De Jonge Akademie Podcasts

Toekomstmakers | Het promotietraject van de toekomst (afl. 4)

Thu, 18 Dec 2025 10:41:00 +0100

Promovendi vormen het hart van de wetenschap: ze vullen ongeveer 40% van alle onderzoeks-FTE’s. Aan het einde van hun rit worden ze op één ding beoordeeld: papers. Terwijl ze veel meer doen: ze geven onderwijs, ontwikkelen leermaterialen, begeleiden studenten, publiceren software, werken samen in teams en doen aan wetenschapscommunicatie. Het traditionele promotietraject erkent die brede bijdrage vaak maar beperkt.

In deze aflevering verkennen we de PhD van de toekomst. Wat verstaan we onder kwaliteit? Hoe kunnen universiteiten ook niet-traditionele output waarderen, zoals maatschappelijke samenwerking of onderwijsinnovatie? Hoe zorg je dat promovendi meer ruimte krijgen voor niet-traditionele output zoals onderwijsinnovatie of maatschappelijke samenwerking, zonder dat hun positie op de arbeidsmarkt (in Nederland én internationaal) eronder lijdt? En welke cultuurverandering is nodig om hardnekkige mythen, zoals “een proefschrift moet uit vier artikelen bestaan”, echt los te laten?

Met: Max van Duijn (host, De Jonge Akademie, Universiteit Leiden), Mayukha Bathini (PNN; Nederlands Kanker Instituut) en Sarah de Rijcke (Universiteit Leiden).

Over Toekomstmakers & De Jonge Akademie: Toekomstmakers is een podcast van De Jonge Akademie, een gezelschap van vijftig bevlogen academici dat onderzoekt, adviseert, kennis verspreidt en activiteiten organiseert rond wetenschapsbeleid, wetenschap en samenleving, interdisciplinariteit, internationalisering, onderwijs en kunst en wetenschap. Deze aflevering is opgenomen tijdens het jubileumweekend Toekomstmakers! 20 jaar De Jonge Akademie in het Trippenhuis. Wetenschappers bespraken hier urgente thema’s voor de wetenschap van morgen. De Jonge Akademie is een zelfstandig onderdeel van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Productie: Studio Onzichtbaar

Toekomstmakers | Big Tech, Big Danger: wie heeft de controle over onderwijs en onderzoek? (afl. 3)

Thu, 04 Dec 2025 08:55:00 +0100

Big Tech zit diep in het hoger onderwijs en onderzoek; via learning management systemen, campussoftware, AI-tools en scientific tracking, waarbij commerciële platforms het werkgedrag van wetenschappers volgen en analyseren. Wat betekent deze groeiende afhankelijkheid voor academische vrijheid, informatiekwaliteit en de publieke sfeer waarin wetenschap zou moeten functioneren?

In deze aflevering bespreken we hoe universiteiten en onderzoekers in deze infrastructuren verstrikt raken, waarom online informatie steeds verder verschraalt (enshittification), en welke keuzes instellingen én individuen nu al kunnen maken om hun digitale soevereiniteit te versterken.

Deze aflevering is opgenomen tijdens het jubileumsweekend Toekomstmakers! 20 jaar De Jonge Akademie in het Trippenhuis. Wetenschappers bespraken hier urgente thema’s voor de wetenschap van morgen. De Jonge Akademie is een zelfstandig onderdeel van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Productie: Studio Onzichtbaar

Toekomstmakers | Klimaatverandering als perfect probleem: van waarschuwing naar actie (afl. 2)

Wed, 12 Nov 2025 08:00:00 +0100

Klimaatverandering is precies dat wat Daniel Kahneman als een ‘perfect problem’ zou omschrijven: ver weg in tijd en ruimte, complex en vol onzekerheden. Ook precies het soort probleem waar ons brein moeite mee heeft en waardoor actie vaak uitblijft. In dit gesprek onderzoeken we hoe wetenschappers, beleidsmakers en samenlevingen die impasse kunnen doorbreken. Wat kunnen we leren van de Cariben, waar klimaatadaptatie al dagelijkse realiteit is? En hoe kunnen wetenschappers of universiteiten bijdragen aan verandering door verbinding te zoeken met hun publiek, via positieve framing, kunst en nieuwe vormen van samenwerking?

