Dit is een interview dat is gepubliceerd op de site van Kwiekleven in een nieuwsbrief naar de klanten. Ze zochten een expert rondom tinnitus. Google gaf toen mijn boek 'hoor jij wat ik hoor? aan. Artikel is gemaakt door Kawtar.
(afbeelding komt uit het boek hoor jij wat ik hoor. Gemaakt door Daniela Postma)
Volledig transcript
Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. En ook het thema 'horen' is voor mij ook horen in de breedste zin van het woord. En dit is weer een aflevering die te maken heeft met dat horen. Dit is seizoen 11, aflevering 19: Het geluid gaat nooit weg.
Een tijd geleden heb ik een mail ontvangen. En daarin stond de vraag of ik mee wilde doen aan een interview. Ze hebben gezocht naar een expert rondom tinnitus. En degene die daarnaar op zoek was, die heeft dat opgezocht en Google gaf toen mijn boek aan! Het boek 'Hoor jij wat ik hoor?'. En de vraag was: heb jij interesse in een geschreven interview rondom tinnitus? Dit interview komt dan in een nieuwsbrief en die wordt naar zo'n 15 duizend mensen gestuurd.
In die nieuwsbrief daar komen allerlei uiteenlopende onderwerpen rond gezondheid aan bod en het thema tinnitus past hier perfect bij. Deze vraag kwam van een webshop waar voedings ..ehm.. supplementen, vitamines, mineralen en superfoods worden aangeboden van allerlei verschillende merken. En ik heb aangegeven van: kan ik daar wel aan mee doen? Ik ben geen klant van jullie, dus kan ik dan wel meedoen aan zo'n artikel? Dat was geen probleem. De vragen zou ik schriftelijk krijgen. En die interviewer heeft zich ook behoorlijk goed ingelezen. Die had best mooie vragen opgesteld. En dat interview wil ik hier met jou gaan delen.
De titel van het artikel is geworden: Het geluid gaat nooit weg. Maar je kunt leren ermee te leven. Een gesprek met Paula Hijne. En dan begint het eerst met een soort inleiding en dat is bijna een soort samenvatting van het interview wat daarna komt. En de samenvatting die ze hebben gegeven gaat als volgt:
Interview met Paula Hijne. Ze heeft ze zee altijd bij zich. Niet als vakantieherinnering, maar als permanent geluid in haar hoofd. Paula Hijne leeft al haar hele leven met gehoorverlies en kreeg later daar tinnitus en Ménière bij. En toch werd ze coach, podcastmaker en radio-maker. En schreef ze een boek 'Hoor jij wat ik hoor?'. Een eerlijk en hoopvol boek over omgaan met het altijd aanwezige geluid. In dit interview vertelt Paula hoe ze leerde luisteren naar haar tinnitus. Wat dat haar over communicatie en coaching heeft geleerd. En welke stap jij al vandaag kunt zetten. Want wat als het geluid dat je het meest soort ook de sleutel blijkt ze zijn naar meer zelfkennis? Nou, wat je uit dit artikel meeneemt:
Tinnitus gaat zelden weg, maar de manier waarop je ermee omgaat, kan wel veranderen.
Het accepteren dat het geluid blijft is paradoxaal genoeg het begin van meer rust. En Paula Hijne luistert als coach met haar ogen, haar gevoel en haar intuïtie. Een unieke kijk op communicatie. Tinnitus is vaak verbonden met gehoorverlies, vermoeidheid en concentratieproblemen, die zelden goed worden uitgelegd. Simpel maar krachtig naar buiten gaan en bewust luisteren naar de natuur helpt bij het vinden van rust. Het zintuig 'evenwicht' verdient veel meer aandacht, al vanaf de basisschool, aldus Paula.
Ja en dan begint het interview, steeds met een soort korte inleiding van wat de interviewer zelf aangeef en dan komt ook de vraag. En in dit geval is van ..ehm.. de inleiding:
Paula schreef haar derde boek vanuit een heel persoonlijk vertrekpunt. Ze wou het boek maken dat er voor haar zelf niet was. Hoe dat besluit ontstond vertelt ze hier.
