De eerste strofes van de zwartkop beginnen vaak met een zacht geprevel, waarna al snel een fijne melodie met steeds snellere, heldere fluittonen volgt, eindigend met wat weemoedige, langgerekte tonen die enigszins aan een merel doen denken. Alleen dan op veel hogere, snellere ‘toeren’.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over een bijzondere waarneming en Roots-redacteur Paul Böhre heeft mooie weetjes verzameld over de zwartkop. Geluidenspecialist Henk Meeuwsen vertelt zijn verhaal achter de opname van de zwartkop.

Wie met aandacht luistert naar de zang van de grote lijster, zal het beamen: de weemoedige strofen raken je tot in je ziel en laten een diepe indruk achter. Vooral op windstille dagen in het vroege voorjaar zingt de grote lijster zijn fraaie lied.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland was op vakantie in Oostenrijk en zag onder meer waterspreeuwen en steenarenden. Roots-redacteur Paul Böhre fotografeerde een kuifduiker en was onder de indruk van de felrode ogen. Geluidenman Henk Meeuwsen is ook diep onder de indruk, maar dan van de zang van de grote lijster.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de ruigpootbuizerd die hij zag op de Sallandse Heuvelrug en Roots-redacteur Paul heeft een boomleeuwerik horen zingen. Geluidenman Henk Meeuwsen heeft bijzondere geluiden van de zwarte specht opgenomen en vertelt daar uitgebreid over.

In de Vogelvraag: hoeveel roofvogels bidden er eigenlijk?

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over het magische geluid van de parelduiker. Paul heeft een kleine burgemeester gezien, deze meeuw komt helemaal uit Groenland. Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt zijn verhaal achter het geluid van een opname.

Op mooie zonnige herfst- en winterdagen of de eerste wat warmere voorjaarsdagen kun je grote groepen goudplevieren horen ‘zingen’. Het is een prachtig melancholisch geluid: een herhaald ‘piuu-piuu-piee’, overgaand in een ‘puu-pie-oe’ gevolgd door ‘ti-luuu-rrrrr’ klaaglijke trillers die dan weer sneller, dan weer zachter klinken.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat hij een wilde sneeuwgans heeft gezien, en dat is bijzonder want meestal gaat het om ontsnapte exemplaren. Ook de pimpelmezeninvasie wordt besproken. Paul vertelt over de ijseend en over de grote aantallen kramsvogels die hij heeft gezien. Geluidenman Henk Meeuwsen heeft een ander geluid meegenomen van de goudplevier...

Een opmerkelijk verschil tussen de wilde eend en de krakeend zit 'm in het geluid. Wilde eenden kwaken of snateren vaak. Het mannetje krakeend maakt juist een grappig, laag en kort knorrend ‘èh èh’ en een kwakend ‘krak’-geluid (vandaar de naam), en ook een hoog fluitend ‘pie’ tijdens de balts. Het vrouwtje krakeend kwaakt iets zachter en hoger dan de wilde eend.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat hij de zeldzame roodkeelpieper heeft gezien én hij vertelt over een nieuwe website: vogelrijkestad. Paul vertelt over pijlstormvogels. Geluidenman Henk Meeuwsen vergelijkt het herkennen van eenden met wijn: "Eenden zijn net als wijnen, die moet je je eigen maken, daar moet je even over doen." En in de Vogelvraag: wat zijn toch die doorzichtige omhulsels aan het uiteinde van een veerpen?

September en oktober zijn dé maanden om waterrallen te horen. "Het is dé tijd dat de rallen uit Noord- en Oost-Europa bij ons doortrekken", vertelt Paul Böhre in deze Roots-podcast. "Ze komen elkaar dan steeds tegen in de rietvelden en zijn dan opvallend luidruchtig, ze reageren ook op elkaar. Dat doen ze door een breed scala aan geluiden te maken: ze tokken als kippen, grommen en schreeuwen, kunnen onheilspellend kreunen en klagen, maar vooral ook gillen als een speenvarken in nood. Hoor je ze, wees dan stil en zoek vervolgens gewapend met een verrekijker een plekje met uitzicht op een rietkraag met modderrand…"

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat ook hij het lastig vindt om een witvleugelstern te herkennen. Ook leggen Timo en Paul uit waarom de purperreiger het zo goed doet in Nederland. Henk Meeuwsen diept herinneringen op aan de waterral. In de Vogelvraag: een raadselachtig geluid, maar van welk dier is het afkomstig?