Met: Sanli Faez (Universiteit Utrecht, Universiteiten van Nederland, initiatiefnemer manifest Duurzaam denken, duurzaam doen en lid van De Jonge Akademie), Maarten van Aalst (KNMI; Universiteit Twente), Danick Trouwloon (Universiteit Utrecht).

Productie: Studio Onzichtbaar

Toekomstmakers | Wie beschermt het hoger onderwijs? Over academische vrijheid, dreiging en weerbaarheid (afl.1)

Fri, 24 Oct 2025 10:15:00 +0200

Hoe weerbaar zijn Nederlandse universiteiten in een tijd van bezuinigingen, polarisatie en dalend vertrouwen in wetenschap? En wat is er nodig om academische vrijheid echt te beschermen? In dit gesprek onderzoeken we waar kwetsbaarheden in het systeem van universiteiten zitten en welke lessen we kunnen trekken uit ontwikkelingen in Europa en de Verenigde Staten. We bespreken hoe universiteiten zich weerbaar kunnen maken door samenwerken, vergroten van interne democratie en voorkomen van ‘anticipatory obedience’.

Met: Pooyan Tamimi Arab (universitair docent religiewetenschap, Universiteit Utrecht; host), Léonie de Jonge (hoogleraar rechts-extremisme, Universität Tübingen), Annelien de Dijn (hoogleraar moderne politieke geschiedenis, Universiteit Utrecht; auteur Freedom, an Unruly History; WO in Actie).

Over Toekomstmakers & De Jonge Akademie: Toekomstmakers is de podcast van De Jonge Akademie, een gezelschap van vijftig bevlogen academici dat onderzoekt, adviseert, kennis verspreidt en activiteiten organiseert rond wetenschapsbeleid, wetenschap en samenleving, interdisciplinariteit, internationalisering en kunst en wetenschap. Deze podcastafleveringen zijn opgenomen tijdens het jubileumsweekend: Toekomstmakers! 20 jaar De Jonge Akademie in het Trippenhuis. Wetenschappers bespraken hier urgente thema’s voor de wetenschap van morgen. De Jonge Akademie is een zelfstandig onderdeel van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Productie: Studio Onzichtbaar

TjongeJonge | Saskia Bonjour on Elected Boards

Tue, 24 Oct 2023 07:00:00 +0200

‘What struck me most, is that it brought so much new energy.’ The department of political science at the University of Amsterdam consists of several programme groups that are now led by elected boards. In this new system, you don’t have to be a full professor in order to lead a programme group. Saskia is proud of this system of governance and explains how it encourages group members to be more involved in the decision-making, but also how it makes her department a more safe environment.

Saskia Bonjour is Associate Professor in Political Science at the University of Amsterdam.

In this short series, Marie-José van Tol and Sanli Faez, members of The Young Academy discuss some outstanding solutions for common issues experienced at Dutch universities with various guests. In these interviews faculty members from four universities present how a serious and common problem has been solved in their department or institute in a creative way.

TjongeJonge | Carolien van Ham on Team Recognition

Tue, 17 Oct 2023 07:00:00 +0200

Carolien van Ham was tired of the constant competition in research and joined a department where things are organised differently. Collaboration and team performance, and hiring people with different skills and a collaboration mindset is now what she aims for. At her department at the Radboud University Nijmegen a research prize was awarded to a team instead of individuals.‘Potentially we could generate way more ideas, and science could go way faster if we would be a little bit less competitive and a little bit more collaborative.’

Carolien van Ham is Professor of Empirical Political Science at the Radboud University Nijmegen.

In this short series, Marie-José van Tol and Sanli Faez, members of The Young Academy, discuss some outstanding solutions for common issues experienced at Dutch universities with various guests. In these interviews faculty members from four universities present how a serious and common problem has been solved in their department or institute in a creative way.

TjongeJonge | Hilde Verbeek on PhD Supervision Evaluation

Tue, 10 Oct 2023 10:23:00 +0200

PhD supervisors work closely with candidates in shaping their scientific projects. It is therefore important to be approachable. At the Department of Health Services Research at Maastricht University, PhD candidates get several opportunities to evaluate their supervisors and to work together with them as academics. ‘Extreme hierarchy threatens the quality of our scientific work’ says Hilde Verbeek. In this episode she explains how these evaluations have – sometimes in an unexpected way – helped her become a better supervisor.