De vraag ik die daarover gekregen heb is: Je derde boek 'Hoor jij wat ik hoor?', gaat over tinnitus, waarom was dit voor jou het juiste moment om juist over dit onderwerp te schrijven? En ik heb als antwoord gegeven:
In 2020 vlak na de uitgave van 'Evenwicht, in uitvoering', kreeg ik meerdere keren de vraag: wanneer komt je volgende boek uit? Ja! Ga ik dan nog een boek schrijven? En het begon wel te kriebelen. Is het nu tijd voor het boek over tinnitus? Maar er is al zo veel over geschreven! Wat kan ik dan anders doen? In ieder geval moet het een boek worden met herkenbare ervaringen. En uitleg over wat tinnitus is. Een boek dat vlot leesbaar is. En een boek waarin het proces beschreven staat hoe je om kunt leren gaan met het altijd aanwezige geluid in je hoofd. En dan niet vanuit de zwaarte, maar juist met een positieve insteek. Dat boek dat ik zelf had willen lezen, toen de tinnitus mij enorm frustreerde! Het heeft heel wat voeten in de aarde gehad voordat de vorm duidelijk was. Het was ook spannend! Durf ik mijn ervaringen en opgedane inzichten met de wereld te delen?
En het volgende stukje is de inleiding weer, van de interviewer: Paula ontdekte pas op volwassen leeftijd dat ze haar hele leven al compenseerde voor haar gehoorverlies. En die ontdekking veranderde alles. Ook haar beroepskeuze. En de vraag is dan: Je leeft al vanaf je geboorte met gehoorverlies en kreeg daar later tinnitus en Ménière bij. Hoe heeft die persoonlijke ervaring jou kijk of luisteren veranderd? En mijn antwoord:
In de jaren 90 kwam ik erachter dat ik genetisch gehoorverlies heb. Ik besefte dat ik mijn hele leven al spraakafzie, het gezicht- en mondbeeld is belangrijk om te kunnen spraakverstaan. En dat had ik ook hard nodig in het werk in het onderwijs. Door de combinatie met tinnitus en Ménière, kon ik niet meer in het onderwijs werken. En tijdens een re-integratietraject werd duidelijk wat ik nog wél kon: met mensen in gesprek gaan. In een-op-een situaties. Ik ben altijd al nieuwsgierig geweest naar de drijfveer van andere mensen en zo kwam het coachvak op mijn pad. Het oogcontact tijdens een gesprek is mijn kracht. Ik luister met mijn ogen, mijn gevoel en mijn intuïtie en stel dan de vragen die nodig zijn.
En de volgende vraag was weer de inleiding van de interviewer: Hoe voelt het om dagelijks te leven met een geluid dat nooit stopt? Paula beschrijft het met een beeld dat meteen raak is! De vraag die ik daarover kreeg: Je omschrijft tinnitus als de zee in mijn hoofd. Wat zegt dat beeld over hoe tinnitus voor jou voelt in het dagelijks leven?
En mijn antwoord: de zee is altijd in beweging. Van kalm tot stormachtig. Er is altijd geluid te horen aan zee. En zo ervaar ik ook het geluid van de tinnitus. Dynamisch! Het volume en soort geluid fluctueert voortdurend. Het is nooit stil. En ik heb er een klein gedichtje bij geschreven. Dat komt uit het boek 'Hoor jij wat ik hoor?'.
