in mijn hoofd is mijn metafoor voor tinnitus. Voor mijn radioprogramma bij de Lokale Omroep Zeewolde 'Hoor jij wat ik hoor?' heb ik twee opnames gemaakt over tinnitus. Deze uitzendingen deel ik nu ook als podcast.

Voor de muziek heb ik fragmenten gedeeld, omdat ik dit specifiek heb uitgekozen voor deze uitzending.

In deze aflevering vertel ik over mijn tinnitus en hoe dat is begonnen, de uitleg over tinnitus en welke oorzaken er zijn. En, hoe kun je ermee omgaan?

(Afbeelding zelf gemaakt, met Canva)

Volledig transcript:

((muziek ♬))

Introductie ((muziek ♬)) (Jingle)'Hoor jij wat ik hoor?' met Paula Hijne.

Niet af en toe, altijd, voortdurend wat er dagelijks is en ook 's nachts, de tinnitus, het suizen. Het doorgaande geluid in mijn hoofd. Het akkoord, ruis, fluiten, altijd, elk moment, elke dag, ja, ik hoor het. Ik hoor het luid en duidelijk. Ik heb er niets over te vertellen. Over het geluid zelf heb ik niets te vertellen, dat is er. Punt! Ik kan er wel over vertellen wat het is, wat tinnitus is en hoe je ermee om kunt gaan. Dus welkom bij deze 'Hoor jij wat ik hoor?', speciaal over tinnitus. Het is écht een special.

---

(Jingle) Dit is 'Hoor jij wat ik hoor?' een programma over horen in de breedste zin van het woord. Presentatie Paula Hijne.

---

Dit is dus een speciale 'Hoor jij wat ik hoor?' en tegelijkertijd is het ook voor de podcast 'Evenwicht, je leven'. Mijn podcast 'Evenwicht, je leven' is een speciale podcast over het zintuig 'evenwicht'. En tegelijkertijd ook over evenwicht in de breedste zin van het woord.

En daar valt dan tinnitus ook onder. En als je dan teruggaat naar 'Hoor jij wat ik hoor?', is dat helemaal een titel die past bij tinnitus. 'Hoor jij wat ik hoor?' dat is ook altijd mijn startvraag in het programma en is ooit ontstaan met dat geluid wat ik altijd hoor en wat een ander niet hoort. Alleen niet iedereen weet dat, elke gast weet dat, dus dat hoeft ook niet per se het antwoord te zijn. Alleen, ik hoor geluid in mijn oren wat niet iedereen hoort. En daar ga ik het met je over hebben. Over tinnitus.

Ik heb net helemaal aan het begin van het programma een tekst voorgelezen die ik jaren geleden heb gemaakt. En dat gaat dus over dat voortdurende geluid, want tinnitus is er altijd.

Dus ik zal er even iets over vertellen hoe dat nou bij mij zit. Tinnitus noem ik zelf ‘De zee in mijn hoofd’. Nou is de zee in mijn hoofd een metafoor voor meer dingen in mijn leven dan alleen maar het oorsuizen, de tinnitus. De zee in mijn hoofd gaat over, ook de aanvallen van draaiduizeligheid die ik af en toe heb, omdat ik de ziekte van Ménière heb. De ziekte van Ménière, dat zijn aanvallen van draaiduizeligheid en dat is oorsuizen en gehoorverlies. En die combinatie maakt dat het Ménière heet.

De meeste mensen met Ménière, op een gegeven moment gaan die aanvallen van draaiduizeligheid, worden minder. Voor het gehoorverlies kun je een hoorapparaat gaan dragen, maar die tinnitus, die op een gegeven moment blijvend is, die gaat dan niet over. En het blijkt ook, dat voor alle patiënten met Ménière, dat die tinnitus het meest zware is, omdat dat er altijd is. Ook als je geen aanval hebt, ook als je gewoon hoortoestellen draagt, het geluid is er altijd. Dat is dus dan ook wat past bij mij, bij ‘De zee in mijn hoofd’, want dat heb ik dus ook. Dat geluid is er altijd. Maar ook die aanvallen van draaiduizeligheid passen daar in die metafoor van de zee in mijn hoofd en tegelijkertijd ook al die gedachten in mijn hoofd, al die ideeën die ik heb, alles wat voorbij stroomt en soms is het héél veel en soms is het wat minder, als een soort golfbeweging. En dat past natuurlijk weer heel mooi bij die metafoor die bij mijn leven hoort: de zee in mijn hoofd.

---

(Jingle) 'Evenwicht, je leven' podcast. Over evenwicht in de breedste zin van het woord. De podcast van Paula Hijne.

((muziek ♬))

---

Wat is nou tinnitus? Tinnitus is een hoofd vol geluid. En als ik een presentatie geef aan mensen, fysiek in een omgeving tijdens een lezing of zo of in een gastles, dan vraag ik ook of er iemand is die last heeft van tinnitus, want die weten dan ook waar ik het over heb. En dan vraag ik ook: “Hoe lang heb je er al last van? Zijn er mensen die het korter dan een jaar hebben? Of heb je het langer dan 5 jaar. Of langer dan 10 jaar?” Want wat blijkt nou: als je het nog maar net hebt is het best zwaar. Is het moeilijk. Je begrijpt het nog niet helemaal hoe je er mee om moet gaan. Je hebt misschien wel te weinig informatie hier over. Dat is wat ik zelf dan ook heb ervaren. Ik kom er later op terug hoe dat bij mij is ontstaan. En nu even niet informatie daarover, dus dan vraag ik dan: “Hoe lang heb je het al?” En dan kan ik een beetje een inschatting maken. Want mensen die het al heel lang hebben, hebben ook wel vaak een manier gevonden om er mee te leren omgaan.

En een hoofd vol geluid, dat is het dus sowieso. Oorsuizen kan verschillende geluiden ook geven. Het kan heel hard zijn en het kan een beetje op de achtergrond zijn, zacht. Het kan fluctuerend zijn, op en neer, het kan pulserend zijn, ritmisch. Sommige mensen horen zelfs melodieën. Oorsuizen is dus eigenlijk helemaal niet een goed woord. En ...ehm... dus welke geluiden de mensen met tinnitus hebben, dat zijn ook altijd verschillende geluiden, dat is niet één soort geluid. Het kan suizen, fluiten, piepen of brommen, sissen, zoemen, rinkelen, bonken, tikken, knarsen, dreunen, ratelen. Het kan als een slijptol te horen zijn, knerpen, er zijn zo veel verschillende geluiden die maken dat het tinnitus is. En de een heeft één geluid voortdurend, altijd hetzelfde. En de volgende heeft een geluid wat wisselend is, wat de ene keer zo en de andere keer zo is. En sommigen hebben gewoon combinatiegeluiden, die hebben fluiten en ruizen bij elkaar. Of heeft er tikken ook doorheen, maar dat is dan weer af en toe. Het is zo divers als maar kan. Daarom kan je aan oorsuizen niet één definitie stellen. Niet één soort geluid aangeven want het is bij iedereen anders.

---

((muziek ♬))

(Jingle) Dit is 'Hoor jij wat ik hoor?' met Paula Hijne.

---

Dus vraag iemand die tinnitus heeft en ieder zal weer een ander antwoord geven. Juist ook die verschillende hoogtes. De één heeft het écht ontzettend hoog, in de hoge regionen en de ander heeft het in veel lagere tonen en hoort het daardoor ook heel anders. Dus wat voor geluid ik precies hoor; dat ligt zo rond de 5000 Hertz, dat is ongeveer wat we ook in onze spreekstem hebben, dat is namelijk ook waar ik gehoorverlies heb, zo rond die regionen, rond de 5000 Hertz. Ik kan het geluid laten horen, alleen dat doe ik niet, want dan denk ik dat jij meteen de radio of de podcast uit gaat zetten, want het is een heel irritant geluid!

Misschien dat ik dat op het eind nog een keer laat horen of zo. Nu niet, want de meeste mensen, als ik het laat horen, zeggen ze al heel snel na een paar seconden al: kun je het geluid niet uitzetten? Dat is wel een teken om aan te geven: dit geluid hoor ik dus altijd. Altijd. Waar ik ook ben. Wat ik ook doe. Behalve in mijn slaap niet, dan ben ik het niet bewust. Het geluid zelf is er dan wel.

En dat betekent dat ook dat voortdurende geluid dat dat ...ehm... heel veel aandacht kan vragen en de kunst is dan om die aandacht dus te gaan verleggen, om daar op een andere manier mee om te gaan. Want als je alleen maar met dat geluid bezig bent, kan tinnitus gewoon heel zwaar voor je zijn. En dat is ook waarom ik dit programma maak, waarom ik deze podcast maak over dat evenwicht ...ehm... evenwicht... over deze tinnitus. Hoe leer je omgaan met die tinnitus? Dat is superbelangrijk om dat te leren, omdat je anders ja, dan is de tinnitus zó ver in jouw aandacht, dat wil je gewoon niet. Je wilt niet dat jij daar zo mee bezig bent.

We gaan daar verder na de muziek, want juist met tinnitus is het heel fijn om af en toe dus die afleiding te hebben, dus heb jij tinnitus? Vind je het fijn om af en toe die afleiding te hebben? En tijdens muziek kun je een beetje weg mijmeren, dus je meer richten op de klanken van de muziek, in plaats van op je eigen geluid. En ik heb gekozen voor 'Breathe me' van Jonathan Roy en dat is toch een beetje de impact ook over wat tinnitus kan zijn.

