Met Hans Leeflang [Wij Maken Nederland]
WMN ziet de Ontwerp-Nota Ruimte als hét moment om het professionele, maatschappelijke en politieke debat over de inrichting van Nederland nieuw leven in te blazen.
De Ontwerp-Nota Ruimte is het kompas voor de toekomst. Het Rijk geeft hiermee richting aan de ruimtelijke ordening en inrichting van onze leefomgeving voor de periode tot 2025 met een doorkijk naar 2100.
Van Groningen tot Zeeland en van onze grote steden tot het landelijk gebied en de Noordzee.
Regie op de inrichting van Nederland is nodig omdat de ruimte in ons dichtbevolkte land schaars is en de opgaven op het gebied van woningbouw, bereikbaarheid, energie, defensie, economie, landbouw, natuur, water en bodem groot zijn. Deze opgaven staan bovendien niet los van elkaar.
De Ontwerp-Nota Ruimte is op 09-03-2026 in de Tweede Kamer Commissie Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening besproken. De definitieve Nota Ruimte zal later in 2026 worden vastgesteld.
‘De wederombouw van Nederland, die grote verbouwing, komt er echt aan. Het platteland van straks is niet het platteland van nu. En de steden van nu zijn niet de steden van straks’ [Hans Leeflang]
HOE DOEN WE DIT ? DE VIER AANBEVELINGEN VAN WMN
1. Maak keuzes en een uitvoerbaar plan.
We komen er niet met alleen bouwen, bouwen, bouwen. Er zijn veel opgaven die ruimte vragen. Als we wat we willen bij elkaar optellen dan hebben we aan één Nederland niet genoeg. Er moet gekozen worden, concreet gemaakt wat de richting wordt, wat we gaan doen en hoe we hierop sturen.
Scherp de keuzes aan voor water en bodem, landbouw en natuur en de economie van de toekomst. Wees duidelijk wat de kernbeslissingen zijn en zorg voor een uitvoerbaar plan.
2. Iedere regio telt!
Zorg in ‘Den Haag’ voor ontschotte geldstromen richting regio’s. Leer van Ruimte voor de Rivier. Geef de regio’s de ruimte om met eigen oplossingen te komen en het op hun manier te doen. Ruimte voor de regio specifieke aanpak is cruciaal.
3. Werk aan een visie voor de lange termijn en voer daarover de dialoog.
Houd zicht op 2030, 2050 en 2100. Wat zijn de ruimtelijke consequenties van demografische modellen en klimaat scenario’s ? Schets het land waar we naar verlangen en voer daar de maatschappelijke dialoog over in de regio’s. Continu!
4. De toekomst is NU. Omarm lokale initiatieven.
De toekomst is nu al zichtbaar in ontelbaar veel initiatieven van bewoners en ondernemers, die oplossingen aanreiken voor de transities in landbouw, klimaat, wonen en werken. Laat je als overheid inspireren, leer er van en steun ze bij het opschalen!
Wij Maken Nederland [WMNL] is een beweging en netwerk van stad- en landmakers, professionals en burgers, die zich druk maken over de ruimtelijke ordening en leefomgeving van Nederland en hun regio.
Luister ook Podcast #092 De wederombouw van Nederland [ONAIR 16-09-2025]
LINKEN
Samenvatting Ontwerp-Nota Ruimte
Debat Commissie Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 09-03-2026
Bredevoort Koppelkerk. Gesprek over de toekomst van de Achterhoek
Bouwen Bouwen Bouwen Denk dan 100 jaar vooruit NRC OPINIE 04-08-2025.pdf
CRa Richting geven en wendbaar blijven Reflectie
CRa 12 aanbevelingen voor een toekomstige volkshuisvesting en woonomgeving