In deze aflevering hoor je mijn eigen ochtendroutine van begin tot eind: tongschrapen, heet water, meditatie, abhyanga en pranayama. Je hoort ook waarom ik citroenwater in de ochtend niet aanraad voor langere tijd, en waarom je van vroeg opstaan minder wegzakt in de winterdonkerte — als kapha zich ophoopt en alles begint te stagneren.

Want de belangrijkste Ayurvedische ochtendroutine is geen lijstje handelingen — het is het tijdstip. Sta op in brahma muhurta, het uur voor zonsopkomst, de tijd van God. Daar beginnen de geschriften letterlijk mee, en al het andere komt daarna.

Deze aflevering komt uit een luisteraarsvraag: ik had eerder beloofd meer te vertellen over mijn eigen ochtendritueel. Met mijn studenten zitten we sinds een paar weken elke ochtend om zes uur klaar, door de week en in het weekend, voor een meditatie en een reeks pranayama’s. Wat het met mensen doet is het mooiste bewijs dat ik ken.

Mijn ochtend, op volgorde:

• Gezicht, handen en mond wassen. Eerst de tong schrapen, dan pas tandenpoetsen. Geen tongschraper bij je? Een omgekeerde lepel werkt ook.
• Naar de wc, het liefst voor de grote boodschap — dan ga je leeg en helder zitten.
• Een beker heet gekookt water. Daarna een halve liter CCF-water: komijn, koriander en venkel.
• Minimaal tien minuten meditatie, liever langer, met een ademhalingsoefening vooraf om mijn geest stil te krijgen.
• Abhyanga, de warme oliemassage. En daarna de pranayama’s met mijn studenten.

En dan het belangrijkste: raak niet gehecht aan je methode. Don’t get attached to your method, zei Ram Dass, en hij heeft gelijk — een ritueel dat mechanisch wordt, werkt niet meer. De lichamelijke rituelen doe ik elke dag hetzelfde, want je lichaam heeft die herhaling nodig. De spirituele wissel ik af. Welke dat zijn — van een vuur maken tot Agnihotra en het herhalen van mantra’s, en waarom vuur het meest transformerende van de vijf elementen is — hoor je in de aflevering.

✨ Wil je Ayurveda niet alleen leren, maar er ook echt mee werken? In de Divine Ayurveda Tribe gaan we elke maand in een webinar de diepte in en beantwoord ik je Ayurveda-vragen. Je krijgt daarnaast mijn meditaties en korting in de webshop.

Heb je een vraag voor de podcast? Stel hem op divine-ayurveda.com/podcast — je kunt hem daar opschrijven of inspreken. Misschien beantwoord ik hem wel in een aflevering. Je kunt ook een reactie achterlaten in Spotify, dan kunnen anderen hem ook lezen.

Denk je aan de Jaaropleiding? Zet je dan op de interesselijst voor 2027/2028.

Kijk voor alle cursussen en sessies op divine-ayurveda.com, voor kruiden en producten in de webshop, of volg me op Instagram!

Het geluid van de Divine Ayurveda Podcast wordt verzorgd door Aldert ter Beek - SNDbox Creative Audio