Dit is het interview met Chris van Wijk, 2e uur. Van het radioprogramma Hoor jij wat ik hoor? Zonder de muziek. Deze aflevering is 38 minuten.

Volledig transcript 

Ja, welkom terug bij het tweede uur ‘Hoor jij wat ik hoor?’ En ik ben in gesprek met Chris van Wijk. Chris, die ziet de wereld op een hele andere manier. En daar hebben we het ook over, daar ben ik ook heel erg nieuwsgierig naar. En hij heeft al in het eerste uur daar heel veel over verteld. We gaan daar nu even mee verder.

Want Chris, er zijn heel veel woorden die pas betekenis krijgen als je ze kunt zien. Bijvoorbeeld kleuren. We hebben het net al even gehad over kleuren, even, tijdens de muziek werd dat even zo besproken. Maar kleuren, die heb jij niet hoeven leren op school. Ooit.

- Nee, (ha) maar ik wil eigenlijk beginnen met zeggen, kleuren zijn voor mij eigenlijk, heel gek misschien dat ik het zeg, maar kleuren hebben voor mij geen betekenis.

Nee, daarom. Maar zo zijn er, denk ik, heel veel dingen die andere kinderen op de basisschool allemaal leren, die jij nooit hebt hoeven leren, omdat je het niet kan zien.

 - Hoeven leren, kunnen leren. Ja, inderdaad, maar klopt. Ja, er zijn wel dingen die ik natuurlijk anders heb. Maar net zoals we het eerder al hadden. Braille leren. Ik bedoel, een ziend kind hoeft geen braille te leren. Dat heb ik natuurlijk wel moeten doen, dus.. Ja, dat wel. Er zijn wel dingen anders dan regulier onderwijs.

Ja, maar bijvoorbeeld ..ehm.. afstanden. Jij kunt wél iets invoelen wat een afstand is. Als het gaat over dat je weet dat je van Weesp naar Zeewolde gaat. Dan weet je dat daar een bepaalde afstand tussen zit.

- Dat weet ik puur omdat ik dat heb opgezocht op Google. Ik weet dat het ongeveer 35 kilometer zou moeten zijn.

Ja, maar heb je dat ook dan op school geleerd? Kilometers, meters, centimeters. Kwam dat ook aan bod?

- Geleerd als in?

Nou ja, bij rekenen bijvoorbeeld. Het is een onderdeel bij rekenen. En dan moest je het omrekenen. Hoeveel meter is een kilometer.

- Oh, zo. Oh ja man, dat is heel ver terug.

Het hele metriekstelsel.

- Nou, niet zo gedetailleerd in elk geval.

Nee, kijk. En als we het hebben over haardracht. Over hoe mensen hun haar dragen. Zegt dat iets voor jou?

- Nou, mij persoonlijk niet. …Ehm… ik weet natuurlijk wel dat er heel veel mogelijk is. Ja, nee, maar voor mij heeft dat verder niet veel toegevoegde waarde. (ha) Nee, nee.

Iemand kan heel lang haar hebben. Of juist heel kort haar. Het kan stekelig zijn. Of heel krullerig.

- Dat klopt. Zeker. Dat zijn details. Maar ja, goed, ik heb ja, zolang ik dat haar niet voel heb ik daar verder… ja, betekent dat voor mij niet zoveel.

En als we het hebben over kleding, je noemde het zelf al. Uiterlijk zegt jou niet zoveel. Maar kleding is wel wat je aandoet. Wat een bepaald gevoel heeft. Hoe dat op je lichaam is en zo.

- Ha, ik moet even terugdenken aan alle keren dat ik met mijn moeder kleding ben gaan kopen. En dat ze mij dan iets aandeed, waarvan ze zei: ‘Het ziet er goed uit’. En ik zei: ‘Mam, dit zit niet goed. Ik ga het niet dragen. Dus koop het vooral ook niet.

Nee, dus het moet wel goed zitten, qua gevoel. Qua, hoe het op je armen zit. Op je huid zit. Op je nou ja, op je billen zit.

- Ja, dat is leidend. Zeker.

Ja, daarom, het gaat meer om het gevoel, wat het dan geeft.

- Het gaat voor mij meer om het gevoel. De ziende wereld om je heen, wil nog wel dat je er goed of netjes uitziet. Maar dat is voor mij, ja bijzaak wat dat betreft. Want het moet vooral lekker zitten.

Wat wel bij jou ook helpt als informatie is ook de geur. Dat is wel voor jou een informatiebron, hè? Hoe iemand ruikt. Hoe een omgeving ruikt.

- Geur kan voor mij heel veel duidelijk maken. Ja.

Ja, dat kan ik me voorstellen. Dat dat dan leidend kan zijn in waar je bent. En ook of je je daar prettig voelt. Of niet.

- Ja zeker.

Ja, nou zijn er heel veel woorden. Voor het woord ‘zien’. We kunnen kijken. We kunnen turen. Loeren. Focussen. Staren. Dat zijn allemaal woorden die we gebruiken voor ‘zien’.

Toen ik dat opschreef, dacht ik van hoe zit het eigenlijk bij horen? Ken jij andere woorden, die op die manier passen bij horen?

- Ehm… nee.

Ik heb het ook niet gevonden.

- Tenminste, niet dat ik weet.

Gek is dat toch!! Dat we dus bij zien, ongelófelijk veel andere woorden hebben. En dat we bij horen, dan heb je het over geluid… heb je allerlei soorten tonen. De vorm van het geluid.

- Ja, het waarnemen van geluid. Maar nee horen. Verder dan horen kom ik ook niet echt eigenlijk.

Nee gek is dat hè? Die vond ik heel gek. Nou, heb ik zelf ook weer ontdekt. Maar het klopt ook dat jij daar geen andere woorden voor hebt. Jij weet wel, denk ik, of een stem voor jou prettig klinkt. Of niet.

