Fit en energiek ouder worden als je de 50 voorbij bent, het gaat niet vanzelf. Een paar goede gewoontes opbouwen, is het beste wat je kan doen. Prof. Sofie Claeys, neus-keel-oorarts aan UZ Gent, past het ook zelf toe en ze schreef er een boek over Je hoeft niet jong te zijn om gezond te zijn. 

Boek

Je hoeft niet jong te zijn om gezond te zijn - Lannoo

INHOUDELIJKE SAMENVATTING

Prof. Sofie Claeys bouwt haar visie op rond vijf pijlers die elkaar versterken en samen bepalen hoe gezond en vitaal je bent op elke leeftijd.

• Metabolisme

• Bewegen — een van de krachtigste parameters

• Slaap

• Mentale gezondheid

• Sociale interactie

Ze benadrukt dat dit geen alternatief is voor de klassieke geneeskunde, maar een aanvulling erop.

Prof. Sofie Claeys onderscheidt vijf elementen die je allemaal nodig hebt:

1. Coördinatie

2. Evenwicht / stabiliteit, vooral krachtig wanneer je het combineert met beweging (bijvoorbeeld: op één been staan en tegelijk naar voren leunen of iets grijpen).

3. Souplesse

4. Kracht, spieren hebben directe prikkels nodig, en kracht maakt ook je botten en gewrichten sterker.

5. Cardiotraining. Prof. Claeys zweert zelf bij HIIT: drie keer veertig seconden inspanning met telkens twintig seconden rust is een verrassend krachtige cardiosessie, haalbaar voor iedereen.

Ze pleit ook voor recuperatie en voorbereiding rond elke inspanning: een paar minuten gerichte oefeningen vóór het lopen, en stretching erna, om blessures te voorkomen. Over sporten zoals tennis is ze genuanceerd: een fantastische, complete sport, maar wel blessuregevoelig als je lichaam niet goed voorbereid is, een goede kinesist kan daar het verschil maken.

Een belangrijke geruststelling voor wie kampt met artrose of gewrichtsklachten: een gewricht dat geen enkele impact meer krijgt, wordt niet sterker. Voorzichtig en opgebouwd bewegen stimuleert juist het herstelvermogen van bot en gewricht.

Ademhaling als onderschatte tool

Een ander rode draad: de kracht van een goede, trage neusademhaling. Niet alleen om rustiger te worden, een korte ademhalingsoefening tijdens een drukke vergadering geeft je hersenen het signaal ‘ik ben in rust’ maar ook structureel, voor je gebit, je kaakstand en zelfs snurken of slaapapneu.

Kleine gewoontes, grote impact

Voeding, vasten met mate, voldoende water drinken, een vast dagritme, tandvlees- en mondhygiëne (ja, ook flossen). Prof. Claeys koppelt alles terug aan haar drie niveaus: preventie, herstel en verjonging. En ze is eerlijk over motivatie: een nieuwe gewoonte volhouden lukt pas na een goede zes weken. Wie afhaakt, mag gewoon opnieuw beginnen: "Begin en herbegin. Heb je het vandaag niet gedaan? Doe het dan morgen."

Aan iedereen van vijftig, zestig jaar en ouder geeft Claeys één heldere raad mee: kijk optimistisch en holistisch naar je gezondheid. Bouw kleine, goede gewoontes op — en houd die vol, levenslang.

🎧 BELUISTER DEZE AFLEVERING

Wil jij je gezondheid écht zelf in handen nemen? In deze aflevering krijg je concrete, haalbare tips van een arts die het zelf heeft uitgeprobeerd,  van veertig seconden HIIT tot de juiste manier van ademhalen. Geen extreme diëten, geen onhaalbare regels, maar wetenschappelijk onderbouwde stappen die je vandaag al kan zetten. Zet je oortjes in en luister naar dit motiverende gesprek met prof. dr. Sofie Claeys. 

TRANSCRIPT (automatisch)

Professor Sophie Claes. Eindelijk een boek van een arts met degelijke informatie over wat er belangrijk is voor je gezondheid, hoe je het kan herstellen en zelfs hoe je kan verjongen. Wat was de aanleiding voor uw boek? 

Ja, de aanleiding was eigenlijk vooral ikzelf die verouderde en die zag en die merkte dat dat iets ouder lichaam nog dingen wou doen van twintig jaar geleden die toen evident waren en dat bleek dan niet meer te gaan.

Dus ik vond mezelf een beetje sneu worden en denken van ja Goh, gaan we zo moeten verder doen. En af en toe ook wel denken van er is iets met mij. Als ik toch rond drie uur 's middags al moe werd of als ik wat pijn begon te krijgen in mijn ledematen of mijn nek door te sporten of dingen die ik dacht die gezond waren mij niet meer goed afgingen.