Want hij zegt dan in het Nederlands:

Ik ben mezelf weer kwijtgeraakt.

En ik ben nergens anders te vinden.

Wees mijn vriend, houd mij vast.

Wikkel me in, ontvouw me.

Ik ben klein en behoeftig,

verwarm me en adem me.

Je hoeft het dus niet alleen te doen, zorg dat je mensen om je heen hebt waarmee je de tinnitus of tenminste wat de impact die het op jou heeft, dat je die kunt delen met andere mensen, je hoeft het namelijk niet alleen te doen. Dus ‘wees mijn vriend’, is dan eigenlijk een oproep naar die lotgenoten of naar je partner, begrijp me, wat voor impact het op mij heeft en wees mijn vriend, help me daarbij om dit te kunnen dragen.

Tinnitus, want daar gaat dit over. Tinnitus aurium, dat is eigenlijk de officiële naam ervoor. Tinnitus komt van tinnire en tinnire betekent gerinkel of geratel. En ik heb net al uitgelegd dat dat geratel en gerinkel niet de lading dekt voor de geluiden die tinnitus allemaal geeft. Het is veel breder dan alleen maar gerinkel of geratel. Tinnitus aurium, aurium komt van aures en dat betekent oren. Zo'n 2 miljoen mensen, Nederlanders, hebben tinnitus. Dat is ongeveer de gok. En 100.000 hebben daar echt last van. Het is dus ook heel verschillend dat, de één heeft er dus in een lichte mate last van, de ander heeft dat matig en er zijn mensen die dus écht in hele ernstige mate er last van hebben. Het heeft niet te maken met hoe hard het geluid is. Het wil niet zeggen dat iemand met heel ha...

8 Evenwicht in uitvoering

Thu, 04 Feb 2021 12:00:00 +0100

Interview over het boek Evenwicht in uitvoering.

Vlak na de uitgave van het boek Evenwicht in uitvoering, in september 2020, was ik te gast in het radioprogramma

Goud voor Oud, bij de Lokale Omroep Zeewolde. Dit was een uitzending van een uur. Dit heb ik laten bewerken tot een podcast van iets meer dan een half uur.

Het is het verhaal over hoe het boek is ontstaan, wat mijn missie is en waarom ik het zintuig evenwicht op de kaart wil zetten.

Ben je nieuwsgierig naar het boek? Het is te bestellen via de website Evenwicht in uitvoering.

https://evenwichtinuitvoering.nl/

(eigen foto van de banner)

Volledig transcript:

Evenwicht, je leven' podcast, ervaringen en informatie over ons zintuig 'evenwicht', waar zit het, hoe werkt het en wat gebeurt als het niet goed meer werkt?

Paula Hijne is auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Zij neemt je mee in de wondere wereld van ons evenwicht. Dit is Goud voor Oud een programma voor, door en met ouderen. Presentatie Henk van Bentum.

Henk: Welkom luisteraars op deze laatste dag van september, laatste maandag van september en we hebben uitzending 88 van Goud Voor Oud. Fijn dat u weer afgestemd heeft en u er weer bent en weer luistert en vandaag hebben we iets heel bijzonders. We hebben een collega medewerkster, omroepster, schrijfster, ze doet veel dingen. Carla ...ehm... Paula Hijne. Paula welkom. We gaan het hebben over een boek dat jij geschreven hebt. Daar gaan we deze uitzending aandacht aan besteden. Maar ter voorbereiding ben ik gaan lezen in kranten en ik kwam jouw naam tegen. Ik ga wat voorlezen, niet gaan blozen, dat ziet toch niemand.

Van de kno-arts evenwichtsdeskundige dokter Raymond van de Berg, verbonden aan het Maastrichts UMC. Hij zegt over jouw boek: deze diepgaande studie is een super compleet, helder en begrijpelijk overzicht van alles wat met evenwicht te maken heeft.

Vele soms piepkleine zintuigen beoefenen invloed uit op jouw vermogen om rechtop te staan en bewegen. Paula Hijne weet dit ingewikkelde verhaal, waar je haast duizelig van zou worden, duidelijk en overzichtelijk uit te leggen. Zo ontdek je dankzij de boeiende mix van tekst en beeld in het boek, haast spelenderwijs, hoe ingenieus het evenwichtssysteem in elkaar zit en hoe problematisch het kan zijn als het even niet meer goed werkt. Nou dat is wel een heel mooi begin voor een uitzending en voor een boek.

Paula:Nou zeker, jaaa, ha over dit bijzondere zintuig.

Henk:Eerste vraag is natuurlijk, hoe ben je ertoe gekomen om dit boek te gaan schrijven? Want je hebt al eerder een boek geschreven, maar dit het 2e boek van jou 'Evenwicht, in uitvoering', onlangs gepubliceerd, hoe ben je erbij gekomen?

Paula: Sowieso is het mijn eigen ervaring dat met het evenwicht spelen, dat vond ik vroeger altijd geweldig. Dus allerlei dingen met het evenwicht, rolschaatsen vroeger als kind al, koppeltjeduikelen, al die dingen, ik vond het héérlijk. In de achtbaan over de kop, geweldig vond ik dat! In een zweefmolen, dat gevoel in die zweefmolen, aah dat vond ik allemaal hele fijne sensaties. En in 2006 is dat even helemaal omgekeerd, want toen kreeg ik aanvallen van draaiduizeligheid. En met dat ik meer aanvallen kreeg, bleef er op een gegeven moment een soort instabiliteit over en na nóg meer van die aanvallen van draaiduizeligheid, hield ik echt evenwichtsbeperkingen. Dus bepaalde dingen kon ik écht niet meer.

Henk: Hoe uitte zich dat dan? Viel je dan gewoon om, of zo, of hoe moet ik me dat voorstellen?

Paula: Nou, een aanval van draaiduizeligheid is echt dat je, dan weet ik niet meer wat boven of onder is. Dus dan voel ik gewoon niet meer waar de aarde is. Dus ik weet het wel, maar ik vóel het niet meer. En ik kan niet meer lopen. Op het moment dat ik dan overeind wil komen, val ik eigenlijk vanzelf alweer om, want ik kan mezelf dan niet omhoog krijgen omdat... je bent het gevoel van die controle over je spieren en zo je bent het gewoon kwijt. En dan ...ehm... zo'n aanval van draaiduizeligheid kan bij Ménière, kan het tussen de 20 minuten duren en 12 uur. En bij mij was het zo dat ik de heftige aanvallen had van 12 uur. En elke keer, dus dan lig je op bed, want dat was het enige wat dan wel kon en op het moment dat ik dan naar de wc moest, dan hebben ze me... hielpen ze me met zijn 2-en bijna, om dus naar de wc te komen en dan daar vast houden, zodat ik niet van de wc zou vallen en dan weer terug naar bed. Nou, een hele weg altijd. En na 12 uur dan heb je voor je gevoel 'oh ik kan nu weer wel een beetje overeind komen' en heel langzaamaan gaat dat dan weer wat beter. Maar bij die eerste aanvallen, die heel frequent kwamen, was tussendoor steeds die instabiliteit en dan is het lopen met steun. Dus dan moet je je echt overal aan vast houden en nou... Dat dus! Haha! Maar toen hield ik op een gegeven moment die evenwichtsbeperkingen en mijn werk kon ik niet meer doen, alles viel weg. Sociale leven, alle vrijwilligerswerk, ik kon even een heleboel maanden niets. Dus letterlijk en figuurlijk was ik écht mijn evenwicht helemaal kwijt. En toen ik weer langzaamaan stapje voor stapje opkrabbelde, ben ik uiteindelijk zelf aan nieuw werk gekomen. Ik ben gaan coachen en in dat hele coach-project kwam ik erachter dat het omgaan met de ziekte van Ménière, dat is een heel proces. En dat ben ik toen gaan opschrijven en daar is het eerste boek ontstaan.

Henk: Voor de duidelijkheid die coaching, dat is coaching op... Waar je coach je mensen in?

Paula: In het begin was het echt mensen die allemaal ziek waren en weer terug moesten naar werk. En op een gegeven moment heb ik de doelgroep gekozen: mensen met Ménière, mensen met gehoorverlies, met oorsuizen, die combinatie. Dus die ben ik heel specifiek gaan coachen.

((muziek ♬))

Henk: En vandaag speciaal aandacht voor een nieuw boek. Boek 'Evenwicht, in uitvoering' geschreven door Paula Hijne. Paula, je hebt net al het een en ander verteld hoe je tot dingen bent gekomen. Maar hoe ben je tot dit boek gekomen?

Paula: Dat is dus vanuit het boek 'Ménière in balans'. Mijn eerste boek wat ik geschreven heb, daar gaat een deel ook over het evenwicht, want de ziekte van Ménière heeft dus echt die evenwichtscomponent in zich. En in dat hoofdstuk dat ik daarmee aan het schrijven was, had ik echt zo van: hier zit nog veel meer achter, dit is veel uitgebreider dan wat ik nu hierin kan schrijven. En toen ben ik meteen op zoek gegaan naar de informatie erover en dan blijkt dat er helemaal geen Nederlands boek verder bestaat over het evenwicht. En ik ben toch op zoek gegaan naar wat er misgaat met mijn evenwicht, van hoe zit dat dan en waarom? Maar dan moet je eerst weten hoe het werkt, zoals het hoort te werken en aangezien ik die informatie niet kon vinden, had ik écht zoiets van: ja, als het nu nog niet bestaat ben ik degene die nu dit boek gaat schrijven en zodoende ben ik het écht gaan schrijven. En dan ben ik dus... 2016 is het andere boek uitgekomen, in het najaar 2016 ben ik met dit boek begonnen.