- Ik heb ooit in een tv-uitzending gezegd -dat geldt overigens nog steeds- en dat is zo'n 14 jaar terug (langer zelfs) ehm… maar dat, ja voor mij is ook stem leidend of hoe ik me bij iemand voel. Vrienden of zo. Kies ik ook voor een heel groot deel uit om de stem. Als iemand een lelijke stem heeft, ja dan… dat trekt mij niet. Dan denk ook bij mezelf van nou ja… dan ga ik er toch zo min mogelijk een gesprek mee aan, want, ja, dat bevalt niet, zeg maar. Het klopt niet in mijn ogen. Dan kun je er ook niet zoveel mee.

Nee, dat kan ik me voorstellen. Dat juist… jouw gehoor is dus ook veel beter ontwikkeld.

- Fijn dat je dat ook al gelijk goed benoemd. (ha). Ja maar de meeste mensen -en ik snap dat ook wel weer- die zeggen dan ‘Ja, maar je bent blind toch. Dan kun je het ook veel beter horen?’ Wie zegt dat? Ik denk dat ik me inderdaad veel beter concentreer op mijn gehoor. Omdat ik ervan afhankelijk ben. Maar of ik het ook daadwerkelijk beter hoor? Dat betwijfel ik.

Nou, dat zijn nuances, jij hoort andere nuances in geluid dan wat wij horen. Gebruik jij ook echolocatie?

-Echo-localisatie? Jazeker. Niet extreem vaak. Er zijn mensen die er veel gedrevener in zijn dan ik. Maar echo-localisatie kan voor mij wel inderdaad van pas komen.

Jij hoort als jij een muur nadert?

- Als ik me daarop focus, dat moet ik er wel bij zeggen, ja dat kun je horen, ja.

Oké, ja. Dan is voor jou ook gehoorbescherming in situaties waar heel veel geluid is, voor jou nog essentiëler om te gebruiken.

- Ik ga nergens heen zonder gehoorbescherming, als het om festivals of concerten gaat.

Ik kan me goed voorstellen. Dat is zeker belangrijk dan. En Chris, jij bent zelf DJ bij de Lokale Omroep Zeewolde. Er zijn dus waarschijnlijk luisteraars die jouw programma wel eens hebben gehoord. Of tenminste op het moment dat jij ook de muziek hebt ingestuurd, en zo. Wat voor muziek draai jij in het programma wat jij dan deelt?

- Ik moet het even breder trekken; ik ben inderdaad DJ in vrije tijd. Dat klopt. Ik draai over het algemeen Psytrance. En ehm.. ja, ik lever inderdaad eens in de vier weken een mix aan voor de Lokale Omroep Zeewolde. Verder draai ik wel eens op feestjes, bruiloften van mensen. Vorig jaar ook wel op het Beachfestival hier gedraaid, in Zeewolde. Dat gaat dit jaar waarschijnlijk weer gebeuren.

Dus er zijn mensen die jou waarschijnlijk wel gehoord hebben toen? Of gezien hebben op het podium?

-Die kans bestaat, ja.

Ja, oké, dus dan is het Chris van Wijk die dan bij het Beachfestival de muziek heeft geregeld.

- Ik als DJ Cbeats heb dat gedaan.

Ja, Sea beats?

- Gewoon C. De C van mijn naam en dan Beats.

Oké. Oké. En de muziek die jij uitkiest, luister jij dan ook eerst naar de teksten, die daar dan in voorkomen?

- ehm… nou Punt 1 Psytrance is over het algemeen niet heel erg tekstueel. Maar voor mij is over het algemeen, ook in muziek, toch hoe… qua… hoe muziek in elkaar zit leidender dan de tekst.

Ja. Oké. De combinatie van instrumenten? Van melodie?

- Tekst, tuurlijk tekst kan [niet verstaan] breken, maar… nee, als ik een nummer hoor dan let ik eerst op hoe klinkt het? Als het dan interessant klinkt, dan denk ik oké. Dan ga ik me focussen op tekst. Maar nee, voor mij echt inderdaad hoe het klinkt is leidend. Ja.

Melodielijnen en zo? Ja, en welke instrumenten er gebruikt worden, want dat is een groot verschil. Dat is een groot verschil.

- Of je een tune hoort; ja of nee. Dat is ook een afgang. Ja!

Nou, tegenwoordig is er heel veel AI-muziek natuurlijk. Hoor jij verschil? Of het AI is?

- Ik wil zeggen ‘ja’.

Ik weet dat er mensen zijn die dat namelijk kunnen horen. Er zijn geluidtechnici die dat verschil heel duidelijk kunnen horen.

- Zeker. Als je goed luistert kun je dat horen. Waaraan hoor je dat? Toch wat instrumenten met AI. Ik weet niet, het klinkt gewoon kunstmatig. Je hoort gewoon… Je hoort aan iets dat het niet ingespeeld is door een keyboard of wat dan ook.

Ja, dat vind ik dan knap. Want voor mij, ik hoor die nuances niet meer in de muziek. Dat is voor mij allemaal weg. Ik hoor soms ook hele bepaalde instrumenten niet.

- Dat is jammer.

En bij nieuwe muziek is dat ook lastig, hè? Want bij nieuwe muziek kan mijn brein niks invullen. Dus dan is het af en toe, nieuwe muziek is gewoon chaos. Dan heb ik echt van wat hoor ik nou toch?!

- Oh jeetje. Ja, kan me dat niet heel goed voorstellen, maar ik kan me wel voorstellen dat dat voor jou... dat het anders is.