Dus ik vond dat eigenlijk een beetje een lastige periode. Omdat dat ik kon wat ik meestal in mijn beroep wel kon, goed antwoorden op gezondheids vragen kon ik dat nu plots voor mezelf niet eigenlijk en daarom ben ik beginnen opzoeken. 

Het uitgangspunt is een holistische aanpak. 

Absoluut. Ja. In tegenstelling wat tot nu meestal gangbaar is eigenlijk.

Wel, het is zo dat ik levensstijl of levensstijl adviezen niet wil zetten ten opzichte van de klassiekere geneeskunde, specialistische geneeskunde waar ik eigenlijk in opgeleid ben en dat ik doe. Ik wil het er eigenlijk naast zetten. Het is zo dat het beiden elkaar perfect kunnen aanvullen.

Want ik denk dat de gezondheidszorg in België van heel hoge kwaliteit is, toegankelijk voor iedereen, zeer transparant is. Maar voor mijn patiënt en voor mezelf bleek het op den duur niet voldoende te zijn. Omdat ik ook in de momenten dat ik niet ziek was of niet iets mankeerde – en dat geldt voor mijn patiënten ook - toch wel nood had aan informatie die mij hielp om net iets verder te gaan dan niet ziek te zijn. Eerder te gaan in de richting van ik wil gezond zijn, ik wil toch wat meer energie. Ik wil er fit en dynamisch blijven uitzien. Ik wil nog meemaken of deelnemen aan de maatschappij. Dus niet enkel moeten afbouwen. Ook nieuwe horizonten opzoeken. Dus het was een mix van van gevoelens die ik had van voor mij is mijn zoektocht naar wat geneeskunde is, niet afgerond met de specialistische geneeskunde.

U schuwt het emotionele ook niet. U zegt dankbaarheid is belangrijk. Absoluut. Trots. Optimisme. 

Ja, de boeddhisten wisten het al heel lang hoe we het moesten doen. Nu, voor ons is dat niet realistisch om op een berg te gaan zitten op 3000 meter en dan enkel maar hele gezonde dingen te eten. Dus we leven wel in de maatschappij die we nu zitten, maar we kunnen er wel wat van leren.

En gezondheid ziekte is heel specifiek, is heel wetenschappelijk doordacht. Er zijn duidelijke oplossingen voor. Maar wat is gezondheid? Dat is een vraag die voor veel mensen moeilijker is. En en wat is die gezondheid voor mij uiteindelijk geworden na die zoektocht van toch wel vier, vijf jaar om het boek te schrijven, is dat gezondheid op vijf sterke pijlers gebaseerd is. En ik heb wel hier en daar, daar informatie over gevonden over dat principe van dat holisme, maar daar wordt er vaak wat lacherig over gedaan van holistisch. Ah ja, ze zijn daar weer. Ze moeten waarschijnlijk in de zevende hemel zijn en mediteren enzovoort.

Mediteren is heel krachtig, maar bon, het wordt allemaal wat geplaatst buiten de realiteit, terwijl dat het absoluut niet is. En dus ik heb een pentagon in mijn gedachten gevormd en dat pentagon is gebaseerd op de vijf pijlers wat in mijn visie gezondheid is. Dat is namelijk metabolisme. Heel belangrijk: bewegen. Het is een heel krachtige parameter. Slaap uiteraard mentaal, maar ook sociale interactie. Want we zijn als mens zijn wij heel sterk geprogrammeerd en heel wat stofjes in ons hoofd worden gestimuleerd, geprikkeld door sociale context, dus dat moest er zeker bij zijn. En dat was natuurlijk voor mij. Ik ben geen psycholoog, maar ik ben wel altijd een vrij intuïtieve arts geweest.

Ik voelde wel dat mensen die vereenzamen of die hun rol of hun autonomie aan het verliezen zijn, dat die ook medisch en ook lichamelijk achteruitgaan. 

Het meest opvallende in uw boek vond ik de nadruk die u legt op een goede ademhaling. Ja. Maar wat is een goede ademhaling? Wat is een goede ademhaling?

Ademhaling is iets wat we evident vinden omdat het automatisch aangereikt is. Maar ademhaling is een zeer krachtige tool om ons lichaam en hersenen signaal te geven waar we mee bezig zijn. De ademhaling is ook natuurlijk mijn stokpaardje, want het is binnen mijn specialistische deel binnen neus, keel, oor altijd heel belangrijk geweest.

En die ademhaling, daar eens over nadenken, daar eens bij stilstaan. Daarin ook oefenen kan op elke leeftijd, maar zeker ook op latere leeftijd een heel sterke tool zijn om uw gezondheid niet alleen te beschermen, te herstellen, maar ook zelfs te verjongen. Een diepe, langzame ademhaling tijdens een yogasessie geeft veel meer mogelijkheid om die yogasessie te optimaliseren naar kracht, naar intensiteit, naar souplesse.

