Visuals zijn afbeeldingen die informatie, gegevens of een idee zichtbaar maken. We begrijpen beelden veel sneller dan lange teksten. Ik heb visuals, afbeeldingen, gebruikt om 100 dagen, elke dag, even te schrijven.
(afb eigen foto van het schrift waar ik 100 verhalen in heb geschreven).
Volledig transcript
Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert Paula Hijne. Ik ben auteur van 3 verschillende boeken. En in die boeken heb ik gebruik gemaakt van allerlei afbeeldingen. Deze aflevering gaat over afbeeldingen. Dit is seizoen 12, aflevering 12: Visuals
Visuals, dat is een Engels woord voor beelden. Een visual is een grafische weergave of een afbeelding die informatie, gegevens of en idee zichtbaar maakt, want het menselijk brein begrijpt beelden veel sneller dan lange teksten. Beeld blijft vaak veel langer hangen. En dat is wel gek om dit te gaan vertellen in deze podcast, waar geen beeld bij is. Ja, behalve het plaatje wat bij deze podcast staat, maar verder is er geen beeld. Ik ga het proberen om het zo goed mogelijk uit te leggen, zodat je het toch voor je kan zien. Ik weet niet of het gaat lukken, maar ik ga het proberen.
Bij een coachingstraject worden visuals gebruikt voor zelfinzicht, voor een andere mindset, voor ..ehm.. verandering van leefstijl en zo. En in mijn re-integratietraject in 2008, kwam er zo'n doosje met kaarten op tafel, visuals. Volgens mij heette het ook zo. En daar mocht ik uit kiezen. Al die plaatjes werden neergelegd. Eén grote brij aan plaatjes en ik moest daar eentje uit kiezen, die stond voor 'vroeger'. Dan één plaatje voor 'in het nú staan' en één plaatje kiezen voor ‘de toekomst’. En ik vond dat een hele leuke opdracht om te doen. Ik heb die plaatjes gekozen en daar heb ik ook een verhaal bij gemaakt, bij die drie plaatjes.
Vanaf dat moment ben ik begonnen met verzamelen van plaatjes om zelf visuals te maken. Plaatjes die ik had uitgekozen die plakte ik op een papier. Die knipte ik netjes uit. En die ging ik dan lamineren en zo heb ik allerlei verschillende groottes aan visuals in verschillende doosjes. Daar ben ik op een gegeven moment mee gestopt om dat te maken, want ik heb er genoeg. Maar ik ben niet gestopt met het verzamelen van al die afbeeldingen! Plaatjes ..ehm.. foto's uit tijdschriften. En dan met name aansprekende kleurrijke afbeeldingen. Ook heel veel natuurfoto's, want in de natuur vind je heel veel metaforen.
Ja, en wat doe ik dan met al die plaatjes? Ja, ik knip ze dus uit. En dan orden ik ze in hele kleine plaatjes en dan iets groter en nog groter. Tot A4 formaat, want dat is ongeveer de grootste afbeelding die prettig is om mee te werken. En die bewaar ik allemaal. Ik heb hier verschillende dozen staan. Een soort laatjes zijn dat waar allemaal verschillende plaatjes in zitten. En ik heb hier nog een hele bak waar een heleboel in ligt die ik nog moet ordenen.
Met die plaatjes heb ik al heel wat collages gemaakt, op hele grote vellen papier. En hier in de praktijkruimte staan een paar kasten, een paar kledingkasten en daar zitten ja, totaal zo’n acht langwerpige collages op. Met allemaal een bepaald thema die ik daarvoor gekozen heb. Dat vond ik zó leuk om te maken.
En ik heb hier ook één hele grote hangen met allerlei insecten en spinnen. Zo'n grote plaat heb ik ook gemaakt voor beide zoons, want die houden heel erg van het determineren van insecten en spinnen. Ook zo'n grote collage hebben ze van mij gekregen en die hangen in hun huis.
Ik heb al heel veel plaatjes dus nu. Heel veel afbeeldingen die gebruikt kunnen worden als visuals of die je kunt gebruiken dus voor die collages maken. En ik heb er al heel veel en toch kan ik niet stoppen met dat verzamelen van die plaatjes! Want elke foto in een tijdschrift die iets vertelt of waar een boodschap in zit of waar een metafoor aan te hangen is, ja, die ik juist ook mooi vind of juist heel lelijk of misschien zelfs eng, ja, die vind ik de moeite waard om te bewaren. En dat bewaren doe ik dus al héél lang.