Henk: Maar met het boek beginnen; je gaat niet aan tafel zitten of achter een machine en begint te typen, je moet eerst onderzoek doen.

Paula: Ja, ik heb ook door de uitgever toen van het vorige boek, die heeft daar vragen ook over gesteld, en die had echt zo van: ja maar als er nu helemaal geen boek over is, is er dan wel belangstelling voor? Toen had ik echt zo van: ja is er belangstelling voor? Dat weet ik dus eigenlijk ook niet, alleen als je niet weet dat je een evenwicht hebt, ga je ook niet op zoek naar informatie over het evenwicht. En het blijkt dan... toen ben ik dus onderzoek gaan doen, dat heel veel mensen ook niets weten over het evenwicht. Dat evenwicht een zintuig is, wist jij dat?

Henk: Ja.

Paula: Heel veel mensen weten dat gewoon niet en als je dat dus al aangeeft 'evenwicht is een zintuig', oh ja? Dan weet je al dat die kennis er dus niet is en dat is bij heel veel mensen zo en dan als ze het wel weten, waar zit het dan precies? Hebben ze echt: aah geen idee ...ehm... hier, noemen ze het ergens boven hun hoofd of ...ehm... ergens bij hun hart in de buurt. Ze weten het écht niet. En die informatie dacht ik van: dat is toch belangrijk om dat te gaan delen met de wereld en niet alleen maar bij volwassenen, maar juist eigenlijk al bij de kinderen. Ik wil dat kinderen het al gaan leren. Op de middelbare school blijkt dat ze ook, op de middelbare school, ik heb het niet geleerd, heb ik gezien in mijn havo-boek dus en nog steeds niet, nog steeds wordt het niet geleerd over het evenwichtsorgaan.

Henk: Dan hebben ze het weggehaald, ik ben iets ouder misschien, we hebben het vroeger met biologielessen wel gehad over dat je een aambeeld en al die dingen in je oor had zitten en een evenwichtsorgaan met haartjes en dat die allemaal regelde van hoe jij je voelde. Dat was toch wel meer als 40 jaar geleden. ((door elkaar))

Paula: Ja, maar dat was zo summier, want ik heb een paar van die hele oude biologieboeken. Het is zó summier dat hoe het hele systeem zit. We hebben niet alleen die evenwichtsorganen, we hebben écht een evenwichtssysteem, daar wordt helemaal nergens over gerept. Het blijkt ook dat heel veel mensen, die dus evenwichtsstoornissen krijgen, dat het heel lang duurt voordat ze weten dat er iets met het evenwicht is. Mensen herkennen het niet.

Henk: Nee.

Paula: Mensen herkennen het niet en dan komen ze bij de arts met hun klachten en dan de arts weet het ook niet hè. Heel veel artsen hebben ook heel weinig kennis over het evenwicht, en zodoende dat het dus mis loopt en dan duurt het járen voordat iemand de juiste diagnose krijgt. Dus dat is, ja, ik had zo van: dat wil ik gaan opschrijven. Ik wil het zo gaan schrijven dat heel veel mensen het begrijpen, want we...

7 Het begrip evenwicht, geen stabiele toestand

Wed, 03 Feb 2021 23:00:00 +0100

Wat is nu precies het evenwicht?

Er zijn verschillende definities over te vinden, maar nergens wordt evenwicht als zintuig benoemd. We hebben evenwichtsorganen en een compleet evenwichtssysteem. Ik leg uit waarom ik het belangrijk vind om de kennis over het evenwicht te delen met jou en de wereld.

(Foto: collage zelf gemaakt)

Volledig transcript:

Het begrip 'evenwicht'.

Beste eekhoorn, als je het goed vindt, wil ik op je verjaardag een klein toespraakje houden. Ik heb namelijk iets uitgevonden dat evenwicht heet. Heb je daar weleens van gehoord? Het evenwicht, zo heet dat. Ik denk dat iedereen het heel interessant zal vinden. Ik stel me voor dat ik die toespraak houd vanuit het topje van de beuk met iedereen onder mij op de begane grond en ik zal het niet lang maken. De olifant.

Beste olifant, dat is goed maar ik wil liever dat je die toespraak houdt in de speciale stoel ik voor je hebt gemaakt en aan het hoofdeinde van de tafel zal staan. Anders kunnen sommige dieren je niet verstaan en dat is zou zonde zijn. De eekhoorn.

Beste eekhoorn, nee nee, het moet uit het topje van de beuk, want ik wil mijn woorden illustreren, zo heet dat. In een stoel illustreren, dat gaat niet. Ik zal wel hard schreeuwen en me zo ver mogelijk vooroverbuigen, als jij dan zorgt dat iedereen recht onder mij staat, dan kan iedereen mij verstaan. Oh, eekhoorn, dat evenwicht, dat is toch zoiets interessants. De olifant.

Dit verhaal komt uit 'Misschien wisten zij alles' van Toon Tellegen. En ik kreeg dat pasgeleden via een brief, een brief van mijn vriendin, mijn vriendin Marike, nog van de lagere school ken ik haar. We hebben altijd contact met elkaar gehouden en zij leeft eigenlijk wel met me mee. Ze weet de boeken die ik geschreven heb en onder andere dus dat boek 'Evenwicht, in uitvoering' en af en toe krijg ik dus een brief van haar en dit zat er de laatste keer bij. Een verhaal over het evenwicht dus van Toon Tellegen, ooit geschreven al lang geleden door hem.

Evenwicht, alleen… het gaat niet verder. Dat is jammer. Hier stopt het. Ik wil hier nu wél verder over gaan, over dat evenwicht, want ja, ik blijf het ook heel bijzonder vinden, net als wat die olifant aangeeft. En het liefst wil ik het illustreren en dat gaat auditief niet, dat gaat niet via de podcast. Dat kan ik wel als ik mensen fysiek weer ga ontmoeten. Dan wil ik dat, ja, écht laten zien en laten ervaren. Nu gaat het alleen even op de auditieve manier, dat ik er wel even over kan vertellen. En dat vertellen dat doe ik dan ook graag, want ik deel graag over dat evenwicht.

Dat bijzondere zintuig 'evenwicht'. Wat ik zelf, voordat ik in 2006 die aanvallen van draaiduizeligheid, van Ménière kreeg, had ik zelf ook ja, ik wist wel dat we een evenwicht hadden, maar waar het zat? En hoe het eruit zag? En... geen idee! En ik heb het ooit geleerd natuurlijk op de havo, in de biologieboeken. Ik denk ergens in het derde of vierde jaar van de havo dat we dat kregen. Ik heb alleen geen idee wat ik toen geleerd heb, het is dus niet blijven hangen. Het is ook maar heel summier geweest en ik heb in mijn leven, behalve dan dat ik het heb ervaren, ben ik er nooit mee bezig geweest dat het een zintuig is en waar het zit en dat het ook kapot kan gaan, geen idee. Dat heb ik pas veel later ontdekt. En pas toen dat dus misging, wilde ik begrijpen wat er nou precies misgaat en wat het nou is. Wat is nou evenwicht? Waar zit dat dan? En tijdens het hele schrijven van dat boek, 'Evenwicht, in uitvoering', kwam ik erachter, dat als je kijkt in de woordenboeken, de definitie voor 'evenwicht' dat... er zijn verschillende definities voor. Ik wil er even een paar laten horen.

Definitie voor 'evenwicht' dus: Toestand waarbij het gewicht zo is verdeeld dat iets of iemand niet valt, voorbeeld: je evenwicht houden. Nou ja, dat is op zich natuurlijk een heel mooi voorbeeld en het klopt ook wel, alleen dan 'de toestand waarbij het gewicht zo is verdeeld dat iets of iemand niet valt' vind ik best wel lastig, want stel dat je op één been gaat staan, ja, dan ga je natuurlijk je evenwicht houden. Alleen, dat gewicht blijft aan weerskanten precies hetzelfde. Je bent alleen iets aan het verplaatsen in je lichaam, als je dus één been optilt, ik doe het nu (ha) ik doe het nu zelf hier, je kan het niet zien, maar ik doe het zelf even, ik til mijn been op, dan moet ik iets compenseren om dus niet om te vallen. Ja, dat gewicht zélf blijft hetzelfde. Ik verdeel... alleen het gewicht zélf wordt verdeeld, of tenminste ja, ik weet niet, dekt nog niet helemaal de lading voor me.

Een andere definitie voor 'evenwicht' is: Toestand van rust en harmonie. En dan zijn er een paar voorbeelden: het evenwicht bewaren tussen groei en duurzaamheid of een andere, een ander voorbeeld: iemand uit zijn evenwicht brengen. Ja, dat is dan psychisch hè? Toestand van rust en harmonie is dat het allemaal heel gelijkmatig en wat stil is zelfs. Rust en harmonie. En dan iemand uit zijn evenwicht brengen, dan zullen ze dan toch het psychische aspect van bedoelen. Dat er dan geen rust is en geen harmonie. En er staat niet bij hoe je dat dan doet of wat er dan gebeurt.

Een andere definitie voor het 'evenwicht' is: Situatie waarin zonder verstoring geen verandering zal plaatsvinden. Dat kan zowel een maatschappelijke-, psychologische-, economische- als ook een natuur- of scheikundige betekenis hebben. Situatie waarin zonder verstoring geen verandering zal plaatsvinden. Ja... Dus dat evenwicht is iets, dat als het niet verstoord wordt, er geen verandering plaatsvindt. Nou daar kom ik dan straks nog even op terug, want of dat dus bij het fysieke evenwicht zo is, daar ga ik het straks over hebben.