Dus ademhaling is zeer ondersteunend. Ja. 

En u pleit dan vooral voor de neus ademhaling. Wat is het verschil eigenlijk tussen…

Ja, de neus is een filter en we, we bereiden eigenlijk de lucht in de bovenste luchtwegen bereiden we de lucht voor om in de longen te komen. En idealiter is die lucht vochtig. Is die lucht warm en is die ook gezuiverd.

En in de neus zit een aantal slimme systemen om die lucht te zuiveren, te verwarmen en te bevochtigen. En op die manier is een neus een ideale manier om de lucht binnen te trekken en voor te bereiden op de long. De mond is dat veel minder, de mond heeft daar minder. Het is ook zo dat de dynamiek van kauwen, slikken, de tandpositie, kwaliteit van de tanden en het behoud van het gebit op lange termijn vergt ook een gesloten kaakstand. Dat wil zeggen dat uw twee, uw boven- en onderkaak op elkaar moeten staan, waardoor uw gebit een zekere kracht ervaart, waardoor dat meer zal geneigd zijn om steviger ingeplant te blijven. En daardoor is een mondademhaling geen goed idee en zeker ook niet ’s nachts. Want als je met de mond open ligt 's nachts, dan gaat ook die kin vaak achteruit en komt uw tong in de luchtweg te liggen.

En dan krijg je kan je slaapapneu krijgen of kan je zwaar beginnen snurken of combinatie van de twee. 

Ja, maar dat gaat toch automatisch? Kan je daar iets aan doen? 

Dat gaat automatisch en zeker als je veroudert. Maar je kan daar oefeningen voor doen. Absoluut ja. Er zijn oefeningen voor. Het staat ook in het boek en die oefeningen worden nu vaak gebruikt om bij spraak om de spraak te verbeteren, om de tongpositie tijdens het spreken beter te controleren, waardoor lispelen of ongecontroleerd tong gedrag wordt aangeleerd. Maar nu gebruiken we ook technieken, oefeningen van tong-mondbodem om zelfs snurken voor een stuk te verhelpen. Ja, het probleem met oefeningen is dat je dat heel veel moet doen natuurlijk. 

Ja, hoeveel is dat dan?

Goh, ik zou niet zeggen dagelijks, maar het scheelt toch niet veel. Er zijn natuurlijk weinig studies die echt tellen hoeveel keer dat je dat best doet, maar hoe meer hoe beter. Ja, en je kan het doen tot op vrij late leeftijd, dus er is daar ook geen limiet voor. En dus uiteindelijk als je een gewoonte daarvan maakt, kan dat allemaal vlug passeren. Maar veel mensen vinden dit misschien net een brug te ver. Omdat ja, als je mijn boek leest, er staat daar zoveel in. Dus het is misschien niet voor iedereen prioriteit om die mond oefeningen te doen tegen.

Maar het is een heel krachtige tool. Absoluut ja. 

Ja, ademhalings frequentie is een hele, hele handige manier om tot rust te komen. Ook ademhaling is een automatisch systeem dat zich aanpast aan de noden. Dus als je gaat lopen zal je ademhaling versnellen. Maar ook als je stress hebt, zal je ademhaling versnellen. Zal ook wat korter en ondieper zijn. Nu, het omgekeerde is ook zo als je met je ademhaling te dirigeren. Dus als je in plaats van een ondiepe, snelle ademhaling heel ergens gaat zitten, heel langzaam en rustig en diep ademt, dan geef je aan je hersenen een signaal van: ik ben eigenlijk in rust. Het kan zo best niet zijn, maar als je een drukke vergadering even onderbreekt kan je faken van: kijk, nu ben ik rustig en dan geef je aan uw hoofd het signaal: ik ben rustig en dan kan uw hoofd bezig zijn met andere dingen, met focus, creativiteit en verwerken van wat er in de vergadering is verteld. En op die manier kom je in een soort recuperatie een mentale recuperatie, wat zeer goed is om alles op een rijtje te zetten en tot rust te komen voor eventueel de volgende vergadering.

Ja. Een hele goeie truc. Doe dat in de lift als ge van vergadering A naar vergadering B gaat. Of maak een omweg als ge uw water gaat gaan halen. Ga een verdieping lager of een verdieping hoger naar de drankfontein en dan kan je bij het bewegen ook je ademhaling even controleren. 

Dus ik begrijp dat je je stress een beetje kan regelen door je ademhaling.