Mijn
blik gericht
op rollende golven,
woest geluid in mijn
hoofd
Het volgende stukje is weer de inleiding van de interviewer: Voor Paula is het harde geluid van haar tinnitus meer dan overlast. Het is intussen een betrouwbaar lichaamssignaal geworden. En de vraag die ik dus had gekregen: Je schrijft dat tinnitus voor jou soms een signaal kan zijn van spanning, ziekte of een aanval van draaiduizeligheid. Hoe heb je geleerd om dat signaal beter te herkennen? En ik heb geantwoord:
Dat heb ik pas geleerd toen ik de aanvallen van draaiduizeligheid kreeg als gevolg van de Ménière. Vlak voor en tijdens een aanval is de tinnitus zeer luid. Toen ik dat doorkreeg, merkte ik op dat het luider worden een signaalfunctie heeft. Ik kan ernaar luisteren. En een stap terugzetten. Of het negeren, met alle gevolgen van dien. En elke keer kan ik de keuze maken, wat te doen als de tinnitus weer overal bovenuit komt!?
En dan de interviewer weer: In haar coachingspraktijk werkt Paula met mensen die middenin het leven staan en worstelen met de gevolgen van tinnitus. Wat staat er centraal in die begeleiding? En de precieze vraag die ik kreeg: In je werk wil je mensen in beweging brengen, activeren en versterken. Hoe vertaal je dat naar de begeleiding van mensen met tinnitus? Wat ik aan heb gegeven:
De meeste mensen die tinnitus hebben en bij mij komen voor begeleiding, staan volop in het leven en hebben een intensieve baan. In hun omgeving is er weinig begrip voor de last die ze ervaren door de tinnitus. In de coaching gaat het over energie-management, het leren omgaan met emoties en grenzen aangeven. Het gaat ook over de communicatie. Hoe leg ik het uit? Wat heb ik nodig van de ander? Wat kan ik zelf anders aanpakken? Als er sprake is van gehoorverlies, dan gaat het over het inzetten van de juiste hulpmiddelen en luisterstrategieën.
En dan weer interviewer: Het grootste verlangen van iemand met tinnitus is dat het geluid stopt, maar wat als dat nu eenmaal niet gebeurt. Paula legt uit wat er dan wél mogelijk is.
Nou, de vraag die ik kreeg: Veel mensen met tinnitus willen vooral dat het geluid stopt, wat verandert er wanneer iemand leert om er op een andere manier mee om te gaan? En ik heb als antwoord gegeven:
Als de persoon met tinnitus eenmaal beseft en zich erbij neerlegt dat het geluid niet weggaat, dan komt er ruimte om te ontdekken wat er anders kan. Dat gaat niet vanzelf! Het is een proces dat aandacht vraagt en tijd! Je gaat op zoek naar informatie om beter te begrijpen wat tinnitus is. En hoe je er anders mee om kunt leren gaan. Er komt een omslag in het denken ten aanzien van dat voortdurende geluid in de hoofd.
En dan de interviewer weer: In haar boek combineert Paula haar persoonlijke verhalen met toegankelijke uitleg over hoe het oor werkt. En dat is geen toeval. De vraag die ik daarover kreeg: Je boek combineert persoonlijke ervaringen met uitleg over tinnitus en hoe het oor werkt. Waarom vond je die combinatie belangrijk? En mijn antwoord:
De meeste mensen met tinnitus hebben ook een vorm van gehoorverlies. Maar het is nooit goed uitgelegd hoe dat werkt en wat voor soort gehoorverlies het is. En die kennis is nodig om te begrijpen waar de vervolgklachten vandaan komen, zoals vermoeidheid, niet goed kunnen spraakverstaan in een groep, concentratieverlies, frustratie, eenzaamheid enzovoort. Klachten die leiden tot problemen zowel privé als op het werk. Door dit ook te benoemen in het boek krijgt de lezer een completer beeld van tinnitus in samenhang met het gehoor.
En dan weer even de interviewer: Welke concrete stap kan je vandaag al zetten? Paula geeft een simpel maar krachtig antwoord. De vraag die ik kreeg: Welke kleine oefening, gewoonte of eerste stap kan iemand helpen om meer rust te vinden bij tinnitus? En ik heb aangegeven:
Ga naar buiten, en kijk, luister, voel de omgeving. Ervaar bewust het weer, de natuur, de dieren en vogels. In de natuur zijn er altijd geluiden de horen. En dan heb ik weer een klein gedichtje bijgeschreven, wat ook weer komt uit het boek 'Hoor jij wat ik hoor?'.