In 2014 heb ik er op een andere manier gebruik van gemaakt. Ik ben namelijk toen begonnen met 100 dagen schrijven. Elke dag een stukje schrijven. Dat heb ik gedaan in een, in een schrift, ik heb eerst een schrift gekozen waarin ik dat wilde doen. Een A5-schrift met een vilten omslag, hele kleurrijke omslag. En dat schrift komt dan weer van een viltkunstenares uit Vlissingen. Die heb ik gekocht toen in de vakantie - 2014 hebben we het over. En mijn bedoeling was om elke dag daar een stukje in te schrijven. Het bijzondere is dat het hele schrift precies 100 dagen, heb ik daarin kunnen schrijven! Het zijn dus precies 100 bladzijden. Maar dat heb ik gedaan steeds naar aanleiding van plaatjes.
Ik koos elke dag een plaatje, want toen had ik al een hele verzameling. En die plakte ik dan in aan de linkerkant en dan ging ik aan de rechterkant schrijven. Eén bladzijde lang. Niet langer. Als die bladzijde vol was dan stopte ik. En die afbeelding was dan de ingang waar ik over ging schrijven. En de ene keer was dat precies waar de tekst over ging. Dus de ene keer schreef ik over precies dat plaatje. En de andere keer ging mijn pen een hele andere kant op. En dat maakte niet uit, want het ging over het ja, het vrij schrijven. Creatief schrijven. Daar was ik dus toen al mee bezig. Als ik begon met kleine letters, dan kon ik heel veel tekst erop kwijt, op die bladzijde. Maar begon ik met grote letters, dan werd het een kortere tekst.
En een paar van die dagen, die wil ik nu met je delen in deze podcast. Omdat het elke keer naar aanleiding van zo'n visual was. Nou, de schrijfgong…
Dan begin ik met dag 2. Dit is geschreven in juli 2014. Ik had gekozen voor een afbeelding, dat zijn allemaal ..ehm.. knoesten in hout. En dat is helemaal blauw geschilderd of de fotograaf heeft het zo bewerkt dat het blauw werd, dat weet ik niet. Maar het zijn hele mooie vormen. Het zijn vormen zonder dat je direct ziet wat het is. En dat was de aanleiding waar ik dan over ging schrijven:
Als kind van een jaar af 12 wilde ik alleen boeken lezen met dingen erin die echt kunnen gebeuren. De realiteit. De werkelijkheid. En tekenen deed ik nauwelijks, want dat leek dan nergens op, want ik kon de werkelijkheid niet op papier zetten. Pas veel later ging ik fantasy lezen. Hoewel, 'Kruistocht in spijkerbroek' was natuurlijk wel fantasy, maar waarschijnlijk vond ik dat verhaal realistisch genoeg om het te lezen. Ik heb het al een keer eerder verteld; 'Kruistocht in spijkerbroek' was één van mijn eerste boeken die ik kreeg die ik serieus ging lezen. Misschien is het gekomen door het lezen van fantasy dat ik nu ook durf te tekenen! Tekenen van vormen. Abstract, grillig. En eigenlijk stelt het niets voor en is het wel steeds één geheel. En vooral felle kleuren, vol op! Van tevoren weet ik wat het gaat worden. En steeds weer ben ik dan zelf verrast (ha) van het resultaat. Het gaat dan ook niet om esthetische vormen, om schoonheid, het gaat niet om werkelijkheid. Hoewel elke vorm en elke kleur al bestaat. En ook elke combinatie bestaat al. Dus hoe werkelijk wil je het hebben? En ik zou de hele dag wel willen tekenen, plakken, kleuren, kneden, vormen en af en toe schrijven. Net als een kunstenaar. Het is jammer dat ik tussendoor moet werken.
En dan: dag 7. De afbeelding daarvan is een hele kast met allemaal kleine laatjes erin waar van alles in kan. En dan begin ik de tekst met: het schrijven zelf is al heerlijk. Vooral in een mooi, leeg schrift dat langzaam gevuld wordt én met een fijne pen. Schrijven is eigenlijk slow denken. Net zoals je nu slow cooking hebt en slow food. Als je de dingen wilt opschrijven, moet je denken niet te snel gaan, anders ben je het kwijt wat je wilde schrijven. Praten is veel sneller. Je kunt ook makkelijker iets opnieuw zeggen. Herhalen, verbeteren of toevoegen of ontkennen. Bij schrijven staan de woorden ineens zwart op wit op papier. Ja op wit, afhankelijk of je wit papier hebt of crème papier of gekleurd papier. Dat maakt natuurlijk niet uit. En ook, het kan zijn dat ik een hele andere kleur pen gebruik. Het staat er op dat papier en dat blijft er staan. Ja, behalve als je dan het uitscheurt en weggooit of als je het schrift weggooit.