Zeker. Ja, dat is het principe van meditatie. Van, van, van yoga. Dus we hebben heel wat trucjes om eigenlijk ons lichaam tot rust te brengen. En we rekenen enorm hard op de slaap om te herstellen. Jonge mensen kunnen inderdaad na een goede nachtrust die slapen ook lekker door. Die staan op en die zijn de hele dag fit. Als je ouder wordt, werkt dat niet altijd zo en dan heb je wel nood om tijdens de dag een recuperatiemomentjes te in te passen. En dat kan al zijn van veertig kan dat al vrij nuttig zijn. Ik noem dat eigenlijk omaatjesgedrag. Ze vragen mij vaak wat moet je dan doen? Omaatjesgedrag. Vroeger zaten de oma's dan buiten op straat te kijken. Wie passeert er een vogel in de lucht? Ah, de buurvrouw nog eens zwaaien. Doe gewoon even dat. Laat een keer alles los en dat hoeft niet lang te zijn. 

Komt neer op meditatie eigenlijk?

Ja, meditatie kan ook. Absoluut mediteren, maar je gaat eventjes gewoon tot uzelf komen. En je kan die techniek natuurlijk ver uitbreiden door ook te gronden, uw voeten op de grond te leggen, die ademhaling echt.

Ze noemen dat ook hartcoherentie. Dat wil zeggen uw ademhaling echt beginnen dempen. Je kan er ook een app bij halen waarbij geteld wordt hoe lang je inademt, hoe lang je blokkeert tussen de adem even stil houdt en hoe lang je uitademt. Die verschillende ritmes die geven andere effecten. Dus er is daar heel veel wat je daarin kan ondersteunen, maar je kan het gewoon op de ouderwetse manier doen.
Wat zeker niet slecht is. En even buiten zitten en gewoon even kijken naar de lucht. En voilà. 

Ja, goed ademhalen is één ding, maar het is dan ook best dat je zuivere lucht inademt. En heb je daar vat op? 

Dat is very tricky. Ja, dat is een van mijn grootste frustraties hoe we daar echt mee morsen met de lucht. Ik kan me daar enorm in opjagen als we in een zieken. Ik werk in een ziekenhuis. Als daar dan mensen staan te wachten om andere mensen op te halen en die motor blijft dan draaien, dan denk ik van ja ik bedoel stap uit die auto, loop wat rondjes, zet die motor even stil. Ehm, je eigen huis verluchten, want je gebruikt wat producten tijdens de dag voor te kuisen.
Kooklucht is nu misschien iets minder kwalijk, maar zet die ramen open en doe dat 's morgens als de lucht nog het zuiverste is. Want zeker als je langs een drukke baan woont, moet je niet rond vier uur in de namiddag je raam openzetten, want er passeert heel wat. Dus ik vind de groene beweging naar elektrisch rijden, de fiets pakken.Te voet gaan zoveel als je kan vind ik te laat of niet te laat vind ik laat op gang komen en ik hoop dat echt voor mijn kinderen en misschien ooit kleinkinderen dat dan de lucht wat properder zal zijn. 

Ja, want nu is de lucht middelmatig in heel Vlaanderen hè? 

Ik denk dat Vlaanderen heel sterk bevuild is ja. Als ik het zo een beetje vergelijk met de rest van de wereld. Er zijn plekken waar natuurlijk grote industrie is in een in in Oostbloklanden en weet ik allemaal, maar we leven heel kort op elkaar en we hebben ook allemaal ons eigen huishouden. Met een barbecue, met een open haard, met verwarming nu. Ja, ik ik kan. Ik vind het ook moeilijk. Het is een zeer onpopulair onderwerp omdat veel mensen voelen zich machteloos als ik daarover vertel. Dus ik. Ik probeer daar niet te ver op in te gaan, omdat iedereen ook voelt ja, wat moeten we eraan doen? Ja, nu, ik ben wel optimistisch, want er zijn ook wel metingen die die aantonen dat in bepaalde dorpen en gemeentes waar mensen vooral inzetten op elektrische voertuigen, dat gewoon echt wel een pak beter is.
Het gaat. Het kan zo snel opgelost worden, dat is het frustrerende. Het kan echt heel snel opgelost worden, maar dan moeten we allemaal er achter staan. 

Ook heel opvallend vond ik het het belang dat u hecht aan het poetsen van de tanden. Ja, ja. Ja. Ja. Waarom is dat zo belangrijk? 