Een andere definitie is: Toestand waarin tegengestelde krachten elkaar opheffen. En dan wordt er een voorbeeld gegeven: het aantal hoog- en laagopgeleide mensen in deze wijk is in evenwicht. Ja, tegengestelde krachten elkaar opheffen... het heeft wel te maken, het evenwicht met tegengestelde krachten, alleen niet direct het opheffen, dus ook dat past niet helemaal bij dat fysieke evenwicht.

En dan hebben ze het ook nog over verschillende evenwichtstoestanden. Je hebt een stabiel evenwicht, dat niet gauw verstoord wordt, tussen haakjes. Of een labiel evenwicht, tussen haakjes: dat wel gemakkelijk verstoord wordt. Of uit je evenwicht zijn, tussen haakjes: overspannen of depressief zijn. En daar heb je hem weer hè! Als je het dan over evenwicht hebt en over stabiel evenwicht en labiel evenwicht, dan gaat het dus over het psychische aspect, overspannen of depressief zijn is dus dat je dan psychisch niet lekker in je vel zit. Dus dat bedoelen ze dan met dat evenwicht. Dan is die hele term evenwichtsorganen, ik vraag mezelf af waar het dan precies vandaan komt. Sowieso het woord evenwicht, als dit die definitie is hoe zit het dan met het fysieke evenwicht?

Want nog een definitie voor het evenwicht is die stabiele toestand, dus stabiele toestand zonder verdere uitleg erbij. Evenwicht is een stabiele toestand, maar als je het over het lichamelijke evenwicht hebt, dan klopt dat helemaal niet. Want als er iets níet stabiel is dan is dat ons evenwicht! Ons evenwichtssysteem, niet alleen de evenwichtsorganen die we hebben, maar ook het hele evenwichtssysteem, is namelijk voortdurend in actie. Zelfs als wij in rust zijn. En dat kan supersnel reageren en zelfs als we slapen en helemaal stilliggen dan is er altijd een beweging van ons lichaam. Want we zijn aan het ademen. En die ademhaling zorgt ervoor dat er dus een minieme, écht minieme beweging is in ons lichaam en die evenwichtsorganen die we hebben, die registreren dat zelfs al. Dus de functie van die evenwichtsorganen, die een onderdeel zijn van dat complete evenwichtssysteem in ons hele lichaam, de functie van die evenwichtsorganen is het hele lichaam op allerlei manieren wel in evenwicht houden, brengen en houden, alleen het is dus nooit een stabiele toestand. Juist omdat het altijd aan het werk is! Het is altijd bezig!

Het is altijd links, rechts, voor, achter, boven, onder, voelen van de aarde, functie één, de perceptie, daar heb ik het al in een andere aflevering over gehad. Het voelen waar die aarde is, die evenwichtsorganen zijn altijd bezig! En dit weten dus heel veel mensen niet. Veel mensen weten dus niet eens dat we een zintuig 'evenwicht' hebben en die weten dan ook niet eens dat we twee evenwichtsorganen hebben. En ook dat klopt nog niet helemaal, want we hebben geen twee evenwichtsorganen, we hebben veel meer evenwichtsorganen. Of, die evenwichtsorganen die bestaan sowieso uit veel meer onderdelen. En daar ga ik het natuurlijk veel verder met je over hebben in andere podcasts, want dat verhaal wil ik juist delen. Ik wil veel meer dat iedereen snapt dat we een evenwichtssysteem hebben en dat één van die onderdelen van het evenwichtssysteem die evenwichtsorganen zijn. En als die niet werken, die evenwichtsorganen, dan heb je écht een probleem. Dat heb ik aan den lijve ondervonden op het moment dat ik dus zo'n aanval van draaiduizeligheid heb. Dan weet ik niet meer wat boven of onder is! Dan kan ik niet voelen waar die aarde is! Dan kan ik zelf nauwelijks bewegen!

En dat maakt dat, dat ja, ...ehm... dan ben ik écht letterlijk uit evenwicht en ik krijg mezelf ook niet in een goed evenwichts... ...ehm... in een goed houdingsevenwicht, om weer rechtop te komen en rechtop te lopen en te bewegen. Want ik val dan gewoon om!

En dat is in het geval tijdens zo'n aanval van draaiduizeligheid. Verder heb ik dan van die wiebeldagen en dat zijn van die dagen dat ja, dan zijn het geen aanvallen, maar wel dus dat ik niet stabiel loop. Ik loop wankelig. En vooral als ik dus zelf ja, dan heb je het toch weer over dat psychische aspect, wanneer iets mij dwars zit of wanneer ik ...ehm... dat er onrust in mijn lichaam is of dat ik boos ben of juist heel erg verdrietig of soms kan ik het helemaal nie...

6 Traplopen

Sun, 24 Jan 2021 23:00:00 +0100

Lopen is altijd even uit balans zijn. Traplopen dus ook. De trap af lopen is zelfs de moeilijkste beweging voor het evenwicht in ons dagelijks leven. Traplopen is dan ook de ultieme vorm om je conditie te verbeteren en je evenwicht te versterken. Voor mensen met evenwichtsuitval is traplopen een enorme uitdaging.

(foto: door Kasper Hijne, trap in Zeewolde, cover van het boek).

Volledig transcript:

Aflevering 6: Traplopen

Ik kom even terug op aflevering 5, dat ging over de rechtopstaande mens en het voordeel van toen de mens rechtop ging staan, dus eigenlijk de voorouders van ons, die rechtop gingen staan, is dat ze dus konden lopen en tegelijkertijd iets dragen. En ik begin nu even deze aflevering met een verhaal over boodschappen doen. Het staat in het boek 'Evenwicht, in uitvoering' en het is een verhaal van Corien en Corien is 43 jaar.

Boodschappen doen.

Ik heb boodschappen gedaan in de supermarkt vlakbij huis. Met 2 overvolle boodschappentassen loop ik naar huis. Ze zijn eigenlijk te zwaar. Ik zet één tas neer en loop met de andere verder in één hand. Maar dat gaat veel lastiger. Ik loop helemaal te wiebelen met die ene tas. Ik val er bijna mee om. Wat ongemakkelijk. Ik pak de tas met 2 handen voor me en met moeite sjouw ik de boodschappen naar huis. En dan loop ik terug om de andere tas te halen. Die pak ik direct met 2 handen vast. Met 2 tassen aan beide zijden is het veel makkelijker lopen, het lijkt wel of ik dan meer in evenwicht ben. Maar ja, dan moeten ze niet zo zwaar zijn. En lopen is sowieso altijd even uit balans zijn, toch? Dom om zo veel in één keer te kopen. Daar ben ik niet sterk genoeg voor.

Dit verhaal van Corien, zij geeft al aan dat dat lopen, dat is, dat lopen even uit balans is, dat klopt natuurlijk ook wel. Lopen is altijd even uit balans zijn.

En omdat wij op twee voeten lopen, maakt het des te moeilijker om dus te lopen. Heel anders dan de dieren die op vier poten lopen. Als ze op vier poten lopen, heb je veel meer contact met de grond. Het is veel evenwichtiger en daarom is het voor ons als mens veel moeilijker om op twee benen, we hebben geen poten, wij hebben benen, om op twee benen te lopen. En als je dus loopt, breng je jezelf altijd een beetje uit balans. En kom je weer neer en kom je weer in balans. En vandaar dat ik dus de ...ehm... nee, eerst nog even, dat betekent dat dus het lopen, dat bij evenwichtsuitval van de evenwichtsorganen of van een ander deel in het evenwichtssysteem, wat uitvalt, dat dat direct gevolgen heeft voor het lopen.

Daarom ook dat dus evenwichtsuitval zo'n enorme impact heeft op ons dagelijks bestaan. Want ja, we zijn afhankelijk van het lopen en dan ben je dus eerder afhankelijk ook van een hulpmiddel, op het moment dat er evenwichtsuitval is. En dan wil ik even komen op dat traplopen. Want traplopen is natuurlijk ook lopen. En dan snap je ook wel dat als lopen je altijd jezelf uit balans halen is, en elke keer weer die balans opnieuw zoeken, dan is traplopen dat nóg veel meer! En het voordeel is wel, dat we bij traplopen kunnen we de leuning vastpakken. Bij veel trappen is dat zo. Niet bij alle trappen. Er zijn natuurlijk ook genoeg trappen in de omgeving waar geen leuning is. En dan zal je ook merken, dat als je ook maar iets wiebeliger bent, iets minder vast ter been bent, dat het traplopen nóg moeizamer gaat.

Maar als alles helemaal goed gaat, dan is traplopen een ideale evenwichtsoefening voor ons hele lichaam.

En wat ik daarbij dus wil vertellen, de foto die voorop het boek 'Evenwicht, in uitvoering' staat, dat is een foto van traplopen, van twee voeten die de trap afgaan. En met name trap aflopen is moeilijker voor het evenwichtssysteem, dan de trap oplopen. En vandaar die foto voorop dat boek. En omdat dat de ultieme evenwichtsoefening is dus voor ons evenwicht -in het dagelijks leven, want er zijn natuurlijk veel complexere evenwichtsoefeningen, maar dit doen we dagelijks: traplopen, vooral de mensen die dus ook echt een trap in huis hebben of op hun werk de trap moeten nemen, onderweg als je ergens onder weg bent waar een trap is, je kunt heel vaak die trap nemen- is het iets wat we dus heel vaak kunnen doen. Als je dan weet dat trap aflopen de moeilijkste evenwichtsoefening is, dan is dat natuurlijk helemaal belangrijk dat je dat goed blijft oefenen.