De tureluur is eigenlijk het hele jaar wel te zien in Nederland en België, hoewel onze broedvogels vooral in Zuid-Europa en Noord- en West-Afrika overwinteren. Vogels die hier doortrekken en overwinteren komen vooral uit Scandinavië, Groot-Brittannië en IJsland. In september hoor je ze volop roepen. Hoe dat klinkt, hoor je in Notenkrakers.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland en Roots-redacteur Paul Böhre leggen uit hoe je de roep van de tureluur kunt onderscheiden van de zwarte ruiter en de groenpootruiter. Henk Meeuwsen vindt twee andere geluiden van de tureluur ook heel leuk en daar vertelt hij over. In de Vogelvraag: waarom roepen sommige vinken eindeloos achter elkaar door?

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over broedende grote zaagbekken en over de bastaardarend die hij zag. Roots-redacteur Paul Böhre vraagt zich af wat een slangenarend eet in een gebied zonder slangen en Henk Meeuwsen legt hij waarom hij het geluid van de grote stern nog niet heeft opgenomen...

Jonge ransuilen klimmen als ze te groot worden (na 3 tot 4 weken) uit het nest. Ze halen dan soms halsbrekende toeren uit. Met behulp van hun scherpe klauwen verkassen ze via takken en de stam van de bomen naar een goed verscholen plekje tussen de bladeren. Ze worden daarom ook wel takkelingen genoemd. Hun piepende roep is soms lastig te traceren, zeker als je niet weet waar je moet zoeken.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de grijze wouw, het NK Vogelfluiten én over een telescoop met beeldstabilisatie. Roots-redacteur Paul Böhre zag een grauwe vliegenvanger. Henk Meeuwsen vertelt onder meer hoe man en vrouw ransuil klinken.

Fluiters zijn echte langeafstandtrekkers, die ver weg overwinteren in de Guineese bossen van Afrika, ten zuiden van de Sahara, van Senegal tot in Kenia. Ze komen pas laat in het voorjaar terug in Nederland en België. Vanaf half april tot in mei, als de loofbomen al fris groen zijn uitgelopen, arriveren de fluiters. Hoog in het dichte loofbos zingen ze dan hun karakteristieke lied.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat hij een smelleken zag en dat hij graag eens in de huid van deze vogel zou kruipen. Roots-redacteur Paul Böhre zag een beflijster én hij legt uit waarom boerenzwaluwen van die lange staartpennen hebben. Henk Meeuwsen vertelt het verhaal achter de geluidsopname van de fluiter. Plus: waarom gaat het zo goed met de raven in Nederland?

Opeens zijn ze er weer: de kleine plevieren. Zodra ze zijn geland, laten ze dat heel duidelijk horen. Om het vrouwtje te versieren maakt het mannetje kleine plevier een opvallende vlinderachtige baltsvlucht boven het territorium. Luid roepend vliegt hij dan met langzame vleugelslagen en zigzaggend boven het broedgebied dat hij heeft uitgekozen.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de zeer zeldzame grauwe gors, die hij zag. Ook vertelt hij hoe je kunt meedoen aan het project Meet de Mees. Roots-redacteur Paul Böhre zag een rode wouw én hij legt uit hoe je de kleine plevier en de bontbekplevier uit elkaar kunt houden. En Henk Meeuwsen roept op om niet alleen te luisteren naar de kleine plevier, maar ook om de schattige jongen (van afstand) te bekijken.

In het voorjaar vliegen wulpen boven hun territorium; met een trage vleugelslag stijgend en daarna weer langzaam naar beneden glijdend, met een zang die begint met langzame, melancholische klanken en zich ontwikkelt in een vaste, vloeiende zang die eindigt in een luide triller.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat hij niet naar de brileider is geweest die op Texel zit, wel zag hij een frater. Ook vertelt hij welke bijzondere soorten zijn gezien tijdens de Tuinvogeltelling. Roots-redacteur Paul Böhre (die wel naar de brileider is gegaan) legt onder meer uit wat het verschil is tussen een wulp en een regenwulp . En Henk Meeuwsen vindt dat het geluid van de wulp wat lijkt op een gebed.

Schijnt het zonnetje op een zonnige winterdag uitbundig, dan krijgen de mannetjes van de sijs het al op de heupen en kwetteren en brabbelen ze er vrolijk en masse op los. Vanaf februari maken ze dan bovendien een vlinderachtige baltsvlucht, laag boven de bomen, waarbij ze misschien nog wel mooier zingen.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat de torenvalk Vogel van het jaar 2025 is geworden én hij vertelt waarom je de sijs zelden ziet in de tuin tijdens de jaarlijkse Tuinvogeltelling. Roots-redacteur Paul Böhre legt onder meer uit of de sijs nu wel of geen broedvogel is in Nederland. En Henk Meeuwsen vertelt over een bijzondere opname, waarin de sijs andere vogels imiteert.

