Deze aflevering maak ik in de eerste week van januari 2026. Het heeft flink gesneeuwd. Hoe is het om door de sneeuw te lopen? Welke tips kan ik gebruiken om niet uit te glijden? Ik heb ze op een rijtje gezet.
(foto door Roel Hijne. Schoenen met sneeuwkettingen in de sneeuw)
Volledig transcript
Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne en dit is seizoen 10, aflevering 14: Knerpen.
Ik maak deze opname op 5 januari 2026. En vanochtend vroeg heb ik door de sneeuw gelopen. Er is ineens sneeuw gevallen! Oh, het is een hele witte wereld. En als je door een berg sneeuw loopt, dan knerpt de sneeuw. Zelfs zonder hoortoestellen in hoor ik dat. Want ik liep vanochtend naar de sportschool en dan heb ik mijn hoortoestellen nooit in. En ik voel dat ook met mijn voeten. Je zet dan je voeten op de sneeuw of met de schoenen aan natuurlijk, want dat doe ik niet op blote voeten. Je schoenen zet je neer en dan ga je zachtjes door die sneeuw heen. Dan voel je ook dat je een beetje door zo'n laagje heengaat. Totdat je op de sneeuw daaronder komt, dat je de sneeuw een beetje platdrukt. En dat moment dan gaat het knerpen.
Eerder in een aflevering, eens kijken… seizoen 9, aflevering 16, heb ik het gehad over knisperen en toen noemde ik ook dat lopen over de sneeuw knisperen is. En toen zei ik al, knisperen is meer een droog geluid, dat is bij de sneeuw ook wel. Want de sneeuw is ook een droog geluid, maar niet zo knapperig. En dan vind ik het meer knerpen. Ik kon toen niet op dat woord komen en dat woord heb ik nu wel gevonden.
Als je door de sneeuw loopt, dan.. dan is dat een geluid van knerpen en vooral al die verse sneeuw, als die net gevallen is, dat is heerlijk om doorheen te stappen en ook om dat te voelen dan. Dat is zo anders dan als je met je schoenen op asfalt loopt of op de stoep loopt. Zelfs als je door het gras loopt is het heel anders.
Dat lopen door de sneeuw is wel iets heel bijzonders, omdat we dat natuurlijk hier in Nederland heel weinig doen! Er is ook een heel pak sneeuw gevallen, de afgelopen dagen. We hebben gisteren ook voor het raam gestaan en toen hebben we gekeken naar die dwarrelende vlokken zo. Het waren hele grote vlokken ook en die komen dan ook echt helemaal naar je toe en die zie je dan helemaal zo dwarrelen naar beneden. Je kunt ze helemaal volgen met je ogen. En op een gegeven moment was het ook dat het allemaal kleine vlokken waren! En heel veel kleine vlokken en dan is dat weer heel anders dan die hele grote dwarrelende vlokken. Op het moment dat je daarnaar kijkt, dan kan het zelfs zijn dat je zelf helemaal duizelig wordt, heel draaierig wordt door, nou ja, al die vlokken die dan zo naar beneden dwarrelen. Moet je dus ook niet te lang doen!
Het grappige is ook wel dat de sneeuw nooit op dezelfde manier helemaal valt. Heeft ook de maken met de wind, waar de wind vandaan komt. Of de sneeuw meegenomen wordt of dat ie echt recht zo naar beneden dwarrelt. Het is gewoon heel mooi om naar te kijken en ook om die verschillen dan te zien! En we hebben gisteren ook ja, verschillende vormen van sneeuw dus zien vallen!
Het gebaar voor sneeuwen. Het gebaar uit de Nederlandse gebarentaal is dan ook dat je je handen rechtop houdt met de palmen naar voren en je handen horizontaal (moet verticaal zijn. red) en dan begin je een beetje hoog en dan ga je een beetje ..ehm.. heen en weer bewegen met die handen. En het leuke is als ik dat gebaar voor sneeuw doe, dan kan ik dat niet alleen maar met mijn handen doen, maar mijn hele lijf gaat meebewegen alsof het dwarrelende sneeuwvlokken zijn. Dat is het gebaar dus voor sneeuwen. Voor het vallen van de sneeuwvlokken.
Heb je het over de sneeuw zelf dan is dat een sneeuwbal maken in de handen. Dat is het gebaar voor sneeuw. En het gebaar voor sneeuwen is dan dus met je hele handen open en dan zo heen en weer bewegen.