Ja. Ja. We gaan even luisteren weer naar Ben Platt, want we hebben toch ook muziek in dit programma. Andere muziek dan wat jij draait dan tijdens jouw DJ, als jij als DJ werkt. Ben Platt is een zanger.

- Ken ik ook.

Ja, ken je hem wel?

- Ja zeker.

Dit nummer heet Older. Wanneer je jong bent, wil je ouder zijn.

En als je ouder bent, zou je de tijd willen omkeren. En dan zegt hij eigenlijk ‘blijf je verwonderen’.

Maar dan natuurlijk allemaal in het Engels. Want dit is een Engelstalig lied.

(er klinkt geen muziek)

Ja, in gesprek met Chris van Wijk. Chris, we hebben in het eerste uur gehad over dat als jij binnenkomt in een nieuwe ruimte, hoe dat dan gaat. Maar nou ben ik benieuwd, als jij iemand voor het eerst ontmoet. Hoe gaat dat dan? We hebben het er een beetje tussendoor overal wel over gehad. Maar wat is voor jou belangrijk? En wat onthoud je van die andere persoon?

- Ehm… nou ja, wat is voor mij belangrijk? Natuurlijk stem. Hoe klinkt iemand? Hoe komt iemand op me over. Maar ook vooral -dat vergeten heel veel mensen- hoe gaan mensen met je om? Als in: begin je in een gesprek met mij? Of ga je als er iemand bij mij zou zijn, de ander vragen stellen over mij? Of…? Gewoon!! Hoe is de benadering? Hoe is de benadering? Maar ja, ook dat is voor mij ook zo’n natuurlijk proces. Ik (ha) denk er eigenlijk helemaal niet over na. Maar ja, dat zijn wel dingen die voor mij wel meespelen.

Ja, want dat daag ik je nu uit, om die dingen even over na te denken. (ha) Hoe jij dat dan doet. Wat voor jou heel gewoon is dan. Wat is voor jou dan de meest ideale ontmoeting? Met jou? Hoe zou jij zelf dat typeren? Wat werkt voor jou het best?

- Ach…dat zal ik nooit meer vergeten. Vind ik wel leuk om te vertellen. Kan ook. Ehm.. een van mijn beste vrienden -die zelf ook een groot muziekliefhebber is- die heb ik ontmoet op een feestje. Een housewarming party. En het was ’s avonds laat, het was donker. Ik was daar plaatjes aan het draaien. En op een gegeven moment – nou we begonnen een beetje te babbelen- maar ja, op een gegeven moment kwam het moment daar… dat ik naar het toilet moest. Dus ik vroeg aan die jongen ‘Hé, zie jij misschien kans om mij even te helpen naar het toilet?’ En die jongen wist -voor de duidelijkheid- op dat moment niet dat ik blind was. Dus die dacht volgens mij bij zichzelf van: Eh, waarom? Op een gegeven moment zei ik ‘ja maar ik kan het niet zien. Ik ben visueel beperkt. Ik ben blind.’ ‘Oh echt?!’ Wow! Had ik helemaal niet in de gaten.’ Vanaf die strekking zijn onze gesprekken begonnen. Dus met andere woorden: ja, wat is die ideale ontmoeting? Misschien wel gewoon iemand die niet van tevoren weet dat jij blind bent. Omdat mensen dan toch anders naar je gaan kijken. Onbewust.

Ja. Merk jij dat dan? Dat andere mensen dan toch anders met jou omgaan?

- Emh… niet bij iedereen. Zeker niet. Er zijn ook mensen die daar gelukkig heel natuurlijk mee omgaan. Die mij niet behandelen als aparte. Er zijn natuurlijk ook mensen die uit een stukje… noem het zorgzaamheid of angst voor het onbekende, die daar wel anders mee omgaan. Dat is ook helemaal prima. Maar ik vind het altijd wel fijn als mensen mij als gelijke behandelen.

Gelijkwaardig hè? Het is dan ‘gelijke behandeling’ -zeg ik altijd- dat klopt niet helemaal. Gelijke behandeling wil zeggen dat iedereen gelijk is. Maar gelijkwaardig behandelen, dat is een veel mooiere vorm. Want wat jij nodig hebt is iets anders dan wat ik nodig heb.

- Ja, dat is letterlijk waar.

Ik heb hoortoestellen nodig om beter te kunnen horen. Jij hebt je blindengeleidenstok nodig om buiten te kunnen functioneren. Om buiten te kunnen lopen.

- Ja.

Dus dat is wel… vind ik wel een verschil. Maar de gelijkwaardigheid, dat ben ik zeker met je eens. We zouden veel meer gelijkwaardiger met elkaar om mogen gaan. Ja, en hoe is het dan voor jou om in een grote groep te komen, waar je nooit eerder bent geweest? Waar allemaal mensen zijn die je nog niet kent?

- Ehm… goeie vraag. Nou, ja, over het algemeen, in groepen… überhaupt ik merk dat ik in groepen wel wat stiller ben, wat observerender ben. Wat meer aan het luisteren ben. Van wat hoor ik om me heen? Maar met onbekende mensen? Ja. Ja, ik ben altijd wel dan de persoon die zoekt naar een ingang, zeg maar. Of zoekt om met mensen een connectie te leggen. Maar ja, natuurlijk afhankelijk van de groep waar je in zit, is dat wel of niet mogelijk.

Ja.

- Maar dat is altijd wel eventjes zo'n moment… dan voel ik me altijd, vaak heel klein eigenlijk. En heel onzeker. En ook kwetsbaar, want ja je weet niet wat er om je heen gebeurt eigenlijk.

Dat kan ik me voorstellen. Ja. En dat zal blijven. Bij elke groep waar je binnenkomt, wat onbekend is voor jou, is altijd een hele ja, aftasten… wat er gebeurt er?