Een kuifmees zien, begint met goed luisteren. Ze hebben namelijk een zacht en apart roepje: een bibberende volle triller ‘birr-birr-briet’, alsof het vogeltje het koud heeft. Eigenlijk klinkt het meer als een ‘biebertje’, vandaar de bijnaam bibbermees.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat veel vogelvoer gif bevat en hij legt uit waar je op moet letten bij de aankoop. Roots-redacteur Paul Böhre vertelt of de kuifmees geen last heeft van de afname van de hoeveelheid naaldbos in Nederland. En Henk Meeuwsen, die de vogelgeluiden opneemt, hoort in de zang van de kuifmees twee pieptonen en "een warm rollertje".

De kleine zwanen die in Nederland overwinteren zijn afkomstig van de toendra’s van Noord-Rusland en West-Siberië. Via Noordwest-Rusland en de Baltische staten trekken ze in september en oktober naar West-Europa, met als voornaamste eindbestemming Nederland. Van de geschatte wereldpopulatie van 21.000 vogels, overwinteren er gemiddeld 11.000 kleine bij ons.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat er naast de rode lijst ook een oranje lijst bestaat, en daar staat de kleine zwaan op. Roots-redacteur Paul Böhre legt uit dat het aantal kleine zwanen dat in Nederland overwintert afneemt. Oorzaak: klimaatverandering. En Henk Meeuwsen, die de vogelgeluiden opneemt, heeft gemengde gevoelens bij zijn opname van de roep van de kleine zwaan.

Er is een goede reden om dieper in het leven van de zilvermeeuw te duiken. Natuurorganisaties in Engeland trekken namelijk aan de bel vanwege de achteruitgang van de meeuwen daar. Ook in Nederland is dit gaande: in de jaren 80 waren er nog 120.000 zilvermeeuwen, nu net geen 30.000. Oorzaak: schonere steden en minder vuilstortplaatsen.

In deze 50e jubileumaflevering van de podcast Notenkrakers duiken we, aan de hand van onder meer kraanvogels, roodborstjes, kolganzen en koperwieken, dieper in het wonder van de vogeltrek. De podcast is live opgenomen op de beurs Be!eef in de Jaarbeurs in Utrecht.

Verder in deze podcast: broedende hoppen, er is een nieuwe soort nachtzwaluw ontdekt en Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over zijn favoriete (maar zeer zeldzame) zomervogel: de zomertortel.

Roots-redacteur Paul Böhre legt uit dat de gaai een 'streepjescode' heeft in zijn verenpak en waarom de vogel 'smeerlap' als bijnaam heeft. En Henk Meeuwsen, die de vogelgeluiden opneemt, vertelt dat de gaai goed kan zingen.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over zijn vogelbelevenissen: van grauwe klauwier tot hop. Roots-redacteur Paul Böhre beantwoordt onder meer de vraag of meerkoeten ook vliegen? En geluidenman Henk Meeuwsen legt uit dat het geluid van de nachtzwaluw hem doet denken aan het geluid van een naaimachine...

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de lachstern en waarom je je huisdieren zoals hond en kat beter niet buiten kunt borstelen vanwege de vogels. Roots-redacteur Paul Böhre denkt dat Beethoven echt is geïnspireerd door de geelgorszang en in de vogelvraag luisteren we naar een geluid dat een luisteraar heeft opgestuurd. Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt dat hij de geelgors eigenlijk een gele muis vindt waar hij graag voor op de knieën gaat.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de velduil die hij zag en Roots-redacteur Paul Böhre is op zoek naar de 'big four'. In de vogelvraag luisteren we naar een mysterieus geluid dat een luisteraar heeft opgestuurd. En geluidenman Henk Meeuwsen vindt de groene specht klinken als een heks.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat hij met een microfoon vanuit het raam van zijn huis 's nachts geluiden opneemt en zo hoort welke vogels overvliegen. Roots-redacteur Paul Böhre gaat uitgebreid in op het leven van de kievit en hij beantwoordt deze vogelvraag: zijn er vogels, naast roofvogels, die andere vogels eten? Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt over een ontroerende ontmoeting met een kievit en haar jongen.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt onder meer dat hij recent een korhoen heeft gezien op de Sallandse Heuvelrug. Roots-redacteur Paul Böhre vertelt uitgebreid over de havik en hij beantwoordt een vogelvraag van een luisteraar: waarom broeden trekvogels niet in hun overwinteringsgebied? Geluidenman Henk Meeuwsen duikt dieper in herinnering aan het geluid van de havik.

In deze podcast van Roots hoor je meer over het geluid van de boomklever én je duikt dieper in het leven van dit ruim 12 centimeter lange vogeltje.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt onder meer dat hij recent een witoogeend heeft gezien en hij gaat in op de recent verschenen Vogelbalans 2023 van Sovon.

