De meeste organisaties die iets goeds willen bewerkstelligen, proberen mensen te overtuigen. Ze leggen uit, informeren, wijzen op consequenties. Spoony koos een andere route: gedragsverandering begint niet bij overtuigen, maar bij ontwerpen.

Ingrid Keller botste als oprichter op een hardnekkige paradox. 85 procent van de ouders vindt het belangrijk dat hun kind gezond eet, maar 80 procent van het voedselaanbod en 80 procent van de voedingsreclames is gericht op ongezond voedsel. De omgeving duwt de andere kant op. Spoony’s oplossing was radicaal eenvoudig: zet gezond eten als eerste neer, in mooie verpakkingen, als feestje, samen met andere kinderen en maak het zo de basisoptie. De kinderopvang is daarvoor de ideale omgeving. Kinderen van nul tot vier eten er samen, kijken naar elkaar en proeven nieuwe smaken. Inmiddels serveert Spoony 2,5 miljoen verse maaltijden per jaar op meer dan 500 locaties. In 2024 deden 50.000 kinderen mee aan de Gezonde Smikkelweken op 600 buitenschoolse opvanglocaties.

Dat de default-aanpak werkt, verklaren vier redenen.

Mensen hebben een sterke voorkeur voor de status quo. Een organisatie die het gewenste gedrag tot basisoptie maakt, benut die neiging in plaats van ertegen te vechten.

Beslissingsvermoeidheid speelt mee. Als de gezonde optie de makkelijkste is, valt de drempel weg.

Sociale beïnvloeding versterkt het effect. Op een kinderopvang waar alle kinderen samen broccoli proeven, wordt broccoli gewoon.

Het haalt morele druk weg. Gezond eten als feestje voelt als uitnodiging, niet als opdracht. Dit principe heet choice architecture. Beschreven door Nobelprijswinnaar Richard Thaler en Cass Sunstein; de kracht ervan is empirisch aangetoond. In landen waar je donor bent tenzij je je afmeldt, is negentig procent van de bevolking orgaandonor; in landen met opt-in slechts vijftien procent. Dezelfde mensen, andere basisoptie.

Ingrid Keller, oprichter van Spoony, over hoe je gezond gedrag de meest aantrekkelijke keuze maakt: "Gezond eten is net als lezen, lopen of zwemmen: het wordt aangeleerd en doorgegeven. Bij de meeste ouders lukt dat niet meer - niet omdat ze het niet belangrijk vinden, maar door een dubbele verschuiving: voeding is overal, goedkoop en ongezond, en ouders hebben simpelweg minder tijd. Spoony gelooft dat daar een collectieve oplossing voor moet komen, zodat elk kind kan opgroeien met gezond eten als een lekker avontuur. Onze methode bestaat uit drie bouwstenen: opeten, oppikken - de voorbeeldrol van ouders terugbrengen - en ontdekken, want vanzelf leren is de leukste manier. Inmiddels leren zo'n 25.000 kinderen per jaar via onze methode gezond eten, en bouwen we samen met ouders en professionals aan een nieuwe norm".

In deze uitzending van Business Insights hoor je meer over waarom dit inzicht zo goed werkt, hoe Spoony met dit inzicht werkt én hoe je er als ondernemer morgen al mee aan de slag kunt.

Business Insights wordt mede mogelijk gemaakt door AM, ontwikkelaars van impact.