Dag 10. De afbeelding is een distel. Een hele mooie blauwe distel die je in de duinen tegenkomt. Wat is er mooier dan een uitgebloeide distel in de blauwe lucht? Ik zou het niet zo weten, want een bloeiende distel in de blauwe lucht valt nauwelijks op. Het is de stekeligheid en tegelijkertijd de breekbaarheid, als stro. De vergane glorie van een trotse bloem. Een stoere zee/duin bloem die bestand is tegen het zilte water en de harde zeewind. En ja, ik heb iets met uitgebloeide bloemen. De vergankelijkheid van het leven. De eindigheid. En de oneindigheid. Want in die uitgebloeide bloem, zie je de zaadknoppen al zitten. Klaar voor een hele rits nieuwe bloemen. Nu nog stevig ingepakt om een hele winter te kunnen overbruggen. Elk jaar weer opnieuw. Het is gewoon en tegelijk wonderschoon en wonderbaarlijk voor wie er oog voor heeft.
En dan dag 12. De afbeelding is een plaatje met hele oude boeken op een ook heel verweerde oude tafel. En wat ik toen schreef: welke schrijfstijl spreekt mij aan, vind ik prettig in een boek? Bij een zelfhulpboek vind ik het fijn als ik als lezer rechtstreeks aangesproken wordt door de schrijver. Dat die als het ware met je meedenkt en voor mij denkt. Zodat ik het niet zelf hoef te bedenken. Bij een roman, een fictieboek, vind ik het fijn dat er beschreven wordt wat er gebeurt. Zonder al te veel zware beelden. Ik wil me niet volledig voor kunnen stellen hoe een situatie is. Want zonder dat beeld en die geluiden en de geuren kan ik afstand houden en toch helemaal op gaan in het verhaal. Kan ik wel helemaal meegenomen worden. Dat wil zeggen, dat ik kan meevoelen zonder de emotie zélf te ervaren, want dat is veel te eng. Dat blijft vaak ook veel te veel hangen. En daarom is het lezen van een boek veel rustgevender en gaat ook langzamer dan naar het kijken van een film. Wat ik ook belangrijk vind in een boek is de opmaak. Het lettertype, de grootte van de letters, het kleur papier en de dikte van het papier. En zodoende vind ik bepaalde boeken helemaal niet aantrekkelijk om te lezen. En dat zie ik vaak in één oogopslag. Waarbij het gebruik van plaatjes of afbeeldingen dan ondergeschikt is, want ik maak mijn eigen voorstellingen wel.
Dag 19. De afbeelding daarvan zijn opgerolde snoeren die ja, een beetje slordig op gerold zijn. De één is helemaal in het blauw en de andere is een beetje crème-achtig, dus twee opgerolde snoeren. Losse snoeren die in de weg liggen of door elkaar heen, dat vind ik vervelend. Ik rol graag alle snoeren op die niet gebruikt worden. En snoeren die aangesloten zijn aan een apparaat en stopcontact, die wil ik altijd zó neerleggen of hangen of bevestigen dat ze niet in de weg liggen. Zodat je er niet achter kunt blijven haken of over kan struikelen. En waarschijnlijk heb ik dit meegekregen van mijn vader. Hij was op de boot altijd bezig met het oprollen van lijnen. Thuis zag je ook nooit snoeren zomaar ergens liggen. Altijd waren deze weggewerkt of zo kort mogelijk tussen apparaat en het stopcontact. En ook zijn gereedschap had altijd een vaste plek. En na gebruik werd het altijd keurig schoon gemaakt en op de juiste plek weer opgehangen of opgeborgen. En nu ben ik niet een ..ehm.. ontzettende opruimer. En hoeft het bij mij niet alles netjes, maar losse snoeren? Die wil ik niet!