En helemaal als ik zo'n aanval van draaiduizeligheid heb, dan tijdens zo'n aanval kan ik al überhaupt niet lopen, laat staan een trap aflopen. En op het moment dat die aanval een stuk minder is, is afgevlakt, dan ben ik nog instabiel. Dan is het ontzettend moeilijk om naar beneden te lopen, de trap af. En in huis hebben we, dat we boven de slaapkamer hebben, dus ook altijd dan naar beneden moeten. Op het moment dat je dus beneden in de keuken of in de woonkamer wilt zijn of dus naar buiten wilt, dan is het belangrijk dus dat je dus toch die trap af gaat. En na zo’n aanval, dan is het ook altijd dus met héle bewuste aandacht stap voor stap de trap af. En dan heb ik geluk dat wij een hele goede leuning hebben waar ik me aan vast kan houden.

En nu ik weet -ik heb het eigenlijk nooit geweten- dat juist die trap áflopen, dat dat dus zo belangrijk is voor het evenwichtssysteem, terwijl ik dat zelf natuurlijk wel aan alle kanten heb ervaren, met name na die aanvallen, dat het zo moeilijk is om die trap af te lopen. Maar de fysiotherapeut wees me daarop. Ik kom al jaren bij de fysiotherapeut voor mijn nek en mijn schouders vanwege dus, onder andere, het evenwicht en ook de tinnitus, waardoor ik een soort, ja altijd een... dat ik me vastzet in mijn schouders en nu in mijn nek, zodat dat steeds los gemasseerd moet worden. Het is gewoon heel belangrijk, want anders gaat het echt bij mij heel erg vast zitten. Maar dan, de fysiotherapeut zei dus dat trap aflopen, dat dat dus zo'n moeilijke evenwichtsoefening is. En dus écht een uitdaging is voor het evenwicht. En als er niets aan de hand is, als alles gaat goed met je, dan kun je ook makkelijk die trap op en af.

En ik hoor... ik merk het ook wel als mijn man hier thuis is en hij is thuis aan het werk en hij komt dan niet buiten, dan rent ie de trap een paar keer op en af gedurende de dag. Juist om even in beweging te zijn. En dat kan natuurlijk dan ook prima. De trap hier beneden, naar de eerste verdieping en dan nog de trap naar zolder en dan een paar keer dus heen en terug.cDat is, ja, prima om dan in huis te doen, als je die trappen hebt en je kunt verder niet echt direct sporten of zo, je wil wel in beweging komen, ga dan maar die trap op en af.

En trap oplopen is best heel zwaar. Iedereen weet het wel, als je een hele lange trap op moet, hoe vermoeiend dat is! En als je dan beseft dat trap aflopen voor het evenwicht ook nog eens een keer heel moeilijk is, dan is dus trap oplopen, omdat je dus tegen de zwaartekracht in omhoog, gaat heel zwaar en vermoeiend. Maar trap aflopen is, omdat dat dus best heel moeilijk is, omdat je waarschijnlijk ook echt naar beneden kijkt, de diepte in, is voor dat evenwicht weer heel moeilijk. Dus naar beide kanten is het lastig. En het doet me ook even denken aan dat wij pasgeleden nog in Maastricht waren bij de Sint Pietersberg. Daar heb je zo'n hele grote mergelgroeve en daar hebben ze een heel mooi uitzichtpunt gemaakt. En dat uit uitzichtpunt, daar kun je ook vanaf dat uitzichtpunt, kun je helemaal naar beneden toe, de groeve in en dat is een ontzettend lange trap. Wel in stukken verdeeld, dus niet één lange rechte trap, het gaat dus écht ...ehm... trap af en dan weer schuin naar beneden en zo. Dus elke keer een klein platformpje waar je kunt uitrusten en er zijn 215 traptreden. En die hebben we dus gedaan. We zijn dus daar naar beneden gelopen en ik heb ook gemerkt hoe moeilijk ik dat vond. En tegelijkertijd ook dus het oplopen, die trap oplopen, dat we dus even daar gewandeld hadden door die groeve en weer teruggingen.

En de fietsen stonden bovenaan bij dat uitzichtpunt, dus we moesten die trap ook helemaal op, hoe vermoeiend dat is om die trap ook op te lopen. Dus op die dag én naar beneden én ook weer omhoog, was voor mij best een hele lastige opgave. En ik heb het wel gedaan. Het is ook gelukt, alleen ik moet zeggen dat tijdens het lopen, elke keer dat ik toch even moest stoppen, even moest ...ehm... alsof mijn evenwicht even moest resetten en dan kon ik weer door. Dat was met name dus naar beneden. Naar boven was het meer de vermoeidheid. Dat als je die trappen had gelopen en je had twee, drie trappen van die lange rechte stukken gehad, dat ik écht op een platform even moest wachten en uit hijgen, voordat ik de volgende trap weer nam. En dan heb ik wel een behoorlijke conditie, maar zo traplopen is dan toch wel erg zwaar hoor!

En daar heb ik dus wel een hele mooie tip bij, want ik doe mee met ismakogie. En ismakogie dat is een soort bewegingsleer. En dat zijn hele subtiele oefeningen, kleine oefeningen met niet zo zeer, met hulpmiddelen, maar wel met hulpmiddelen die je in je hoofd kunt bedenken, kunt visualiseren en die je kunt gebruiken tijdens zo'n oefening. En één van die oefeningen, als je de trap op loopt, is dan dat je bedenkt dat je, als je je knie optilt, dat er dan een touwtje aan je knie zit en dat je met je hand dat touwtje ook vasthebt en dat je je hand omhoog doet, op het moment dat je je knie optilt en dan zet je één stap en dat doe je ook met je andere hand. Dus eigenlijk ben je met je handen je knieën aan het optillen alsof daar een touwtje aan zit. Dat visualiseer je dan. En als je dan de trap oploopt -en dat heb ik dus gevisualiseerd ook met die hele lange trap daar in Maastricht, daar bij die groeve- dacht ik oh ja, dat touwtje, en dan bedacht ik al: ik heb het touwtje in mijn handen en ik hield me verder vast aan die leuning, maar in mijn hoofd had ik wel: 'Dat touwtje omhoog, omhoog. Ik til hem omhoog. Ik trek mijn knie omhoog met mijn handen.' Op de een of andere manier wordt...

5 De rechtopstaande mens

Fri, 22 Jan 2021 23:00:00 +0100

Het is best bijzonder dat wij mensen rechtop lopen op twee benen. Ooit zijn onze voorouders rechtop gaan lopen, tegen ze zwaartekracht in.Waarom zijn ze dat gaan doen? Welke voordelen had dat? En zijn er ook nadelen aan?Wandelen met een evenwichtsbeperking is niet altijd eenvoudig.

(foto: eigen foto van collage met afbeeldingen over staan)

Volledig transcript:

Jingle Over ons zintuig 'evenwicht'. Waar zit het? Hoe werkt het? En wat gebeurt er als het niet goed meer werkt?Paula Hijne is auteur van het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Zij neemt je mee in de wondere wereld van ons evenwicht.

'Evenwicht, je leven' aflevering 5: De rechtopstaande mens

Vanochtend was ik aan het wandelen en ik merkte dat ik niet stabiel liep. Dat heb ik wel vaker en ik weet nooit precies waaraan het ligt, in ieder geval, ik liep niet stabiel. Beetje waggelend voor mijn gevoel. Het lijkt er op... tenminste ik denk dan dat iedereen het kan zien aan mij dat ik niet helemaal recht loop. Ik merk ook dat ik de horizon... dat die niet helemaal recht is, dat wiebelt te veel. Dus het focussen lukt dan niet helemaal goed.

En met dat wandelen vanochtend bedacht ik dan ineens van: daar wil ik iets over gaan vertellen, daar wil ik over podcasten. Omdat het niet gewoon is dat wij rechtop lopen.

Dat heb ik ook beschreven in het boek 'Evenwicht, in uitvoering'. Wij mensen kunnen namelijk iets heel bijzonders, want wij kunnen rechtop lopen. We kunnen rechtop staan en we kunnen lopen. We zijn namelijk de enige wezens die helemaal rechtop kunnen lopen, op twee benen. En ergens dus in die evolutie, tussen 4 miljoen en 1 miljoen jaar geleden, zijn er dus voorouders van ons geweest, van de mens, die zijn ineens dus rechtop gaan staan en op twee benen gaan lopen. Dat is dus tegen de zwaartekracht in gegaan, want je hebt te dealen met de zwaartekracht.

Op het moment dat je dus omhoogkomt, kost dat natuurlijk ineens heel veel energie, heel veel aandacht. En het is waarschijnlijk heel moedig geweest van die voorouders van ons, om ineens dus, het zal niet ineens zijn gegaan, die dus dan wel rechtop komen. Het kan zelfs zo zijn, dat ze net als een baby die leert opstaan met vallen en opstaan en wankelen, dat ook die voorouders van ons, dat ook heel langzaamaan steeds meer rechtop zijn gaan bewegen. Dat het eerst in het begin een keer was en alleen maar rechtop trekken. En op een gegeven moment dat ze dus steeds meer, steeds vaker, dat gingen doen. Er zullen dus wel voordelen aan zijn geweest.

