Er is een verlies waar bijna niemand over praat. Niet omdat het niet bestaat, maar omdat het zo moeilijk uit te leggen is. Want die persoon is er toch nog? Je kunt haar toch gewoon bellen, of in ons geval, gewoon naar beneden wandelen voor een koffie?
Maar wat als de weg terug naar elkaar ondertussen onzichtbaar is geworden? Wat als het verlies van je vader ook het begin was van een ander verlies. Stiller, sluipender, en minstens even zwaar?
Dit gaat niet alleen over rouw. Het gaat over wat er met een gezin gebeurt als verdriet mensen elk een andere kant op trekt.
Als iemand sterft, volgt er een begrafenis. Mensen komen. Er zijn bloemen, kaartjes, en een moment waarop iedereen samen staat in hetzelfde verdriet. Dat verlies heeft een naam, een datum, een plek.
Maar het andere verlies, het verlies van de band met de ouder die achterbleef, heeft niets van dat alles. Geen begrafenis. Geen kaartjes. Geen moment waarop iemand vraagt hoe het met je gaat, omdat die persoon er toch nog is.
Toch is het er. Het sluipt. En op een dag besef je dat je twee mensen bent kwijtgeraakt op dezelfde avond, alleen wist je dat van de tweede pas jaren later.
Misschien zit jij ook ergens met een verlies dat niemand ziet. Een relatie die langzaam is weggesleten. Een afstand die te groot is geworden om nog te overbruggen. En het gevoel dat je dat niet hardop mag zeggen, omdat er toch niets "echt" is gebeurd.
Ik nam deze aflevering op in een prachtige tuin in Vorselaar, op workation met mijn nicht, met een glaasje wijn in de hand. Want het was de verjaardag van mijn papa en mijn broer. En daar klink ik graag op.
Vandaag, de dag van publicatie, is het negen jaar geleden dat onze wereld stilstond. Dat hij er ineens niet meer was. Ik was 28, net bevallen van mijn dochter. Mijn broer was 22 en stond op het punt te verhuizen naar het huis dat hij grotendeels samen met ons papa had verbouwd.
Die avond ging ik op automatische piloot. Telefoontjes, begrafenisondernemer, alles regelen terwijl je het zelf nog niet gelooft. Mijn tijd kwam later wel, dacht ik. En dat klopte, alleen kwam ze anders dan verwacht.
Ik heb ondertussen een manier gevonden om hem mee te nemen in het leven dat verder gaat. Via Atelier Memoro, waar ik kledingstukken van dierbaren omtover tot koestercreaties, wandelt hij elke dag naast mij mee. Maar er blijft altijd dat stukje dat rauw aanvoelt. Bij elke mijlpaal. Bij elk moment waarop ik de telefoon wil nemen, en het niet meer kan.
Wanneer één ouder sterft, verandert de dynamiek in een gezin ingrijpend. Ieder rouwt op zijn eigen manier, op zijn eigen tempo. En soms trekken die reizen mensen zo ver uiteen dat de weg terug onvindbaar wordt.
Het is wat verdriet soms doet met mensen, het trekt hen naar binnen, weg van de anderen, in een wereld die niemand van buiten helemaal kan begrijpen.
Wat helpt, is niet het oplossen, maar wel het benoemen. Zeggen: dit verlies bestaat ook. Het heeft geen datum en geen begrafenis, maar het is er. En dat mag gezegd worden. Want hoeveel mensen dragen dit mee zonder ooit de woorden ervoor te vinden?