Ja, poetsen van de tanden is belangrijk. Het is mooier. Ja, sowieso een mooi gebit. Maar een gebit is ook een gezondheidparameter. En bloedend tandvlees is niet zo onschuldig, dus daar moeten we toch wel naar laten kijken als we wat ouder worden. Ons tandvlees glijdt een beetje naar omhoog. Die halzen komen bloot te liggen. Ja, als je niet voldoende poetst krijg je ook een bepaalde bacterie die dan het overwicht neemt. Want bacteriën hebben graag suiker. Die gaan daar dan of suikerresten en die gaan daar dan in profileren en dat kan uiteindelijk wel de botimplant of de tand en het bot doet ontsteken. En ontstekingen op late leeftijd zijn geen goed plan, want dat kost veel energie en dat kost. Ja, dat is een gezondheid parameter die we in de andere richting willen staan. Dus chronische laagjes ontstekingen moeten we vermijden en de mond kan een plek zijn die dat eigenlijk verraadt. 

En flossen is lastig, maar een absolute aanrader toch? 

Een must ja, omdat inderdaad die tandhalzen, dus die die bedekking van die of de plaatsing van uw tandvlees gaat omhoog en je hebt meer ruimte en die ruimtes ga je met gewoon poetsen moeilijk bereiken. En ja, je moet flossen of ragen. Ik heb van die ragertjes ook om daar.

Handiger vind ik. 

Dat is handiger. Ja. Ja. Ja. Ja, ik vind dat ook handiger nu dat ik meer raag dan flos. Nu die ragertjes zijn zijn vrij duur, maar je kan ze in de iets goedkopere ketens bij ons wel krijgen voor een heel schappelijke prijs. Je moet dat ook niet elke dag er drie gebruiken, dus als je het eens goed afspoelt kan je dat wel eens hergebruiken. Maar het heeft geen zin van vuile ragertjes te gebruiken, want dan breng je natuurlijk weer bacteriën binnen. 

Dan voeding. Dat moeten we niet meer herhalen denk ik. Groente, fruit. Niet te veel bewerkte voeding, noten, zaden enzovoort. Maar vasten, zegt u, is ook wel belangrijk. Maar niet mee overdrijven aan de andere kant?

Vasten is belangrijk. Dus ik heb drie niveaus van hoe ik met gezondheid wil omgaan. Eerst is preventie. Dat is geldt eigenlijk voor iedereen, dat is de basis.
Herstel is zeer gefocust, want je hebt misschien wat meer last van hoofdpijn. Ik misschien van mijn darmen. Dus iedereen moet een beetje op zoek gaan en daarom is het boek ook opgedeeld in hoofdstuk van wat mankeert er aan mij. Dus die zelfreflectie is heel belangrijk. Niet altijd gemakkelijk. En het derde is voor mensen van: ik wil eigenlijk mijn lichaam verjongen of herboosten.En dan kan vasten daarin wel een rol spelen. Vasten is geen vreemd iets. We noemen dat nu wel hormesis. Maar vasten is inderdaad een uitdaging van het lichaam. En ons lichaam mag dat wel eens hebben, want we zijn er ook op geprogrammeerd. Wij kunnen natuurlijk elke dag naar de supermarkt en onze groenten en fruit gaan plukken uit de mandjes die daar zijn. Maar ja. Zoveel honderden duizenden jaren geleden was er geen supermarkt en waren er inderdaad momenten dat er niet kon gezaaid of geoogst worden of dat er gewoon geen voeding was. Dus een mens is perfect in staat om een vastenperiode te overleven en dan zijn die mechanismen eigenlijk nd.

En het leert ook hun lichaam om wat meer te teren op reserves. Dus je kan uw reserves op die manier ook aanboren, vetreserves enzovoort. Nu, je moet dat wel goed doen, want ik zeg het als je je preventie en uw herstel niet goed doet en je gaat vasten als je ziek bent, als je stijf staat van de stress, als je hormonale balans uit balans is, dan gaat vasten een echte stressmoment worden en dan kan het een omgekeerd effect hebben dat je eigenlijk in een soort cortisolsysteem komt waarbij je stresshormonen sky high gaan en zeggen van oh ten eerste ik ben al op rand van ziek. Ik eet al vrij ongezond, ik heb overal last van en dan nog eens vasten. Dus vasten is een derde stapje, maar de twee stapjes moeten eerst goed gezet worden. Dat wil zeggen dat je tijdens de periode dat je eet, want je hebt ook altijd een eetvenster dat je dan zeer gezond eet, dat je dan voor jezelf uitmaakt. Heb ik dan nog wel voldoende energie om toch actief te blijven? En ga ik niet in die eetvensters mijn lichaam nog eens extra belasten door ongezond te eten? Nu, ik hou wel daar wel een nuance. Vasten werkt voor iedereen. Als je bijvoorbeeld zegt ik eet 's avonds, want ik ben daar helemaal voor na zes uur niks meer en ik eet de volgende dag in plaats van om zes uur om acht of tien uur een ontbijt. 

Dus dat is ook vasten?