Dan ben ik even gaan zoeken in de boeken die wij hier in huis hebben. We hebben meerdere boeken over de evolutie van de mens en in het boek Yuval Noah Harari 'Sapiens' ondertitel: 'Een kleine geschiedenis van de mensheid' gaat die dus even in op dat vermogen van ons en ik ga dat even voorlezen:

Een typisch menselijke eigenschap is dat we rechtop lopen, op twee benen. Staand is het makkelijker om de savanne af te turen naar de prooidieren of vijanden. En armen die niet nodig zijn voor de voortbeweging blijven, dus vrij voor andere doeleinden zoals: stenen gooien of signalen geven. En hoe meer die handen konden, des te succesvoller hun eigenaren waren. Dus de evolutionaire druk zorgde voor een toenemende concentratie van zenuwen en uiterst nauwkeurige spiertjes in handpalmen en vingers. Als gevolg daarvan kunnen mensen bijzonder ingewikkelde taken uitvoeren met hun handen. Ze kunnen met name ook complexe werktuigen maken en gebruiken. En de oude sporen van het gebruik van werktuigen dateren van zo'n 2,5 miljoen jaar geleden en de productie en het gebruik van werktuigen zijn de criteria waaraan archeologen vroeger mensen herkennen.

Dus dat is even ook, waar dit hele boek verder over gaat, van wat er allemaal gevonden is aan bewijsmaterialen hoe dus onze voorouders geleefd hebben. Stukje verder:

Maar rechtop lopen heeft ook z'n nadelen. Het skelet van onze aapachtige voorouders heeft zich miljoenen jarenlang ontwikkeld om een wezen te ondersteunen dat op vier poten liep en relatief klein hoofd had. En het was dus een nog een hele uitdaging om dat aan te passen aan een rechtop gaand postuur. Vooral omdat het staketsel een extra grote hersenpan moest ondersteunen. De mensheid moest zijn weidse vergezichten en zijn nijvere handen bekopen met rugpijn en een stijve nek.

Ja, en als je dan weet dat voor het evenwichtssysteem is dus de nek, is een heel belangrijke schakel tussen het evenwichtssysteem en de rest van het lichaam. Dus dat kan dan wel kloppen, dat als je dus dan rechtop gaat staan, en wij mensen hebben dat, we zijn dus allemaal rechtopstaand en de evenwichtsorganen worden trouwens ook altijd bekeken vanuit een rechtopstaande stand. Als je een dier hebt, een kat of in ieder geval dier die op vier poten loopt, dan is het lichaam sowieso anders. Dat ligt voorover en dan is die kop wel rechtop, maar niet helemaal rechtop zoals wij dat hebben. Wij hebben onze gewrichten ook onder elkaar liggen. We hebben ons hoofd, daarna dus komen dus je nek, de schoudergewrichten en dan gaat het zo naar beneden, het bekken, naar de knieën en naar de enkels toe. En dat ligt allemaal in één lijn. Wij zijn het enige wezen die dat dus zo heeft.

Dat is best heel bijzonder. En dat dat rechtop lopen dus niet zomaar vanzelf is gegaan, nou ja, dat staat dus al in dit boek.

En ik heb een ander boek gevonden, dat boek is van: Jelle Reumer: 'De vis die aan land kroop'. En ook daar gaat het een heel klein stukje, het gaat niet zo zeer over het evenwichtssysteem, maar wel ook weer over dus dat rechtop lopen. Het gaat ook over dus hoe uiteindelijk de evolutie tot de mens, hoe dat verlopen is. Dat is wat hij beschrijft. En een aantal belangrijke ontwikkelingen markeert deze evolutie en ten eerste en alleen het eerste dat ga ik dus nu voorlezen:

Ten eerste: de toenemende neiging om alleen op de twee achterpoten, de benen, te lopen. Hiertoe verandert de vorm van het bekken, worden de benen relatief langer en rechter en komt het achterhoofd-gat recht onder de schedel te zitten. Door deze zogenaamde bipedale voortbeweging, komen de handen ter beschikking voor andere functies, zoals het maken en hanteren van voorwerpen. Handen werden mede dankzij de opponeerbare duim precisie-instrumenten, waarvoor uiteraard enige hard- en softwareaansturing noodzakelijk is. Die hard- en software zijn gezeteld in het brein. In het kielzog van de ontwikkeling van efficiënte tweebenige voortbeweging zien we dan ook de herseninhoud toenemen van gemiddeld een halve liter bij de Australopithecus naar 1 liter bij de homo erectus tot anderhalve liter bij de moderne mens.

Dus dat hele rechtop lopen heeft voor meerdere mogelijkheden gezorgd, waardoor dat brein dus groter is geworden. Dus we kregen veel meer mogelijkheden tot onze beschikking. 'We' zeg ik, maar die voorouders van ons. En ik heb het ook dus beschreven in mijn eigen boek omdat ik wel eens heel nieuwsgierig was naar wat de voordelen kunnen zijn van het rechtop lopen. Want dat rechtop lopen en dat staan dat moet wel voordelen hebben gehad, anders hadden ze dat natuurlijk nooit volgehouden.

En ik ben eigenlijk tot het volgende rijtje gekomen: Je kunt namelijk dan de omgeving beter overzien. Je kunt dus beter kijken, want op het moment dat je laag ligt en met vier poten dan ben je sowieso lager of als je zelfs op de grond ligt zoals heel veel dieren, ...ehm... slangen en andere dieren die heel laag bij de grond zijn, die hebben dus geen zicht op wat er boven hun gebeurt, die kunnen alleen maar vooruitkijken, dus je blikveld blijft dan veel kleiner.

En ga je dus dan rechtop zitten, dan heb je al een breder blikveld. Dan kun je dus ook je hoofd gaan draaien, dan kun je veel meer opzij kijken. Maar op het moment dat je dus écht kunt gaan rechtop lopen, dan kun je veel makkelijker draaien en keren, om dus ook achter je te kijken. Dus ja, je kunt de omgeving beter overzien en omdat je hoger bent, dan kun je omgeving beter overzien. En je kunt ook beter gevaren signaleren. Gevaren, misschien is dat wel één van de redenen ook wel geweest, waarom mensen rechtop zijn gaan lopen, om dus beter te kunnen kijken, juist om de gevaren te signaleren. En je kunt ook beter dan voedsel vinden. Omdat je blikveld veel ruimer is kun je meer om je heen kijken.

Je kunt met je handen reiken naar voedsel, zoals bessen in hoge struiken. Het klopt ook, want op het moment dat je rechtop gaat staan, zijn die voorste benen, zijn ineens armen geworden. En die armen kun je dus voor een heleboel gebruiken. Je kunt ze namelijk ook gebruiken om iets te dragen tijdens het lopen of pakken, gooien of iets vangen of juist wegduwen of iets aangeven. En wat ook kan is dat je dus meerdere dingen tegelijk kunt doen, je kunt tijdens het lopen, kun je dragen. Je kunt, dat noemde ik net al, je kunt ook tijdens het lopen iets gooien of juist iets opvangen. Of juist iets doorgeven aan iemand, dus je kunt meerdere activiteiten tegelijkertijd gaan doen.

En door je vrije armen en je handen met vingers, kun je dan je ergens aan optrekken, bijvoorbeeld aan een tak of een boom of aan een bergwand. Dan gaan we ook echt uit van écht die voorouders, die dus de hele omgeving nog moeten leren kennen en dus ja, in de vrije natuur leven waar nog geen woningen zijn en geen trappen en alle hulpmiddelen die wij hier nu hebben. En die vingers en die handen, daar kun je dus ook een heleboel voorwerpen mee maken. Je kunt ze echt als werktuigen gebruiken en je kunt met die vingers en met je handen dus zelfs ook die werktuigen gebruiken. En wat ook is, dat je armen en benen die kun je onafhankelijk van elkaar gebruiken. Dus je kunt aan het lopen zijn en ondertussen met je handen iets anders doen dan dus het lopen zelf.

Dat is ook al als je natuurlijk iets draagt, maar ook als je aan het gooien bent, dan doe je dus iets anders met je armen dan dat je met je benen loopt, dat je met je benen doet. En je...

4 Meniere in balans

Thu, 14 Jan 2021 23:00:00 +0100

De ziekte van Meniere is een chronische ziekte. Het boek Meniere in balans is gebaseerd op een model.

Het model bestaat uit twee spiralen. In de linkerspiraal staan de fysieke aspecten van Meniere, de rechterspiraal geeft de psychologische aspecten weer. Het uiteindelijke doel is het leren omgaan met Meniere en het accepteren van deze ziekte. Dat gaat niet vanzelf. De ondertitel van het boek is niet voor niets: Kom in actie!

De ziekte van Meniere kenmerkt zich door aanvallen van draaiduizeligheid, tinnitus (oorsuizen), gehoorverlies en evenwichtsbeperkingen.

(foto; het model in het boek Meniere in balans)

Volledig transcript: 'Evenwicht, je leven', aflevering: Ménière.

Ik wil het nu gaan hebben over het boek 'Ménière in balans'. Dat heb ik geschreven in 2016. In 2006 kreeg ik allereerste aanval van draaiduizeligheid, die hoort bij de ziekte van Ménière.