En vandaag ben ik gaan lopen naar de sportschool. En dan was het dus een hele witte wereld, overal om me heen. En toen ik terugliep van de sportschool naar huis, toen viel er sneeuw. En er was zo veel sneeuw dat je de huizen verderop niet eens meer kon zien, die waren helemaal niet zichtbaar. Net als het mistig is, dan zie je ook dat het allemaal niet helemaal zichtbaar is. En toch vind ik het heel anders bij de sneeuw. Het voelt ook heel anders! Sowieso omdat het natuurlijk veel kouder is dan. Je voelt je ook een beetje verloren als je dan, dat heb ik in de mist ook wel, als het heel erg mistig is en je ziet heel weinig voor je, dan voel ik me een beetje verloren. Een beetje alleen op de wereld lijkt dan wel. Het is ook wel een beetje een stille wereld als alles wit is. En er is zoveel sneeuw gevallen, dat er nauwelijks auto's rijden. En de hele ochtend hebben er geen bussen gereden. En mensen die op de fiets zijn, die zie ik heel vaak dan gaan lopen, met de fiets aan de hand. En alle mensen die hun kinderen op gaan halen of weg gaan brengen naar school, die doen dat dan met een slee. Dat is grappig dat ineens al die sleeën overal vandaan komen. En dan worden dus de sleeën getrokken, komen ze op die morgen naar school in plaats van met de auto of op de fiets. Eigenlijk heel slim!
En vanochtend liep ik daar dan, met mijn sjaal om. Ik had een muts op. Ik had hele natte haren, want het was na het douchen. Ik had handschoenen aan. En tijdens het lopen hoor ik dus continu het knerpen van de sneeuw onder mijn voeten. En toen bedacht ik al: wat doe ik eraan om niet uit te glijden? Want dat is wel een mogelijkheid als er sneeuw ligt. Dan wordt het toch al wel anders lopen dan als er helemaal geen sneeuw ligt. Dan moet je dus toch beter gaan opletten. En ik heb het even opgezocht wat voor een tips zijn er dan om niet uit te glijden.
Als eerste tip wordt vaak gegeven: loop als een pinguïn. Gekke gedachte! Maar dat betekent dat je iets naar voren leunt met je gewicht op je voorste been en dan dat je ook kleine stappen zet. En dan hou je je voeten ook laag, zodat je eigenlijk wel steeds contact houdt met de grond. En dat is een beetje waggelend. Het voelt ook een beetje waggelend. Het ziet er ook een beetje raar uit, maar het is dan veel stabieler als je door die sneeuw loopt.
Wat ook belangrijk is om je looptempo dan aan de passen. Dat je niet het normale tempo hebt, tenzij het natuurlijk een stuk is waar je prima kunt lopen, maar als dat niet zo is, pas je looptempo aan en dan ook de volgende tip: kijk goed voor je op de weg! Kijk goed vooruit. En waar de sneeuw dan is platgedrukt, omdat daar al heel veel mensen overheen zijn gelopen, of dat er ..ehm.. fietsers overheen zijn gegaan of heel veel auto's die gereden hebben. Op die plekken kan het best heel glad zijn. En dan weet je, als je dat van tevoren al ziet, dat je daar voorzichtiger moet lopen. Of ga erom heen lopen. Zoek dan de plekken waar de sneeuw nog ligt. Waar de sneeuw wat hoger ligt, waar wat bobbeltjes zijn van de sneeuw. Houd ook rekening met de stoep. Want de sneeuw ligt zó hoog dat je bijna het verschil tussen de stoep en de straat niet ziet. Houd daar ook rekening mee, dat je weet oh hier is ongeveer de stoep, dat je weet dat je weer naar beneden moet stappen of juist omhoog moet stappen. Want anders kan je nog alsnog vallen.
Als de sneeuw helemaal bevroren is, dan wordt de sneeuw helemaal stijf. En dan wordt ie ook glad. Dan is het veel moeilijker om daarop te gaan staan. Daar kan je vanaf glijden. En ook bij hele diepe bandensporen dan. Auto's die daar gereden hebben, waar diepe bandensporen zijn, als dat weer helemaal hard is geworden, stijf bevroren, dan moet je ook voorzichtig zijn. Dan kan je beter zo in de sporen lopen dat je dus niet op die randen gaat staan, want dan kun je ook weer wegglijden.
En een volgende tip is dan: kies voor de juiste schoenen. Stevige wandelschoenen kunnen helpen, maar zijn vaak net een beetje te glad. Ik heb het zelf ook gemerkt. Ik heb mijn wandelschoenen vandaag niet aangedaan. Ik heb andere schoenen aangedaan met een beetje ..ehm.. stevige zool met een veel grover profiel dan mijn wandelschoenen. En zorg ook dit die schoenen waterdicht zijn. Dat is natuurlijk ook wel fijn. Want in de sneeuw, als die sneeuw allemaal op de schoen komt, dan wordt het op een gegeven moment nat en dan krijg je koude voeten, natte sokken en zo. Dat is helemaal niet fijn.
En zorg voor antislip-zolen. En die is wel heel leuk, want vanmorgen, ik heb al gezegd: ik heb andere schoenen aangedaan, maar ik had ook een antislip-zool onder mijn schoenen. Dat zijn een soort ijzertjes. Een... ze noemen het al wel eigenlijk een sneeuwketting. En dat is van Yaktrax Walker. En die heb ik al járen en die heb al veel vaker gebruikt in de sneeuw dn daar ben ik zó blij mee dat ik die heb! Ik denk dat ik die gekocht heb, nadat ik Ménière kreeg en dus veel meer last had van het evenwicht. Ben ik op zoek gegaan naar iets in die tijd, dat het ook glad was, het zal wel ergens in 2008 of zo zijn geweest, en toen heb ik deze al gekocht. En daar ben ik nog zó blij mee. Dus ook die had ik vanochtend om mijn schoenen heen gedaan. Een soort sneeuwketting om de schoenen. Ideaal dan! Want vooral op de sneeuw, ik hoor het nog steeds knerpen, maar er is veel meer houvast.