Dat is ook eigenlijk vasten, intermittent vasten. Dat wil zeggen dat elke dag een klein beetje dat metabolisme laten rusten en dat is heel goed voor heel veel systemen in je lijf. Dus het eten is een extremere vorm. Eén maaltijd per dag, maar je hebt ook die langer vasten. Doe dat niet onbegeleid. 

Kunnen je organen wat rust nemen in die tijd of rust nemen. 

En je moet ook weten dat elke cel, alle organen, alle functies hebben een ritme. Het belangrijkste ritme dat we kennen is het circadiaans ritme. Maar ook ovulatie is een ritme. Herbouw van je cellen, differentiatie. Een cel is niet is geen doorlopende fabriek die nooit stilstaat. Dus dat wil zeggen als je een strikt ritme leeft. Is een heel belangrijke hoofdstuk is ritme, routine, rituelen en ritme in uw dag is superbelangrijk om al die systemen te aligneren en dan steek je veel minder energie in compenseren van disbalans, disbalans van hormonen, disbalans van recuperatie, disbalans van stress.
Dus als je een heel ouderwets strikt levensritme hebt, dat is het mijne niet. Ik krijg dat niet voor mekaar. Maar bon, als je dat kan, dan zal je heel lang heel fit blijven. Daar ben ik van overtuigd. Ja.

Dus behalve het, het vasten en, en het ritme in houden in je eetpatroon is ook drinken heel belangrijk. Water drinken dan hè? 

Ja, water drinken, daar hebben we het allemaal wat moeilijk mee. Want ons dorstgevoel, wij herkennen dat vaak niet meer. Hoe dat je je voelt. Pijnklachten krijg je ermee weg. Letterlijk. Dus beweging is heel belangrijk. Maar je hebt wel die vijf componenten nodig. Zeker als je veroudert is het niet verstandig om te focussen op enkel maar heel veel of heel krachtig of heel zwaar. Dat is geen goed plan. Dus je moet die vijf pijlers van beweging coördinatie, evenwicht, souplesse, kracht en cardiotraining. Je conditie moet je allemaal, uhm, proberen te begeleiden. Dat is niet gemakkelijk. En vaak zeggen mensen ja, ik fiets of ik, ik wandel tienduizend stappen. Fantastisch. Zeer efficiënt. Maar als je zegt van ik wil echt nog een stapje verder gaan, zou je ook best ook evenwicht. Ik noem het liever stabiliteit, want evenwicht is lijkt hoe iets stilstaan. Maar evenwicht wordt zeer krachtig als je er beweging aan koppelt. Dus ook om die stabiliteit, evenwicht te bewaren tijdens de beweging.
Bijvoorbeeld als je op één been staat, naar voor of naar achter leunen of iets proberen pakken in de lucht, links of rechts. Er zijn daar heel veel oefeningen voor. Dus kracht is belangrijk, want onze spieren hebben heel veel aan directe triggers. En dan voor die cardiotraining. Die duurtraining is zeer, zeer goed, maar voor mij is dat niet haalbaar. Dus wat doe ik? Ik doe High Intensity Interval training en dat is dat klinkt zo van oh, dat is alleen maar voor de atleten. Ik doe soms tijdens mijn voordrachten HIITS en ik verplicht iedereen, zelfs mensen in een rolstoel, van mee te doen. Je kan uw hartritme zo gemakkelijk opjagen. Veertig seconden eventjes een korte oefening en iedereen denkt aan veertig seconden. Dat doet niets. En allemaal na die veertig seconden. Amai, veertig seconden. Dat doen wat je mij vraagt, dat is echt wel. Dus dat hoeft niet veel tijd te kosten. En als je zo drie keer veertig seconden doet met telkens 20 seconden even rusten, dan heb je een heel krachtige cardio gene training gedaan. Ja, maar je moet kracht doen ook. En uh. En naarmate je veroudert. Uhm. Als ik er mag aan toevoegen bij beweging is recuperatie. Dus als ik ga lopen iedereen zegt loop jij nog, je bent zestig, dat is toch slecht voor van alles en nog wat. Dat is inderdaad slecht als je niet voorbereid. Dus voordat ik ga lopen bereid ik dat voor door een aantal oefeningen die specifiek mijn enkel voet knie balans en mijn heup balans ondersteunt. Dat duurt 3 minuten, meer niet. Die ook een signaal geeft aan mijn rugspieren, want je moet ook daar stabilisatie krijgen door een aantal krachtoefeningen en dan ben ik weg. Dus na een kwartiertje ga ik dan lopen. Niet te lang. Doe het ook maar twee keer in de week en dan kom ik terug en nadien doe ik dan een soort van stretching en ik luister van waar, waar blokkeer het hier of waar is het niet gegaan.

Ik las denk ik een paar dagen geleden dat tennis de beste sport is omdat dat echt die interval dat dat zit ingebouwd. 