In 2012 ongeveer ben ik gestart met het schrijven over die Ménière en over het hele proces wat ik zelf heb doorgemaakt en ook tegelijkertijd tijdens het hele coachingsgebeuren, omdat ik mensen ben gaan coachen met de ziekte van Ménière, en ook andere mensen met andere ziektes en handicaps. Ik kwam tot een gemeenschappelijk inzicht wat nodig is, dat als je een chronische ziekte krijgt, een chronische beperking, dan is er iets nodig. Dan is er eerst één stap nodig en als je die stap begrijpt en ook daarin veranderd bent, dan kun je de volgende stap nemen en uiteindelijk is het bedoeling dat je dus de ziekte van Ménière, dat je in het acceptatieproces komt.

En ik wil dus nu het graag hebben over dat boek, over het model met name, waar het boek op gebaseerd is. En dan ja, dat heeft natuurlijk eigenlijk ook alles met het evenwicht te maken, want in het boek 'Ménière in balans', heb ik met name ook -naast dus de fysieke verschijnselen van de ziekte van Ménière-, dus echt de symptomen, ook juist het hele psychologische proces, wat daaraan vast hangt en wat daarbij komt. Dat heb ik juist in kaart gebracht, dat heb ik beschreven.

En ik heb al begrepen van mensen die het boek ook gelezen hebben, dat er heel veel herkenning in zit, heel veel duidelijkheid ook geeft. Dus ik wil het nu eerst eventjes gaan hebben over dat model en daar staat in het model zelf, nog níet het evenwicht. Dat is pas ook later gekomen. Ik heb het boek over het evenwicht ook pas daarna geschreven. Maar ik ga wel nu benoemen waar het dan had kunnen staan. En hoe dat past in dat model wat ik toen al heb gemaakt voor dus 'Ménière in balans'.

Dat model, dat zijn, is, een soort spiraalvorm en de spiraalvorm aan de linkerkant dat zijn écht de symptomen van de ziekte van Ménière. Midden in de spiraal, echt midden in de vorm staat draaiduizeligheid. Daarna komt tinnitus en op een gegeven moment krijg je ook echt last van dat gehoorverlies en dat staat dan echt aan de buitenkant van de spiraal. Die spiraal die gaat dan schuin ...ehm... over naar de rechterkant in een andere spiraal. En dat is de psychische kant. En dan ga ik dat uitleggen aan de hand van de eerste aanval van draaiduizeligheid en dat je dus dan de diagnose Ménière krijgt.

Want als je namelijk die eerste aanval hebt, dat is enorm schrikken. Dat is voor alle mensen, vraag maar na, iemand die een eerste aanval van draaiduizeligheid krijgt, dat is schrik!

En na die eerste schrik, als je beseft dus dat het een aanval is, dat het dus ook weer ophoudt, dan krijg je vaak de.... in het begin van Ménière krijg je vaker een aanval. Sowieso, ze zijn ook vaak heftig. En die heftigheid die zorgt ervoor dat je op een gegeven moment echt dus bij de huisarts komt, doorverwezen wordt naar een KNO-arts. En als dat dan, die draaiduizeligheid in combinatie is met tinnitus en dat het toch ook al iets van gehoorverlies is, dan wordt die diagnose gesteld: ziekte van Ménière.

Op het moment dat je die diagnose hebt gekregen, ook dat kan weer schrikken zijn, want dan heb je dus iets en het is duidelijk, alleen hoe ga je daar dan mee om? Dan kom je in het hele psychologische proces, kom je in een soort innerlijke strijd, want je wil dat helemaal niet. Je wil die ziekte niet, je wil die aanvallen niet en je weet nog niet hoe je er wel mee om moet gaan. En die innerlijke strijd, ik noem het ook wel eens de worstelfase, dat gaat echt op en neer. Je hebt dagen, met name in het begin ook, dat je dus boos bent, dat je verdrietig bent, dat je echt een huildag kan hebben en misschien wel verschillende huildagen. Dat je 't liefst je wil verstoppen en pas over een tijd -als je weet hoe je ermee om moet gaan- dan pas weer tevoorschijn komen. Het is echt een innerlijke strijd. Ook de ene dag kun je ermee omgaan en de volgende dag gaat het echt helemaal mis!

Ook dat fluctueert, ook dat is van tevoren niet duidelijk en je weet ook vaak aan het begin van zo'n dag, in het begin van het proces, na de diagnose, weet je niet hoe je ermee om gaat. Dat... het is wisselend, net zoals die hele ziekte van Ménière ook wisselend is, dat fluctueert.

De ene keer heb je veel aanvallen en snap je ook waarom die aanval komt, omdat je je ergens druk om maakt en de andere keer krijg je een aanval vanuit het niets en snap je er helemaal niets van waarom. Ook dat hoort bij die innerlijke strijd, bij die worstelfase. Het is écht het leren omgaan ermee.

En pas als je dus allerlei stappen hebt genomen om te leren het anders te doen, andere keuzes te maken -want vaak blijkt dat dat toch nodig is bij de ziekte van Ménière- dan kom je uiteindelijk in het acceptatieproces. Want ook dat blijft een proces. Als je eenmaal accepteert, blijft het een aandachtig proces, omdat het niet vanzelf gaat. Het is niet zomaar van: nu heb ik het geaccepteerd dus nu heb ik er geen last meer van. Dat is niet zo. Op het moment dat je in de acceptatie zit, ook dan blijf je dagen houden dat het de ene dag goed gaat en de andere dag niet. Alleen zit dat je niet meer in de weg. Het is oké, dat er ook dagen zijn, dat het niet goed gaat. Op het moment dat je dat beseft, dan zit je in die acceptatie en zolang je ertegen blijft strijden en elke keer, eigenlijk, nou ja, letterlijk én figuurlijk omvalt, bij een aanval van draaiduizeligheid, dan zit je nog steeds in de innerlijke strijd. Dan is het nog steeds worstelen, omdat het er niet mag zijn! Je wilt het niet!

En dat maakt dat het écht een proces is. En die innerlijke strijd is ook de langste fase waar je in zit, als je kijkt naar het psychologische proces dus, schrik is kort, is misschien zelfs een moment, ...ehm... dat duurt niet zo lang. Dan kom je op een gegeven moment in die innerlijke strijd en die kan dus heel lang duren. Uiteindelijk kom je in het acceptatieproces. Er zijn mensen die blijven hangen in die innerlijke strijd. Die blijven er heel lang hangen. Omdat ze het echt níet willen accepteren of niet kunnen accepteren, omdat ze niet weten hoe ze dat moeten doen. Dus die is wel heel belangrijk, maar als je snapt dat het een strijd is, dan snap je ook dat het iets is wat ja, wat doorgaat, een soort doorgaand proces is het. Het is niet zomaar klaar. Je blijft er elke keer mee worstelen, mee aan de gang, daarom heet het natuurlijk ook -voor mij dan- die worstelfase.

Als je eenmaal om kunt gaan met die draaiduizeligheid, je snapt hoe je die aanvallen... je voelt ze aankomen, je weet dat je een stapje terug kan zetten, je weet dat het een aanval is, dus het stopt op een gegeven moment. Als je dat allemaal begrijpt, en je komt dus daarin, dat je dus daarmee om kunt gaan, dan is er op een gegeven moment een moment dat de tinnitus de overhand neemt. Heel veel mensen die Ménière hebben, zeggen ook dat als ze eenmaal om kunnen gaan met Ménière, dat het enige is wat écht lastig is, de tinnitus. Het oorsuizen. Het voortdurende geluid wat je altijd bij je hebt.

Dan is er dus een moment, aan het begin van de ziekte, ergens nou ja, na die eerste aanvallen of misschien zelfs nog dat het later is, een jaar later, twee jaar later, dat je ineens beseft dat dat oorsuizen er altijd is. En dat het dan in de weg gaat zitten en dat moment, dat je dat beseft dat 'oh, maar dit gaat ook nooit meer weg', dat is ook weer schrikken! Zit je weer vooraan in het psychologische proces, schrikken van het feit dat dus het geluid, want je hoort het, er altijd zal zijn! En niet meer weggaat en ook dan, daarmee kom je ook weer in een innerlijke strijd. En dan is het ook weer, het ene moment gaat het beter dan het andere moment. Het ene moment heb je een oplossing gevonden voor een dag en de volgende dag is het weer écht helemaal dat het níet goed gaat. Ook dat is een heel proces, een heel doorgaande lijn, die op en neer gaat, ook fluctueert, omdat het de ene keer beter gaat dan de andere keer.

En ik denk dat in het hele proces, ook juist het oorsuizen, het aller-moeilijkste is om goed te handelen, juist omdat het altijd aanwezig is. Ook al ben je stil, ook al hoef je niet te luisteren, als er geen aanval is, het oorsuizen is er altijd. Dat is dus wel echt een moeilijk proces en kan een lange weg zijn om ermee om te gaan. Uiteindelijk, misschien, lukt het dan ook om ook dan daarmee in die... in dat acceptatieproces te komen. En in dat acceptatieproces, dan kun je ermee omgaan en dat wil niet zeggen dat je er nooit meer last van hebt, maar dan is het, als het eenmaal harder is, dan snap je ook waarom. Of het is oké dat het dan harder is. Dan zie je het misschien wel als een signaal van: hé mijn oorsuizen is heel hard, ik kan dan beter een paar stappen terugzetten. Er is iets wat... waar ik... ik zit te wrijven zo van ...ehm..... wat schuurt, een onbewuste spanning, iets wat ik heel spannend vind en niet helemaal begrijp en dan kan 't zijn dat daardoor het oorsuizen weer heel erg hard is.

Het kan ook zijn dat er een onderliggende ziekte is, een andere ziekte die maakt dat je dus dat oorsuizen echt weer harder ervaart. En dat kan allemaal -ook als je het al geaccepteerd hebt- da...