Hilde Verbeek is Professor of Long-Term Care Environments at Maastricht University.

TjongeJonge | Marian Joëls on Impact Profiles

Tue, 03 Oct 2023 10:30:00 +0200

The University Medical Centre Groningen has four career tracks, or ‘impact profiles’, in academic leadership: the ‘classic’ research profile, a special track for clinicians, one for society and valorization, and the fourth one is for education. This system was pushed by Marian Joëls and provides new ways for diversifying academic career tracks. ‘Careers can be diverse and the optimal result is when you really make use of people’s talents.’

Marian Joëls is Professor Neurobiology of Environmental Factors. Until recently, she was Dean of Medical Sciences at the University of Groningen and member of the Board of Management of the UMCG.

Aan de top! Claes de Vreese zoekt verschillende kwaliteiten in een team (afl. 6)

Mon, 12 Dec 2022 08:00:00 +0100

Claes de Vreese spreekt over het erkennen van verschillende kwaliteiten in een team, het belang van team science bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en waarschuwt voor te snelle implementatie van Erkennen en Waarderen. De Vreese is universiteitshoogleraar kunstmatige intelligentie en maatschappij aan de Universiteit van Amsterdam.

Aan de top! Dorret Boomsma en de rol van geluk en toeval (afl. 5)

Mon, 05 Dec 2022 08:00:00 +0100

In de genetica kun je geen toppublicatie realiseren zonder samenwerking, aldus Dorret Boomsma. Zij vertelt hoe belangrijk samenwerken en team science zijn geworden in haar vakgebied. En over hoe zij door een gelukkig toeval een vliegende start kon maken met haar tweelingenregister. Dorret Boomsma is hoogleraar biologische psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

In Aan de top! spreekt interviewer Ingeborg van der Ven met zes hoogleraren over hun weg naar succes. Zijn ze in de wieg gelegd als topwetenschappers? En wat is eigenlijk de rol van geluk? De gesprekken worden gevoerd aan de hand van thema’s uit Erkennen en Waarderen en gaan over de verschillende rollen in de academie, over leiderschap en team science, maar ook over open science en de definitie van onderzoeks- en onderwijskwaliteit.
Presentatie: Ingeborg van der Ven.
Productie: Spraakmaker Media.

Aan de top! Klaas Landsman en het smeltwater van de top (afl. 4)

Mon, 28 Nov 2022 08:00:00 +0100

Aan de top kom je door een combinatie van focus en geluk, vindt Klaas Landsman. Deze top kan niet zonder de berg, maar de berg wordt gevoed door het smeltwater van de top. Daarom ziet Klaas Landsman zichzelf meer als verbinder dan als leider. In deze rol hecht hij veel waarde aan interdisciplinaire samenwerking. Klaas Landsman is hoogleraar mathematische fysica aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Aan de top! Louise Fresco over fouten maken om te kunnen leren (afl. 3)

Mon, 21 Nov 2022 08:00:00 +0100

Louise Fresco spreekt over het belang van goed leiderschap binnen de academie en de noodzaak om mensen hierin te scholen, maar ook over het leren van fouten. Louise Fresco is hoogleraar en bestuurder aan de Universiteit Wageningen, schrijver en tv-maker.

Aan de top! Patricia Dankers en de gouden medaille van de wetenschap. (afl. 2)

Mon, 14 Nov 2022 08:05:00 +0100

Voor Dankers is team science vanzelfsprekend en essentieel voor goed onderzoek. Tegelijkertijd is voor Dankers een publicatie in een toptijdschrift het hoogst haalbare, de gouden medaille in de competitieve wereld van internationale wetenschap. Patricia Dankers is hoogleraar in biomedische materialen en chemie aan de TU Eindhoven.

Aan de top! | Peter-Paul Verbeek is het product van het systeem waar hij nu tegenin gaat. (afl. 1)

Mon, 14 Nov 2022 08:00:00 +0100

Over de balans tussen wetenschappelijke vrijheid en leiderschap, de toenemende druk op wetenschappers van buiten de sector en waarom je niet van elke wetenschapper dezelfde set aan vaardigheden kan verwachten. Peter-Paul Verbeek is sinds 1 oktober 2022 rector magnificus van de Universiteit van Amsterdam. Verbeek maakt hiermee de overstap van universiteitshoogleraar aan de Universiteit Twente naar bestuurder.