-Moet ik er wel bij zeggen: ik ben gelukkig de persoon, die in het algemeen heel makkelijk met mensen een gesprek aan knoopt. Dus dat is wel iets wat echt in mijn voordeel ligt. Maar, het stukje onbekende en niet weten wat je… waar je terecht komt is soms best welk ja, dat maakt het soms wel lastig.

Ja, je bent een makkelijke prater. Want dat heb ik gelezen ook in een boek van iemand die doof geboren is. Zij werd genoemd, dat zij eigenlijk doofstom is. En doofstom wil zeggen dat je ook helemaal niet kan praten. Maar zij kon best praten. Alleen ze hoorde het zelf niet. Dus doofstom is een raar woord.

- Vind ik wel.

Mag tegenwoordig ook niet meer hoor. Nee.

[door elkaar, niet verstaan]

Nee daarom. Maar dat is vaak bij mensen die een handicap hebben, dan denken mensen dat er ook nog iets anders aan de hand is dat je niet goed kan nadenken. Of dat je de dingen niet meer zo goed begrijpt, of zo.

- Ja, terwijl, ik zeg wel eens en dat is in de breedste zin van het woord gewoon waar… ik bedoel mijn ogen functioneren niet, maar verder doe ik het prima. Ik bedoel… Net zoals waar ik het begin even over vertelde hè. Ik ben vroeg geboren. Ik ben geboren na 25 weken. Toen ik in het ziekenhuis lag -ik heb 9 maanden in het ziekenhuis gelegen- toen is het tegen mijn ouders gezegd: ‘Ja, hij zal een verminderde longcapaciteit hebben. Hou daar rekening mee.’ Nou, sorry, ik heb 10 kilometer hardgelopen in het verleden. Dus hoe zo verminderde longcapaciteit?! Haha.

Het is goed gekomen dan. Ook was het misschien op dat moment zo, maar het is zeker niet zo dat het altijd blijvend is.

- Nee, tenminste dat denk ik niet. Maar bijvoorbeeld ook met dingen als eten en zo. Het was wel even wennen met kauwen en zo. Hoe ga je bepaalde dingen voor jezelf aanleren?

Maar nee, op mijn zicht na, functioneer ik -voor zover ik weet- verder gewoon, ehm… noem het normaal.

Ja, Ja. Je kunt eigenlijk ook alles wel doen. Jij kunt ook hard rennen. Doe je dat wel eens?

- Hardlopen? Dat is een periode -dat is nu zo'n 15 jaar terug- dus dat doe ik niet meer. Maar wandelen. En fitnessen in de sportschool. Is wel iets wat ik heel chill vind, ja.

Op de sportschool kan dat sowieso wel dan. En je hebt thuis ook nog iets, heb ik begrepen?

- Ik heb thuis heel veel! (ha) Maar ik denk dat jij doelt op de loopband.

De loopband ja, ja. Dus daar kun jij zelf gewoon doorstappen, zonder bang te zijn dat er obstakels zijn. En…?

- Ja, maar het is voor mij ook vooral de combinatie inderdaad. Van ehm… je kan gewoon lekker wandelen. Muziekje aan. Je hebt geen beperkingen. Dat maakt het vooral heel relaxed.

Ja. En je bent wel in beweging. Want die beweging is natuurlijk net zo goed voor jou ook belangrijk.

- Zeker.

Ja. Je conditie opbouwen enzovoort. Nou vraag ik me wel eens af, ben jij wel eens in een pretpark geweest?

- Zeker.

Kermisattracties, pretpark. Hoe beleef jij dat?

- Oh, dat vind ik geweldig!

En wat vind je dan geweldig?

- Gewoon de ervaring. Gewoon de ervaring. Gewoon de mensen. Gewoon, lekker die G-krachten voelen.

Ja, kijk. Ja. Want dat voel je natuurlijk ook allemaal wel? Ben je ook wel eens in de achtbaan geweest? Over de kop?

- Ik denk dat ik een jaar of twee, drie was. Ik zal nooit het moment vergeten dat mijn moeder -in een kermis in Brabant was dat- zei ik van ‘mama, leuk, achtbaan. Dit en dat.’

‘Ja, is goed’. Kan net, kan net denk ik. Dus mijn moeder ging dat met mij doen. Die houdt daar helemaal niet van. En ik was volgens mij nog veel te klein voor die achtbaan, dus die moest me ook echt tegenhouden dat ik er niet uit zou vallen. Waargebeurd het verhaal. Dus ja, dat geeft me aan dat ik als klein kind al eigenlijk geen angst heb kende. Nu ben ik daar wel iets bedachtzamer in. (ha) Ik wil nu wel -als het effe kan- een beetje weten hoe een attractie gaat voordat ik erin zou gaan. Dat je wel een beetje weet wat je kan verwachten. Maar nee, in de regel ken ik weinig tot geen angst eigenlijk.

Nee, daarom. Het is ook het gevoel wat het dan geeft, hè? Dat draaien in een draaimolen.

- Gewoon de kick! Dat is het. Gewoon de kick, de G-kracht, de ervaring!

Ja, dat kun je allemaal voelen.

-Om gewoon eventjes heel duidelijk te duiden: kijk als we het bijvoorbeeld hebben over een pretpark dat natuurlijk zijn beleving echt compleet op orde heeft als je het mij vraagt, De Efteling, is fantastisch.

Ja, (ha) vind ik ook! Haha!

- Ja, maar dat is gewoon bijvoorbeeld ja, wat ik zeg, ik noem maar wat een Vliegende Hollander met al die muziek erbij. En alle uitleg. En als iemand vertelt wat er allemaal te zien is, dan maken we het zo'n mooi compleet beeld. Dat is gewoon genieten.