3 Perceptie

Wed, 13 Jan 2021 23:00:00 +0100

Perceptie. De eerste functie van het evenwicht. De belangrijkste functie voor het voelen: waar is de aarde?

We hebben namelijk te maken met de zwaartekracht op aarde. Ons evenwicht houdt ons met beide benen op de grond.

(foto: pixabay)

Volledig transcript:

'Evenwicht, je leven', aflevering 3. Perceptie.

Wat ik pasgeleden las op de coachingskalender van 'Scheur je los', daar stond: Leven is perceptie, en perceptie is een verhaal. En dat verhaal over perceptie, dat wil ik dus in deze podcast gaan vertellen. Perceptie, wat is dat nou? Perceptie is voor mij de eerste functie van het evenwicht.

Er zijn 5 functies namelijk:

dus de eerste: perceptie;

de tweede: ruimtelijke oriëntatie;

de derde: posturale controle;

de vierde: autonome beïnvloeding en

de vijfde: beeldstabilisatie.

En dan wil ik het in deze podcast gaan hebben over die perceptie. Wat is dat nou precies? Perceptie dat is ‘waarneming’. En wat is nou precies die waarneming? Die waarneming is het waarnemen van waar is de aarde? Waar voel ik de aarde?

En een ander deel van perceptie, van dat waarnemen is: het voelen van bewegen. Het voelen van jouw lichaam die in beweging is of in beweging wordt gebracht, doordat je in een auto zit of op een fiets zit, dus die beweging voelen.

En ik wil het speciaal vandaag hebben over perceptie, dat voelen van de aarde. Want het blijkt, dat die behoefte van dat voelen van de aarde, nog veel groter is, dan de behoefte aan eten en drinken. Dat is iets wat we helemaal niet weten. Dat is onbekend! Het is dus een onbewuste behoefte. En als je dat nu wel bewust wordt, dan snap je dat het voelen van die aarde dus heel belangrijk is. Vandaar dat ik perceptie ook als eerste functie zie van het evenwicht. Want het voelen van de aarde dat is zó essentieel voor het gevoel van het evenwicht. En waarom vind ik dat zo belangrijk?

Juist omdat, als ik een aanval van draaiduizeligheid heb, dan voel ik níet waar die aarde is. Dan weet ik niet wat boven en onder is. Ik voel me dan écht ...ehm... vreemd, omdat je dus, ja, dat gevoel ben je dus kwijt en dat heb ik natuurlijk nooit beseft. Pas op het moment dat ik besefte dat die behoefte zo groot is, toen pas ging ik die relatie ook leggen met waarom vind ik dat nou zo belangrijk? Ja, omdat ik weet hoe het voelt als je het níet voelt!

Mensen die gewicht... in een gewichtloosheid zijn, dus mensen in de ruimte, die kennen dat gevoel ook. Dat ze dus níet voelen waar de aarde is en dat is dus voor die mensen, daar in die ruimte, best heel vreemd en dat is ook een hele andere manier met ermee omgaan. Alleen zij worden daarop getraind om daarmee te leren omgaan.

En op het moment dat ik thuis ben en in mijn bed lig en dus een aanval van draaiduizeligheid heb, dan is dat natuurlijk heel anders. Dan voelt dat zo, ja ik wil ‘onthand’ zeggen, dat is het niet (ha!), want je hebt je handen nog steeds en je kunt er alles nog steeds mee doen, maar je... doordat je die aarde niet voelt ...ehm...... het is ook niet het gevoel van zweven, maar het is een heel onprettig gevoel om het niet te weten, om het ja, je weet wel waar de aarde is, omdat je het ziet maar je voelt het niet. En dat níet voelen daarvan, dat is raar, dat is af en toe zelfs helemaal eng en ik denk ook mensen die voor de eerste keer zo'n aanval van draaiduizeligheid hebben, dat ze dat gevoel dus zo ontzettend eng vinden en dat het daarom zo spannend is om die eerste aanval te krijgen. Je weet gewoon niet hoe je ermee om moet gaan. Dat is dus best lastig en daarom vind ik die perceptie zo belangrijk om dat, als eerste evenwichtsfunctie, om dat zo te benoemen. Ik vind hem namelijk zelf dus geweldig!

En dan kom je natuurlijk op, waarom is het perceptie, waarom is dat voelen van de aarde of tenminste meer van: hoe komt het dat je dat voelt? En dat heeft natuurlijk alles te maken met de zwaartekracht. En het grappige is, ik heb natuurlijk langer dus dat boek willen schrijven over het evenwicht. Ik besefte pas later, tijdens het schrijfproces, ineens, dat juist het.... dat het zwaartekracht is, dat de aarde aan ons trekt, dat is dus die zwaartekracht, dat het maakt dat daarom het evenwicht werkt zoals het werkt. En dat is in alle systemen, in alle dieren zo, zelfs in de bomen, in de planten. Die hebben een evenwichtssysteem en dat werkt zo, omdat er een zwaartekracht is. En niet eens ‘een’, hier hebben we dé zwaartekracht.

Ik ga een klein stukje voorlezen even uit een boek. Kan ik zo strakjes nog even iets verder over zeggen, maar dat is geschreven door S, ik geloof dat het Sara is, Sara Klemensvol en het komt uit: 'De grote ideeën'.

Op de grond.

Plotseling struikel ik over de rand van het trottoir en val plat op mijn rug. Ik kijk omhoog naar de lucht en bedenk dat we altijd ondersteboven staan. We staan op een bol, terwijl ons hoofd in de ruimte bungelt. Niemand heeft ooit precies uitgelegd hoe de zwaartekracht voorkómt dat we eraf vallen. En hoe meer ik me erop concentreer, hoe afschuwelijker het lijkt. We tollen en wentelen allemaal maar rond. Houvast vinden volgens een principe dat we niet eens kunnen begrijpen.

De zwaartekracht daar gaat het dan dus over. Wat bijzonder is, ik heb dit fragment uit dat boek 'De grote ideeën', heb ik opgenomen in mijn boek. En dat was op het moment dat ik alle ervaringsverhalen die ik verzameld had in de loop van het schrijfproces -naar aanleiding van alle interviews die ik met mensen gehouden heb- die ervaringsverhalen wilde ik een plekje geven in het boek. Op de plek waar ze horen, bij de juiste... bij de uitleg daarover.

En in die tijd was het ook dat iemand aangaf dat in boeken en ja, in kranten, als het gaat over duizelingwekkend en over het evenwicht, dan gaat het nooit over het zintuig 'evenwicht'. Het gaat altijd over iets anders, wat evenwicht is. Het psychisch evenwicht. Of duizelingwekkend, over dat een verhaal zó bijzonder is en ja, dat je hoofd er een beetje door doordraait of zo. Het heeft altijd een andere context en het heeft nooit te maken dus het met zintuig 'evenwicht'.

En met dat ik dat dus hoorde, of eigenlijk gelezen heb, kwam ik dus een boek tegen in 'De Oude Bieb', hier in Zeewolde heb ik dat gekocht, tweedekans-boeken zijn dat. En dit boek 'De grote ideeën', dat ging ik lezen en ik kwam ineens daar wél stukjes tegen over het evenwicht. Ik had echt zo van: hoe kan dit nou! Dit is mooi! Ik kan dit zó goed gebruiken op dit moment om ook een plekje te geven in het boek, want dit gaat wél over wat je leest in een boek, en het gaat dus wél over evenwicht. Dit gaat wél over het zintuig 'evenwicht'. Dus vandaar dat ik dat heb opgenomen. En hier staat eigenlijk ook alles in hè!

Ehm... niemand heeft ooit precies uitgelegd hoe de zwaartekracht werkt. We kunnen dat wel uitleggen, alleen het blijft nog steeds een mystieke kracht. Het is een kracht die je niet ziet, je ervaart hem pas op het moment dat je dus valt of als iets naar beneden valt, dan weet je dat die zwaartekracht er is. En het grappige is tegelijk, tegelijkertijd, is, als wij dus stilzitten, zitten we niet stil. Want de aarde die draait om zijn as en de aarde zelf die draait ook nog eens om de zon. Dus we zijn altijd in beweging. Ook als we liggen te slapen. Ook als we dus zelf níet in beweging zijn, zijn we dus nog wél... worden we nog steeds in beweging gebracht!

En het grappige is: dat voelen we niet. Wat we wél merken is dat we dus niet van die bol -die ronddraait en ook nog eens met een gigantische snelheid dus door het heelal gaat- dat we er niet afvallen! En dat doet dus die zwaartekracht, die zwaartekracht houdt ons tegen, die houdt ons op die aarde. Hoe bijzonder is dat!

En hoe langer je daar over nadenkt, tenminste dat heb ik dus dan gedaan, besefte ik dat die zwaartekracht, echt de essentie is van het evenwicht. En dat is de essentie ook van het eerste zintuig perceptie. ...ehm... eerste zintuig, eerste functie van het evenwicht: perceptie.

Ik heb 'm ook echt bovenaan neergezet, omdat het voelen van die aarde, vind ik voor het evenwichtssysteem essentieel. Het staat ergens bovenaan. En die andere functies die komen daaruit voort. Dat kan dan pas, die andere functies, op het moment dat we die perceptie hebben. Dus ja, dat maakt dat ik 'm dus als eerste benoem en ook nu -eigenlijk al in een van de eerste afleveringen van deze podcast 'Evenwicht, je leven'- dat ik deze dus even heb benoemd nu.

Dus: perceptie.