Ja oké, ik denk dat modern dance dat dat een hele goeie is omdat je daar ook kracht en coordinatie hebt. Het feit dat je danst op muziek mentaal dus modern dance is voor mij nec plus nec plus ultra.
Tennis is een hele goeie, maar opgelet, want tennis. Ze zeggen altijd mensen die veel sporten belanden sowieso in de spoedopname en daar is wel iets van. En je hebt twee soorten tennissers: mensen die nu nog willen starten. Ik zou zeggen doe het absoluut, want inderdaad, je coördinatie is ongeëvenaard. Je hebt een bewegend voorwerp, je hebt dan nog een verlenging van uw lichaam en dat moet allemaal maar passen. En je moet ook die bal raken. En die bal komt zo veel mogelijk op andere plekken dan dat je het zou verwachten, maar dat is kan enorm belastend voor je pezen, voor je gewrichten. Dus als die niet stabiel en als die niet stevig zijn, als je spieren niet die plotse impact kunnen tegengaan, dan ga je kwetsuren oplopen.
Dus mensen die gewoon zijn van te tennissen en dat al lang doen, blijf er absoluut mee voortdoen. Je kan dat heel lang voordoen, maar zorg wel dat je ook daar recuperatie en voorbereiding voor doet. Zelfs als je het gewoon bent. En als je zelf wil starten, zoek dan specifiek een kinesist die jou voorbereidt op tennissen.

Want tennissen heeft bepaalde gevaren puntjes als je ouder bent.Voor blessures eigenlijk.

Blessuregevoelig. Ja, je hebt het al een paar keer aangehaald, maar goede voornemens hebben we allemaal. Maar het is soms zo lastig om het vol te houden.
Daar heb ik een paar suggesties voor. Wij zijn niet allemaal zelfredzaam in onze gezondheid omdat het ons niet aangeleerd is. Dus die motivatie is wel een dingetje. En ik dacht motivatie kan ik voor veel mensen geven door kennis te geven. Daarom ben ik in sommige hoofdstukken wat dieper gegaan van waarom doe je dat eigenlijk? En ik merk wel dat veel lezers mij daarop reageren. Ik ga nu eindelijk die tien glazen water drinken, want ik weet nu waarom dat ik het moet doen. Zomaar in den bled horen van tien glazen water moet ik drinken. Ja, dat verliest die motivatie en die motivatie. Eigenlijk hebben daar een zestal weken voor nodig voor het een gewoonte wordt. Dus die periode heb je eigenlijk van en dan kom je in een andere leefwereld terecht. Dat is echt waar. Dus bijvoorbeeld ik stond altijd op met pijn aan mijn voeten onderaan. Ik ben dan beginnen rollen op zo'n balletje voor die pezen en ik dacht van ik ga die problemen krijgen gelijk dat in familie veel voorkomt. Maar ik heb bijvoorbeeld dat rollen met dat balletje wat ik nu automatisch doe. Ik kan ook niet meer beginnen sporten omdat ik eerst moet rollen. Versta je? Dus dan wordt voor mij is dat meer een demanding. Mijn lijf die aan mij zegt doe het nu. Maar motivatie blijft een moeilijke ja. Ook omdat wij eigenlijk dat niet geleerd hebben. Wij worden in gezondheid ondersteund door een fantastisch systeem in ziekenhuizen. We zijn dus heel toegankelijk, dus we moeten onze plan daar niet in trekken. Maar als er iets voelt, kunnen we naar een dokter gaan en die kan u dan ofwel een advies geven of medicatie. Dus je bent daarin vaak wel goed geholpen. Maar die zelfredzaamheid vind ik wel een belangrijke. Ja, en motivatie moet van uit binnenuit je komen, kan niet opgelegd worden. En daarom denk ik dat de kennis over waarom je doet dat dat wel een belangrijk is.Maar ik kan mij vergissen. 

Nee, dat zal wel helpen denk ik. 

Ik denk dat het helpt, maar nog altijd zijn er mensen die zeggen ja, ik slaag er toch niet in dit of dat. En ik ben mijn boek ook geëindigd met een aantal kanttekeningen van ja, ik moet het ook allemaal niet te zwaar op de hand nemen. En een van die titeltjes is begin en herbegin. Heb je het vandaag niet gedaan, doe het dan morgen. Het leven is zeer mild wat dat betreft. Ge kunt altijd aan uw gezondheid werken, daar is daar geen. Het is niet van oh, als ik het vandaag niet doen, ga ik morgen dat niet meer kunnen. Nee, wat ik voorstel is gratis, kost niks. 

Ja. Dan wil ik het nog wel eens hebben over de drie - ik zal het maar mankementen noemen waar oudere mensen mee geconfronteerd worden een keer ze 50-60 zijn. Een gezond hart is belangrijk, maar veel mensen hebben toch last van een te hoge bloeddruk. Ja, krijgen dan meteen medicatie maar met bewegen is misschien ook iets te doen. 