En vanochtend op de sportschool kreeg ik nog een tip van iemand. Toen ik vertelde zo over de sneeuwketting die ik heb, klinkt heel wat, sneeuwketting. Het is natuurlijk heel klein, want het is zo groot als de zool van je schoen (ha) dus zo groot is het niet. Maar zij zei: ‘Je kunt ook sokken over je schoenen heen doen. Dan moet je gewoon een grote heren-sok of zo en die erom heen doen.’ En dat zou ook helpen. Ik heb dat niet uitgeprobeerd, dus ik weet niet of het ook echt helpt. Maar het zou kunnen zijn dat je daardoor toch... dat het stugger wordt aan de onderkant en dat het uitglijden dus minder snel gebeurt.
Een andere tip is ook: doe je handen niet in je zak. Dus houd je handen niet in je zak ook al is het hartstikke koud. Dan zou je ze in je zak willen houden, dat is lekker warm. Maar dan ben je veel minder stabiel. Voor je evenwicht is dat lastiger, helemaal als je in sneeuw toch al een beetje wiebelig bent en goed aan het uitkijken bent waar je loopt en zo. Dus hou die handen niet in je zakken. Hou ze gewoon op.
En doe ook vooral geen mobiel in je handen. Vaak als je een mobiel in je handen hebt en je bent er ook nog op aan het kijken, dan kun je ook niet vooruitkijken waar je loopt. Dus houd die mobiel ook niet vast. Doe die in je zak of in je tas. Maar houd hem niet voor je, want je bent bezig met lopen door de sneeuw! En dat vraagt aandacht. En op het moment dat je uitglijdt en je hebt je handen dus vrij, dan kun je je ook opvangen met je handen. En met je armen. Voor meerdere dingen is het handiger om niet je handen in de zakken te doen.
En omdat het koud is kun je natuurlijk wel gewoon handschoenen dragen. Die had ik vanmorgen ook aan. Je hebt handschoenen waarbij allemaal losse vingers zijn. Maar je hebt ook wanten, dan hou je je hand helemaal bij elkaar. Ik vind wanten heel fijn. Handschoenen toch minder. En toch vind ik het ook wel fijn om mijn handen vrij... om mijn vingers vrij te hebben. Dus ik heb eigenlijk van die mofjes. Dat zijn van die halve handschoenen. Daar doe je je vingers doorheen en dan doe je daar een soort laagje overheen. Ja een soort mofje, ik weet niet wat het is. Die kun je er weer overheen doen. Dan kan ik dat ook heel makkelijk weer af doen en dan is de bovenkant vrij, dan heb ik mijn vingers vrij en dan kan ik makkelijker iets pakken. Even iets.. de sleutel pakken of zo of die ijzertjes omdoen -die sneeuwkettingen. En daarna meteen weer die flapjes er weer overheen en dan heb ik weer warme handen. En dat is toch een soort want die je er dan overheen hebt. Wat ook kan is dat je daar nog weer andere handschoenen eerst onder doet, van die onderhandschoenen zeg maar. En als je die dan van wol eronder doet, hou je het ook lekker warm, die handen.
En de volgende tip is: gebruik een wandelstok. Nou, dat is sowieso een goede tip. Die heb ik ook, een wandelstok. Ik weet jaren geleden, ik denk in 2020 toen er ook zo'n heftige sneeuw was, of 2021 zou het zijn geweest, in corona-tijd. Toen moest ik regelmatig zelf wel ergens naartoe. Op de fiets ging het toen helemaal niet, want toen was de sneeuw ook zo hoog. Dus ik ging overal lopend naartoe. En toen heb ik heel vaak de wandelstok meegenomen. En ook nu, als ik deze week met die vele sneeuwval toch nog naar buiten moet, dan denk ik dat ik ook die wandelstok weer meeneem. Dan heb ik nét een beetje meer houvast.
Waar je ook rekening mee kan houden: het is eerder donker 's avonds. En als je in het donker loopt, zorg dan dat je zichtbaar bent. Zorg ervoor dat je zo loopt dat autoverkeer jou niet in de weg zit of dat jij de auto's niet in de weg zit. Maar je kunt ook van die armbanden, heb je, die je dan om kunt doen met ledverlichting. Led-lichtjes erin. Of een reflecterend hesje aan doen, als je toch over de weg loopt waar geen stoep is. 't Zijn allemaal dingen waar je rekening mee kunt houden dus.
En voor de rest? In de sneeuw, geniet van het wandelen door de sneeuw, want hoe vaak kunnen we dat nou hier in Nederland doen?! Gebeurt niet zo vaak. Dus geniet vooral ook van het wandelen. En luister naar dat knerpen van de sneeuw onder je voeten.
Dit was seizoen 10, aflevering 14: Knerpen, van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne. Dank voor het luisteren en tot de volgende keer.