Ja, en jij kunt er dan ook eigenlijk overal in. Ik heb daar bepaalde attracties, daar ga ik dus niet in, omdat ik juist evenwichtsverlies heb. En dan is dat een héle uitdaging om bepaalde dingen juist in te gaan.

- Zeker. Ja, dat is inderdaad. Ja.

Ik vind het héél leuk om te zien. Ik vond het vroeger allemaal geweldig. Ook die achtbanen en zo. Nou, daar moet ik niet meer in willen. Dat is voor mij te heftig. Maar ik ken het gevoel nog. Het gevoel van in een zweefmolen zitten. Wauw!! Ik wil het heel graag, maar ik ben bang als ik het doe, dan kom ik eruit en dan kan ik een paar dagen niet meer normaal lopen.

- Oh ja, ik had dat dan misschien voor een seconde of vijftien.

En dan houdt het wel weer op. Ja, dat het eventjes is, dat klopt. Dat is een heel logisch gegeven. Als je mijn podcast gaat luisteren ‘Evenwicht je leven’, kom je af en toe die verhalen tegen. Maar die sensatie is heel gewoon. Maar als het langer duurt, is het toch.. wordt het naar. We gaan weer even luisteren naar muziek. Het is weer HAEVN. Ik moet het goed zeggen, hè. HAEVN.

- Je gaat het vanaf nu onthouden.

Ja, ik ga het nu onthouden. Great Mother. En dan weer in Nederlands: Hoor een stem van de andere kant, wat een geweldige moeder te vertellen heeft. En ik geef mezelf vanavond aan de regen. Het is een beetje ja, een ode aan Moeder Aarde.

(er klinkt geen muziek)

Horen in de breedste zin van het woord. Nou, dat is bij jou helemaal van toepassing, Chris. Omdat je alles natuurlijk op gehoor doet. Haha!

- Zeker. Ja.

Ik wil het even hebben over het blokje. Dit blokje is vakantie. Waar ga jij naartoe met vakantie? Ga jij op vakantie? Is misschien de eerste vraag.

- Ik wou net zeggen. Ik vind het fijn dat je die vraag eerst stelt. Ga ik op vakantie? Nou ja.

Ja. Het is niet dat ik daar per definitie heel erg mee bezig ben. Nee. Ik vind de deur uitgaan vind ik leuk, hoor. Ik bedoel… zeker. Maar het is niet ik ..ehm… hoe moet ik het zeggen, ik ga elk jaar op vakantie. Ook gewoon omdat ik denk, ja, ik vind dat niet zo nodig, want voor mij is vakantie ook altijd wel weer een onbekende omgeving. Hoe ga je je überhaupt redden? Wie ga je meenemen? Hoe ga je dat regelen? Een stukje afhankelijkheid. …Ehm, ja. Nee, ik denk dat voor mij vakantie een totaal andere interpretatie is dan voor de meeste mensen, als ik eerlijk ben.

Ja, en vroeger met je ouders, gingen jullie toen wel op vakantie?

- Jazeker.

En waar gingen jullie toen naartoe dan?

- Ik heb veel buitenland gezien. Ja.

Ja, jullie gingen wel naar het buitenland. En dan kamperen? Of in een huisje?

- Nee, mijn ouders zijn wel wat dat betreft wat minder van kamperen en tenten. Dus ik heb vooral dingen meegemaakt met huisjes en appartementjes en hotels af en toe. Ja, dat soort aangelegenheden.

Ja, oké. Maar jij vindt het zelf niet nodig om op vakantie te gaan?

- Nee.

Wat is voor jou vakantie dan? Wanneer vind jij dat je vakantie hebt?

- Nou ja, vakantie kan voor mij ook gewoon zijn dat ik inderdaad gewoon lekker vrije tijd thuis heb, zoals nu. Maar ja, voor mij is… bijvoorbeeld vorig jaar ben ik een paar dagen met groepjes en vrienden naar Engeland geweest. Naar Bristol. Naar een audiobeurs met allemaal dure speakers en hi-fi dingen. Dat vind ik leuk.

Oh, kijk. Ja. En dan ga je met vrienden samen?

- Ik heb dat met vrienden gedaan, ja.

Dus die regelen dan dat het vervoer ook allemaal goed is?

- Nou ja, dat is natuurlijk wel een stukje... ehm… nou ja, uiteindelijk doe je het allemaal samen, hè. Maar het was inderdaad... ja goed, we gingen natuurlijk vliegen. Nou ja, goed. Ja.

Je bent in het vliegtuig geweest dan?

- Jazeker.

Hoe voelt dat dan? Want we hebben net even over kermisattracties gehad dan.

- Ik moet even aan dat moment terugdenken dat ik op een gegeven moment -toen gingen we terug naar Nederland- en zeg maar voor jouw beeld, als een vliegtuig opstijgt, is dat voor mij altijd zo'n moment van yes! Dus ik zat daar op een gegeven moment, volgens mij echt met een big smile, zo in die stoel. En ik hoor een van die vrienden tegenover me zeggen: ‘Kijk Chris, lachen joh, wow! Haha!! Dus dat geeft wel aan wat het met mij doet. Ja, ik ervaar dat heel bewust. Maar ik vind het ook een heel vet gevoel, dat je op een gegeven moment in je stoel gedrukt wordt, als je in één keer een taxiën bent, en dan in één keer voel je gewoon ja, die wielen onder je, en dan merk je gewoon, hé, je gaat omhoog. Dat voelt voor mij gewoon heel tof! Haha.

Ja, mooi dan. Gaat echt om het gevoel dan. En waar ik benieuwd naar ben, heb jij leren zwemmen?

- Ik heb mijn A & B-diploma, dus ik kan zwemmen, ja.

Ja! Hoe ging dat zwemmen?

- Dat is een heel goede vraag die je stelt. Hoe ging dat? Nou ja, ik heb hier in Het Baken leren zwemmen, laat ik daarmee beginnen, toen ik vier jaar oud was.

Want je hebt in Zeewolde heel lang gewoond?

- Ja.

Dat hebben we nog helemaal niet genoemd namelijk.

- Ik heb in Zeewolde een tijd gewoond, zeker. Maar inderdaad, in Het Baken leren zwemmen, wel privéles. En aan het begin ging mijn vader ook nog mee om die dingen uit te leggen of te leren of een beetje aan te stippelen. Maar ja, mijn A-diploma halen dat heeft iets van drieënhalf, vier jaar geduurd. Mijn B-diploma een stuk korter. Maar ja, dat was wel iets wat best wel veel voeten in de aarde had. Vooral met bepaalde onderdelen, bijvoorbeeld onder het gat doorzwemmen. Ja, hoe ga ik ooit dat gat vinden als je het niet ziet onder water? Ja, dat was ook een uitdaging. (ha)

Ja, maar ik begrijp eigenlijk niet waarom dat nodig is. Waarom zou jij dat dan moeten doen? Dat je een tijdje onder water zwemt, kan ik me voorstellen, maar waarom zou je door een gat moeten zwemmen?

- Ja, dat hoort bij een diploma halen. Nee, maar leer mij kennen. Ik wil niet onder doen, voor…

Oké, jij wilde zelf ook per se.

- Nou, dat weet ik niet meer. Ik was een jaar of zeven. Ik kan me dat niet meer heel bewust herinneren. Maar, ik ben over het algemeen de persoon die zolang het kan, wil ik gewoon dingen kunnen doen, net zoals een ziende.

Ja, en ga je nog weleens zwemmen nu?

- Daar stel je wel een hele gerichte vraag. Maar de laatste keer zwemmen was wel een tijdje geleden. Maar ik wil wel weer een keertje, wel een keertje dat soort dingen gaan doen. Ja.

Ja, omdat zwemmen natuurlijk ook een bepaald gevoel geeft. Dat hele… ehm… dat natte gevoel om je heen. Dat je gedragen wordt door dat water. Dat je kan drijven.

- Zeker.

Dus ik kan me ook voorstellen dat je dan juist dat soort... dat gevoel, dat je dat ook vaker opzoekt, als andere dingen niet kunnen.

- Nou, ik zoek het dus zelf. Ik denk dat mijn laatste keer dat ik in een zwembad dedicated gezwommen heb, dat kan zo vier, vijf jaar terug zijn.

Ja, oké. Ja, voor mij ook hoor. Helaas. Ik zou heel graag weer willen zwemmen. Haha!

- Kijk, ja, dat snap ik inderdaad. Maar dat zijn wel… zwemmen, dat is wel iets heel chills.

Ja, ja. Dus je zou het wel weer kunnen gaan doen.

- Alles is mogelijk.

Haha!

- Maar voor nu is het vooral lekker fitnessen. Lekker wandelen af en toe. Veel met muziek bezig zijn en binnenkort beginnen met nieuw werk.

Met nieuw werk, ja. Dat zei je al, ja. En wat voor werk ga je doen?

- Kijk, dat vind ik leuk. Ik ga werken bij Slachtofferhulp Nederland. En daar ga ik mensen telefonisch eerstelijns te woord staan en waar nodig doorverwijzen.

Ja, en dat kun je met een koptelefoon en een microfoontje, kun je die mensen allemaal te woord staan?

- Ja, klopt. Uiteraard wel na het volgen van een inhoudelijke training. Maar daarna inderdaad is dat wel het doel, ja.

En moet je die training nog gaan volgen?

- Ja.

Oké, en wanneer begin je?

- Ja, want, ja, een klein stukje toelichten. Voor mij is natuurlijk aan het werk komen heel wat minder makkelijk dan voor een dedicated ziende persoon bijvoorbeeld, omdat je met veel meer aanpassingen te maken hebt. Ze zijn nu bezig om één van de applicaties voor mij toegankelijk te maken, met die schermlezer waar ik het eerder over had. Maar ja, daar gaat iets van 90 uur werk in zitten. En ik ben aangenomen in september en de verwachting is -zeg ik heel voorzichtig- dat ik eind april zou kunnen beginnen.

Kijk je daar naar uit?

- Heel erg.

Ja, mooi dan. Want dan ben je weer zinvol bezig. Het is betaald werk, neem ik aan dan?

- Het is betaald, ja.

Ja, dat is ook fijn dat je je eigen geld kunt verdienen.

- Ik heb twee werkplekken eerder gehad waar ik dat heb kunnen doen. En ik heb het altijd als heel prettig ervaren, ja.

Ja, mooi is dat dan. Even terug even naar iets anders. Wat jij niet kent, en ook nooit zal kennen, is hoogtevrees. Klopt dat? Ken jij het woord?

- (ha) Ja, natuurlijk ken ik het woord. Ik ken ook inderdaad heel veel mensen die zeggen, ‘kijk vooral niet naar onderen’. Dan denk ik, ja, nee, inderdaad. Ik ken die angst niet, nee.

Nee, want hoogtevrees heeft ook te maken met dat je diepte kan zien en zo.

- Maar dat zie ik niet, nee.

Nee. Dus dat ken jij dan ook niet. Het lijkt me ook wel weer heel fijn als je dat gevoel in ieder geval niet kent, want mensen die dat hebben, zijn er ook echt heel bang voor, hè, echt angstig.

- Ik hoor dat heel vaak, ja.

En hoe beleef jij verder de omgeving?

- Welke omgeving?

De omgeving, de natuur om je heen. Het is nu lente, wat merk jij dat het lente is?

- Dat is een hele goede vraag. Ik heb vanmorgen nog een stukje met mijn vader gefietst en dan hoor je toch inderdaad de vogeltjes. En je ruikt ook wat gras. Je doet wel indrukken op, zeker. Ik merk ook vooral, als het vaak wat zonnig is, dat mensen toch wat vrolijker zijn. En alles ruikt chiller, voelt wat sfeervoller aan, of zo. Je hoort natuurlijk wat meer buitengeluiden van vogeltjes, wat ik al zei.

Ja, mooi.

- Je ruikt gras. Je ruikt soms bloemen, bij wijze van spreken. Er zijn genoeg dingen waaraan je het wel kan merken.

Ik heb juist nét weer, gisteren, eergisteren, voor de eerste keer weer de lente geroken.

Dat is een héle subtiele geur. Ik heb het weleens mijn man gevraagd, van ruik je dat dan niet? Nee, hij kan het dus niet ruiken. En ik zit er elke lente op te wachten, dat ik die geur ruik.

- Snap ik. Haha!

En ik heb hem weer geroken, dus voor mij is het nu ook pas écht lente.

- Je wordt helemaal happy. Top.

Ja. Haha! Je vertelde net al dat -in het eerste uur- dat regen en sneeuw en zo, dat is voor jou wel een extra uitdaging.

- Ja. Zeker.

Om dan buiten te lopen. Dan bedoel je eigenlijk dat je alleen loopt, want als je met iemand samen loopt…

- Kan het nog een uitdaging zijn.

Nog steeds?

-Ja, ik zal nooit meer van dat moment vergeten dat ik begin januari inderdaad met mijn wandelmaatje buiten lopen was. We dachten, ik dacht vooral, oké, gaan we gewoon doen, een beetje sneeuw komt wel goed. Maar dan merk je dat je, omdat je toch je voeten wel goed neer wil zetten en toch je ondergrond wil voelen en toch ook ja, nee, dat was wel het ging wel, maar het was wel uitdagend.

Ja want dat gebeurt er natuurlijk bij sneeuw. Dat dat ..ehm.. het voelt heel anders onder je voeten. En dan voel je natuurlijk het verschil tussen de stenen niet meer?

- Nee.

Tussen de stoep, beton, asfalt...

- Je ondergrond wordt letterlijk gewoon onder je vandaan getrokken eigenlijk.

Ja, kan ik me voorstellen. Dat is dan zeker zo. En ..ehm.. want ook het gevoel in jouw voeten is ook sterker ontwikkeld, omdat jij veel meer die verschillen voelt. Klopt dat?

- Nou, nooit over nagedacht, maar het zal zo maar kunnen.

Ja, nou ja, ik probeer zelf namelijk mezelf uit te dagen: van voel ik het verschil?

Dan denk ik nee, met sommige schoenen niet en met sommige schoenen kan ik het wel voelen.

- Nou ja, ik denk ook dat dat gelijk, ja, dat is gewoon wat het is. Zolen en schoenen, maar voor mij ook een wereld van verschil, zeker.

Ja, we gaan luisteren weer naar muziek. We zijn al bijna weer aan het eind van het 2e uur, Chris. We hebben straks nog 10 minuten. Ik denk zelfs minder. We gaan nu luisteren naar Anouk. Anouk die heeft een lied geschreven: Lente. Kom mee, vlucht naar buiten toe, want de zon is fel en de lucht mooi blauw. Nou de zon is fel, dat kun jij voelen. Maar de lucht is blauw heeft voor jou geen betekenis.

- Nee, dat klopt.

Maar wel de zon is fel en jij kunt de warmte van de zon wel ..ehm.. voelen toch?

- Ik zei het je net toen we (ha) toen we door het pand heen liepen, op een gegeven moment, hé, voel ik nu de zon? Dat is het levende bewijs, zeker!

Kan ik zeker voelen.

Goed, we gaan luisteren naar Anouk.

(er klinkt geen muziek)

Ja, dit is het laatste stukje van het 2e uur 'Hoor jij wat ik hoor?', in gesprek met Chris van Wijk. En Chris, we hebben net geluisterd naar Lente van Anouk en als ik aan de lente denk, dan denk ik ook altijd aan de voorjaarsschoonmaak. Waar we het heel vaak over hebben, wat, wat, ja, waar iedereen misschien wel aan denkt, ik weet het niet?! Ik zit Edwin al aan te kijken, die zit al te knikken, doe jij ook iets aan de voorjaarsschoonmaak Chris?

- Helemaal niks! Tenminste niet anders dan anders.

Oké, maar je maakt wel zelf schoon, want je woont nu helemaal zelfstandig?

- ..Ehm.. dat is een hele grappige aanname die je doet! (ha)

Oké..

- Ik heb huishoudhulp.

Je hebt wel hulp, oké.

- Ja zeker, ja ja ja. ..ehm.. dat is natuurlijk tweeledig. Punt 1, omdat je natuurlijk lang niet alles zelf overziet. En punt 2, omdat ik het wel belangrijk vind dat het er gewoon schoon uitziet.

Ja, oké. Dus er is iemand anders die voor jou schoonmaakt in huis.

- Ja.

Hoe zit het met koken?

- ..ehm.. nou ja dat is natuurlijk wel een proces. Ja, zelf koken is niet het leukste om te doen. Dus ik ben heel blij dat ik soms ..ehm.. een bakje diepvries-maaltijd van mijn moeder mee kan krijgen.

Mjammmm.

- ..ehm.. ja, en soms maak je zelf wat. Koken is wel iets wat ik mezelf heb moeten aanleren. En wat bij nieuwe dingen altijd weer een proces is om dat voor jezelf te doen.

Ja, dat is natuurlijk zeker. Dat geldt voor iedereen hè? Die ook alleen gaat wonen. Die uit huis gaat. Elke student heeft op een gegeven moment moeten leren koken. Haha!

- Ja, het heeft jij mij alleen wat voeten in de aarde gehad om dat eigen te maken, denk ik.

Ja, en wat heb jij in jouw eigen huis? Heb je een inductiekookplaat?

- Ja, nou dat is ook wel grappig dat je daarover begint, want ik heb inderdaad in mijn vorige appartement bij dat woontrain-traject daar zat gas. En ik wist natuurlijk, nieuwbouw-appartement gasloos, dus inductie. Hoe ga ik in vredesnaam een toegankelijke inductiekookplaat vinden! Beetje research gedaan en op een gegeven moment kwam ik daarop uit. En heb ik wat kunnen vinden. Maar dat was best een ..ehm.. het was niet makkelijk.

Dus je hebt een speciale inductiekookplaat die jij goed kunt bedienen?

- ..ehm.. nou ja ik heb op zich gewoon een inductiekookplaat, maar inderdaad, wat het bijzonder (tussen haakjes) daaraan is, dat er in plaats van tiptoetsen draaiknoppen opzitten.

Ja! Daar heb je veel meer controle over dan?

- Ja.

Ja, want een tiptoets zie je dus niet?

- (ha) Nee, letterlijk niet..

En hij maakt ook ja, je kunt ook wel dat het geluid heeft. Maar dan nog!

- Ja, dat klopt ook wel. Het maakt ook wel geluid. Maar ja je moet wel weten waar je op moet drukken. Je moet ook gewoon weten waar hij op staat. Dat kun je uit het geluid, uit een piepje kun je dat niet halen in ieder geval.

Nee, dat is waar. Ja. En sowieso ..ehm.. de beleving van het eten? Hoe is dat voor jou?

- Ik wil zeggen: net als voor ieder ander maar je ziet niet wat er op je bord ligt, hoe het er uit ziet.

Nee maar wij hebben heel vaak dat we juist door de kleur, door de combinatie, hoe iets eruitziet, dat mensen op een andere manier al proeven, dan wanneer je dat helemaal blind zou doen. Er zijn ook van die restaurants waar je blind...

- Welkom bij Ctaste.

Ja. Dat je dus echt helemaal in het donker bent en daar eten krijgt. Maar dat is voor mensen die dat niet gewend zijn, heel vreemd!

- Ja, dat kan ik me voorstellen. Ja, ik kan zeggen: ik snap het, maar ik weet niet beter dus... Maar klopt, ja dat is wel een... klopt ja. Dat is zoals het is voor mij. Voor mij is eten vooral een kwestie van proeven en weten of je het lekker vindt ja of nee.

Ja, en dat proef je natuurlijk wel, want ook dat hele tastzintuig en het smaakzintuig, alles werkt natuurlijk. Ruiken ook, alles kan je natuurlijk wel gewoon ruiken, proeven, voelen. Of iets hard is of zacht. Of warm of koud.

- Zeker.

Al die belevingen heb je natuurlijk wel...

- Ja.

Ja. Even, dan ook een hele gekke vraag: als jij droomt, hoe droom jij? Wat droom jij?

- Haha!

Is het een gekke vraag?

- Goed, dat laat ik even in met midden. Ik krijg hem vaker, dus ik vind het niet gek. Maar ..ehm.. nee, ik droom vooral in geluid eigenlijk. Zeg maar beelden bestaan voor mij niet. Natuurlijk kun je wel mensen voor de geest halen of situaties. Maar het is niet dat je in één keer in dromen denkt van hé, ik zie ineens een leuke meid voor me die er leuk uitziet. Nee dat heb ik helaas niet.

Nee! Maar wat is voor jou een meid die er goed uitziet? Hoe is dat voor jou?

- Nou ja, dat is natuurlijk, meer op innerlijk vertoon. En ja, dat uiterlijk heb je niet dus ja, dat op een gegeven moment... Zeg maar... Ja, als ik iemand leuk zou vinden, je gaat vooral af op hoe klinkt iemand, hoe komt iemand op je over. En als je op een gegeven moment op dat proces bent, ja, door te voelen hoe iemand er uit ziet zeg maar.

En dan ook de geur denk ik hè?

- Zeker.

Die zal dan ook zeker meespelen. Ja. Ik krijg alweer een seintje dat we bijna kunnen afronden. Want ik was ook nog even heel benieuwd of jij inzet voor het belang van mensen die blind zijn? Kun je daar heel kort iets over zeggen?

- Of ik me daarvoor inzet?

Ja!

- Niet in het bijzonder eigenlijk. Nee.

Nee.

- Puur, als ik dingen doe dan is het puur een stukje eigen belang en m'n directe omgeving.

Ja, oké. En dat heb je wel nodig nu in Weesp omdat het daar nog ..ehm..... inclusiever mag.

- Ja, in Weesp ben ik bezig om mijn woonwijk wat toegankelijker te maken.

Ja! Nou heel goed dan! En ik weet al, ik kan jou mailen en dan allemaal vragen nog stellen die ik nog heb. Want er zijn er nog genoeg over...Haha!

- Ja, dat kan, zeker.

Ja, dus ik hou contact met jou Chris. Dank je wel in ieder geval dat ik jou heb mogen interviewen.

- Graag gedaan, was heel leuk.

En dank je wel Edwin Hazenberg voor techniek. Ook heel fijn dat het altijd bij mij gedaan wordt. Dat hoef ik niet zelf te doen dan. We gaan afsluiten met Cellomano, Hope. Ja, heerlijke rustige muziek. Cello-muziek. En daar gaan we mee afsluiten deze t 'Hoor jij wat ik hoor?'. Dus nogmaals, dank je wel Chris van Wijk.

- Graag gedaan!