Ja, ik wil daar natuurlijk niet voor mijn beurt spreken. Ik ben geen cardioloog. Als er iets is aan je hart, laat dat controleren. Neem de medicatie die de hartarts voorschrijft We zijn ook in België niet zo idioot dat we medicatie geven aan mensen die het niet nodig hebben. Ik denk dat daar ook wel uitzonderingen zijn, maar neem het advies er ook bij. Ja, en het is soms sneller vijf voor twaalf dan dat we denken. En ook daar weer die zelfredzaamheid meet dan jezelf, je hoge bloeddruk, je bloeddruk en zie dan voor jezelf als ik inderdaad niet beweeg, als ik heel veel alcohol of heel zware maaltijden neem, ja, dan gaat het er niet beter van worden. Maar uiteindelijk, als je echt er iets aan wil doen, langdurig en duurzaam, moet je wel aan de slag met levensstijl.

Wat ook niet verbetert met ouder worden is je gewrichten. Artrose komt toch ook veel voor? Daar is niet zoveel aan te doen eigenlijk hè? 

Ja, ik vind dat een moeilijke. Ik ben natuurlijk ook weer geen orthopedist of reumatoloog, dus ik bekijk dat eigenlijk een beetje van hoe ik de gewrichten in mijn organen zie. Laat het mij zo benoemen. Het is niet zo omdat een element de fysiologie of de anatomie in gebreke gaat dat we machteloos zijn. Hetzelfde geldt voor een knie, een heup, een enkelgewricht, een elleboog, handen. Dus ik zou zoeken wat je nog wel kan doen en er is vaak nog heel wat. En artrose wordt vaak gebruikt bij ons, omdat we daar een heel mooie vooral voor knieën oplossing voor hebben. Je kan die vervangen. Dat is toch een fantastisch verhaal dat dat mogelijk is. Maar moet dat bij iedereen? Ik vind dat niet. Denk eerst eens na van kan ik er iets aan doen op een andere manier? 

Dus eigenlijk goede kine-oefeningen kunnen ook al veel doen?

100%. Ja. En dan weer binnen die vijfhoek van coördinatie iets minder, maar stabilisatie, actieve beweging, zelfs wat impact. Een, een bot of een gewricht dat geen impact krijgt gaat niet sterker worden. Als ik een, een krachtoefening doe, gewoon een gewichtje met mijn arm plooi, dan gaan die spieren trekken aan mijn bot. Dat bot zegt: oh, ik krijg hier tractie. Een lichte vervorming, minimaal, maar ik ga toch zorgen dat ik sterk genoeg ben de volgende keer als ik weer met dat gewicht aan de slag ga dat ik hier niet breek. Maar je moet dat wel langzaam opbouwen. En uw lichaam is perfect in staat en dat is vooral het meest optimistisch dat ik gemerkt heb in mijn verhaal. En daar heb ik ook elk hoofdstuk aandacht aan besteed. Herstel. We hebben elke cel, elk orgaan is perfect in staat om heel wat herstelmechanismen in gang te zetten. En repetitieve sport, repetitieve belasting, dat stimuleert dat. Hetzelfde is ook bij vasten bepaalde zaken, dus ze noemen dat hormsis. Dat is die uitdaging. Koude is ook hormesis. Dat is uw lichaamstemperatuur. Wij zijn altijd comfortabel. Als we het koud hebben, doen we een pull aan, zetten de chauffage omhoog. Als we het warm hebben, we gaan in de airco zitten. Maar het lichaam kan perfect die stabilisatie van temperatuur aan tot zelfs extreem hoog of extreem laag. 

Om af te ronden: wat is uw allerbelangrijkste tip voor mensen die vijftig, zestig zijn? 

Goh, ik ga stout zijn. Lees mijn boek. Ja. Kijk naar gezondheid op een optimistische, holistische manier in plaats van af te haken op extreme zaken die het leven alleen maar moeilijker maken. En dan dus holistisch wil zeggen combineren van verschillende zaken samen. Ja. En ideaal is kleine goede gewoontes omarmen en die dan levenslang blijven doen. Want als je een goede gewoonte hebt, dus dat is een heel duurzaam manier van met gezondheid bezig te zijn. Ik probeer ook in mijn tips altijd te zorgen dat zowel mijn dochters die tips kunnen doen, mijn man, ikzelf, nonkel hier, nonkel daar, mijn mama. Dus tips mogen wel best wel, moeten van goede kwaliteit zijn. En als je weet dat die van goede kwaliteit zijn, dan ga je ook meer gemotiveerd zijn om die in te bouwen in jouw leven.