Roots-redacteur Paul Böhre vertelt uitgebreid over de boomklever en hij gaat in op de Vogelreizen die Roots aanbiedt. Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt dat de boomklever hem na jaren toch nog wist te verrassen met een bijzonder geluid.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt onder meer over de koereiger en waarom deze vogel vanuit Zuid-Europa langzaam noordwaarts trekt. Roots-redacteur Paul Böhre recenseert samen met Timo de vernieuwde ANWB-gids Vogels van Europa.

Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt dat het geluid van ijsvogels een beetje klinkt als gepiep én er schuift een extra gast aan: Saskia van Loenen. Zij is NRC-journalist en schrijft als columnist voor het Roots Vogelmagazine. Ook werkt zij aan een boek over ijsvogels. In Notenkrakers vertelt ze waarom ze de ijsvogel in haar hart heeft gesloten.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de vogeltrek van onder meer koperwieken die je nu kunt horen. Roots-redacteur Paul Böhre legt uit hoe je je verrekijker en telescoop het beste reinigt. Geluidenman Henk Meeuwsen onthult dat hij zelf het geluid van de oehoe nog nooit heeft kunnen opnemen.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt hoe je de huismus een handje kunt helpen en hij legt uit waarom het Fochteloërveen in september een goede plek is om vogels te kijken. Roots-redacteur Paul Böhre gaat in de Vogelvraag in op jonge meerkoeten en hun rode veertjes. Geluidenman Henk Meeuwsen legt uit hoe je het geluid van de huismus en de ringmus uit elkaar houdt.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt uitgebreid over zijn lievelingsvogel: de raaf! En Roots-redacteur Paul Böhre gaat in de Vogelvraag in op bijzondere vogelnamen. Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt dat het opnemen van ravengeluiden (de vogels zijn nogal slim) een flinke opgave is.

Verder in deze podcast: naar welke zomersoort kijken Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland en Roots-redacteur Paul Böhre echt uit? In de Vogelvraag gaat het over steltkluten die weer in ruime aantallen worden gezien. Hoe komt dat precies? Geluidenman Henk Meeuwsen verbaast zich dat een klein vogeltje als de kwartel zulke felle geluiden kan maken.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt onder meer waarom de scholekster is uitgekozen tot Vogel van het Jaar 2023. Ook hebben we het over de kokmeeuw, die hard wordt getroffen door de vogelgriep én we hebben het over de voorjaarstrek met als topsoort de dwergmeeuw. In de Vogelvraag gaat het over de aalscholver en geluidenman Henk Meeuwsen legt uit welke verschillende geluiden de scholekster kan maken.

Verder in deze podcast: paasvuren zijn soms funest voor vogels vertelt Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland. Ook gaat het het over de ringsnaveleend en de rode wouw. Henk Meeuwsen legt uit waarom het geluid van de roerdomp lastig is om op te nemen.

Verder in deze podcast: in Nederland vliegt de zeldzame ringsnavelmeeuw rond, vertelt Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland. Ook hebben we het over het succesvolle Beleef de lente en de oproep van natuurorganisaties voor rust in de natuur tijdens het broedseizoen. In de Vogelvraag gaat het over de rode wouw en bij geluidenman Henk Meeuwsen landde er opeens een goudhaan op de spaken van zijn fiets.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de Pacifische waterpieper en over zijn missie: 'groen vogelen'. Het gaat over vogelboeken en het vogelkijkgebied van de maand is het Landje van Geijsel. Henk Meeuwsen vertelt over zijn herinnering aan de zanglijster en in de Vogelvraag: waarom wordt een groenling een 'angry bird' genoemd?

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat de groenling, een bekende tuinvogel, in zwaar weer verkeert. Het vogelkijkgebied van de maand is de Brouwersdam en Henk Meeuwsen is dankzij de koolmees 'ontwaakt' als vogelaar. En in de Vogelvraag: tot welke hoogte kunnen vogels vliegen?

Verder in deze podcast: er zijn vale gierzwaluwen gezien in Nederland, vertelt Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland en in de Vogelvraag: waarom houden groene spechten niet van vorst? En geluidenman Henk Meeuwsen vertelt dat het opnemen van de roep van de baardman nog niet zo eenvoudig is.

Verder in deze podcast: heel even was de zeldzame geelsnavelkoekoek te zien in Nederland, de herfsttrek barst los en in de Vogelvraag: hebben vogelaars een hekel aan de ekster?

Verder in deze podcast: de roodpootvalk, Henk Meeuwsen twijfelt of hij de zang van de putter mooi vindt of niet, trekvogels langs zee, vogelen in België en Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland houdt een pleidooi om de putter weer distelvink te noemen.