Dag 26. De afbeelding is een plaatje van stof waar allerlei patronen in zitten. Een soort regelmaat. En de stof is een beetje ja, blauwige stof en het is goudkleurig geborduurd wat erop zit. Basis. Regelmaat. Herhaling. Vertrouwdheid. Bekendheid. Van daaruit kan en wil ik leven om dan voorzichtig andere dingen uit te proberen. Om te gaan ervaren en te oefenen. En ook me voorbereiden zorgt voor een aangenaam gevoel van controle. Want dat heb ik namelijk in de hand. Wat er vervolgens mee gebeurt, waar ik in terecht kom en wie ik tegenkom, dat maakt dan helemaal niet uit. Dat zie ik dan wel weer. En als ik dichtbij mezelf blijf, dan kan ik die onverwachte zaken, die dingen en die mensen, die kan ik dan aan. Dus juist met goede voorbereidingen laat ik los. Laat ik de verwachtingen varen hoe het vervolgens zou moeten lopen. En door geen hooggespannen verwachtingen te hebben, is er ruimte om echt te zien wat er om me heen is. En wie ik zie en wie ik ontmoet. En soms is dat bekend. En soms heel verrassend. Verbazend. Dan vind ik het mooi of juist lelijk. En alles mag dan, want ik had niet van tevoren precies uitgedacht hoe het had moeten zijn. Ik besef wel dat het voorbereiden heel belangrijk is. Vooral als ik wegga ook. Wat neem ik mee? Welke reisweg neem ik? Via welke route ga ik reizen? Welke tijden? En als ik dat zelfs nou eens helemaal zou loslaten?
Nou je merkt al het zijn allemaal hele verschillende onderwerpen, die naar aanleiding van één plaatje dus zo kunnen gebeuren. Ik doe nog één verhaal.
Het is dag 32. En de foto daarvan, het is hout wat is aangespoeld op het strand. En het is een hele grillige vorm. Je ziet de zee erachter en je ziet het hout op de voorgrond. En door die grillige vormen spreekt mij dat dan weer heel erg aan. Maar mijn pen ging de hele andere kant op: Ik heb toch zó gedroomd. Vannacht heb ik één van die dromen verder gedroomd. Na het wakkker worden, dacht ik erover na alsof het werkelijk is gebeurd. Ik wist er namelijk heel veel van. Totdat ik me realiseerde dat ik het eerder gedroomd had. En toen moest ik na het wakker worden goed nadenken, is dit nou echt gebeurd?! Wanneer was dat dan? En waar? En toen kwam ik er pas na een tijdje weer achter dat het gedroomd was. En zo gek om te ervaren dat de beelden en die gebeurtenissen als zó echt overkomt. Want vaak heb ik juist bizarre dromen die in werkelijkheid helemaal niet zomaar kunnen gebeuren! Dus dat het dan een droom is geweest, dat is dan heel snel duidelijk, als ik wakker word. Hoewel er in het echte leven echt wel bizarre dingen gebeuren. Waar je over hoort. Die ik zelf niet eens tegenkom, maar die zeker wel gebeuren in de wereld. En gek nu ik erover wil vertellen, weet ik niet meer precies waarover het ging, alleen het gevoel van ‘écht gebeurd’ is blijven hangen. Wat ik wel weet is, dat het ging over mijn allereerste vriendje. Nou, misschien moet ik toch maar eens contact zoeken, want wie weet is er iets aan de hand met hem?
Nou dit zijn dus een paar verhalen, een paar verhalen van 100 verhalen die ik achter elkaar in dat jaar heb opgeschreven. De discipline om dat te doen, was niet eens zo moeilijk. En dat kwam natuurlijk, omdat ik steeds een plaatje gebruikte en naar aanleiding van het plaatje dan ging schrijven. En omdat het ook maar een A5-bladzijde is.. ja, hoef je ook niet daar heel lang mee bezig te zijn. En ik heb ook echt daar 100 dagen achter elkaar aan gewerkt en na 10 dagen was ik dan klaar. Dat is een opdracht die ik mij af en toe zelf geef.
Ik heb het eerder gedaan met 'Elfjes' maken. Een jaar lang. Elke dag een 'Elfje'. Dit jaar ben ik er weer mee begonnen, maar niet elke dag. En zo geef ik mijzelf af en toe opdrachten om ja, heerlijk bezig te zijn.
Nou, dit was één van die opdrachten. En het verzamelen van plaatjes, dat blijf ik doen. Ik denk dat ik daar niet zo snel van los kom. Dan moet ik op een gegeven moment besluiten: nu heb ik genoeg, al die plaatjes die ik nu tegenkom, die mooi zijn, die heb ik niet meer nodig. Ik weet niet wanneer dat gaat gebeuren. Ik heb nog genoeg ruimte, dus het verzamelen van die plaatjes is verder niet eens zo heel erg. En wie weet, dat ik daar weer hele mooie dingen mee kan gaan maken.
Dit was seizoen 12, aflevering 12: 'Visuals' van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne. En je hebt geluisterd naar een heleboel verschillende verhalen van mij. Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer.