Het middelbare mannenprobleem van Nederland: We groeien nog wel, maar in de verkeerde richting"

Bezoek hier de Website van VNO-NCW

Econoom Edward Feitsma (VNO-NCW & MKB-Nederland) te gast bij Voorlevers en Toekomstdenkers

Stel je voor: een land dat tegelijkertijd overspannen én stil staat. Een economie die op volle toeren draait maar nauwelijks vooruitkomt. Een samenleving die risico's zo angstvallig vermijdt dat ze de kansen van de toekomst aan zich voorbij laat gaan. Klinkt paradoxaal?

Volgens mr. drs. Edward Feitsma, econoom en strateeg bij VNO-NCW en MKB-Nederland, is dit precies de werkelijkheid waarin Nederland zich vandaag bevindt — en het wordt tijd dat we ons dat realiseren.

In een nieuw en uitzonderlijk open gesprek met Patrick Oudijk schetst Edward Feitsma een beeld van Nederland dat zowel alarmerend als hoopgevend is. Want wie de diagnose durft te stellen, kan ook de genezing inzetten. En dát is precies waar Feitsma voor staat: heldere analyse, gevolgd door concrete actie.

De man achter het verhaal

Edward Feitsma groeide op in Groningen, studeerde fiscaal recht én algemene economie en bouwde zijn carrière op bij het ministerie van Financiën en later de verzekeraar Aegon. Vandaag werkt hij vanuit de iconische Malie Toren in Den Haag — het hart van de Nederlandse ondernemerswereld — waar hij als econoom voor VNO-NCW en MKB-Nederland dagelijks nadenkt over de economische koers van ons land. Ondernemerschap betekent per definitie vooruitdenken, zegt hij zelf. En precies dát maakt hem een bij uitstek waardevolle stem in tijden van onzekerheid en verandering.

Overspannen stilstand — de pijnlijke paradox

De centrale these van Feitsma snijdt door de comfortzone van beleidsmakers, politici en toezichthouders heen als een mes. Nederland schaatst vast. De arbeidsmarkt is overvol, de ruimte is op, de schone lucht is een schaars goed — en tóch groeien we nauwelijks in wat er werkelijk toe doet: arbeidsproductiviteit en verdienvermogen. Sterker nog, dat verdienvermogen holt al jaren achteruit.

Hoe kan dat?

Feitsma wijst op een fenomeen dat hij treffend omschrijft als de curlingparent-samenleving: een systeem waarin toezichthouders, politiek en maatschappij elk risico willen wegpoetsen vóórdat het zich kan voordoen. Het resultaat? Een financiële sector in kramp. Een overheid die in zeven jaar maar liefst 65 procent meer beleidsambtenaren heeft aangenomen. Een rijksoverheid die schaars talent opzuigt uit sectoren die juist wél productieve waarde creëren.

Zonder industrie geen kenniseconomie

Een van de meest provocerende inzichten die Feitsma deelt, gaat over de rol van industrie in onze economie. In een tijd waarin Nederland zich graag profileert als slimme, dienstverlenende kenniseconomie, stelt hij onomwonden: zonder een sterke industriële basis is een kenniseconomie structureel onhoudbaar. Wie de maakindustrie laat wegvloeien, verliest niet alleen banen — hij verliest onafhankelijkheid, innovatiekracht en uiteindelijk zijn economische ruggengraat.

Dit is geen nostalgisch pleidooi voor fabrieksschoorstenen, maar een nuchtere economische analyse. Europa, en Nederland in het bijzonder, dreigt te verworden tot wat Feitsma 'Hotel Europa' noemt: een continent met vergane glorie, aantrekkelijk voor toeristen uit groeiende economieën in Azië en de Verenigde Staten, maar zelf niet langer de motor van mondiale vooruitgang.

Van risicorapportage naar kánsenrapportage

Maar Feitsma is geen doemdenker. Hij is bovenal een bouwer. En zijn agenda is concreet. Hij pleit ervoor dat toezichthouders als DNB en AFM naast hun gebruikelijke risicorapportages ook een verplichte kansenrapportage uitbrengen. Want elke onbenutte kans is óók een risico — alleen een risico dat we collectief zijn gaan negeren.

Verder bepleit hij een doortastende aanpak van nationale 'koppen' op Europese regelgeving: extra regels die Nederland zichzelf oplegt bovenop wat Europa al vraagt, en die onze concurrentiepositie structureel ondermijnen. En hij ziet een sleutelrol weggelegd voor private kapitaalstromen — van pensioenfondsen en particuliere beleggers — die, naar het voorbeeld van Zweden, beter ontsloten kunnen worden voor maatschappelijke uitdagingen zoals klimaatadaptatie en infrastructuur.

Een gesprek dat je niet wilt missen .....

Dit is geen abstract academisch debat. Dit is een directe, eerlijke en soms confronterende blik op de staat van Nederland — door iemand die dagelijks aan de knoppen zit en weet hoe het systeem werkt. Edward Feitsma spreekt met de bevlogenheid van een vakman die zijn land te goed vindt voor middelmatigheid.

Patrick Oudijk gaat met hem het gesprek aan over economische veerkracht, de moed om te ondernemen, de toekomst van onze industrie en de vraag die onder dit alles ligt: durven we in Nederland nog echt risico te nemen?

Luister, leer en laat je inspireren.

Podcast Voorlevers en Toekomstdenkers — met Edward Feitsma — nu beschikbaar.

Email: patrickoudijk@me.com