Zoveel geluiden,
alles schuurt, kraakt, suist.
De wereld is vol geluid.
En dan de interviewer weer: Dat iemand met ernstig gehoorverlies werkt als coach, podcastmaker en radiomaker, klinkt tegenstrijdig. En Paula legt uit hoe ze dat aanpakt. En met hoeveel lef! En de vraag die ik had gekregen: Je hebt gehoorverlies en een luisterberoep wat heeft dat jou geleerd over communicatie? En ik gaf aan:
Als ik mensen wil verstaan met name in een groep en of met omgevingsgeluid, dan heb ik heel wat zelf in de hand om goed te kunnen communiceren. Door onder andere goede lichtinval, afstand en zicht op de spreker. Gebruik van het hoortoestel. En eventueel een extra hoorhulpmiddel. Inzet van een schrijftolk. En bij online-gesprekken een goede hoofdtelefoon met microfoon. En lef om te vragen of de ander mij wil aankijken tijdens het gesprek. Ik leer Nederlands met gebaren en dan praten we met onze handen. En ik leer dit omdat ik weet dat ik op termijn doof word. Ik heb zelf een podcast: 'Evenwicht, je leven'. En maak een radioprogramma bij de Lokale Omroep Zeewolde waarbij ik mensen interview. Dat is auditieve media en zolang ik nog kan horen vind ik het geweldig om dit te kunnen doen!
En dan de interviewer weer: Paula kijkt verder dan haar eigen verhaal. Ze heeft een duidelijke maatschappelijke missie die ze via boeken en presentaties uitdraagt. En de vraag die ik kreeg: Je missie is om het zintuig 'evenwicht' meer op de kaart te zetten. Wat hoop je dat jouw werk rond tinnitus, gehoorverlies en evenwicht de komende jaren in beweging zet. En mijn antwoord:
Door middel van de boeken en het geven van presentaties wil ik duidelijk maken dat het zintuig 'evenwicht' ons allerbelangrijkste zintuig is om te kunnen bewegen op aarde. En dit besef mag vanaf de basisschool en vervolgopleidingen aan bod komen tijdens de biologielessen. En bij de KNO- en fysiotherapie-opleidingen wordt het dan ook uitgebreid behandeld. Het is een bekend zintuig geworden dat nauw samenwerkt met de tast, de spieren, het zicht en het gehoor. Zo worden de evenwichtsaandoeningen eerder opgemerkt en op de juiste manier behandeld. En met de presentaties over gehoorverlies en tinnitus, bereik ik die mensen die meer willen weten over hun gehoor en tinnitus. En de aandacht voor deze onderwerpen groeit, omdat het steeds meer mensen aangaat. En door lawaaibeschadiging omdat er overal en altijd geluid is, en door de vergrijzing. Mensen worden ouder en krijgen vaker te maken met de natuurlijke veroudering van het gehoor en ook dan heb ik weer een klein gedichtje toegevoegd, uit het boek 'Hoor jij wat ik hoor?'.
Luisterrijk
Af en toe
ben ik één en al oor
door mijn eigen geluid heen.
Alleen mogelijk
als ik werkelijk contact heb
met mezelf
en met jou.
Dat was het einde van het interview. En het mooie is dat die, degene die dat interview uitgewerkt heeft, dat die daar nog weer ja, een soort samenvatting ook van maakte en die ik ook even met je deel. Want daar staat best wel wat informatie in wat gaat dus weer over die tinnitus.
Wat is tinnitus precies?
Tinnitus is een horen van een geluid. Zoals suizen, fluiten of een ruis dat niet van buiten komt. Het geluid zit in het hoofd of oor van de persoon zelf. Het kan zacht of luid zijn. Constant of wisselend. Tinnitus gaat vaak samen met enige vorm van gehoorverlies, al wordt dat verband net altijd goed uitgelegd door zorgverleners.
Gaat tinnitus ooit vanzelf over?
Dat hangt van de oorzaak af. Tijdelijke tinnitus, na een concert of na een verkoudheid verdwijnt soms vanzelf. Chronische tinnitus verdwijnt in de meeste gevallen niet volledig. En wat wel kan veranderen is de manier waarop je ermee om gaat. Acceptatie en begeleiding kunnen zorgen voor minder last en meer kwaliteit van leven.
En de volgende vraag: Wat helpt bij tinnitus?
Er bestaat geen universele oplossing voor tinnitus. Wat volgens dit interview helpt: inzicht krijgen in wat tinnitus is en hoe het oor werkt. Leren omgaan met emoties en energie. Grenzen aangeven in je omgeving. En kleine dagelijkse gewoontes zoals bewust buiten zijn in de natuur. En professionele begeleiding via een coach of gespecialiseerde therapeut kan daarbij ondersteunen.
En dan de vraag: wat is het verband tussen tinnitus en gehoorverlies?
Tinnitus en gehoorverlies komen vaak samen voor. Maar worden niet altijd in samenhang uitgelegd. Gehoorverlies kan leiden tot vermoeidheid, concentratieproblemen en moeite met spraakverstaan in groepen. Klachten die ook bij tinnitus horen. En meer kennis over het eigen gehoorverlies, helpt mensen de totale impact beter te begrijpen.
En de volgende vraag: Wat is Ménière en hoe hangt dat samen met tinnitus?
Ménière is een aandoening van het binnenoor die aanvallen van draaiduizeligheid, gehoorverlies en tinnitus veroorzaakt. En bij Paula Hijne werkt de tinnitus als signaal. Vlak voor een aanval wordt het geluid luider en dat heeft haar geleerd om haar lichaam beter te lezen en eerder in te grijpen.
En de laatste vraag die in het artikel staat: Hoe leg ik tinnitus uit aan mensen in mijn omgeving?
Nou, dat is een van de moeilijkste aspecten van leven met tinnitus. Het geluid is onzichtbaar en niet meetbaar voor buitenstaanders. In coaching werkt Paula Hijne expliciet aan communicatie-strategieën. Wat je wilt uitleggen, wat je nodig hebt van de ander en hoe je grenzen aangeeft. Ook op de werkvloer!
Ja en ik hoop dat je door hebt dat op de manier waarop de vragen gesteld worden, dat deze interviewer die heeft zich écht ingelezen in hoe ik met tinnitus omga en hoe ik dat als werk doe. Het lijkt wel alsof de interviewer ook geluisterd heeft naar podcast-afleveringen of andere artikelen van mij gelezen heeft. Ik vind dat zó leuk, ik vind het ook, toen ik de vragen kreeg, vond ik het ook zó bijzonder hoe deze vragen gesteld werden! Dan denk ik ja, dat is heel leuk om daar antwoord op te geven. En het is ook een heel mooi artikel geworden. Misschien heb jij het zelf langs zien komen? Ik ga het zelf ook delen nog op social media en zo. Want het artikel blijft natuurlijk wel bestaan. Dus ik wil ook hartelijk dank aan dit bedrijf die mij de gelegenheid heeft gegeven om dit interview te houden. En de webshop -ik noem hem even één keer: dat is de webshop van Kwiek Leven waar ze allerlei voedingssupplementen, vitamines, mineralen en superfoods verkopen.
Deze hele aflevering ging dus over tinnitus en een heel klein stukje ook over het evenwicht. Een lange aflevering dit keer weer. De volgende keer zal wel weer een wat kortere aflevering zijn. En wie weet, welk onderwerp ik dan weer ga uitwerken?!
Dit was seizoen 11, aflevering 19: Het geluid gaat nooit weg, van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne. Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer!